ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.295
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.295.1
अथ मद्राधिपो राजा नारदेन समागतः ।
उपविष्टः सभामध्ये कथायोगेन भारत ॥ ३.२९५.१ ॥
ಆಗ ಮದ್ರದೇಶದ ರಾಜನು ನಾರದನೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು; ಭಾರತ, ಮಾತುಕತೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ.
3.295.2
ततोऽभिगम्य तीर्थानि सर्वाण्येवाश्रमांस्तथा ।
आजगाम पितुर्वेश्म सावित्री सह मन्त्रिभिः ॥ ३.२९५.२ ॥
ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿ, ಸಾವಿತ್ರಿ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಂದೆಯ ಮನೆಗೆ ಬಂದಳು.
3.295.3
नारदेन सहासीनं सा दृष्ट्वा पितरं शुभा ।
उभयोरेव शिरसा चक्रे पादाभिवादनम् ॥ ३.२९५.३ ॥
ನಾರದನೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ತಂದೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಶುಭೆ ಇಬ್ಬರ ಪಾದಗಳಿಗೂ ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಳು.
3.295.4
क्व गताऽभूत्सुतेयं ते कुतश्चैवागता नृप ।
किमर्थं युवतीं भद्र न चैनां संप्रयच्छसि ॥ ३.२९५.४ ॥
ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಈ ಮಗಳು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಳು, ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಳು? ಒಳ್ಳೆಯವನೇ, ಈ ಯುವತಿಯನ್ನು ಏಕೆ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ?
3.295.5
कार्येण खल्वनेनैव प्रेषिताद्यैव चागता ।
एतस्याः शृणु देवर्षे भर्तारं योऽनया वृतः ॥ ३.२९५.५ ॥
ಇದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಕೆ ಇಂದೇ ಹಿಂದಿರುಗಿದಳು. ದೇವರ್ಷಿಯೇ, ಆಕೆ ವರಿಸಿದ ಪತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳು.
3.295.6
सा ब्रूहि विस्तरेणेति पित्रा संयोदिता शुभा ।
तदैव तस्य वचनं प्रतिगृह्येदमब्रवीत् ॥ ३.२९५.६ ॥
'ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳು' ಎಂದು ತಂದೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತಳಾದ ಆ ಶುಭೆ, ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ತಕ್ಷಣ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
3.295.7
आसीत्साल्वेषु धर्मात्मा क्षत्रियः पृथिवीपतिः ।
द्युमत्सेन इति ख्यातः पश्चाच्चान्धो बभूव ह ॥ ३.२९५.७ ॥
ಸಾಲ್ವರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ, ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯ ದ್ಯುಮತ್ಸೇನನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದ; ನಂತರ ಅವನು ಕುರುಡನಾದನು.
3.295.8
विनष्टचक्षुषस्तस्य बालपुत्रस्य धीमतः ।
सामीप्येन हृतं राज्यं छिद्रेऽस्मिन्पूर्ववैरिणा ॥ ३.२९५.८ ॥
ಕಣ್ಣು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನ, ಚಿಕ್ಕ ಮಗನಿರುವ ಅವನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು, ಈ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಶತ್ರುವು ಸಮೀಪದಿಂದಲೇ ಅಪಹರಿಸಿದನು.
3.295.9
स बालवत्सया सार्धं भार्यया प्रस्थितो वनम् ।
महारण्यं गतश्चापि पस्तेषे महाव्रतः ॥ ३.२९५.९ ॥
ಅವನು ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವಿದ್ದ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೊರಟನು; ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿಯಾದ ಅವನು ಮಹಾ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.
3.295.10
तस्य पुत्रः पुरे जातः संवृद्धश्च तपोवने ।
सत्यवाननुरूपो मे भर्तेति मनसा वृतः ॥ ३.२९५.१० ॥
ಅವನ ಮಗನು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ತಪೋವನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದನು; 'ನನಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಗಂಡ ಸತ್ಯವಾನ್' ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
3.295.11
अहो वत महत्पापं सावित्र्या नृपते कृतम् ।
अजानन्त्या यदनया गुणवान्सत्यवान्वृतः ॥ ३.२९५.११ ॥
ಅಯ್ಯೋ! ಓ ರಾಜನೇ, ಸಾವಿತ್ರಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾಪ ಮಾಡಿದಳು; ಅರಿಯದೆ ಅವಳು ಗುಣವಂತ ಸತ್ಯವಾನ್‌ನನ್ನು ವರಿಸಿದಳು.
3.295.12
सत्यं वदत्यस्य पिता सत्यं माता प्रभाषते ।
तथाऽस् ब्राह्मणाश्चक्रुर्नामैतत्सत्यवानिति ॥ ३.२९५.१२ ॥
ಇವನ ತಂದೆ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ತಾಯಿಯೂ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾಳೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇವನಿಗೆ 'ಸತ್ಯವಾನ್' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು.
