മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.294
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.294.1
नात्मानमनुशोचामि नेमान्भ्रातॄन्महामुने ।
हरणं चापि राज्यस् यथेमां द्रुपदात्मजाम् ॥ ३.२९४.१ ॥
മഹാമുനേ, ഞാൻ എനിക്കുവേണ്ടിയോ ഈ സഹോദരന്മാർക്കുവേണ്ടിയോ രാജ്യാപഹരണത്തിനുവേണ്ടിയോ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല; ദ്രുപദപുത്രിയായ ഇവൾക്കുവേണ്ടിയാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്.
3.294.2
द्यूते दुरात्मभिः क्लिष्टाः कृष्णया तारिता वयम् ।
जयद्रथेन चपुनर्वनाच्चापि हृता बलात् ॥ ३.२९४.२ ॥
ചൂതാട്ടത്തിൽ ദുരാത്മാക്കളാൽ ഞങ്ങൾ ക്ലേശിതരായി; കൃഷ്ണയാൽ ഞങ്ങൾ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ജയദ്രഥൻ വനത്തിൽനിന്ന് ബലമായി അവളെ അപഹരിച്ചു.
3.294.3
अस्ति सीमन्तिनी काचिद्दृष्टपूर्वाऽपिवा श्रुता ।
पतिव्रता महाभागा यथेयं द्रुपदात्मजा ॥ ३.२९४.३ ॥
ഈ ദ്രുപദപുത്രിയെപ്പോലെ പതിവ്രതയും മഹാഭാഗ്യവതിയുമായ ഏതെങ്കിലും സീമന്തിനിയെ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടുണ്ടോ അതോ കേട്ടിട്ടുണ്ടോ?
3.294.4
शृणु राजन्कुलस्त्रीणां महाभाग्यं युधिष्ठिर ।
सर्वमेतद्यथाप्राप्तं सावित्र्या राजकन्यया ॥ ३.२९४.४ ॥
രാജാവേ യുധിഷ്ഠിരാ, കുലസ്ത്രീകളുടെ മഹാഭാഗ്യം കേൾക്കൂ; രാജകന്യകയായ സാവിത്രിക്ക് ഇതെല്ലാം എങ്ങനെ ലഭിച്ചുവോ അതുപോലെ കേൾക്കൂ.
3.294.5
आसीन्मद्रेषु धर्मात्मा राजा परमधार्मिकः ।
ब्रह्मण्यश्चमहात्मा च सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥ ३.२९४.५ ॥
മദ്രദേശത്ത് ധർമ്മാത്മാവും പരമധാർമ്മികനും ബ്രാഹ്മണഭക്തനും മഹാത്മാവും സത്യസന്ധനും ജിതേന്ദ്രിയനുമായ ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
3.294.6
यज्वा दानपतिर्दक्षः पौरजानपदप्रियः ।
पार्थिवोऽश्वपतिर्नाम सर्वभूतहिते रतः ॥ ३.२९४.६ ॥
അവൻ യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവനും ദാനപതിയും സമർത്ഥനും പൗരജാനപദപ്രിയനും സർവഭൂതഹിതത്തിൽ രമിക്കുന്നവനുമായ അശ്വപതി എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
3.294.7
क्षमावाननपत्यश्च सत्यवाग्विजितेन्द्रियः ।
अतिक्रान्तेन वयसा संतापमुपजग्मिवान् ॥ ३.२९४.७ ॥
അവൻ ക്ഷമാശീലനും സന്താനമില്ലാത്തവനും സത്യവാദിയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനുമായിരുന്നു; എന്നാൽ പ്രായം കടന്നപ്പോൾ അവൻ ദുഃഖം പ്രാപിച്ചു.
3.294.8
अपत्योत्पादनार्थं च तीव्रं नियममास्थितः ।
काले परिमिताहारो ब्रहमचारी जितेन्द्रियः ॥ ३.२९४.८ ॥
സന്താനോത്പാദനത്തിനായി അവൻ കഠിനമായ നിയമം സ്വീകരിച്ചു; ഉചിത സമയത്ത് മിതാഹാരം കഴിച്ച്, ബ്രഹ്മചാരിയായി, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനായി കഴിഞ്ഞു.
