મહાભારત · અધ્યાય 3.304
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.304.1
किं तद्गुह्यं न चाख्यातं कर्णायेहोष्णरश्मिना ।
कीदृशेकुण्डले ते च कवचं रचैव कीदृशम् ॥ ३.३०४.१ ॥
અહીં ઉષ્ણ કિરણોવાળા સૂર્યે કર્ણને જે ગુહ્ય રહસ્ય કહ્યું નહોતું તે શું હતું? તેનાં કુંડળ કેવાં હતાં અને કવચ પણ કેવું હતું?
3.304.2
कुतश्च कवचं तस्यं कुण्डलेचैव सत्तम ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तन्मे ब्रूहि तपोधन ॥ ३.३०४.२ ॥
હે સત્તમ, તેનું કવચ અને કુંડળ ક્યાંથી આવ્યાં? આ હું સાંભળવા ઇચ્છું છું; હે તપોધન, તે મને કહો.
3.304.3
अहं राजन्ब्रवीम्येतत्तस्य गुह्यं विभावसोः ।
यादृशे कुण्डले ते च कवचं वैव यादृशम् ॥ ३.३०४.३ ॥
હે રાજન્, વિભાવસુ (સૂર્ય)નું એ ગુહ્ય રહસ્ય હું કહું છું—તેનાં કુંડળ જેવાં હતાં અને કવચ જેવું હતું તે.
3.304.4
कुन्तिभोजं पुरा राजन्ब्राह्मणः पर्युपस्थितः ।
तिग्मतेजा महान्प्रांशुः श्मश्रुदण्डजटाधरः ॥ ३.३०४.४ ॥
હે રાજન્, પૂર્વે કુંતિભોજ પાસે એક બ્રાહ્મણ આવ્યો—તીક્ષ્ણ તેજવાળો, મહાન, ઊંચો, દાઢી, દંડ અને જટા ધારણ કરેલો.
3.304.5
दर्सनीयोऽनवद्याङ्गस्तेजसा प्रज्वलन्निव ।
मधुपिङ्गो मधुरवाक्तपःस्वाध्यायभूषणः ॥ ३.३०४.५ ॥
જોવા યોગ્ય, નિર્દોષ અંગોવાળો, તેજથી જાણે બળતો, મધ જેવા પીળા વર્ણવાળો, મધુર વાણીવાળો, તપ અને સ્વાધ્યાયથી શોભતો.
3.304.6
स राजानं कुन्तिभोजमब्रवीत्सुमहातपाः ।
भिक्षामिच्छामि वै भोक्तुं तव गेहे विमत्सर ॥ ३.३०४.६ ॥
તે મહાતપસ્વી રાજા કુંતિભોજને બોલ્યો—“હે નિર્મત્સર, હું તારા ઘરે ભિક્ષા લેવા ઇચ્છું છું.”
3.304.7
न मे व्यलीकं कर्तव्यं त्वया वा तव चानुगैः ।
एवं वत्स्यामि ते गेहे यदि ते रोचतेऽनघ ॥ ३.३०४.७ ॥
જો તને યોગ્ય લાગે તો તારા તરફથી કે તારા અનુચરો તરફથી મારો કોઈ અપરાધ ન થવો જોઈએ; આ રીતે હું તારા ઘરમાં રહીશ, હે નિષ્પાપ.
3.304.8
यथाकामं च गच्छेयमागच्छेयं तथैव च ।
शय्यासने च मे राजन्नापराध्येत कश्चन ॥ ३.३०४.८ ॥
હું ઇચ્છા પ્રમાણે જાઉં અને આવું; હે રાજન, મારી શય્યા અને આસન બાબતે કોઈએ અપરાધ ન કરવો.
3.304.9
तमब्रवीत्कुन्तिभोजः प्रीतियुक्तमिदं वचः ।
एवमस्तु परंचेति पुनश्चैवमथाब्रवीत् ॥ ३.३०४.९ ॥
કુંતિભોજે પ્રેમભર્યા આ વચન તેમને કહ્યાં: 'એમ જ થાઓ, ખૂબ સારું.' પછી ફરી આ રીતે બોલ્યો.
3.304.10
मम कन्या महाप्राज्ञ पृथा नाम यशस्विनी ।
शीलवृत्तान्विता साध्वी नियताऽनवमानिनी ॥ ३.३०४.१० ॥
હે મહાપ્રાજ્ઞ, મારી પુત્રી પૃથા નામની યશસ્વિની છે; તે શીલ અને આચરણથી યુક્ત, સાધ્વી, સંયમી અને કોઈનું અપમાન ન કરનારી છે.
