Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 3.303

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

3.303.1

भगवन्तमहं भक्तो यथा मां वेत्थ गोपते ।
तथा परमतिग्मांशो नास्त्यदेयं कथंचन ॥ ३.३०३.१ ॥

हे भगवन्, मी आपला भक्त आहे; आपण मला जसे जाणता, हे गोपते! हे परम तेजस्वी, माझ्याजवळ काहीही न देण्यासारखे नाही.

3.303.2

न मे दारा न मेपुत्रा न चात्मा सुहृदो न च ।
तथेष्टा वै सदा भक्त्या यथा त्वं गोपते मम ॥ ३.३०३.२ ॥

माझ्या पत्नी नाहीत, माझे पुत्र नाहीत, माझा आत्माही नाही, सुहृदही नाहीत; हे गोपते, भक्तीने आपण माझे सदैव प्रिय आहात तसे ते नाहीत.

3.303.3

इष्टानां च महात्मानो भक्तानां च न संशयः ।
कुर्वन्ति भक्तिमिष्टां च जानीषे त्वं च भास्कर ॥ ३.३०३.३ ॥

प्रिय जन आणि भक्त यांच्यासाठी महात्मे निःसंशय प्रिय भक्ती दाखवतात; हे भास्करा, आपणही हे जाणता.

3.303.4

इष्टो भक्तश्च मे कर्णो न चान्यद्दैवतं दिवि ।
जानीत इतिवै कृत्वा भगवानाह मद्धितम् ॥ ३.३०३.४ ॥

कर्ण माझा प्रिय भक्त आहे; स्वर्गात दुसरे दैवत नाही, हे जाणूनच भगवंतांनी माझे हित सांगितले.

3.303.5

भूयश्च शिरसा याचे प्रसाद्य च पुनःपुनः ।
इति ब्रवीमि तिग्मांशो त्वं तु मे क्षन्तुमर्हसि ॥ ३.३०३.५ ॥

पुन्हा मस्तक झुकवून याचना करतो; वारंवार प्रसन्न करून हेच सांगतो; हे तीक्ष्णकिरणा, आपण मला क्षमा करण्यास योग्य आहात.

3.303.6

बिभेमि न तथा मृत्योर्यथा बिभ्येऽनृतादहम् ।
विशेषेण द्विजातीनां सर्वेषां सर्वदा सताम् ॥ ३.३०३.६ ॥

मृत्यूला मी तितका भीत नाही, जितका असत्याला भितो; विशेषतः द्विजांना, सर्वांना आणि सदैव सज्जनांना.

3.303.7

प्रदाने जीवितस्यापि न मेऽत्रास्ति विचारणा ।
यच्च मामात्थ देव त्वं पाण्डवं फल्गुनं प्रति ॥ ३.३०३.७ ॥

हे देवा, जीवन दान करण्यातही माझ्या मनात कोणताही विचार नाही. आणि पांडुपुत्र फाल्गुन (अर्जुन) याविषयी तुम्ही मला जे सांगितलेत—

3.303.8

व्येतु संतापजं दुःखं तव भास्कर मानसम् ।
अर्जुनप्रतिमं चैव विजेष्यामि रणेऽर्जुनम् ॥ ३.३०३.८ ॥

हे भास्करा, तुमच्या मनातील संतापातून उत्पन्न झालेले हे दुःख नाहीसे होवो. अर्जुनासारख्या (वीरास) सुद्धा मी युद्धात अर्जुनालाच जिंकीन.

3.303.9

तवापि विदितं देव ममाप्यस्त्रबलं महत् ।
जामदग्न्यादुपात्तं यत्तथा द्रोणान्महात्मनः ॥ ३.३०३.९ ॥

हे देवा, तुम्हालाही ठाऊक आहे; जमदग्नीपुत्र (परशुराम) आणि महात्मा द्रोण यांच्याकडून मला मिळालेले माझे अस्त्रबल ही मोठे आहे.

3.303.10

इदं त्वमनुजानीहि सुरश्रेष्ठ व्रतं मम ।
भिक्षते वज्रिणे दद्यामपि जीवितमात्मनः ॥ ३.३०३.१० ॥

हे सुरश्रेष्ठा, माझ्या या व्रताला अनुमती द्या—याचना करणाऱ्या वज्रधारी (इंद्र) याला मी माझे जीवनही दान करीन.

3.303.11

यदि तात ददास्येते वज्रिणे कुण्डले शुभे ।
त्वमप्येनमथो ब्रूया विजयार्थं महाबल ॥ ३.३०३.११ ॥

हे पुत्रा, जर तू ही शुभ कुंडले वज्रधारी (इंद्र) याला देशील, तर हे महाबळी, त्याला विजयासाठी (एक गोष्ट) सांग.

3.303.12

नियमेन प्रदद्यास्त्वं कुण्डलेवै शतक्रतोः ।
अवध्यो ह्यसि भूतानां कुण्डलाभ्यां समन्वितः ॥ ३.३०३.१२ ॥

तू नियमाने इंद्राला कुंडले देशील. कारण कुंडलांनी युक्त असताना तू प्राण्यांकडून अवध्य आहेस.