3.294.9
हुत्वा शतसहस्रं स सावित्र्या राजसत्तम ।
षष्ठेषष्ठे तदाकाले बभूव मितमोजनः ॥ ३.२९४.९ ॥
രാജശ്രേഷ്ഠാ! അവൻ സാവിത്രിക്കായി ഒരു ലക്ഷം ആഹുതികൾ അർപ്പിച്ചു; ആറാമത് ആറാമത് സമയത്ത് അവൻ മിതമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനായി.
3.294.10
एतेन नियमेनासीद्वर्षाण्यष्टादशैव तु ।
पूर्णे त्वष्टादशे वर्षे सावित्री तुष्टिमभ्यगात् ॥ ३.२९४.१० ॥
ഈ നിയമത്താൽ പതിനെട്ടു വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു; പതിനെട്ടാം വർഷം പൂർണമായപ്പോൾ സാവിത്രി സന്തുഷ്ടയായി.
3.294.11
रूपिणी तु तदा राजन्दर्शयामास तं नृपम् ।
अग्निहोत्रात्समुत्थाय हर्षेण महताऽन्विता ॥ ३.२९४.११ ॥
രാജാവേ! അപ്പോൾ അവൾ രൂപം ധരിച്ച് അഗ്നിഹോത്രത്തിൽനിന്ന് എഴുന്നേറ്റ്, മഹാ സന്തോഷത്തോടെ ആ രാജാവിന് ദർശനം നൽകി.
3.294.12
उवाच चैनं वरदा वचनं पार्थिवं तदा ।
सा तमश्वपतिं राजन्सावित्री नियमे स्थितम् ॥ ३.२९४.१२ ॥
അപ്പോൾ വരദായിനിയായ സാവിത്രി ആ രാജാവിനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. രാജാവേ! നിയമത്തിൽ സ്ഥിതനായ ആ അശ്വപതിയോട് സാവിത്രി പറഞ്ഞു.
3.294.13
ब्रह्मचर्येण शुद्धेन दमेन नियमेन रच ।
सर्वात्मना च भक्त्या च तुष्टाऽस्मि तव पार्थिवाः ॥ ३.२९४.१३ ॥
ശുദ്ധമായ ബ്രഹ്മചര്യം, ദമം, നിയമം, പൂർണ്ണഹൃദയമായ ഭക്തി എന്നിവയാൽ ഞാൻ നിന്നിൽ സന്തുഷ്ടയായിരിക്കുന്നു, ഹേ രാജാവേ.
3.294.14
वरं वृणीष्वाश्वपते मद्रराज यदीप्सितम् ।
न प्रामादश्च धर्मेषु कर्तव्यस्ते कथंचन ॥ ३.२९४.१४ ॥
അശ്വപതേ, മദ്രരാജാവേ, നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് വരമായി ചോദിക്കുക. ധർമ്മകാര്യങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും അശ്രദ്ധ കാണിക്കരുത്.
3.294.15
अपत्यार्थः समारम्भः कृतो धर्मेप्सया मया ।
पुत्रा मे बहवो देवि भवेयुः कुलभावनाः ॥ ३.२९४.१५ ॥
ധർമ്മേച്ഛയാൽ സന്താനത്തിനായി ഞാൻ ഈ ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. ദേവീ, കുലം നിലനിർത്തുന്ന അനേകം പുത്രന്മാർ എനിക്കുണ്ടാകട്ടെ.
3.294.16
तुष्टाऽसि यदि मे देवि वरमेतं वृणोम्यहम् ।
संतां परमो धर्म इत्याहुर्मां द्विजातयः ॥ ३.२९४.१६ ॥
ദേവീ, നീ എന്നിൽ സന്തുഷ്ടയെങ്കിൽ ഈ വരം ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. സന്താനമാണ് പരമധർമ്മം എന്ന് ദ്വിജന്മാർ പറയുന്നു.
3.294.17
पूर्वमेव मया राजन्नभिप्रायमिमं तव ।
ज्ञात्वा पुत्रार्थमुक्तो वै भगवांस्ते पितामहः ॥ ३.२९४.१७ ॥
രാജാവേ, നിന്റെ ഈ അഭിപ്രായം ഞാൻ മുൻപേ അറിഞ്ഞിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് പുത്രനുവേണ്ടി നിന്റെ പൂജ്യനായ പിതാമഹൻ എന്നോട് പറഞ്ഞത്.
