ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.30.1
नमो धात्रे विधात्रे च यौ मोहं चक्रतुस्तव ।
पितृपैतामहे राज्ये वोढव्ये तेऽन्यथा मतिः ॥ ३.३०.१ ॥
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ବିଧାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ମୋହରେ ପକାଇଲେ। ପିତା ଓ ପିତାମହଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଧାରଣ କରିବାର ଥିବା ତୁମ ବୁଦ୍ଧି ଅନ୍ୟ ପଥକୁ ଗଲା।
3.30.2
कर्मभिश्चिन्तितो लोको गत्यांगत्यां पृथग्विधः ।
तस्मात्कर्माणि नित्यानि लोभान्मोक्षं यियासति । ॥ ३.३०.२ ॥
କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଲୋକ ଯିବା ଓ ଆସିବାର ବିବିଧ ଗତିରେ କଳ୍ପିତ ହୁଏ। ତେଣୁ ନିତ୍ୟ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ; ଲୋଭରୁ ମୋକ୍ଷ ଇଚ୍ଛୁକ ଏହା କରେ।
3.30.3
नेह धर्मानृशंस्याभ्यां न क्षान्त्या नार्जवेन च ।
पुरुषः श्रियमाप्नोति न घृणित्वेन कर्हिचित् ॥ ३.३०.३ ॥
ଏ ଜଗତରେ ଧର୍ମ, ଦୟା, କ୍ଷମା ଓ ସରଳତାରେ ହିଁ ମଣିଷ ଶ୍ରୀ ପାଏ; କଠୋରତାରେ କଦାପି ନୁହେଁ।
3.30.4
त्वां चेद्व्यसनमभ्यागादिदं भारत दुःसहम् ।
स त्वं नार्हसि नापीमे भ्रातरस्ते महौजसः ॥ ३.३०.४ ॥
ହେ ଭରତ, ଯଦି ତୁମ ଉପରେ ଏହି ଅସହ୍ୟ ବିପଦ ଆସିଥାଏ, ତେବେ ତୁମେ ଓ ତୁମ ଏହି ମହାବଳୀ ଭାଇମାନେ ତାହା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
3.30.5
न हि तेऽध्यगमञ्जातु तदानीं नाद्य भारत ।
धर्मात्प्रियतरं किंचिदपि चेज्जीवितादपि ॥ ३.३०.५ ॥
ହେ ଭରତ, ସେତେବେଳେ ବା ଆଜି ତୁମେ କେବେ ବି ଧର୍ମଠାରୁ ପ୍ରିୟ କିଛି ପାଇ ନାହଁ, ଜୀବନଠାରୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
3.30.6
धर्मार्थमेव ते राज्यं धर्मार्थं जीवितं च ते ।
ब्राह्मणा गुरवश्चैव जानन्त्यपि च देवताः ॥ ३.३०.६ ॥
ତୁମ ରାଜ୍ୟ ଧର୍ମ ପାଇଁ ହିଁ, ତୁମ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମ ପାଇଁ ହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗୁରୁ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଜାଣନ୍ତି।
3.30.7
भीमसेनार्जुनौ चोभौ माद्रेयौ च मया सह ।
त्यजेस्त्वमिति मे बुद्धिर्न तु धर्मं परित्यजेः ॥ ३.३०.७ ॥
ଭୀମସେନ ଓ ଅର୍ଜୁନ, ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଏବଂ ମୋ ସହିତ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୁମେ ତ୍ୟାଗ କର ଏହା ମୋ ମତ; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମକୁ ତୁମେ ତ୍ୟାଗ କର ନାହିଁ।
3.30.8
राजानं धर्मगोप्तारं धर्मो रक्षति रक्षितः ।
इति मे श्रुतमार्याणां त्वां तु मन्ये न रक्षति ॥ ३.३०.८ ॥
ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ରାଜାକୁ, ରକ୍ଷିତ ହେଲେ ଧର୍ମ ରକ୍ଷା କରେ—ଏହା ମୁଁ ଆର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଛି; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ମନେ କରେ ଏହା ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନାହିଁ।
3.30.9
त्यक्त्वाऽन्यान्हि नरव्याघ्र नित्यदा धर्म एव ते ।
बुद्धिः सततमन्वेति छायेवं पुरुषं निजा ॥ ३.३०.९ ॥
ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଧର୍ମ ସଦା ତୁମ ବୁଦ୍ଧି; ଛାଇ ଯେପରି ମଣିଷକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେପରି ତାହା ନିରନ୍ତର ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।
3.30.10
नावमंस्था हि सदृशान्नावराञ्श्रेयसः कुतः ।
अवाप्य पृथिवीं कृत्स्नां न ते शृङ्गमवर्धत ॥ ३.३०.१० ॥
ସମାନ ଓ ନିମ୍ନମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କର ନାହିଁ; ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ତ କିପରି କରିବ? ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ପାଇ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଶିଖର (ଗୌରବ) ବଢ଼ିଲା ନାହିଁ।
3.30.11
स्वाहाकारैः स्वधाभिश्च पूजाभिरपि च द्विजान् ।
देवताश्च पितॄंश्चैव सततं पार्थ सेवसे ॥ ३.३०.११ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ସ୍ୱାହାକାର, ସ୍ୱଧା ଓ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦ୍ୱିଜ, ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ସେବା କର।
3.30.12
ब्राह्मणाः सर्वकामैस्ते सततं पार्थ तर्पिताः ।
यतयो मोक्षिणश्चैव गृहस्ताश्चैव भारत ॥ ३.३०.१२ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସବୁ କାମନାରେ ସର୍ବଦା ତୃପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି; ହେ ଭାରତ, ଯତି, ମୋକ୍ଷାର୍ଥୀ ଏବଂ ଗୃହସ୍ଥମାନେ ମଧ୍ୟ।
3.30.13
भुञ्जते रुक्मपात्रीभिर्यत्राहं परिचारिका ।
आरण्यकेभ्यो वन्यानि भोजनानि प्रयच्छसि।
नादेयं ब्राह्मणेभ्यस्ते गृहे किंचन विद्यते ॥ ३.३०.१३ ॥
ଯେଉଁଠି ମୁଁ ପରିଚାରିକା ଥିଲି, ସେଠାରେ ଲୋକେ ସୁନା ପାତ୍ରରେ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ; ଆପଣ ବନବାସୀମାନଙ୍କୁ ବନର ଭୋଜନ ଦିଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ଘରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେବା ପରି କିଛି ବଳି ନାହିଁ।
3.30.14
यदिदं वैश्वदेवान्ते सायं प्रातः प्रदीयते ।
तद्दत्त्वाऽतिथिभृत्येभ्योराजञ्शिष्टेनजीवसि ॥ ३.३०.१४ ॥
ବୈଶ୍ୱଦେବ ଯଜ୍ଞର ଶେଷରେ ସକାଳେ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଯାହା ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, ତାହା ଅତିଥି ଓ ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଇ, ହେ ରାଜନ, ଆପଣ ଅବଶିଷ୍ଟରେ ଜୀବନଯାପନ କରନ୍ତି।
3.30.15
इष्टयः पशुबन्धाश्च काम्यनैमित्तिकाश्च ये ।
वर्तन्ते पाकयज्ञाश्च सदा यज्ञाश्च तेऽनघ ॥ ३.३०.१५ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଆପଣଙ୍କ ଇଷ୍ଟି, ପଶୁବନ୍ଧ, କାମ୍ୟ ଓ ନୈମିତ୍ତିକ ଯଜ୍ଞ, ପାକଯଜ୍ଞ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ସର୍ବଦା ଚାଲିଥାଏ।
3.30.16
अस्मिन्नपि महारण्ये विजने दस्युसेविते ।
राष्ट्रादपेत्य वसतो धर्मस्ते नावसीदति ॥ ३.३०.१६ ॥
ରାଜ୍ୟରୁ ବାହାରି, ଡକାୟତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଏହି ବିଶାଳ, ନିର୍ଜନ ମହାରଣ୍ୟରେ ବାସ କଲାବେଳେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଧର୍ମ କ୍ଷୀଣ ହେଉନାହିଁ।
3.30.17
अश्वमेधो राजसूयः पौण्डरीकोऽथ गोसवः ।
इष्टास्त्वया महायज्ञाबहवोऽन्ये सदक्षिणाः ॥ ३.३०.१७ ॥
