మహాభారతం · అధ్యాయం 3.295
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.295.1
अथ मद्राधिपो राजा नारदेन समागतः ।
उपविष्टः सभामध्ये कथायोगेन भारत ॥ ३.२९५.१ ॥
అప్పుడు మద్ర దేశాధిపతి రాజు నారదునితో కలిసి సభ మధ్యలో కూర్చుని ఉన్నాడు; భారతా, సంభాషణ సందర్భంలో.
3.295.2
ततोऽभिगम्य तीर्थानि सर्वाण्येवाश्रमांस्तथा ।
आजगाम पितुर्वेश्म सावित्री सह मन्त्रिभिः ॥ ३.२९५.२ ॥
అనంతరం అన్ని తీర్థాలను, ఆశ్రమాలను దర్శించి, సావిత్రి మంత్రులతో కలిసి తండ్రి ఇంటికి వచ్చింది.
3.295.3
नारदेन सहासीनं सा दृष्ट्वा पितरं शुभा ।
उभयोरेव शिरसा चक्रे पादाभिवादनम् ॥ ३.२९५.३ ॥
నారదునితో కూర్చున్న తండ్రిని చూసి ఆ శుభవతి ఇద్దరి పాదాలకు తల వంచి నమస్కరించింది.
3.295.4
क्व गताऽभूत्सुतेयं ते कुतश्चैवागता नृप ।
किमर्थं युवतीं भद्र न चैनां संप्रयच्छसि ॥ ३.२९५.४ ॥
రాజా, నీ ఈ కూతురు ఎక్కడికి వెళ్లింది, ఎక్కడి నుండి వచ్చింది? మంచివాడా, ఈ యువతిని ఎందుకు ఇవ్వడం లేదు?
3.295.5
कार्येण खल्वनेनैव प्रेषिताद्यैव चागता ।
एतस्याः शृणु देवर्षे भर्तारं योऽनया वृतः ॥ ३.२९५.५ ॥
ఈ పని కోసమే పంపబడిన ఆమె ఈరోజే తిరిగి వచ్చింది. దేవర్షీ, ఆమె ఎన్నుకున్న భర్త గురించి విను.
3.295.6
सा ब्रूहि विस्तरेणेति पित्रा संयोदिता शुभा ।
तदैव तस्य वचनं प्रतिगृह्येदमब्रवीत् ॥ ३.२९५.६ ॥
'వివరంగా చెప్పు' అని తండ్రి ప్రేరేపించగా, ఆ శుభవతి అతని మాటను అంగీకరించి వెంటనే ఇలా అంది.
3.295.7
आसीत्साल्वेषु धर्मात्मा क्षत्रियः पृथिवीपतिः ।
द्युमत्सेन इति ख्यातः पश्चाच्चान्धो बभूव ह ॥ ३.२९५.७ ॥
సాల్వులలో ధర్మాత్ముడైన క్షత్రియుడు, భూమికి ప్రభువు, ద్యుమత్సేనుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు; తరువాత అతడు గుడ్డివాడయ్యాడు.
3.295.8
विनष्टचक्षुषस्तस्य बालपुत्रस्य धीमतः ।
सामीप्येन हृतं राज्यं छिद्रेऽस्मिन्पूर्ववैरिणा ॥ ३.२९५.८ ॥
కళ్ళు పోయిన ఆ బుద్ధిమంతుని, చిన్న కుమారుడున్న అతని, ఈ సమయాన్ని అవకాశంగా తీసుకుని పూర్వ శత్రువు సమీపంలోనే రాజ్యాన్ని అపహరించాడు.
3.295.9
स बालवत्सया सार्धं भार्यया प्रस्थितो वनम् ।
महारण्यं गतश्चापि पस्तेषे महाव्रतः ॥ ३.२९५.९ ॥
అతడు చిన్న బిడ్డ ఉన్న తన భార్యతో కలిసి అడవికి బయలుదేరాడు; మహాయతి అయిన అతడు గొప్ప అరణ్యానికి వెళ్లి తపస్సు చేశాడు.