3.294.18
प्रसादाच्चैव तस्मात्ते स्वयं विहितवत्यहम् ।
कन्या तेजस्विनी सौम्य क्षिप्रमेव भविष्यति ॥ ३.२९४.१८ ॥
നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ തന്നെ ഇത് നിശ്ചയിച്ചു. സൗമ്യനേ, താമസിയാതെ തേജസ്വിനിയായ ഒരു കന്യക നിനക്കുണ്ടാകും.
3.294.19
उत्तरं च न ते किंचिद्व्याहर्तव्यं कथंचन ।
पितामहनियोगेन तुष्टा ह्येतद्ब्रवीमि ते ॥ ३.२९४.१९ ॥
നീ യാതൊരു വിധത്തിലും ഒരു മറുപടിയും പറയരുത്. പിതാമഹന്റെ നിയോഗത്താൽ സന്തുഷ്ടയായാണ് ഞാൻ ഇത് നിന്നോട് പറയുന്നത്.
3.294.20
स तथेति प्रतिज्ञाय सावित्र्या वचनं नृपः ।
प्रसादयामास पुनः क्षिप्रमेतद्भविष्यति
ततः सुमनसः शेषाः प्रतिगृह्य महात्मनः। ॥ ३.२९४.२० ॥
രാജാവ് 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് സാവിത്രിയുടെ വാക്ക് സ്വീകരിച്ച് വീണ്ടും അവളെ പ്രസാദിപ്പിച്ചു; ഇത് വേഗം സംഭവിക്കും. പിന്നെ സന്തുഷ്ടമനസ്കരായ ശേഷിച്ചവർ ആ മഹാത്മാവിനെ സ്വീകരിച്ച്...
3.294.21
अन्तर्हितायां सावित्र्यां जगाम स्वपुरं नृपः ।
स्वराज्ये चावसद्बीरः प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ ३.२९४.२१ ॥
സാവിത്രി അന്തർധാനം ചെയ്തശേഷം രാജാവ് തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി. ആ വീരൻ തന്റെ രാജ്യത്തിൽ വസിച്ച് ധർമ്മത്തോടെ പ്രജകളെ പാലിച്ചു.
3.294.22
कस्मिंश्चित्तु गते काले स राजा नियतब्रतः ।
ज्येष्ठायां धर्मचारिण्यां महिष्यां कगर्भमादधे ॥ ३.२९४.२२ ॥
കുറച്ചു കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, നിയമവ്രതനായ ആ രാജാവ് തന്റെ മൂത്ത, ധർമ്മചാരിണിയായ മഹിഷിയിൽ ഗർഭം ധരിപ്പിച്ചു.
3.294.23
राजपुत्र्यास्तु गर्भः स मानव्या भरतर्षभ ।
व्यर्धतं तदा शुक्ले तारापतिरिवाम्बरे ॥ ३.२९४.२३ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! രാജപുത്രിയുടെ (മാനവ്യയുടെ) ആ ഗർഭം അപ്പോൾ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ആകാശത്തിലെ താരാപതിയെപ്പോലെ വളർന്നു.
3.294.24
प्राप्ते काले तु सुषुवे कन्यां राजीवलोचनाम् ।
क्रियाश्च तस्या मुदितश्चक्रे च नृपसत्तमः ॥ ३.२९४.२४ ॥
കാലമായപ്പോൾ അവൾ താമരക്കണ്ണുള്ള ഒരു പെൺകുഞ്ഞിനെ പ്രസവിച്ചു; നൃപശ്രേഷ്ഠൻ സന്തോഷത്തോടെ അവൾക്കുള്ള ചടങ്ങുകൾ നടത്തി.
3.294.25
सावित्र्या प्रीतया दत्ता साव्त्र्या द्दुतया ह्यपि ।
सावित्रीत्येव नामास्याश्चक्रुर्विप्रास्तथा पिता ॥ ३.२९४.२५ ॥
സാവിത്രീദേവിയുടെ പ്രസന്ന കൃപയാൽ വേഗത്തിൽ നൽകപ്പെട്ടവളായതിനാൽ, ബ്രാഹ്മണരും പിതാവും അവൾക്ക് സാവിത്രി എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു.
