महाभारत · अध्याय 3.308
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.308.1
सा तु कन्या बहुविधं ब्रुवन्ती मधुरं वचः ।
अनुनेतुं सहस्रांशुं न शशाक मनस्विनी ॥ ३.३०८.१ ॥
ती कन्या अनेक प्रकारे मधुर शब्द बोलूनही सहस्रांशू सूर्याला प्रसन्न करू शकली नाही.
3.308.2
न शशाक यदा बाला प्रत्याख्यातुं तमोनुदम् ।
भीता शापात्ततो राजन्दध्यौ दीर्घमथान्तरम् ॥ ३.३०८.२ ॥
ती बालिका अंधार नाहीसा करणाऱ्या सूर्याला नकार देऊ शकली नाही, तेव्हा हे राजा, शापाच्या भीतीने ती दीर्घकाळ विचार करू लागली.
3.308.3
अनागसः पितुः शापो ब्राह्मणस्य तथैव च ।
मन्निमित्तः कथं न स्यात्क्रुद्धादस्माद्विभावसोः ॥ ३.३०८.३ ॥
निरपराध पित्याचा आणि ब्राह्मणाचा शाप माझ्यामुळे या क्रुद्ध विभावसूपासून का होणार नाही?
3.308.4
बालेनापि सता मोहाद्भृशं सापह्नवान्यपि ।
नाऽभ्यासादयितव्यानि तेजांसि च तपांसि च ॥ ३.३०८.४ ॥
बालक असला तरी सज्जनाने मोहाने अत्यंत लपलेल्या तेजांच्या आणि तपांच्या जवळ जाऊ नये.
3.308.5
साहमद्य भृशं भीता गृहीत्वा च करे भृशम् ।
कथं त्वकार्यं कुर्यां वै प्रदानं ह्यात्मनः स्वयम् ॥ ३.३०८.५ ॥
मी आज अत्यंत भ्यालेली, हात धरूनही, अकार्य कसे करू, स्वतःलाच देणे?
3.308.6
सा वै शापपरित्रस्ता बहु चिन्तयती हृदा ।
मोहेनाभिपरीताङ्गी स्मयमाना पुनःपुनः ॥ ३.३०८.६ ॥
शापाने अत्यंत भयभीत झालेली ती, मनात खूप विचार करीत, मोहाने अवयव व्यापलेली, वारंवार हसत होती.
3.308.7
तं देवमब्रवीद्भीता बन्धूनां राजसत्तम ।
व्रीडाविह्वलया वाचा शापत्रस्ता विशांपते ॥ ३.३०८.७ ॥
हे राजश्रेष्ठा, शापाने त्रस्त आणि लज्जेने विह्वल झालेल्या वाणीने भयभीत होऊन तिने त्या देवाला आपल्या बांधवांविषयी असे म्हटले, हे प्रजापालका.
3.308.8
पिता मे ध्रियते देव माता चान्ये च बान्धवाः ।
न तेषु ध्रियमाणएषु विदिलोपो भवेदयम् ॥ ३.३०८.८ ॥
हे देवा, माझे पिता जिवंत आहेत, आई आणि इतर बांधवही आहेत. ते जिवंत असताना हा विधीचा भंग होईल.
3.308.9
त्वया तु संगमो देव यदि स्याद्विधिवर्जितः ।
मन्निमित्तं कुलस्यास्य लोकेऽकीर्तिर्न संशयः ॥ ३.३०८.९ ॥
हे देवा, तुझ्याशी हा संयोग विधीविना झाला तर माझ्यामुळे या कुलाची जगात अपकीर्ती होईल, यात संशय नाही.
3.308.10
अथवा धर्ममेतं त्वं मन्यसे तपतांवर ।
ऋते प्रदानाद्बन्धुभ्यस्तव कामं करोम्यहम् ॥ ३.३०८.१० ॥
किंवा हे तपस्व्यांत श्रेष्ठा, जर तू हेच धर्म मानत असशील, तर बांधवांच्या दानाशिवायही मी तुझी इच्छा पूर्ण करीन.
