મહાભારત · અધ્યાય 3.308
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.308.1
सा तु कन्या बहुविधं ब्रुवन्ती मधुरं वचः ।
अनुनेतुं सहस्रांशुं न शशाक मनस्विनी ॥ ३.३०८.१ ॥
તે કન્યા અનેક પ્રકારે મધુર વચનો બોલી છતાં સહસ્રાંશુ સૂર્યને મનાવી શકી નહીં.
3.308.2
न शशाक यदा बाला प्रत्याख्यातुं तमोनुदम् ।
भीता शापात्ततो राजन्दध्यौ दीर्घमथान्तरम् ॥ ३.३०८.२ ॥
જ્યારે તે બાળા અંધકાર દૂર કરનાર સૂર્યને નકારી શકી નહીં, ત્યારે હે રાજન્, શાપથી ડરીને તે લાંબો સમય વિચારમાં પડી.
3.308.3
अनागसः पितुः शापो ब्राह्मणस्य तथैव च ।
मन्निमित्तः कथं न स्यात्क्रुद्धादस्माद्विभावसोः ॥ ३.३०८.३ ॥
નિર્દોષ પિતા અને બ્રાહ્મણનો શાપ મારા કારણે આ ક્રોધિત વિભાવસુ તરફથી કેમ નહીં થાય?
3.308.4
बालेनापि सता मोहाद्भृशं सापह्नवान्यपि ।
नाऽभ्यासादयितव्यानि तेजांसि च तपांसि च ॥ ३.३०८.४ ॥
બાળક હોવા છતાં સજ્જને મોહથી અત્યંત છુપાયેલા તેજો અને તપ પાસે ન જવું જોઈએ.
3.308.5
साहमद्य भृशं भीता गृहीत्वा च करे भृशम् ।
कथं त्वकार्यं कुर्यां वै प्रदानं ह्यात्मनः स्वयम् ॥ ३.३०८.५ ॥
હું આજે અત્યંત ડરેલી, હાથ પકડીને પણ, અકાર્ય કેવી રીતે કરું, મારી જાતને જ સ્વયં આપવી?
3.308.6
सा वै शापपरित्रस्ता बहु चिन्तयती हृदा ।
मोहेनाभिपरीताङ्गी स्मयमाना पुनःपुनः ॥ ३.३०८.६ ॥
શાપથી અત્યંત ત્રસ્ત તે હૃદયમાં ઘણું વિચારતી, મોહથી અંગો ઘેરાયેલાં, વારંવાર હસતી હતી.
3.308.7
तं देवमब्रवीद्भीता बन्धूनां राजसत्तम ।
व्रीडाविह्वलया वाचा शापत्रस्ता विशांपते ॥ ३.३०८.७ ॥
હે રાજશ્રેષ્ઠ, શાપથી ત્રસ્ત અને લજ્જાથી વિહ્વળ વાણીમાં ભયભીત થઈને તેણીએ તે દેવને પોતાના બંધુઓ વિશે આમ કહ્યું, હે પ્રજાપાલક.
3.308.8
पिता मे ध्रियते देव माता चान्ये च बान्धवाः ।
न तेषु ध्रियमाणएषु विदिलोपो भवेदयम् ॥ ३.३०८.८ ॥
હે દેવ, મારા પિતા જીવિત છે, માતા અને બીજા બંધુઓ પણ છે. તેઓ જીવિત હોય ત્યારે આ વિધિનો લોપ થશે.
3.308.9
त्वया तु संगमो देव यदि स्याद्विधिवर्जितः ।
मन्निमित्तं कुलस्यास्य लोकेऽकीर्तिर्न संशयः ॥ ३.३०८.९ ॥
હે દેવ, તારી સાથે આ સંગમ જો વિધિ વિના થાય, તો મારા કારણે આ કુળની જગતમાં અપકીર્તિ થશે, એમાં સંશય નથી.
3.308.10
अथवा धर्ममेतं त्वं मन्यसे तपतांवर ।
ऋते प्रदानाद्बन्धुभ्यस्तव कामं करोम्यहम् ॥ ३.३०८.१० ॥
અથવા હે તપસ્વીઓમાં શ્રેષ્ઠ, જો તું આને જ ધર્મ માને છે, તો બંધુઓના દાન વિના પણ હું તારી ઇચ્છા પૂરી કરીશ.
3.308.11
आत्मप्रदानं दुर्धर्ष तव कृत्वासती त्वहम् ।
त्वयि धर्मो यशश्चैव कीर्तिरायुश्च देहिनाम् ॥ ३.३०८.११ ॥
હે દુર્ધર્ષ, તને મેં મારી જાતને અર્પણ કરું તો હું અસતી થઈશ. તારામાં ધર્મ, યશ, કીર્તિ અને દેહધારીઓનું આયુષ્ય ટકેલું છે.
3.308.12
न ते पिता न ते माता गुरवो वा शुचिस्मिते ।
प्रभवन्ति प्रदाने ते भद्रं ते शृणु मे वचः ॥ ३.३०८.१२ ॥
હે શુચિસ્મિતા, તારા પિતા, માતા કે ગુરુજનોનો તારા દાન પર અધિકાર નથી. તારું કલ્યાણ થાય, મારું વચન સાંભળ.
3.308.13
सर्वान्कामयते यस्मात्कनेर्धातोश्च भामिनि ।
तस्मात्कन्येह सुश्रोणी स्वतन्त्रा वरवर्णिनि ॥ ३.३०८.१३ ॥
કારણ કે તે સર્વને ઇચ્છે છે; તેથી હે સુશ્રોણી, હે ભામિની, અહીં તું કન્યા છે, સ્વતંત્ર છે, હે શ્રેષ્ઠવર્ણા.
3.308.14
नाधर्मश्चरितः कश्चित्त्वया भवति भामिनि ।
अधर्मंकुत एवाहं वरेयं लोककाम्यया ॥ ३.३०८.१४ ॥
હે ભામિની, તારાથી કોઈ અધર્મ થયો નથી; અધર્મ તો મારાથી જ થાય છે; લોકકલ્યાણની ઇચ્છાથી હું તને વરું છું.
3.308.15
अनावृताः स्त्रियः सर्वा नराश्च वरवर्णिनि ।
स्वभाव एष लोकानां विकारोऽन्य इति स्मृतः ॥ ३.३०८.१५ ॥
હે શ્રેષ્ઠવર્ણા, સર્વ સ્ત્રીઓ અને પુરુષો અનાવૃત છે; આ જ લોકોનો સ્વભાવ છે; બીજું તે વિકાર કહેવાય છે.
3.308.16
सा मया सहसंगम्य पुनः कन्या भविष्यसि ।
पुत्रश्च ते महावाद्दुर्भविष्यति न संशयः ॥ ३.३०८.१६ ॥
મારી સાથે સંગમ કરીને તું ફરીથી કન્યા થઈશ; તારો પુત્ર મહાબાહુ થશે, એમાં શંકા નથી.
3.308.17
यदि पुत्रो मम भवेत्त्वत्तः सर्वतमोनुद ।
कुण्डली कवची शूरो महाबाहुर्महाबलः।
अस्तु मे सङ्गमो देव अनेन समयेन ते ॥ ३.३०८.१७ ॥
તારાથી મને પુત્ર થાય, જે કુંડળધારી, કવચધારી, શૂર, મહાબાહુ, મહાબલવાન હોય, તો હે સર્વતમોનુદ દેવ, તારી આ શરત મુજબ મારો સંગમ થાઓ.
3.308.18
भविष्यति महाबाहुः कुण्डली दिव्यवर्मभृत् ।
उभयं चामृतमयं तस् भद्रे भविष्यति ॥ ३.३०८.१८ ॥
તે મહાબાહુ, કુંડળધારી, દિવ્ય કવચ ધારણ કરનાર થશે; હે ભદ્રે, તેના આ બંને અમૃતમય હશે.
3.308.19
यद्यतदमृतादस्ति कुण्डले वर्म चोत्तमम् ।
मम पुत्रस्य यं वै त्वं मत्त उत्पादयिष्यसि ॥ ३.३०८.१९ ॥
જો આ અમૃતમાંથી ઉત્પન્ન થયેલાં કુંડળ અને ઉત્તમ કવચ છે, તો મારાથી તું જે પુત્ર ઉત્પન્ન કરાવશે તે પણ તેવો થાય.