3.295.10
तस्य पुत्रः पुरे जातः संवृद्धश्च तपोवने ।
सत्यवाननुरूपो मे भर्तेति मनसा वृतः ॥ ३.२९५.१० ॥
అతని కుమారుడు నగరంలో జన్మించి తపోవనంలో పెరిగాడు; 'నాకు తగిన భర్త సత్యవంతుడే' అని మనసులో వరించబడ్డాడు.
3.295.11
अहो वत महत्पापं सावित्र्या नृपते कृतम् ।
अजानन्त्या यदनया गुणवान्सत्यवान्वृतः ॥ ३.२९५.११ ॥
అయ్యో! ఓ రాజా, సావిత్రి ఘోర పాపం చేసింది; తెలియక ఈమె గుణవంతుడైన సత్యవంతుని వరించింది.
3.295.12
सत्यं वदत्यस्य पिता सत्यं माता प्रभाषते ।
तथाऽस् ब्राह्मणाश्चक्रुर्नामैतत्सत्यवानिति ॥ ३.२९५.१२ ॥
ఇతని తండ్రి సత్యమే పలుకుతాడు, తల్లి కూడా సత్యమే పలుకుతుంది; అందువల్ల బ్రాహ్మణులు ఇతనికి 'సత్యవంతుడు' అని పేరు పెట్టారు.
3.295.13
बालस्याश्वाः प्रियाश्चास्य करोत्यश्वांश्च मृन्मयान् ।
चित्रेऽपि विलिखत्यश्वांश्चित्राश्व इति चोच्यते ॥ ३.२९५.१३ ॥
బాలునికి గుర్రాలంటే ఇష్టం; అతడు మట్టి గుర్రాలను చేస్తాడు. చిత్రంలో కూడా గుర్రాలను గీస్తాడు; అందువల్ల అతన్ని 'చిత్రాశ్వుడు' అంటారు.
3.295.14
अपीदानीं स तेजस्वी बुद्धिमान्वा नृपात्मजः ।
क्षमावानपि वा शृरः सत्यवान्पितृवत्सलः ॥ ३.२९५.१४ ॥
ఇప్పటికీ ఆ తేజస్వి, బుద్ధిమంతుడైన రాజకుమారుడు ఓర్పు గలవాడా, శూరుడా, సత్యవంతుడా, తండ్రిపై ప్రేమ కలవాడా?
3.295.15
विवस्वानिव तेजस्वी वृहस्पतिसमो मतौ ।
महेन्द्र इवन वीरश्च वसुधेव क्षमान्वितः ॥ ३.२९५.१५ ॥
అతడు సూర్యునిలా తేజోవంతుడు, బుద్ధిలో బృహస్పతికి సమానుడు; మహేంద్రునిలా వీరుడు, భూమిలా ఓర్పు గలవాడు.
3.295.16
अपि राजात्मजो दाता ब्रह्मण्यश्चापि सत्यवान् ।
रूपवानप्युदारो वाऽप्यथवा प्रियदर्शनः ॥ ३.२९५.१६ ॥
ఆ రాజకుమారుడు దాత, బ్రాహ్మణభక్తుడు, సత్యవంతుడు, రూపవంతుడు, ఉదారుడు, లేదా చూడముచ్చటగా ఉన్నాడా?
3.295.17
सांकृते रन्तिदेवस् स्वशक्त्या दानतः समः ।
ब्रह्मण्यः सत्यवादी च शिबिरौशीनरो यथा ॥ ३.२९५.१७ ॥
సాంకృతి రంతిదేవునిలా తన శక్తికొద్దీ దానంలో సమానుడు; ఉశీనరుని కుమారుడు శిబిలా బ్రాహ్మణభక్తుడు, సత్యవాది.