ଅଶ୍ୱମେଧ, ରାଜସୂୟ, ପୌଣ୍ଡରୀକ, ଗୋସବ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ମହାଯଜ୍ଞ ଆପଣ ସମ୍ପାଦନ କରିଛନ୍ତି।
3.30.18
राजन्परीतया बुद्ध्या विषमेऽक्षपराजये ।
पार्थ मित्राणि चास्मांश्च वसूनि च पराजितः ॥ ३.३०.१८ ॥
ହେ ରାଜନ, ହେ ପୃଥାପୁତ୍ର, ବିଷମ ଜୁଆରେ ପାଶାର ପରାଜୟ ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ମୋହିତ ହୋଇଗଲା; ଏହିପରି ଆପଣ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ, ଆମକୁ ଏବଂ ଧନକୁ ହାରିଲେ।
3.30.19
ऋजोर्मृदोर्बदान्यस्य धीमतः सत्यवादिनः ।
कथमक्षव्यसनजा बुद्धिरापतिता तव ॥ ३.३०.१९ ॥
ସରଳ, କୋମଳ, ଉଦାର, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ଆପଣଙ୍କଠାରେ ପାଶାଖେଳ ବ୍ୟସନରୁ ଜାତ ଏହି ବୁଦ୍ଧି କିପରି ଆସିଲା?
3.30.20
अतीव मोह आयाति मनश् परिदूयते ।
निशाम्य व्यसनं पार्थ तवेदमतिदुःसहम् ॥ ३.३०.२० ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଅତିଦୁଃସହ ବିପଦ ଦେଖି ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୋହ ଆସୁଛି ଏବଂ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଉଛି।
3.30.21
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ईश्वरस्य वशे लोकस्तिष्ठते नात्मनो यथा ॥ ३.३०.२१ ॥
ଏ ବିଷୟରେ ଲୋକେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ ମଧ୍ୟ କହନ୍ତି: ଜଗତ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ବଶରେ ରହେ, ନିଜ ବଶରେ ନୁହେଁ।
3.30.22
धातैव खलु भूतानां सुखदुःखे प्रियाप्रिये ।
ददाति सर्वमीशानः पुरस्ताच्छुक्रमुच्चरन् ॥ ३.३०.२२ ॥
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ହିଁ ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସୁଖ-ଦୁଃଖ ଏବଂ ପ୍ରିୟ-ଅପ୍ରିୟ ଦିଅନ୍ତି; ଈଶାନ ପୂର୍ବରୁ ଭବିଷ୍ୟତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସବୁ ଦିଅନ୍ତି।
3.30.23
यथा दारुमयीं योषां नरो धीरः समाहितः ।
इङ्ग्यत्यङ्गमङ्गानि तथा राजन्निमाः प्रजाः ॥ ३.३०.२३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଧୀର ଓ ଏକାଗ୍ର ମଣିଷ ଯେପରି କାଠ ପୁତୁଳର ଅଙ୍ଗ ଚଳାଏ, ସେପରି ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାଳିତ ହୁଅନ୍ତି।
3.30.24
आकाश इव भूतानि व्याप्य सर्वाणि भारत ।
ईश्वरो विदधातीह कल्याणं यच्च पापकम् ॥ ३.३०.२४ ॥
ହେ ଭରତ, ଆକାଶ ଯେପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରେ, ସେପରି ଈଶ୍ୱର ଏଠାରେ ମଙ୍ଗଳ ଓ ପାପ ବିଧାନ କରନ୍ତି।
3.30.25
शकुनिस्तन्तुबद्धो वा नीयतेऽयमनीश्वरः ।
ईश्वरस्य वशे तिष्ठन्नान्येषामात्मनः प्रभुः ॥ ३.३०.२५ ॥
ସୂତାରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇଥିବା ପକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ଅସମର୍ଥ ପ୍ରାଣୀ ଯେପରି ନିଆଯାଏ, ସେପରି ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ବଶରେ ରହେ; ସେ ନିଜର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟର ତ ନୁହେଁ।
3.30.26
मणिः सूत्र इव प्रोतो नस्योत इव गोवृषः ।
धातुरादेशमन्वेति तन्मयो हि तदर्पणः ॥ ३.३०.२६ ॥
ସୂତାରେ ପୋଇଥିବା ମଣି କିମ୍ବା ନାକରେ ଦଉଡ଼ି ପକାଯାଇଥିବା ଗୋରୁଟି ପରି, ସେ ବିଧାତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସରଣ କରେ; ସେ ତାଙ୍କରେ ତନ୍ମୟ ଏବଂ ତାଙ୍କରେ ସମର୍ପିତ।