3.304.11
उपस्थास्यति सा त्वां वै पूजयाऽनवमत्य च ।
तस्याश्च शीलवृत्तेन तुष्टिं समुपयास्यसि ॥ ३.३०४.११ ॥
તે તમારી સેવા આદરપૂર્વક અને અવહેલના વિના કરશે; અને તેના શીલ અને આચરણથી તમને સંતોષ મળશે.
3.304.12
एवमुक्त्वा तु तं विप्रमभिपूज्य यथाविधि ।
उवाच कन्यामभ्येत्य पृथां पृथुललोचनाम् ॥ ३.३०४.१२ ॥
આ પ્રમાણે કહીને, તે બ્રાહ્મણનો વિધિપૂર્વક સત્કાર કરીને, તે વિશાળ નેત્રોવાળી પૃથા કન્યા પાસે જઈને બોલ્યો.
3.304.13
अयं वत्से महाभागो ब्राह्मणो वस्तुमिच्छति ।
मम गेहे मया चास्य तथेत्येवं प्रतिश्रुतम् ॥ ३.३०४.१३ ॥
હે દીકરી, આ મહાભાગ્યવાન બ્રાહ્મણ મારા ઘરમાં રહેવા ઇચ્છે છે. મેં તેમને તેમ જ વચન આપ્યું છે.
3.304.14
त्वयि वत्से परायत्तं ब्राह्मणस्याभिराधनम् ।
तन्मे वाक्यममिथ्या त्वं कर्तुमर्हसि कर्हिचित् ॥ ३.३०४.१४ ॥
હે દીકરી, બ્રાહ્મણની સેવા અને તેમને પ્રસન્ન રાખવું તારા પર નિર્ભર છે. તેથી મારું વચન કદી ખોટું ન પડે તે તારે કરવું જોઈએ.
3.304.15
अयं तपस्वी भगवान्स्वाध्यायनियतो द्विजः ।
यद्यद्ब्रूयान्महातेजास्तत्तद्देयमात्सरात् ॥ ३.३०४.१५ ॥
આ તપસ્વી, ભગવાન, સ્વાધ્યાયમાં નિયત દ્વિજ મહાતેજસ્વી છે. તેઓ જે જે કહે તે ઈર્ષ્યા વિના આપવું જોઈએ.
3.304.16
ब्राह्मणा हि परं तेजो ब्राह्मणा हि परं तपः ।
ब्राह्मणानां नमस्कारैः सूर्यो दिवि विराजते ॥ ३.३०४.१६ ॥
બ્રાહ્મણો જ પરમ તેજ છે, બ્રાહ્મણો જ પરમ તપ છે. બ્રાહ્મણોને કરેલા નમસ્કારોથી જ સૂર્ય આકાશમાં પ્રકાશે છે.
3.304.17
अमानयन्हि दाण्डक्यो वातापिश्च महासुरः ।
निहतो ब्रह्मदण्डेन तालजङ्घस्तथैव च।
वैन्ध्याद्रिश्च समुद्रश्च नद्दुषश्च विहिंसितः ॥ ३.३०४.१७ ॥
દાંડાક્ય અને મહાસુર વાતાપિએ બ્રાહ્મણોનું અપમાન કર્યું, તેથી તેઓ બ્રહ્મદંડથી હણાયા. તાલજંઘ પણ એ રીતે હણાયો. વિંધ્ય પર્વત, સમુદ્ર અને નદ્દુષને પણ પીડા થઈ.
3.304.18
सोयं वत्से महाभार आहितस्त्वयि सांप्रतम् ।
त्वं सदा नियता कुर्या ब्राह्मणस्याभिराधनम् ॥ ३.३०४.१८ ॥
હે દીકરી, આ મહાન ભાર હવે તારા પર મૂકાયો છે. તું સદા સંયમથી બ્રાહ્મણની સેવા કરી તેમને પ્રસન્ન કરજે.
3.304.19
जानामि प्रणिधानं ते बाल्यात्प्रभृति नन्दिनि ।
ब्राह्मणेष्विह सर्वेषु गुरुबन्धुषु चैव ह ॥ ३.३०४.१९ ॥
હે નંદિની, બાળપણથી જ અહીંના સર્વ બ્રાહ્મણો, ગુરુજનો અને સ્વજનો પ્રત્યે તારી નિષ્ઠા હું જાણું છું.
3.304.20
तथा प्रेष्येषु सर्वेषु मित्रसंबन्धिमातृषु ।
मयि चैव यथावत्त्वंसर्वमावृत्य वर्तसे ॥ ३.३०४.२० ॥
એ જ રીતે સર્વ સેવકો, મિત્રો, સ્વજનો, માતાઓ અને મારા પ્રત્યે પણ તું બધું ભૂલીને યોગ્ય રીતે વર્તે છે.
3.304.21
न ह्यतुष्टो जनोऽस्तीह पुरे चान्तःपुरे च ते ।
सम्यग्वृत्त्याऽनवद्याङ्गि तव भृत्यजनेष्वपि ॥ ३.३०४.२१ ॥
હે નિર્દોષ અંગોવાળી, આ નગરમાં, અંતઃપુરમાં અને તારા સેવકોમાં પણ તારા સમ્યક્ આચરણથી કોઈ અસંતુષ્ટ નથી.
3.304.22
संदेष्टव्यां तु मन्ये त्वां द्विजातिं कोपनं प्रति ।
पृथे बालेति कृत्वा वै सुता चासिममेति च ॥ ३.३०४.२२ ॥
પણ હે પૃથા, ક્રોધી બ્રાહ્મણ પ્રત્યે તને કેટલીક સૂચનાઓ આપવી જોઈએ એવું હું માનું છું; તું બાળા છે અને મારી પુત્રી પણ છે.
3.304.23
वृष्णीनां च कुले जाता शूरस् दयिता सुता ।
दत्ता प्रीतिमता मह्यं पित्रा बाला पुरास्वयम् ॥ ३.३०४.२३ ॥
વૃષ્ણિ કુળમાં જન્મેલી, શૂરની પ્રિય પુત્રી; પૂર્વે બાળા હતી ત્યારે પ્રેમાળ પિતાએ પોતે મને તેને આપી હતી.
3.304.24
वसुदेवस् भगिनी सुतानां प्रवरा मम ।
अग्र्यमग्रे प्रतिज्ञाय तेनासि दुहिता मम ॥ ३.३०४.२४ ॥
વસુદેવની બહેન, મારી પુત્રીઓમાં શ્રેષ્ઠ; પહેલેથી જ શ્રેષ્ઠ વચન આપીને તેમણે તને મારી પુત્રી બનાવી છે.
3.304.25
तादृशे हि कुले जाता कुले मम विवर्धिता ।
सुखात्सुखमनुप्राप्ता ह्रदाद्ध्रदमिवापगा ॥ ३.३०४.२५ ॥
તું એવા જ કુળમાં જન્મી છે અને મારા કુળમાં ઉછરી છે; જેમ નદી એક સરોવરથી બીજા સરોવરમાં જઈ પહોંચે, તેમ સુખથી સુખને પામી છે.
3.304.26
दौष्कुलेया विशेषेण कथंचित्प्रग्रहं गताः ।
बालभावाद्विकुर्वन्ति प्रायशः प्रमदाः शुभे ॥ ३.३०४.२६ ॥
ખરાબ કુળની સ્ત્રીઓ ખાસ કરીને કોઈ રીતે સંયમ પામે છે; હે શુભે, સ્ત્રીઓ મોટે ભાગે બાલભાવને કારણે વિકૃત થાય છે.
3.304.27
पृथे राजकुले जन्म रूपं चापि तवाद्भुतम् ।
तेन तेनासि संपन्ना समुपेता च भामिनि ॥ ३.३०४.२७ ॥
હે પૃથા, રાજકુળમાં તારો જન્મ થયો છે અને તારું રૂપ પણ અદ્ભુત છે; હે ભામિની, તેથી જ તું સંપન્ન અને યુક્ત છે.
3.304.28
सा त्वं दर्पं परित्यज्य दम्भं मानं च भामिनि ।
आराध्यवरदं विप्रं श्रेयसा योक्ष्यसे पृथे ॥ ३.३०४.२८ ॥
તું અભિમાન, દંભ અને માન છોડીને, હે ભામિની, વરદાતા બ્રાહ્મણની આરાધના કર; હે પૃથા, તું કલ્યાણથી યુક્ત થઈશ.
3.304.29
एवं प्राप्स्यसि कल्याणि कल्याणमनघे ध्रुवम् ।
कोपिते च द्विजश्रेष्ठे कुत्स्नं दह्येत मे कुलम् ॥ ३.३०४.२९ ॥
આ રીતે, હે કલ્યાણી, હે નિષ્પાપ, તું ચોક્કસ કલ્યાણ પામીશ; પણ શ્રેષ્ઠ દ્વિજ ક્રોધે ભરાય તો મારું સમગ્ર કુળ બળી જશે.