3.295.18
ययातिरिव चोदारः सोमवत्प्रियदर्शनः ।
रूपेणान्यतमोऽश्विभ्यां द्युमत्सेनसुतो बली ॥ ३.२९५.१८ ॥
అతడు యయాతిలా ఉదారుడు, సోముడిలా చూడముచ్చటగలవాడు; రూపంలో అశ్వినీదేవతల సమానులలో ఒకడు; ద్యుమత్సేనుని బలవంతుడైన కుమారుడు.
3.295.19
स वदान्यः स तेजस्वीधीमांश्चैव क्षमान्वितः ।
स दान्तः स मृदुः शूरः स सत्यः संयतेन्द्रियः।
सन्मैत्रः सोनसूयश्च स ह्रीमान्द्युतिमांश्च सः ॥ ३.२९५.१९ ॥
ఆయన దాత, తేజస్వి, బుద్ధిమంతుడు, ఓర్పు కలవాడు. ఆయన దాంతుడు, మృదువు, శూరుడు, సత్యవంతుడు, ఇంద్రియ నిగ్రహం కలవాడు. ఆయన మంచి మిత్రుడు, అసూయ లేనివాడు, సిగ్గు కలవాడు, కాంతిమంతుడు.
3.295.20
नित्यशश्चार्जवं तस्मिन्धृतिस्तत्रैव च ध्रुवा ।
संक्षेपतस्तपोवृद्धैः शीलवृद्धैश्च कथ्यते ॥ ३.२९५.२० ॥
ఆయనలో ఎల్లప్పుడూ సరళత ఉంది, అక్కడే స్థిరమైన ధైర్యమూ ఉంది. తపస్సులో, శీలంలో వృద్ధులు సంక్షిప్తంగా ఇలా చెబుతారు.
3.295.21
गुणैरुपेतं सर्वैस्तं भगवन्प्रब्रवीषि मे ।
दोषानप्यस्य मे ब्रूहि यदि सन्तीह केचन ॥ ३.२९५.२१ ॥
పూజ్యులారా, ఆయన అన్ని గుణాలతో కూడినవాడని మీరు నాకు వివరిస్తున్నారు. ఇక్కడ ఆయనకు ఏవైనా దోషాలు ఉంటే వాటినీ నాకు చెప్పండి.
3.295.22
एक एवास्य दोषो हि गुणानाक्रम्य तिष्ठति ।
स च दोषः प्रयत्नेन न शक्यमतिवर्तितुम् ॥ ३.२९५.२२ ॥
ఆయనలో ఒకే ఒక్క దోషం ఉంది; అది ఆయన గుణాలను అణచివేసి నిలుస్తుంది. ఆ దోషాన్ని ప్రయత్నంతో కూడా అధిగమించలేము.
3.295.23
एको दोषोऽस्ति नान्योऽस्य सोद्यप्रभृति सत्यवान् ।
संवत्सरेण क्षीणायुर्देहन्यासं करिष्यति ॥ ३.२९५.२३ ॥
ఆయనలో ఒకే ఒక్క దోషం ఉంది, వేరొకటి లేదు. ఈ రోజు నుండి సత్యవంతుడు ఏడాదిలోపు ఆయుష్షు క్షీణించి దేహాన్ని విడిచిపెడతాడు.
3.295.24
एहि सावित्रि गच्छस्व अन्यं वरय शोभने ।
तस्य दोषो महानेको गुणानाक्रम्य च स्थितः ॥ ३.२९५.२४ ॥
రా సావిత్రీ, వెళ్ళు, మరొకరిని వరించు, శోభనా. ఆయనలోని ఈ ఒక్క పెద్ద దోషం ఆయన గుణాలను అణచివేసి నిలుస్తోంది.
3.295.25
यथा मे भगवानाह नारदो देवसत्कृतः ।
संवत्सरेण सोऽल्पायुर्देहन्यासं करिष्यति ॥ ३.२९५.२५ ॥
దేవతలచే గౌరవింపబడిన భగవానుడు నారదుడు నాతో చెప్పినట్లు, అతడు అల్పాయువు; ఒక సంవత్సరంలో అతడు దేహాన్ని త్యజిస్తాడు.