3.30.27
नात्माथीनो मनुष्योऽयं कालं भजतिं कंचन ।
स्रोतसो मध्यमापन्नः कूलवृक्ष इव च्युतः ॥ ३.३०.२७ ॥
ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ବଶରେ ନାହିଁ; ସେ କୌଣସି କାଳର ଉପଭୋଗ କରିପାରେ ନାହିଁ; ସ୍ରୋତର ମଝିରେ ଫସି, କୂଳରୁ ଉପଡ଼ିଥିବା ବୃକ୍ଷ ପରି ସେ ଭାସିଯାଏ।
3.30.28
अज्ञो जन्तुरनीशोऽयमात्मनः सुखदुःखयोः ।
ईश्वरप्रेरितो गच्छेत्स्वर्गं नरकमेव च ॥ ३.३०.२८ ॥
ଏହି ଅଜ୍ଞାନୀ ଜୀବ ନିଜ ସୁଖଦୁଃଖ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଅଧିକାର ରଖେ ନାହିଁ; ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସେ ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ନରକକୁ ଯାଏ।
3.30.29
यथा वायोस्तृणाग्राणि वशं यान्ति बलीयसः ।
धातुरेवं वशं यान्ति सर्वभूतानि भारत ॥ ३.३०.२९ ॥
ବଳବାନ ପବନର ବଶରେ ଘାସର ଅଗ୍ରଭାଗ ଯେପରି ଯାଏ, ସେପରି ହେ ଭାରତ, ସମସ୍ତ ଭୂତ ବିଧାତାଙ୍କ ବଶରେ ଯାଆନ୍ତି।
3.30.30
आर्ये कर्मणि युञ्जानः पापे वा पुनरीश्वः ।
व्याप्य भूतानि चरते न चायमिति लक्ष्यते ॥ ३.३०.३० ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିମ୍ବା ପାପକର୍ମରେ ନିୟୋଜିତ କରୁଥିବା ସେହି ଈଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଭୂତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ବିଚରଣ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସେ ଏପରି ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
3.30.31
हेतुमात्रमिदं धातुः शरीरं क्षेत्रसंज्ञितम् ।
येन कारयते कर्म शुभाशुभफलं विभुः ॥ ३.३०.३१ ॥
କ୍ଷେତ୍ର ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ଏହି ଶରୀର କେବଳ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ଏକ ଉପକରଣ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ଶୁଭାଶୁଭ ଫଳଦାୟୀ କର୍ମ କରାନ୍ତି।
3.30.32
पश्य मायाप्रभावोऽयमीश्वरेण यथा कृतः ।
यो हन्ति भूतैर्भूतानि मोहयित्वाऽऽत्ममायया ॥ ३.३०.३२ ॥
ଦେଖ, ଈଶ୍ୱର ନିଜର ମାୟାର ଏହି ପ୍ରଭାବ ଏପରି ରଚିଛନ୍ତି; ନିଜ ମାୟାରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ବଧ କରାନ୍ତି।
3.30.33
अन्यथा परिदृष्टानि मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः ।
अन्यथा परिवर्तन्ते वेगा इव नभस्वतः ॥ ३.३०.३३ ॥
ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ; ପବନର ବେଗ ପରି ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବଦଳେ।
3.30.34
अन्यथैव हि वर्तन्ते पुरुषास्तानि तानि च ।
अन्यथैव प्रभुस्तानि करोति विकरोति च ॥ ३.३०.३४ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ନାନା ବସ୍ତୁ ସହ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ହିଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି; ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ହିଁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି।
3.30.35
यथा काष्ठेन वा काष्ठमश्मानं चाश्मना पुनः ।
अयसा चाप्ययश्छिन्द्यान्निर्विचेष्टमचेतनम् ॥ ३.३०.३५ ॥
