महाभारत · अध्याय 3.302
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.302.1
माऽहितं कर्ण कार्षीस्त्वमात्मनः सुहृदां तथा ।
पुत्राणामथ भार्याणामथो मातुरथो पितुः ॥ ३.३०२.१ ॥
हे कर्णा, तू स्वतःचे, मित्रांचे, पुत्रांचे, पत्नींचे, आईचे व वडिलांचे अहित करू नकोस.
3.302.2
शरीरस्याविरोधेन प्राणिनां प्राणभृद्वर ।
इष्यते यशसः प्राप्तिः कीर्तिश्च त्रिदिवे स्थिरा ॥ ३.३०२.२ ॥
हे प्राणिमात्रात श्रेष्ठा, शरीराला हानी न पोहोचवता यश मिळवणे इष्ट आहे; स्वर्गात स्थिर कीर्तीही मिळते.
3.302.3
यस्त्वं प्राणविरोधेन कीर्तिमिच्छसि शाश्वतीम् ।
सा ते प्राणान्समादाय गमिष्यति न संशयः ॥ ३.३०२.३ ॥
प्राणांचा विरोध करून तू शाश्वत कीर्ती इच्छितोस; ती तुझे प्राण घेऊन निघून जाईल, यात संशय नाही.
3.302.4
जीवतां कुरुते कार्यं पिता माता सुतास्तथा ।
ये चान्ये बान्धवाः केचिल्लोकेऽस्मिन्पुरुषर्षभ ॥ ३.३०२.४ ॥
हे पुरुषश्रेष्ठा, या जगात जिवंत असलेलेच पिता, माता, पुत्र आणि इतर नातेवाईक आपली कर्तव्ये पार पाडू शकतात.
3.302.5
राजानश्च नरव्याघ्र पौरुषेण निबोध तत् ।
कीर्तिश्च जीवतः साध्वी पुरुषस्य महाद्युते ॥ ३.३०२.५ ॥
हे नरव्याघ्रा, राजांनी पराक्रमाने हे जाणावे; हे महातेजस्वी, जिवंत पुरुषाची कीर्तीच उत्तम आहे.
3.302.6
मृतस्य कीर्त्या किं कार्यं भस्मीभूतस्य देहिनः ।
मृतः कीर्तिं न जानीते जीवन्कीर्ति समश्नुते ॥ ३.३०२.६ ॥
मृताला, भस्म झालेल्या देहधारीला कीर्तीने काय उपयोग? मृत माणूस कीर्ती जाणत नाही; जिवंतच कीर्ती मिळवतो.
3.302.7
मृतस्य कीर्तिर्मर्त्यस्य यथा माला गतायुषः ।
अहं तु त्वां ब्रवीम्येतद्भक्तोसीति हितेप्सया ॥ ३.३०२.७ ॥
मृत माणसाची कीर्ती ही, आयुष्य संपलेल्या माणसासाठी सुकलेल्या माळेसारखी असते. पण तू भक्त आहेस, म्हणून तुझ्या हिताच्या इच्छेने मी हे तुला सांगतो.
3.302.8
भक्तिमन्तो हि मे रक्ष्या इत्येतेनापि हेतुना ।
भक्तोयं परया भक्त्या मामित्येव महाभुज ॥ ३.३०२.८ ॥
भक्तांचे रक्षण मी केले पाहिजे; या कारणानेही. हे महाबाहो, हा भक्त परम भक्तीने मलाच आश्रय करून आहे.
3.302.9
ममापि भक्तिरुत्पन्ना स त्वं कुरु वचो मम ।
अस्ति चात्र परं किंचिदध्यात्मं देवनिर्मितम्।
अतश्च त्वां ब्रवीम्येतत्क्रियतामविशङ्कया ॥ ३.३०२.९ ॥
माझ्यावरही तुझी भक्ती उत्पन्न झाली आहे; म्हणून माझे वचन कर. येथे देवांनी निर्मिलेले एक परम आध्यात्मिक रहस्यही आहे. म्हणून मी तुला हे सांगतो; शंका न बाळगता हे कर.