3.294.26
सा विग्रहवतीव श्रीव्यवर्धत नृपात्मजा ।
कालेन चापि सा कन्या यौवनस्ता बभूव ह ॥ ३.२९४.२६ ॥
ആ രാജപുത്രി മൂർത്തിമത്തായ ശ്രീയെപ്പോലെ വളർന്നു; കാലക്രമേണ ആ കന്യക യൗവനവതിയായി.
3.294.27
तां सुमध्यां पृथुश्रोणीं प्रतिमां काञ्चनीमिव ।
प्राप्तेयं रदेवकन्येति दृष्ट्वा संमेनिरे जनाः ॥ ३.२९४.२७ ॥
മെലിഞ്ഞ അരക്കെട്ടും വിശാലമായ നിതംബവുമുള്ള, സ്വർണ്ണപ്രതിമ പോലുള്ള അവളെ കണ്ടപ്പോൾ, ഇവൾ ദേവകന്യയാണ് വന്നത് എന്ന് ജനങ്ങൾ കരുതി.
3.294.28
तां तु पद्मपलाशाक्षीं ज्वलन्तीमिव तेजसा ।
न कश्चिद्वरयामास तेजसा प्रतिवारितः ॥ ३.२९४.२८ ॥
താമരയിതൾ പോലുള്ള കണ്ണുകളുള്ള, തേജസ്സാൽ ജ്വലിക്കുന്ന അവളെ, അവളുടെ തേജസ്സിനാൽ തടയപ്പെട്ട് ആരും വരിച്ചില്ല.
3.294.29
अथोपोष्य शिरःस्नाता देवतामभिगम्य सा ।
हुत्वाग्निं विधिवद्विप्रान्वाचयामास पर्वणि ॥ ३.२९४.२९ ॥
പിന്നെ ഉപവസിച്ച്, തല സ്നാനം ചെയ്ത്, ദേവതയെ സമീപിച്ച്, വിധിപ്രകാരം അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്ത്, പർവദിനത്തിൽ ബ്രാഹ്മണരെക്കൊണ്ട് മന്ത്രം ചൊല്ലിച്ചു.
3.294.30
पितुः समीपमगमद्देवी श्रीरिव रूपिणी ॥ ३.२९४.३० ॥
ദേവി, രൂപം ധരിച്ച ശ്രീയെപ്പോലെ, പിതാവിന്റെ അരികിലേക്ക് പോയി.
3.294.31
साऽभिवाद्य पितुः पादौ शेषाः पूर्वं निवेद्य च ।
कृताञ्जलिर्वरारोहा नृपतेः पार्श्वमास्थिता ॥ ३.२९४.३१ ॥
അവൾ പിതാവിന്റെ പാദങ്ങളെ വന്ദിച്ചു, മറ്റു മുതിർന്നവരെ ആദ്യം അറിയിച്ച ശേഷം, കൈകൂപ്പി സുന്ദരകടിയുള്ള ആ കന്യക രാജാവിന്റെ അരികിൽ നിന്നു.
3.294.32
यौवनस्थां तु तां दृष्ट्वा स्वां सुतां देवरूपिणीम् ।
अयाच्यमानां च वरैर्नृपतिर्दुःखितोऽभवत् ॥ ३.२९४.३२ ॥
യൗവനത്തിലുള്ള, ദേവരൂപിണിയായ തന്റെ മകളെ കണ്ട്, വരന്മാർ അവളെ ആഗ്രഹിക്കാത്തതു കണ്ട് രാജാവ് ദുഃഖിതനായി.
3.294.33
पुत्रि प्रदानकालस्ते न च कश्चिद्वृणोति माम् ।
स्वयमन्विच्छ भर्तारं गुणैः सदृशमात्मनः ॥ ३.२९४.३३ ॥
മകളേ, നിന്റെ വിവാഹകാലം ആയി; പക്ഷേ ആരും എന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നില്ല. നിനക്കു യോജിച്ച ഗുണങ്ങളുള്ള ഭർത്താവിനെ നീ തന്നെ അന്വേഷിക്കുക.