କାଠରେ କାଠ, ପଥରରେ ପଥର, ଏବଂ ଲୌହରେ ଲୌହ ମଧ୍ୟ ଯେପରି ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ଓ ଅଚେତନ ବସ୍ତୁକୁ କାଟିପାରେ।
3.30.36
एवं स भगवान्देवः स्वयंभूः प्रपितामहः ।
निहन्ति भूतैर्भूतानि छद्म कृत्वा युधिष्ठिर ॥ ३.३०.३६ ॥
ଏହିପରି ସେ ଭଗବାନ ଦେବ, ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ, ପ୍ରପିତାମହ — ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଛଳ କରି ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ବଧ କରାନ୍ତି।
3.30.37
संप्रयोज्य वियोज्यायं कामकारकरः प्रभुः ।
क्रीडते भगवान्भूतैर्बालः क्रीडनकैरिव ॥ ३.३०.३७ ॥
ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କରୁଥିବା ଏହି ପ୍ରଭୁ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ି ଓ ଅଲଗା କରି, ଶିଶୁ ଖେଳନା ସହ ଖେଳେ ସେପରି ଭଗବାନ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ସହ ଖେଳନ୍ତି।
3.30.38
न मातृपितृवद्राजन्धाता भूतेषु वर्तते ।
रोषादिव प्रवृत्तो।़यं यथाऽयमितरो जनः ॥ ३.३०.३८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମାତାପିତା ପରି ଆଚରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେ କ୍ରୋଧବଶେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୋଇଥିବା ପରି, ଅନ୍ୟ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ପରି ଆଚରଣ କରନ୍ତି।
3.30.39
आर्याञ्शीलवो दृष्ट्वा हीमतो वृत्तिकर्शितान् ।
अनार्यान्सुखिनश्चैव विह्वलानिव चिन्तये ॥ ३.३०.३९ ॥
ସଦାଚାରୀ, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, ଜୀବିକାରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ଆର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏବଂ ଅନାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସୁଖୀ ଦେଖି, ମୁଁ ବ୍ୟାକୁଳ ପରି ଚିନ୍ତା କରେ।
3.30.40
तवेमामापदं दृष्ट्वा समृद्धिं च सुयोधने ।
धातारं गर्हये पार्थ विषमं योऽनुपश्यति ॥ ३.३०.४० ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମର ଏହି ବିପଦ ଏବଂ ସୁଯୋଧନଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି, ଯେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପକ୍ଷପାତରେ ଦେଖନ୍ତି, ମୁଁ ସେହି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ।
3.30.41
आर्यशास्त्रातिगे क्रूरे लुब्धे धर्मापचायिनि ।
धार्तराष्ट्रे श्रियं दत्त्वा धाता किं फलमश्नुते ॥ ३.३०.४१ ॥
ଆର୍ଯ୍ୟଶାସ୍ତ୍ର ଲଙ୍ଘନକାରୀ, କ୍ରୂର, ଲୋଭୀ, ଧର୍ମନାଶକ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା କ'ଣ ଫଳ ପାଆନ୍ତି?
3.30.42
कर्मचेत्कृतमन्वेति कर्तारं नान्यमृच्छति ।
कर्मणा तेन पापेन लिप्यते नूनमीश्वरः ॥ ३.३०.४२ ॥
କୃତ କର୍ମ ଯଦି କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ଅନ୍ୟକୁ ପାଏ ନାହିଁ, ତେବେ ସେହି ପାପକର୍ମରେ ଈଶ୍ୱର ନିଶ୍ଚିତ ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
3.30.43
अथ कर्मकृतं पापं न चेत्कर्तारमृच्छति ।
कारणं बलमेवेह जनाञ्शोचामि दुर्बलान् ॥ ३.३०.४३ ॥
କୃତ ପାପ ଯଦି କର୍ତ୍ତାକୁ ନ ପହଞ୍ଚେ, ତେବେ ଏ ଜଗତରେ ବଳ ହିଁ କାରଣ; ମୁଁ ଦୁର୍ବଳ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକ କରେ।