3.295.13
बालस्याश्वाः प्रियाश्चास्य करोत्यश्वांश्च मृन्मयान् ।
चित्रेऽपि विलिखत्यश्वांश्चित्राश्व इति चोच्यते ॥ ३.२९५.१३ ॥
ಬಾಲಕನಿಗೆ ಕುದುರೆಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಿಯ; ಅವನು ಮಣ್ಣಿನ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು 'ಚಿತ್ರಾಶ್ವ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
3.295.14
अपीदानीं स तेजस्वी बुद्धिमान्वा नृपात्मजः ।
क्षमावानपि वा शृरः सत्यवान्पितृवत्सलः ॥ ३.२९५.१४ ॥
ಈಗಲೂ ಆ ತೇಜಸ್ವೀ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಜಪುತ್ರನು ಕ್ಷಮಾವಂತನೂ, ಶೂರನೂ, ಸತ್ಯವಂತನೂ, ತಂದೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆಯೇ?
3.295.15
विवस्वानिव तेजस्वी वृहस्पतिसमो मतौ ।
महेन्द्र इवन वीरश्च वसुधेव क्षमान्वितः ॥ ३.२९५.१५ ॥
ಅವನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿ, ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಸಮಾನ; ಮಹೇಂದ್ರನಂತೆ ವೀರ, ಭೂಮಿಯಂತೆ ಕ್ಷಮಾವಂತ.
3.295.16
अपि राजात्मजो दाता ब्रह्मण्यश्चापि सत्यवान् ।
रूपवानप्युदारो वाऽप्यथवा प्रियदर्शनः ॥ ३.२९५.१६ ॥
ಆ ರಾಜಪುತ್ರನು ದಾನಿಯೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭಕ್ತನೋ, ಸತ್ಯವಂತನೋ, ರೂಪವಂತನೋ, ಉದಾರನೋ ಅಥವಾ ನೋಡಲು ಪ್ರಿಯನೋ?
3.295.17
सांकृते रन्तिदेवस् स्वशक्त्या दानतः समः ।
ब्रह्मण्यः सत्यवादी च शिबिरौशीनरो यथा ॥ ३.२९५.१७ ॥
ಸಾಂಕೃತಿ ರಂತಿದೇವನಂತೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದಾನದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ; ಉಶೀನರನ ಮಗ ಶಿಬಿಯಂತೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭಕ್ತ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಾದಿ.
3.295.18
ययातिरिव चोदारः सोमवत्प्रियदर्शनः ।
रूपेणान्यतमोऽश्विभ्यां द्युमत्सेनसुतो बली ॥ ३.२९५.१८ ॥
ಅವನು ಯಯಾತಿಯಂತೆ ಉದಾರ, ಸೋಮನಂತೆ ನೋಡಲು ಪ್ರಿಯ; ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಿನಿದೇವತೆಗಳ ಸಮಾನರಲ್ಲೊಬ್ಬ; ದ್ಯುಮತ್ಸೇನನ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಮಗ.
3.295.19
स वदान्यः स तेजस्वीधीमांश्चैव क्षमान्वितः ।
स दान्तः स मृदुः शूरः स सत्यः संयतेन्द्रियः।
सन्मैत्रः सोनसूयश्च स ह्रीमान्द्युतिमांश्च सः ॥ ३.२९५.१९ ॥
ಅವನು ದಾನಶೀಲ, ತೇಜಸ್ವಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಕ್ಷಮಾಶೀಲ. ಅವನು ದಾಂತ, ಮೃದು, ಶೂರ, ಸತ್ಯವಂತ, ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ ಉಳ್ಳವನು. ಅವನು ಉತ್ತಮ ಮಿತ್ರ, ಅಸೂಯೆ ಇಲ್ಲದವ, ಲಜ್ಜಾಶೀಲ, ಕಾಂತಿಮಂತ.
3.295.20
नित्यशश्चार्जवं तस्मिन्धृतिस्तत्रैव च ध्रुवा ।
संक्षेपतस्तपोवृद्धैः शीलवृद्धैश्च कथ्यते ॥ ३.२९५.२० ॥
ಅವನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಋಜುತ್ವ ಇದೆ, ಅಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರ ಧೈರ್ಯವೂ ಇದೆ. ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶೀಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
3.295.21
गुणैरुपेतं सर्वैस्तं भगवन्प्रब्रवीषि मे ।
दोषानप्यस्य मे ब्रूहि यदि सन्तीह केचन ॥ ३.२९५.२१ ॥
ಭಗವನ್, ಅವನು ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನೆಂದು ನೀವು ನನಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ಇಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ದೋಷಗಳಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
3.295.22
एक एवास्य दोषो हि गुणानाक्रम्य तिष्ठति ।
स च दोषः प्रयत्नेन न शक्यमतिवर्तितुम् ॥ ३.२९५.२२ ॥
ಅವನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ದೋಷವಿದೆ; ಅದು ಅವನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಆ ದೋಷವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲೂ ದಾಟಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
3.295.23
एको दोषोऽस्ति नान्योऽस्य सोद्यप्रभृति सत्यवान् ।
संवत्सरेण क्षीणायुर्देहन्यासं करिष्यति ॥ ३.२९५.२३ ॥
ಅವನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ದೋಷ, ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನಿಂದ ಸತ್ಯವಾನ್ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ, ಆಯುಷ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ, ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವನು.