3.308.20
अस्तु मे सङ्गमो देव यथोक्तं भगवंस्त्वया ।
त्वद्वीर्यरूपसत्वौजा धऱ्मयुक्तो भवेत्स च ॥ ३.३०८.२० ॥
હે દેવ, ભગવન્, તમે કહ્યું તેમ મારો તમારી સાથે સંગમ થાઓ. તમારા વીર્ય, રૂપ, સત્ત્વ અને ઓજથી યુક્ત તે ધર્મયુક્ત થાય.
3.308.21
अदित्या कुण्डले राज्ञि दत्ते मे मत्तकाशिनि ।
तस्मै दास्यामि वामोरु वर्म चैवेदमुत्तमम् ॥ ३.३०८.२१ ॥
હે રાણી, મદથી તેજસ્વિની, અદિતિએ મને આપેલાં આ કુંડળ, હે સુંદર સાથળવાળી, તેને હું આ ઉત્તમ કવચ પણ આપીશ.
3.308.22
परमं भगवन्नेवं सङ्गमिष्ये त्वया सह ।
यदि पुत्रो भवेदेवं यथा वदसि गोपते ॥ ३.३०८.२२ ॥
હે પરમ ભગવન્, આ રીતે હું તમારી સાથે સંગમ કરીશ. તમે કહો છો તેમ પુત્ર થાય તો, હે ગોપતિ.
3.308.23
तथेत्युक्त्वा तु तां कुन्तीमाविवेश विहंगमः ।
स्वर्भानुशत्रुर्योगात्मा नाभ्यां पस्पर्श चैव ताम् ॥ ३.३०८.२३ ॥
'તેમ થાઓ' એમ કહીને તે પક્ષી (સૂર્ય) કુંતીમાં પ્રવેશ્યો. સ્વર્ભાનુનો શત્રુ, યોગાત્મા તેણે નાભિથી તેનો સ્પર્શ કર્યો.
3.308.24
तत सा विह्वलेवासीत्कन्या सूरय्स् तेजसा ।
पपात चाथ सा देवी शयने मूढचेतना ॥ ३.३०८.२४ ॥
ત્યારે તે કન્યા સૂર્યના તેજથી જાણે વિહ્વળ થઈ. પછી તે દેવી મૂઢચેતન થઈ શય્યા પર પડી ગઈ.
3.308.25
साधयिष्यामि सुश्रोणि पुत्रं वै जनयिष्यसि ।
सर्वशस्त्रभृतांश्रेष्ठं कन्या चैव भविष्यसि ॥ ३.३०८.२५ ॥
હે સુંદર કટિવાળી, હું તે સાધીશ; તું નિશ્ચે એક પુત્રને જન્મ આપીશ, જે સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ હશે, અને તું કન્યા જ રહીશ.
3.308.26
ततः सा व्रीडिता बाला तदा सूर्यमथाब्रवीत् ।
एवमस्त्विति राजेन्द्रप्रस्थितं भूरिवर्चसम् ॥ ३.३०८.२६ ॥
ત્યારે લજ્જિત થયેલી તે બાળા, સામે ઊભેલા અત્યંત તેજસ્વી સૂર્યને બોલી: 'એમ જ થાઓ' — હે રાજેન્દ્ર.
3.308.27
इतिस्मोक्ता कुन्तिराजात्मजा सा ।
विवस्वन्तं याचमाना सलज्जा।
तस्मिन्पुण्ये शयनीये पपात ।
मोहाविष्टा वेपमाना लतेव ॥ ३.३०८.२७ ॥
આમ કહેવાયેલી કુંતિરાજની પુત્રી, વિવસ્વાનને વિનંતી કરતી, લજ્જા સાથે, તે પવિત્ર શય્યા પર પડી ગઈ — મોહથી ઘેરાયેલી, વેલની જેમ કંપતી.
3.308.28
तिग्मांशुस्तां तेजसा मोहयित्वा ।
योगेनाविश्यात्मसंस्थां चकार।
न चैवैनां दूषयामास भानुः ।
संज्ञां लेभे भूय एवात बाला ॥ ३.३०८.२८ ॥
તીક્ષ્ણકિરણ સૂર્યે પોતાના તેજથી તેને મોહિત કરી, યોગબળથી તેના અંતરાત્મામાં પ્રવેશીને એમ કર્યું; ભાનુએ તેને દૂષિત ન કરી; તે બાળા ફરી ભાનમાં આવી.