มหาภารตะ · อัธยายะ 3.304
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.304.1
किं तद्गुह्यं न चाख्यातं कर्णायेहोष्णरश्मिना ।
कीदृशेकुण्डले ते च कवचं रचैव कीदृशम् ॥ ३.३०४.१ ॥
ความลับนั้นคืออะไรที่พระอาทิตย์ผู้มีรัศมีร้อนมิได้บอกแก่กรรณะที่นี่ ตุ้มหูของท่านเป็นเช่นไร และเกราะของท่านเป็นเช่นไร
3.304.2
कुतश्च कवचं तस्यं कुण्डलेचैव सत्तम ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तन्मे ब्रूहि तपोधन ॥ ३.३०४.२ ॥
และเกราะกับตุ้มหูของท่านมาจากที่ใด โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ดี ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังเรื่องนี้ โอ้ผู้เป็นขุมทรัพย์แห่งตบะ ขอท่านโปรดบอกเรื่องนั้นแก่ข้าพเจ้าเถิด
3.304.3
अहं राजन्ब्रवीम्येतत्तस्य गुह्यं विभावसोः ।
यादृशे कुण्डले ते च कवचं वैव यादृशम् ॥ ३.३०४.३ ॥
โอ้พระราชา ข้าพเจ้าจะบอกความลับนั้นของพระวิภาวสุ ว่าตุ้มหูเป็นเช่นไร และเกราะเป็นเช่นไร
3.304.4
कुन्तिभोजं पुरा राजन्ब्राह्मणः पर्युपस्थितः ।
तिग्मतेजा महान्प्रांशुः श्मश्रुदण्डजटाधरः ॥ ३.३०४.४ ॥
โอ้พระราชา ในกาลก่อน มีพราหมณ์ผู้หนึ่งมาเฝ้ากุนตีโภชะ ท่านมีความรุ่งโรจน์อย่างแหลมคม ยิ่งใหญ่ สูงสง่า มีหนวดเครา ถือไม้เท้า และมีผมเกล้าเป็นมวย
3.304.5
दर्सनीयोऽनवद्याङ्गस्तेजसा प्रज्वलन्निव ।
मधुपिङ्गो मधुरवाक्तपःस्वाध्यायभूषणः ॥ ३.३०४.५ ॥
น่าชม ร่างกายไร้ที่ติ เปล่งรัศมีราวกับลุกโชน มีสีน้ำผึ้งอมเหลือง วาจาไพเราะ ประดับด้วยตบะและการศึกษาพระเวท
3.304.6
स राजानं कुन्तिभोजमब्रवीत्सुमहातपाः ।
भिक्षामिच्छामि वै भोक्तुं तव गेहे विमत्सर ॥ ३.३०४.६ ॥
ฤๅษีผู้มีตบะยิ่งใหญ่นั้นได้กล่าวกับพระเจ้ากุนตีโภชะว่า "โอ้ผู้ปราศจากความริษยา ข้าพเจ้าประสงค์จะรับภิกษาในเรือนของท่าน"
3.304.7
न मे व्यलीकं कर्तव्यं त्वया वा तव चानुगैः ।
एवं वत्स्यामि ते गेहे यदि ते रोचतेऽनघ ॥ ३.३०४.७ ॥
ขอให้ท่านและบริวารของท่านอย่าได้ทำร้ายข้าพเจ้าเลย โอ้ผู้ไร้บาป หากท่านพอใจ ข้าพเจ้าจะพักอยู่ในเรือนของท่านเช่นนี้
3.304.8
यथाकामं च गच्छेयमागच्छेयं तथैव च ।
शय्यासने च मे राजन्नापराध्येत कश्चन ॥ ३.३०४.८ ॥
ข้าพเจ้าจะไปและมาตามที่ปรารถนา โอ้พระราชา ขอให้ไม่มีผู้ใดล่วงเกินข้าพเจ้าในเรื่องที่นอนและที่นั่ง
3.304.9
तमब्रवीत्कुन्तिभोजः प्रीतियुक्तमिदं वचः ।
एवमस्तु परंचेति पुनश्चैवमथाब्रवीत् ॥ ३.३०४.९ ॥
กุนตีโภชะซึ่งเปี่ยมด้วยความเอ็นดูได้กล่าววาจานี้แก่ท่าน ว่า "ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด ดีแล้ว" แล้วจึงกล่าวต่อไปอีกดังนี้
3.304.10
मम कन्या महाप्राज्ञ पृथा नाम यशस्विनी ।
शीलवृत्तान्विता साध्वी नियताऽनवमानिनी ॥ ३.३०४.१० ॥