3.295.24
एहि सावित्रि गच्छस्व अन्यं वरय शोभने ।
तस्य दोषो महानेको गुणानाक्रम्य च स्थितः ॥ ३.२९५.२४ ॥
ಬಾ ಸಾವಿತ್ರಿ, ಹೋಗು, ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನು ವರಿಸು, ಶೋಭನೆ. ಅವನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಒಂದೇ ದೊಡ್ಡ ದೋಷ ಅವನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿ ನಿಂತಿದೆ.
3.295.25
यथा मे भगवानाह नारदो देवसत्कृतः ।
संवत्सरेण सोऽल्पायुर्देहन्यासं करिष्यति ॥ ३.२९५.२५ ॥
ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಗವಾನ್ ನಾರದರು ನನಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಅವನು ಅಲ್ಪಾಯುಷಿ; ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವನು ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವನು.
3.295.26
सकृदंशो निपतति सकृत्कन्या प्रदीयते ।
स कृदाह ददानीति त्रीण्येतानि सकृत्सकृते ॥ ३.२९५.२६ ॥
ಪಾಲು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬೀಳುತ್ತದೆ, ಕನ್ಯೆ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಕೊಡಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ; 'ಕೊಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ — ಈ ಮೂರೂ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
3.295.27
दीर्घायुरथवाऽल्पायुः सगुणो निर्गुणोऽपि वा ।
सकृद्वृतो मया भर्ता न द्वितीयं वृणोम्यहम् ॥ ३.२९५.२७ ॥
ದೀರ್ಘಾಯುಷಿಯಾದರೂ ಅಲ್ಪಾಯುಷಿಯಾದರೂ, ಗುಣವಂತನಾದರೂ ಗುಣರಹಿತನಾದರೂ — ಒಮ್ಮೆ ನಾನು ಪತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ; ಎರಡನೆಯವನನ್ನು ನಾನು ಆರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.295.28
मनसा निश्चयं कृत्वाततो वाचाऽभिधीयते ।
क्रियते कर्मणा पश्चात्प्रमाणं मे मनस्ततः ॥ ३.२९५.२८ ॥
ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಮೇಲೆ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ — ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸೇ ನನಗೆ ಪ್ರಮಾಣ.
3.295.29
स्थिरा बुद्धिर्नरश्रेष्ठ सावित्र्या दुहितुस्तव ।
नैषा वारयितुं शक्या धर्मादस्मात्कथंचन ॥ ३.२९५.२९ ॥
ನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ಮಗಳು ಸಾವಿತ್ರಿಯ ಬುದ್ಧಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ; ಈ ಧರ್ಮದಿಂದ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವಳನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದು.
3.295.30
नान्यस्मिन्पुरुषे सन्ति ये सत्यवति वै गुणाः ।
प्रदानमेव तस्मान्मे रोचते दुहितुस्तव ॥ ३.२९५.३० ॥
ಸತ್ಯವಂತನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗುಣಗಳು ಬೇರೆ ಯಾವ ಪುರುಷನಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಡುವುದೇ ನನಗೆ ಇಷ್ಟ.
3.295.31
अविचाल्यमेतदुक्तं तथ्यं च भवता वचः ।
करिष्याम्येतदेवं च गुरुर्हि भगवान्मम ॥ ३.२९५.३१ ॥
ನೀವು ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಸತ್ಯವೂ ಅಚಲವೂ ಆಗಿದೆ; ನಾನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುವೆನು, ಏಕೆಂದರೆ ಪೂಜ್ಯ ಭಗವಾನರು ನನ್ನ ಗುರುಗಳು.
3.295.32
अविघ्नमस्तु सावित्र्याः प्रदाने दुहितुस्तव ।
साधयिष्याम्यहं तावत्सर्वेषां भद्रमस्तु वः ॥ ३.२९५.३२ ॥
ನಿಮ್ಮ ಮಗಳಾದ ಸಾವಿತ್ರಿಯ ದಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಘ್ನವೂ ಇರದಿರಲಿ; ನಾನು ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ.
3.295.33
एवमुक्त्वा स्वमुत्पत्य नारदस्त्रिदिवं गतः ।
राजाऽपि दुहितुः सज्जं वैवाहिकमकारयत् ॥ ३.२९५.३३ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ನಾರದರು ಮೇಲೆ ಹಾರಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ರಾಜನೂ ತನ್ನ ಮಗಳಿಗಾಗಿ ಮದುವೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದನು.