ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.304
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.304.1
किं तद्गुह्यं न चाख्यातं कर्णायेहोष्णरश्मिना ।
कीदृशेकुण्डले ते च कवचं रचैव कीदृशम् ॥ ३.३०४.१ ॥
ਇੱਥੇ ਤਪਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਜੋ ਗੁਹਿਆ ਰਹੱਸ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਕੀ ਸੀ? ਉਸਦੇ ਕੁੰਡਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਵਚ ਵੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ?
3.304.2
कुतश्च कवचं तस्यं कुण्डलेचैव सत्तम ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तन्मे ब्रूहि तपोधन ॥ ३.३०४.२ ॥
ਹੇ ਸਤਮ, ਉਸਦਾ ਕਵਚ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ? ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸੋ।
3.304.3
अहं राजन्ब्रवीम्येतत्तस्य गुह्यं विभावसोः ।
यादृशे कुण्डले ते च कवचं वैव यादृशम् ॥ ३.३०४.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਿਭਾਵਸੂ (ਸੂਰਜ) ਦਾ ਉਹ ਗੁਹਿਆ ਰਹੱਸ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਉਸਦੇ ਕੁੰਡਲ ਜਿਹੋ ਜਿਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਵਚ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ।
3.304.4
कुन्तिभोजं पुरा राजन्ब्राह्मणः पर्युपस्थितः ।
तिग्मतेजा महान्प्रांशुः श्मश्रुदण्डजटाधरः ॥ ३.३०४.४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਇਆ—ਤਿੱਖੇ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ, ਲੰਮਾ, ਦਾੜ੍ਹੀ, ਦੰਡ ਅਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
3.304.5
दर्सनीयोऽनवद्याङ्गस्तेजसा प्रज्वलन्निव ।
मधुपिङ्गो मधुरवाक्तपःस्वाध्यायभूषणः ॥ ३.३०४.५ ॥
ਵੇਖਣ ਯੋਗ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਬਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਹਿਦ ਵਰਗਾ ਪੀਲਾ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲਾ, ਤਪ ਅਤੇ ਸਵਾਧਿਆਏ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ।
3.304.6
स राजानं कुन्तिभोजमब्रवीत्सुमहातपाः ।
भिक्षामिच्छामि वै भोक्तुं तव गेहे विमत्सर ॥ ३.३०४.६ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—“ਹੇ ਨਿਰਮਤਸਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਭਿੱਖਿਆ ਖਾਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।”
3.304.7
न मे व्यलीकं कर्तव्यं त्वया वा तव चानुगैः ।
एवं वत्स्यामि ते गेहे यदि ते रोचतेऽनघ ॥ ३.३०४.७ ॥
ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।
3.304.8
यथाकामं च गच्छेयमागच्छेयं तथैव च ।
शय्यासने च मे राजन्नापराध्येत कश्चन ॥ ३.३०४.८ ॥
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਵਾਂ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਬਿਸਤਰੇ ਅਤੇ ਆਸਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅਪਰਾਧ ਨਾ ਕਰੇ।
3.304.9
तमब्रवीत्कुन्तिभोजः प्रीतियुक्तमिदं वचः ।
एवमस्तु परंचेति पुनश्चैवमथाब्रवीत् ॥ ३.३०४.९ ॥
ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਇਹ ਬਚਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹੇ: 'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ, ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ।' ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਮੁੜ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
3.304.10
मम कन्या महाप्राज्ञ पृथा नाम यशस्विनी ।
शीलवृत्तान्विता साध्वी नियताऽनवमानिनी ॥ ३.३०४.१० ॥
ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਧੀ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨਾਂ ਦੀ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਹੈ; ਉਹ ਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਵਾਲੀ, ਸਾਧਵੀ, ਸੰਜਮੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
3.304.11
उपस्थास्यति सा त्वां वै पूजयाऽनवमत्य च ।
तस्याश्च शीलवृत्तेन तुष्टिं समुपयास्यसि ॥ ३.३०४.११ ॥
ਉਹ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅਨਾਦਰ ਕੀਤੇ ਕਰੇਗੀ; ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ।
3.304.12
एवमुक्त्वा तु तं विप्रमभिपूज्य यथाविधि ।
उवाच कन्यामभ्येत्य पृथां पृथुललोचनाम् ॥ ३.३०४.१२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਿਥਾ ਕੰਨਿਆ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
3.304.13
अयं वत्से महाभागो ब्राह्मणो वस्तुमिच्छति ।
मम गेहे मया चास्य तथेत्येवं प्रतिश्रुतम् ॥ ३.३०४.१३ ॥
ਹੇ ਧੀਏ, ਇਹ ਮਹਾਭਾਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
3.304.14
त्वयि वत्से परायत्तं ब्राह्मणस्याभिराधनम् ।
तन्मे वाक्यममिथ्या त्वं कर्तुमर्हसि कर्हिचित् ॥ ३.३०४.१४ ॥
ਹੇ ਧੀਏ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵਚਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਈਂ।
3.304.15
अयं तपस्वी भगवान्स्वाध्यायनियतो द्विजः ।
यद्यद्ब्रूयान्महातेजास्तत्तद्देयमात्सरात् ॥ ३.३०४.१५ ॥
ਇਹ ਤਪਸਵੀ, ਭਗਵਾਨ, ਸਵਾਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਨਿਯਤ ਦ੍ਵਿਜ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਜੋ ਜੋ ਕਹਿਣ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਈਰਖਾ ਦੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.304.16
ब्राह्मणा हि परं तेजो ब्राह्मणा हि परं तपः ।
ब्राह्मणानां नमस्कारैः सूर्यो दिवि विराजते ॥ ३.३०४.१६ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਪਰਮ ਤੇਜ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਪਰਮ ਤਪ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੂਰਜ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
3.304.17
अमानयन्हि दाण्डक्यो वातापिश्च महासुरः ।
निहतो ब्रह्मदण्डेन तालजङ्घस्तथैव च।
वैन्ध्याद्रिश्च समुद्रश्च नद्दुषश्च विहिंसितः ॥ ३.३०४.१७ ॥
ਦਾਂਡਾਕਯ ਅਤੇ ਮਹਾਸੁਰ ਵਾਤਾਪਿ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਦੰਡ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਤਾਲਜੰਘ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਵਿੰਧਿਆ ਪਰਬਤ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਨਦੁੱਸ਼ ਵੀ ਦੁੱਖੀ ਹੋਏ।
3.304.18
सोयं वत्से महाभार आहितस्त्वयि सांप्रतम् ।
त्वं सदा नियता कुर्या ब्राह्मणस्याभिराधनम् ॥ ३.३०४.१८ ॥
ਹੇ ਧੀਏ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਭਾਰ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ।
3.304.19
जानामि प्रणिधानं ते बाल्यात्प्रभृति नन्दिनि ।
ब्राह्मणेष्विह सर्वेषु गुरुबन्धुषु चैव ह ॥ ३.३०४.१९ ॥
ਹੇ ਨੰਦਿਨੀ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
3.304.20
तथा प्रेष्येषु सर्वेषु मित्रसंबन्धिमातृषु ।
मयि चैव यथावत्त्वंसर्वमावृत्य वर्तसे ॥ ३.३०४.२० ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕਾਂ, ਮਿੱਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁਲਾ ਕੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਦੀ ਹੈਂ।
3.304.21
न ह्यतुष्टो जनोऽस्तीह पुरे चान्तःपुरे च ते ।
सम्यग्वृत्त्याऽनवद्याङ्गि तव भृत्यजनेष्वपि ॥ ३.३०४.२१ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਰੇ ਠੀਕ ਵਿਹਾਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ।
3.304.22
संदेष्टव्यां तु मन्ये त्वां द्विजातिं कोपनं प्रति ।
पृथे बालेति कृत्वा वै सुता चासिममेति च ॥ ३.३०४.२२ ॥
ਪਰ ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਾ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪ੍ਰਤੀ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਐਸਾ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਬਾਲਿਕਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਵੀ ਹੈਂ।
3.304.23
वृष्णीनां च कुले जाता शूरस् दयिता सुता ।
दत्ता प्रीतिमता मह्यं पित्रा बाला पुरास्वयम् ॥ ३.३०४.२३ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਸ਼ੂਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਧੀ; ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਲਿਕਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਖੁਦ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
3.304.24
वसुदेवस् भगिनी सुतानां प्रवरा मम ।
अग्र्यमग्रे प्रतिज्ञाय तेनासि दुहिता मम ॥ ३.३०४.२४ ॥
ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭੈਣ, ਮੇਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ; ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉੱਤਮ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਧੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
3.304.25
तादृशे हि कुले जाता कुले मम विवर्धिता ।
सुखात्सुखमनुप्राप्ता ह्रदाद्ध्रदमिवापगा ॥ ३.३०४.२५ ॥
ਤੂੰ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਪਲੀ-ਵਧੀ ਹੈਂ; ਜਿਵੇਂ ਨਦੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸੁਖ ਤੋਂ ਸੁਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈਂ।
3.304.26
दौष्कुलेया विशेषेण कथंचित्प्रग्रहं गताः ।
बालभावाद्विकुर्वन्ति प्रायशः प्रमदाः शुभे ॥ ३.३०४.२६ ॥
ਮਾੜੇ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਜਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਔਰਤਾਂ ਅਕਸਰ ਬਾਲ-ਸੁਭਾਵ ਕਾਰਨ ਭਟਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
3.304.27
पृथे राजकुले जन्म रूपं चापि तवाद्भुतम् ।
तेन तेनासि संपन्ना समुपेता च भामिनि ॥ ३.३०४.२७ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਾ, ਰਾਜ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਵੀ ਅਦਭੁਤ ਹੈ; ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਸੰਪੰਨ ਅਤੇ ਯੁਕਤ ਹੈਂ।
3.304.28
सा त्वं दर्पं परित्यज्य दम्भं मानं च भामिनि ।
आराध्यवरदं विप्रं श्रेयसा योक्ष्यसे पृथे ॥ ३.३०४.२८ ॥
ਤੂੰ ਹੰਕਾਰ, ਦੰਭ ਅਤੇ ਮਾਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰ; ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਾ, ਤੂੰ ਕਲਿਆਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇਂਗੀ।
3.304.29
एवं प्राप्स्यसि कल्याणि कल्याणमनघे ध्रुवम् ।
कोपिते च द्विजश्रेष्ठे कुत्स्नं दह्येत मे कुलम् ॥ ३.३०४.२९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ, ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ; ਪਰ ਜੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਕੁਲ ਸੜ ਜਾਵੇਗਾ।