3.303.13

अर्जुनन विनाशं हि तव दानवसूदनः ।
प्रार्तयानो रणे वत्स कुण्डले ते जिहीर्षति ॥ ३.३०३.१३ ॥

हे वत्सा, दानवांचा संहार करणारा अर्जुन युद्धात तुझा नाश इच्छितो; तो तुझी कुंडले हरण करू इच्छितो.

3.303.14

स त्वमप्येनमाराध्य सूनृताभिः पुनः पुनः ।
अभ्यर्थयेथा देवेशममोघार्थं पुरंदरम् ॥ ३.३०३.१४ ॥

तूही त्याला गोड शब्दांनी पुन्हा पुन्हा प्रसन्न करून, देवेश पुरंदराकडे अमोघ फळाची याचना कर.

3.303.15

अमोघां देहि मे शक्तिममित्रविनिबर्हिणीम् ।
दास्यामि ते सहस्राक्ष कुण्डले वर्म चोत्तमम् ॥ ३.३०३.१५ ॥

"हे सहस्राक्षा, शत्रूंचा नाश करणारी अमोघ शक्ती मला दे; मग मी तुला कुंडले आणि उत्तम कवच देईन."

3.303.16

इत्येव नियमेन त्वं दद्याः शक्राय कुण्डले ।
तया त्वं कर्ण संग्रामे हनिष्यसि रणे रिपून् ॥ ३.३०३.१६ ॥

याप्रमाणे नियमानुसार तू शक्राला कुंडले दे; कर्णा, त्या शक्तीने तू युद्धात शत्रूंचा वध करशील.

3.303.17

नाहत्वा हि महाबाहो शत्रूनेति करं पुनः ।
सा शक्तिर्देवराजस्य शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.३०३.१७ ॥

हे महाबाहो, देवराजाची ती शक्ती शत्रूंचा वध केल्याशिवाय पुन्हा हातात परत येत नाही; ती शेकडो आणि हजारो शत्रूंचा संहार करते.

3.303.18

एवमुक्त्वा सहस्रांशुः सहसाऽन्तरधीयत ।
कर्णस्तु बुबुधे राजन्स्वप्नान्ते प्रव्यथन्निव ॥ ३.३०३.१८ ॥

असे बोलून सहस्रांशु सूर्य अचानक अंतर्धान पावला; राजा, कर्ण स्वप्नाच्या शेवटी जणू व्यथित होऊन जागा झाला.

3.303.19

प्रतिबुद्धस्तु राधेयः स्वप्नं संचिन्त्य भारत ।
चकार निश्चयं राजञ्शक्त्यर्थं वदतांवर ॥ ३.३०३.१९ ॥

जागा झालेला राधेय कर्ण स्वप्नाचा विचार करून, हे भारत, हे राजा, वक्त्यांमध्ये श्रेष्ठा, आपल्या शक्तीसाठी निश्चय करता झाला.

3.303.20

यदि मामिन्द्र आयाति कुण्डलार्थं परन्तप ।
शक्त्या तस्मै प्रदास्यामि कुण्डले वर्म चैव ह ॥ ३.३०३.२० ॥

इंद्र कुंडलांसाठी माझ्याकडे आला, तर हे शत्रुतापका, मी माझ्या शक्तीने त्याला कुंडले आणि कवच देईन.

3.303.21

स कृत्वा प्रातरुत्थाय कार्याणि भरतर्षभ ।
ब्राह्मणान्वाचयित्वा च यथाकार्यमुपाक्रमत् ॥ ३.३०३.२१ ॥

तो सकाळी उठून, हे भरतश्रेष्ठा, आपली कर्मे करून, ब्राह्मणांकडून वाचन करवून, यथायोग्य कार्य आरंभ करता झाला.

3.303.22

विधिना राजशार्दूल मुहूर्तमजपत्तदा ।
ततः सूर्याय जप्यान्ते कर्णः स्वप्नं न्यवेदयत् ॥ ३.३०३.२२ ॥

हे राजशार्दूला, विधिपूर्वक त्या वेळी क्षणभर जप केला. मग जप संपल्यावर कर्णाने सूर्याला स्वप्न निवेदन केले.

3.303.23

यथा दृष्टं यथातत्त्वं यथोक्तमुभयोर्निसि ।
तत्सर्वमानुपूर्व्येण शशंसास्मै वृषस्तदा ॥ ३.३०३.२३ ॥

जसे पाहिले, जसे तत्त्वतः होते, रात्री दोघांनी जसे सांगितले, ते सर्व क्रमाने त्या वृषाने (कर्णाने) तेव्हा त्याला सांगितले.

3.303.24

तच्छ्रुत्वा भगवान्देवो भानुः स्वर्भानुसूदनः ।
उवाच तं तथेत्येव कर्णं सूर्यः स्मयन्निव ॥ ३.३०३.२४ ॥

ते ऐकून, स्वर्भानूचा नाश करणारा भगवान देव भानू, सूर्य, हसल्यासारखा कर्णाला म्हणाला, 'तसेच होवो.'

3.303.25

ततस्तत्त्वमिति ज्ञात्वा राधेयः परवीरहा ।
शक्तिमेवाभिकाङ्क्षन्वै वासवं प्रत्यपालयत् ॥ ३.३०३.२५ ॥

तेव्हा हे सत्य जाणून शत्रुवीरांचा संहार करणारा राधेय कर्ण, शक्तीचीच इच्छा धरून, वासवाला (इंद्राला) दिलेला शब्द पाळत राहिला.