3.302.10
देवगुह्यं त्वया ज्ञातुं न शक्यं पुरुषर्षभ ।
नस्मान्नाख्यामि ते गुह्यं काले वेत्स्यति तद्भवान् ॥ ३.३०२.१० ॥
हे पुरुषश्रेष्ठा, देवांचे रहस्य तुला जाणणे शक्य नाही. म्हणून हे गुपित मी तुला सांगत नाही; योग्य काळी तू ते जाणशील.
3.302.11
पुनरुक्तं च वक्ष्यामि त्वं राधेय निबोध तत् ।
माऽस्मै ते कुण्डले दद्या भिक्षिते वज्रापाणिना ॥ ३.३०२.११ ॥
आणि मी ते पुन्हा सांगतो; हे राधेया, ते समज. वज्रपाणी भिक्षा मागतील तेव्हा त्यांना तुझी कुंडले देऊ नकोस.
3.302.12
शोभसे कुण्डलाभ्यां च रुचिराभ्यां महाद्युते ।
विशाखयोर्मध्यगतः शशीव विमले दिवि ॥ ३.३०२.१२ ॥
हे महातेजस्वी, या सुंदर कुंडलांनी तू शोभतोस; निर्मळ आकाशात विशाखा नक्षत्रांच्या मध्ये चंद्र शोभावा तसा.
3.302.13
कीर्तिश्च जीवतः साध्वी पुरुषस्येति विद्धि तत् ।
प्रत्याख्येयस्त्वया तात कुण्डलार्थे सुरेश्वरः ॥ ३.३०२.१३ ॥
हे वत्सा, जिवंत माणसाची उत्तम कीर्तीच त्याचे खरे धन आहे हे जाण. कुंडलांसाठी देवांच्या स्वामीला तू नकार द्यायला हवास.
3.302.14
पाण्डवानां हिते युक्तो भिक्षन्ब्राह्मणवेषधृत् ।
शक्त्या बहुविधैर्वाक्यैः कुण्डलेप्सा त्वयाऽनघ।
विहन्तुं देवराजस् हेतुयुक्तैः पुनःपुनः ॥ ३.३०२.१४ ॥
हे निष्पाप, पांडवांच्या हितासाठी तू ब्राह्मणाचे रूप धारण करून भिक्षा मागितलीस. कुंडलांच्या इच्छेने, अनेक प्रकारच्या शब्दांनी व युक्तिवादांनी देवराजाचा हेतू वारंवार विफल करण्याचा प्रयत्न केलास.
3.302.15
उपपत्त्युपपन्नार्थैर्माधुर्यकृतभूषणैः ।
पुरंदरस्य कर्ण त्वं बुद्धिमेतामपानुद ॥ ३.३०२.१५ ॥
हे कर्णा, मधुर शब्दांनी सजवलेल्या व युक्तिसंगत प्रमाणांनी भरलेल्या वाक्यांनी तू पुरंदराचा हा हेतू दूर कर.
3.302.16
त्वं हि नित्यं नरव्याघ्र स्पर्धसे सव्यसाचिना ।
सव्यसाची त्वया चेह युधि शूरः समेष्यति ॥ ३.३०२.१६ ॥
हे नरव्याघ्रा, तू नेहमी सव्यसाची (अर्जुन) याच्याशी स्पर्धा करतोस. येथे युद्धात शूर सव्यसाची तुझ्याशी भिडेल.
3.302.17
न तु त्वामर्जुनः शक्तः कुण्डलाभ्यां समन्वितम् ।
विजेतुं युधि यद्यस्य स्वयमिन्द्रः शरो भवेत् ॥ ३.३०२.१७ ॥
परंतु कुंडलांनी युक्त अशा तुला अर्जुन युद्धात जिंकू शकणार नाही, जरी स्वतः इंद्र त्याचा बाण झाला तरीही.
3.302.18
तस्मान्न देये शख्राय त्वयैते कुण्डले शुभे ।
संग्रामे यदि निर्जेतुं कर्ण कामयसेऽर्जुनम् ॥ ३.३०२.१८ ॥
म्हणून हे कर्णा, जर तुला युद्धात अर्जुनाला जिंकायचे असेल, तर हे दोन शुभ कुंडल शक्राला देऊ नकोस.