3.294.34
प्रार्थितः पुरुषो यश्च स निवेद्यस्त्वया मम ।
विमृश्याहं प्रदास्यामि वरय त्वं यथेप्सितम् ॥ ३.२९४.३४ ॥
നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പുരുഷനെ നീ എന്നെ അറിയിക്കണം; ആലോചിച്ച് ഞാൻ നിനക്ക് നൽകാം. നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ വരനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
3.294.35
श्रुतं हि धर्मशास्त्रेषु पठ्यमानं द्विजातिभिः ।
तथा त्वमपिकल्याणि गदतो मे वचः शृणु ॥ ३.२९४.३५ ॥
ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളിൽ ദ്വിജന്മാർ ഓതുന്നത് നീയും കേട്ടിട്ടുണ്ടാകും. ശുഭേ, ഞാൻ പറയുന്ന വാക്കുകൾ കേൾക്കുക.
3.294.36
अप्रदाता पिता वाच्यो वाच्यश्चानुपयन्पतिः ।
मृते पितरि पुत्रश्च वाच्यो मातुररक्षिता ॥ ३.२९४.३६ ॥
മകളെ നൽകാത്ത പിതാവ് നിന്ദ്യനെന്നു പറയപ്പെടുന്നു; വിവാഹം ചെയ്യാത്ത ഭർത്താവും അങ്ങനെ തന്നെ. പിതാവ് മരിച്ചശേഷം മാതാവിനെ സംരക്ഷിക്കാത്ത പുത്രനും നിന്ദ്യനാണ്.
3.294.37
इदं मे वचनं क्षुत्वा भर्तुरन्वेषणे न्वर ।
देवतानां यथा याच्यो न भवेयं तथा कुरु ॥ ३.२९४.३७ ॥
എന്റെ ഈ വാക്ക് കേട്ട് ഭർത്താവിനെ അന്വേഷിക്കുന്നതിൽ വേഗം പ്രവർത്തിക്കുക; ദേവന്മാരോട് ഞാൻ യാചിക്കേണ്ടവളാകാത്തവിധം അങ്ങനെ ചെയ്യുക.
3.294.38
एवमुक्त्वा दुहितरं तथा वृद्धांश्च मन्त्रिणः ।
व्यादिदेशानुयात्रं च गम्यतां चेत्यचोदयत् ॥ ३.२९४.३८ ॥
ഇങ്ങനെ മകളോടും മുതിർന്ന മന്ത്രിമാരോടും പറഞ്ഞ്, അനുചരന്മാർക്ക് കല്പന നൽകി, 'പുറപ്പെടുക' എന്ന് പ്രേരിപ്പിച്ചു.
3.294.39
साऽभिवाद्य पितुः पादौ व्रीडितेव मनस्विनी ।
पितुर्वचनमाज्ञाय निर्जगामाविचारितम् ॥ ३.२९४.३९ ॥
ആ മനസ്വിനി ലജ്ജിച്ചവളെപ്പോലെ പിതാവിന്റെ പാദങ്ങളെ വന്ദിച്ച്, പിതാവിന്റെ വാക്ക് മനസ്സിലാക്കി, ആലോചിക്കാതെ പുറപ്പെട്ടു.
3.294.40
सा हैमं रथमास्थाय स्थविरैः सचिवैर्वृता ।
तपोवनानिरम्याणि राजर्षीणां जगाम ह ॥ ३.२९४.४० ॥
അവൾ സ്വർണ്ണരഥത്തിൽ കയറി, മുതിർന്ന മന്ത്രിമാരാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ട്, രാജർഷികളുടെ മനോഹരമായ തപോവനങ്ങളിലേക്കു പോയി.
3.294.41
मान्यानां तत्र वृद्धानां कृत्वा पादाभिवादनम् ।
वनानि क्रमशस्तात सर्वाण्येवाभ्यगच्छत ॥ ३.२९४.४१ ॥
അവിടെ മാന്യരായ മുതിർന്നവരുടെ പാദങ്ങളെ വന്ദിച്ച്, പ്രിയനേ, അവൾ ക്രമമായി എല്ലാ വനങ്ങളിലേക്കും പോയി.
3.294.42
एवं तीर्थेषु सर्वेषु धनोत्सर्गं नृपात्मजा ।
कुर्वी द्विजमुख्यानां तंतं देशं जगाम ह ॥ ३.२९४.४२ ॥
ഇങ്ങനെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും ധനദാനം ചെയ്ത്, രാജപുത്രി ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണർക്കായി ഓരോ ദേശത്തേക്കും പോയി.