3.295.26
सकृदंशो निपतति सकृत्कन्या प्रदीयते ।
स कृदाह ददानीति त्रीण्येतानि सकृत्सकृते ॥ ३.२९५.२६ ॥
భాగం ఒక్కసారే పడుతుంది, కన్య ఒక్కసారే ఇవ్వబడుతుంది; 'ఇస్తాను' అని ఒక్కసారే చెప్పబడుతుంది — ఈ మూడూ ఒక్కసారే జరుగుతాయి.
3.295.27
दीर्घायुरथवाऽल्पायुः सगुणो निर्गुणोऽपि वा ।
सकृद्वृतो मया भर्ता न द्वितीयं वृणोम्यहम् ॥ ३.२९५.२७ ॥
దీర్ఘాయువైనా, అల్పాయువైనా, గుణవంతుడైనా, గుణహీనుడైనా — ఒక్కసారి నేను భర్తను ఎన్నుకున్నాను; రెండవవాడిని నేను ఎన్నుకోను.
3.295.28
मनसा निश्चयं कृत्वाततो वाचाऽभिधीयते ।
क्रियते कर्मणा पश्चात्प्रमाणं मे मनस्ततः ॥ ३.२९५.२८ ॥
మనసుతో నిశ్చయించుకున్న తర్వాత వాక్కుతో అది చెప్పబడుతుంది; తరువాత కర్మతో అది చేయబడుతుంది — కాబట్టి నా మనస్సే నాకు ప్రమాణం.
3.295.29
स्थिरा बुद्धिर्नरश्रेष्ठ सावित्र्या दुहितुस्तव ।
नैषा वारयितुं शक्या धर्मादस्मात्कथंचन ॥ ३.२९५.२९ ॥
నరులలో శ్రేష్ఠుడా, నీ కుమార్తె సావిత్రి బుద్ధి స్థిరంగా ఉంది; ఈ ధర్మం నుండి ఏ విధంగానూ ఆమెను ఆపలేము.
3.295.30
नान्यस्मिन्पुरुषे सन्ति ये सत्यवति वै गुणाः ।
प्रदानमेव तस्मान्मे रोचते दुहितुस्तव ॥ ३.२९५.३० ॥
సత్యవంతునిలో ఉన్న గుణాలు మరే పురుషునిలోనూ లేవు; కాబట్టి నీ కుమార్తెను అతనికి ఇవ్వడమే నాకు ఇష్టం.
3.295.31
अविचाल्यमेतदुक्तं तथ्यं च भवता वचः ।
करिष्याम्येतदेवं च गुरुर्हि भगवान्मम ॥ ३.२९५.३१ ॥
మీరు పలికిన మాట సత్యమూ అచంచలమూ; నేను అలాగే చేస్తాను, ఎందుకంటే పూజ్యులైన భగవానులు నాకు గురువు.
3.295.32
अविघ्नमस्तु सावित्र्याः प्रदाने दुहितुस्तव ।
साधयिष्याम्यहं तावत्सर्वेषां भद्रमस्तु वः ॥ ३.२९५.३२ ॥
మీ కుమార్తె సావిత్రి దానంలో ఎలాంటి విఘ్నమూ లేకుండుగాక; నేను ముందుగా దానిని సిద్ధింపజేస్తాను; మీ అందరికీ శుభం కలుగుగాక.
3.295.33
एवमुक्त्वा स्वमुत्पत्य नारदस्त्रिदिवं गतः ।
राजाऽपि दुहितुः सज्जं वैवाहिकमकारयत् ॥ ३.२९५.३३ ॥
ఇలా చెప్పి నారదుడు పైకెగిరి స్వర్గానికి వెళ్లిపోయాడు; రాజు కూడా తన కుమార్తెకు వివాహ ఏర్పాట్లు సిద్ధం చేయించాడు.