โอ้ผู้มีปัญญายิ่ง บุตรีของข้าพเจ้านามว่าปฤถา มีชื่อเสียง ประกอบด้วยความประพฤติและจรรยาอันดี เป็นหญิงศีลธรรม สำรวมตน และไม่ดูหมิ่นผู้ใด
3.304.11
उपस्थास्यति सा त्वां वै पूजयाऽनवमत्य च ।
तस्याश्च शीलवृत्तेन तुष्टिं समुपयास्यसि ॥ ३.३०४.११ ॥
นางจะรับใช้ท่านด้วยความเคารพ ไม่ดูหมิ่นท่าน และท่านจะพอใจในความประพฤติและจรรยาของนาง
3.304.12
एवमुक्त्वा तु तं विप्रमभिपूज्य यथाविधि ।
उवाच कन्यामभ्येत्य पृथां पृथुललोचनाम् ॥ ३.३०४.१२ ॥
ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว และได้บูชาพราหมณ์นั้นตามพิธีแล้ว ท่านจึงเข้าไปหาบุตรีปฤถาผู้มีดวงตากว้าง แล้วกล่าวกับนาง
3.304.13
अयं वत्से महाभागो ब्राह्मणो वस्तुमिच्छति ।
मम गेहे मया चास्य तथेत्येवं प्रतिश्रुतम् ॥ ३.३०४.१३ ॥
ลูกรัก พราหมณ์ผู้มีบุญยิ่งผู้นี้ประสงค์จะพำนักในเรือนของพ่อ และพ่อได้รับปากกับท่านแล้วว่าจะให้เป็นเช่นนั้น
3.304.14
त्वयि वत्से परायत्तं ब्राह्मणस्याभिराधनम् ।
तन्मे वाक्यममिथ्या त्वं कर्तुमर्हसि कर्हिचित् ॥ ३.३०४.१४ ॥
ลูกรัก การทำให้พราหมณ์พอใจขึ้นอยู่กับลูก ดังนั้นลูกจะต้องไม่ทำให้คำของพ่อกลายเป็นเท็จเป็นอันขาด
3.304.15
अयं तपस्वी भगवान्स्वाध्यायनियतो द्विजः ।
यद्यद्ब्रूयान्महातेजास्तत्तद्देयमात्सरात् ॥ ३.३०४.१५ ॥
พราหมณ์ผู้เป็นนักพรต ผู้ทรงอานุภาพ สำรวมอยู่ในการศึกษาพระเวท และมีความรุ่งโรจน์ยิ่ง ไม่ว่าท่านจะขออะไร ก็ควรให้โดยไม่ตระหนี่
3.304.16
ब्राह्मणा हि परं तेजो ब्राह्मणा हि परं तपः ।
ब्राह्मणानां नमस्कारैः सूर्यो दिवि विराजते ॥ ३.३०४.१६ ॥
พราหมณ์คือความรุ่งโรจน์อันสูงสุด พราหมณ์คือตบะอันสูงสุด ด้วยการนอบน้อมต่อพราหมณ์ พระอาทิตย์จึงส่องแสงอยู่บนสวรรค์
3.304.17
अमानयन्हि दाण्डक्यो वातापिश्च महासुरः ।
निहतो ब्रह्मदण्डेन तालजङ्घस्तथैव च।
वैन्ध्याद्रिश्च समुद्रश्च नद्दुषश्च विहिंसितः ॥ ३.३०४.१७ ॥
เพราะท่านทาณฑักยะและอสูรผู้ยิ่งใหญ่วาตาปิได้ดูหมิ่นพราหมณ์ จึงถูกสังหารด้วยไม้เท้าของพราหมณ์ ตาลชังฆะก็ถูกสังหารเช่นกัน ภูเขาวินธยะ มหาสมุทร และนัททุษะก็ได้รับความเสียหาย
3.304.18
सोयं वत्से महाभार आहितस्त्वयि सांप्रतम् ।
त्वं सदा नियता कुर्या ब्राह्मणस्याभिराधनम् ॥ ३.३०४.१८ ॥
ลูกรัก ภาระอันยิ่งใหญ่นี้บัดนี้ได้ตกอยู่กับลูกแล้ว ลูกจะต้องสำรวมตนเสมอ และปรนนิบัติพราหมณ์ให้พอใจ
3.304.19
जानामि प्रणिधानं ते बाल्यात्प्रभृति नन्दिनि ।
ब्राह्मणेष्विह सर्वेषु गुरुबन्धुषु चैव ह ॥ ३.३०४.१९ ॥
โอ้นันทินี พ่อรู้ถึงความอุทิศตนของลูกต่อพราหมณ์ทั้งปวงที่นี่ และต่อครูอาจารย์กับญาติผู้ใหญ่ มาตั้งแต่วัยเด็ก
3.304.20
तथा प्रेष्येषु सर्वेषु मित्रसंबन्धिमातृषु ।
मयि चैव यथावत्त्वंसर्वमावृत्य वर्तसे ॥ ३.३०४.२० ॥
เช่นเดียวกัน ลูกประพฤติต่อผู้รับใช้ทั้งปวง มิตรสหาย ญาติ และมารดาทั้งหลาย รวมทั้งต่อพ่อด้วย อย่างเหมาะสมตามควร โดยวางทุกสิ่งอื่นไว้เบื้องหลัง
3.304.21
न ह्यतुष्टो जनोऽस्तीह पुरे चान्तःपुरे च ते ।
सम्यग्वृत्त्याऽनवद्याङ्गि तव भृत्यजनेष्वपि ॥ ३.३०४.२१ ॥
โอ้ผู้มีอวัยวะไร้ตำหนิ ในเมืองนี้และในอันตะปุระของพระองค์ไม่มีผู้ใดไม่พอใจในพระองค์เลย แม้แต่ในหมู่ข้ารับใช้ ก็เพราะการประพฤติตนอันเหมาะสมของพระองค์
3.304.22
संदेष्टव्यां तु मन्ये त्वां द्विजातिं कोपनं प्रति ।
पृथे बालेति कृत्वा वै सुता चासिममेति च ॥ ३.३०४.२२ ॥
แต่ข้าคิดว่าควรกำชับพระองค์ โอ้ปฤถา เกี่ยวกับพราหมณ์ผู้มีโทสะรุนแรง เพราะพระองค์ยังเป็นเด็กและเป็นลูกสาวของข้า
3.304.23
वृष्णीनां च कुले जाता शूरस् दयिता सुता ।
दत्ता प्रीतिमता मह्यं पित्रा बाला पुरास्वयम् ॥ ३.३०४.२३ ॥
เกิดในตระกูลวฤษณี เป็นธิดาที่ศูรเป็นที่รัก ซึ่งครั้งก่อนบิดาผู้เปี่ยมด้วยความรักได้มอบให้ข้าตั้งแต่ยังเป็นเด็ก
3.304.24
वसुदेवस् भगिनी सुतानां प्रवरा मम ।
अग्र्यमग्रे प्रतिज्ञाय तेनासि दुहिता मम ॥ ३.३०४.२४ ॥
พระองค์เป็นน้องสาวของวสุเทพ และเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาธิดาของข้า ท่านได้ปฏิญาณในสิ่งที่ประเสริฐที่สุดก่อน จึงทำให้พระองค์เป็นธิดาของข้า
3.304.25
तादृशे हि कुले जाता कुले मम विवर्धिता ।
सुखात्सुखमनुप्राप्ता ह्रदाद्ध्रदमिवापगा ॥ ३.३०४.२५ ॥
พระองค์เกิดในตระกูลเช่นนั้น และเจริญเติบโตในตระกูลของข้า ดุจแม่น้ำที่ไหลจากทะเลสาบหนึ่งไปสู่อีกทะเลสาบหนึ่ง ได้รับความสุขจากความสุข
3.304.26
दौष्कुलेया विशेषेण कथंचित्प्रग्रहं गताः ।
बालभावाद्विकुर्वन्ति प्रायशः प्रमदाः शुभे ॥ ३.३०४.२६ ॥
หญิงจากตระกูลต่ำโดยเฉพาะ เมื่อใดก็ตามที่ถูกควบคุมได้ ก็มักจะหลงผิดไปด้วยความเป็นเด็ก โอ้ผู้เป็นมงคล สตรีทั่วไปย่อมหลงผิดเพราะความเป็นเด็กเช่นนั้น
3.304.27
पृथे राजकुले जन्म रूपं चापि तवाद्भुतम् ।
तेन तेनासि संपन्ना समुपेता च भामिनि ॥ ३.३०४.२७ ॥
โอ้ปฤถา พระองค์ประสูติในราชตระกูล และรูปโฉมของพระองค์ก็งดงามน่าอัศจรรย์ โอ้สตรีผู้มีความรุ่งโรจน์ เพราะเหตุนั้นเอง พระองค์จึงได้รับและครอบครองสิ่งเหล่านั้น
3.304.28
सा त्वं दर्पं परित्यज्य दम्भं मानं च भामिनि ।
आराध्यवरदं विप्रं श्रेयसा योक्ष्यसे पृथे ॥ ३.३०४.२८ ॥
โอ้สตรีผู้มีความรุ่งโรจน์ โอ้ปฤถา ขอให้พระองค์ละทิ้งความทระนง ความหลอกลวง และความถือตัว แล้วบูชาพราหมณ์ผู้ประทานพร เช่นนั้นพระองค์จะได้รับความเจริญอันประเสริฐ
3.304.29
एवं प्राप्स्यसि कल्याणि कल्याणमनघे ध्रुवम् ।
कोपिते च द्विजश्रेष्ठे कुत्स्नं दह्येत मे कुलम् ॥ ३.३०४.२९ ॥
โอ้ผู้เป็นมงคล โอ้ผู้ไร้บาป เมื่อเป็นเช่นนี้ พระองค์จะได้รับความเจริญอย่างแน่นอน แต่หากพราหมณ์ผู้ประเสริฐสุดโกรธขึ้นมา ตระกูลทั้งหมดของข้าก็จะถูกเผาไหม้