3.308.11
आत्मप्रदानं दुर्धर्ष तव कृत्वासती त्वहम् ।
त्वयि धर्मो यशश्चैव कीर्तिरायुश्च देहिनाम् ॥ ३.३०८.११ ॥
हे दुर्धर्षा, तुला स्वतःला अर्पण केले तर मी असती होईन. तुझ्यात धर्म, यश, कीर्ती आणि देहधारींचे आयुष्य स्थिर आहे.
3.308.12
न ते पिता न ते माता गुरवो वा शुचिस्मिते ।
प्रभवन्ति प्रदाने ते भद्रं ते शृणु मे वचः ॥ ३.३०८.१२ ॥
हे शुचिस्मिते, तुझे पिता, तुझी आई किंवा गुरुजन तुझ्या दानावर अधिकार गाजवत नाहीत. तुझे कल्याण असो, माझे बोल ऐक.
3.308.13
सर्वान्कामयते यस्मात्कनेर्धातोश्च भामिनि ।
तस्मात्कन्येह सुश्रोणी स्वतन्त्रा वरवर्णिनि ॥ ३.३०८.१३ ॥
कारण ती सर्वांना इच्छिते; म्हणून हे सुश्रोणी, हे भामिनी, येथे तू कन्या आहेस, स्वतंत्र आहेस, हे श्रेष्ठवर्णे.
3.308.14
नाधर्मश्चरितः कश्चित्त्वया भवति भामिनि ।
अधर्मंकुत एवाहं वरेयं लोककाम्यया ॥ ३.३०८.१४ ॥
हे भामिनी, तुझ्याकडून कोणताही अधर्म घडलेला नाही; अधर्म तर माझ्याकडूनच होत आहे; लोककल्याणाच्या इच्छेने मी तुला वरतो.
3.308.15
अनावृताः स्त्रियः सर्वा नराश्च वरवर्णिनि ।
स्वभाव एष लोकानां विकारोऽन्य इति स्मृतः ॥ ३.३०८.१५ ॥
हे श्रेष्ठवर्णे, सर्व स्त्रिया आणि पुरुष अनावृत आहेत; हाच लोकांचा स्वभाव आहे; याहून वेगळे ते विकार असे स्मरले जाते.
3.308.16
सा मया सहसंगम्य पुनः कन्या भविष्यसि ।
पुत्रश्च ते महावाद्दुर्भविष्यति न संशयः ॥ ३.३०८.१६ ॥
माझ्याशी संगम करून तू पुन्हा कन्या होशील; तुझा पुत्र महाबाहू होईल, यात संशय नाही.
3.308.17
यदि पुत्रो मम भवेत्त्वत्तः सर्वतमोनुद ।
कुण्डली कवची शूरो महाबाहुर्महाबलः।
अस्तु मे सङ्गमो देव अनेन समयेन ते ॥ ३.३०८.१७ ॥
तुझ्यापासून माझा पुत्र झाला, जो कुंडलधारी, कवचधारी, शूर, महाबाहू, महाबलवान असेल, तर हे सर्वतमोनुद देवा, तुझ्या या अटीनुसार माझा तुझ्याशी संगम होवो.
3.308.18
भविष्यति महाबाहुः कुण्डली दिव्यवर्मभृत् ।
उभयं चामृतमयं तस् भद्रे भविष्यति ॥ ३.३०८.१८ ॥
तो महाबाहू, कुंडलधारी, दिव्य कवच धारण करणारा होईल; हे भद्रे, त्याची ही दोन्ही अमृतमय असतील.
3.308.19
यद्यतदमृतादस्ति कुण्डले वर्म चोत्तमम् ।
मम पुत्रस्य यं वै त्वं मत्त उत्पादयिष्यसि ॥ ३.३०८.१९ ॥
या अमृतापासून उत्पन्न झालेली कुंडले आणि उत्तम कवच असेल, तर माझ्यापासून तू जो पुत्र उत्पन्न करशील तोही तसाच असो.
3.308.20
अस्तु मे सङ्गमो देव यथोक्तं भगवंस्त्वया ।
त्वद्वीर्यरूपसत्वौजा धऱ्मयुक्तो भवेत्स च ॥ ३.३०८.२० ॥
हे देवा, भगवन्, आपण म्हणाल्याप्रमाणेच माझा आपल्याशी संगम होवो. आपल्या वीर्य, रूप, सत्त्व व ओजाने युक्त तो धर्मयुक्त होवो.
3.308.21
अदित्या कुण्डले राज्ञि दत्ते मे मत्तकाशिनि ।
तस्मै दास्यामि वामोरु वर्म चैवेदमुत्तमम् ॥ ३.३०८.२१ ॥
हे राणी, मदाने तेजस्वी, अदितीने मला दिलेली ही कुंडले, हे सुंदर मांड्यांच्या स्त्री, त्याला मी हे उत्तम कवचही देईन.
3.308.22
परमं भगवन्नेवं सङ्गमिष्ये त्वया सह ।
यदि पुत्रो भवेदेवं यथा वदसि गोपते ॥ ३.३०८.२२ ॥
हे परम भगवन्, याप्रमाणे मी आपल्याशी संगम करीन. आपण म्हणाल तसा पुत्र झाला तर, हे गोपते.
3.308.23
तथेत्युक्त्वा तु तां कुन्तीमाविवेश विहंगमः ।
स्वर्भानुशत्रुर्योगात्मा नाभ्यां पस्पर्श चैव ताम् ॥ ३.३०८.२३ ॥
'तसेच होवो' असे म्हणून तो पक्षी (सूर्य) कुंतीमध्ये प्रविष्ट झाला. स्वर्भानूचा शत्रू, योगात्मा त्याने नाभीने तिला स्पर्श केला.
3.308.24
तत सा विह्वलेवासीत्कन्या सूरय्स् तेजसा ।
पपात चाथ सा देवी शयने मूढचेतना ॥ ३.३०८.२४ ॥
तेव्हा ती कन्या सूर्याच्या तेजाने जणू विव्हळ झाली. मग ती देवी मूढचेतन होऊन शय्येवर कोसळली.
3.308.25
साधयिष्यामि सुश्रोणि पुत्रं वै जनयिष्यसि ।
सर्वशस्त्रभृतांश्रेष्ठं कन्या चैव भविष्यसि ॥ ३.३०८.२५ ॥
हे सुंदर कमरेची, मी ते साधेन; तू निश्चितपणे एका पुत्राला जन्म देशील, जो सर्व शस्त्रधारींमध्ये श्रेष्ठ असेल, आणि तू कन्याच राहशील.
3.308.26
ततः सा व्रीडिता बाला तदा सूर्यमथाब्रवीत् ।
एवमस्त्विति राजेन्द्रप्रस्थितं भूरिवर्चसम् ॥ ३.३०८.२६ ॥
तेव्हा लज्जित झालेली ती बाला, समोर उभ्या असलेल्या अतितेजस्वी सूर्याला म्हणाली: 'असेच होवो' — हे राजेंद्रा.
3.308.27
इतिस्मोक्ता कुन्तिराजात्मजा सा ।
विवस्वन्तं याचमाना सलज्जा।
तस्मिन्पुण्ये शयनीये पपात ।
मोहाविष्टा वेपमाना लतेव ॥ ३.३०८.२७ ॥
असे सांगितलेली कुंतिराजाची कन्या, विवस्वानाला विनवीत, लज्जेने त्या पवित्र शय्येवर कोसळली — मोहाने ग्रासलेली, वेलीसारखी थरथरणारी.
3.308.28
तिग्मांशुस्तां तेजसा मोहयित्वा ।
योगेनाविश्यात्मसंस्थां चकार।
न चैवैनां दूषयामास भानुः ।
संज्ञां लेभे भूय एवात बाला ॥ ३.३०८.२८ ॥
तीक्ष्णकिरण सूर्याने आपल्या तेजाने तिला मोहित करून योगाने तिच्या अंतरात्म्यात प्रवेश करून तसे केले; भानूने तिला दूषित केले नाही; ती बाला पुन्हा शुद्धीवर आली.