মহাভারত · অধ্যায় 3.309
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.309.1
ततो गर्भः समभवत्पृथायाः पृथिवीपते ।
शुक्ले दशोत्तरे पक्षे तारापतिरिवाम्बरे ॥ ३.३०९.१ ॥
তখন, হে পৃথিবীপতি, পৃথার গর্ভ সঞ্চার হলো; শুক্লপক্ষের দশম দিনে, আকাশে চাঁদের মতো।
3.309.2
सा बान्धवभयाद्बाला गर्भं तं विनिगूहती ।
धारयामास सुश्रोणी न चैनां बुबुधे जनः ॥ ३.३०९.२ ॥
আত্মীয়দের ভয়ে সেই বালিকা সেই গর্ভ লুকিয়ে ধারণ করল; সুন্দর কটিবিশিষ্টা তাকে কেউ জানতে পারল না।
3.309.3
न हि तां वेद नार्यन्या काचिद्धात्रेयिकामृते ।
कन्यापुरगतां बालां निपुणां परिरक्षणे ॥ ३.३०९.३ ॥
কন্যাপুরে যাওয়া, রক্ষণে নিপুণা ধাত্রী ছাড়া আর কোনো নারী সেই বালিকাকে জানত না।
3.309.4
ततः कालेन सा गर्भं सुषुवे वरवर्णिनी ।
कन्यैव तस्य देवस्य प्रसादादमरप्रभम् ॥ ३.३०९.४ ॥
তারপর যথাসময়ে সেই সুবর্ণবর্ণা সেই গর্ভ প্রসব করল; কন্যাই থেকে, সেই দেবতার অনুগ্রহে, অমরের মতো দীপ্তিমানকে।
3.309.5
तथैवाबद्धकवचं कनकोज्ज्वलकुण्डलम् ।
हर्यक्षं वृषभस्कन्धं यथास्य पितरं तथा ॥ ३.३०९.५ ॥
তেমনই, বর্ম পরা, সোনার মতো উজ্জ্বল কুণ্ডলযুক্ত, সিংহনয়ন, বৃষভস্কন্ধ; তার পিতার মতোই।
3.309.6
जातमात्रं च तं गर्भं धात्र्या संमन्त्र्य भामिनी ।
उत्स्रष्टुकामा तं गर्भं कारयामास भारत। ॥ ३.३०९.६ ॥
জন্মমাত্রেই ধাত্রীর সঙ্গে পরামর্শ করে, সেই সুন্দরী সেই সন্তানকে ত্যাগ করতে ইচ্ছুক হয়ে, হে ভারত, তা করালেন।
3.309.7
मञ्जूषां शिल्पिभिस्तूर्णं सुनद्धां सुप्रतिष्ठिताम् ।
प्लवैर्बहुविधैर्बद्धां प्लवनार्थं जले नृप।
अजिनैर्मृदुभिश्चैवं संस्तीर्णशयनां तथा ॥ ३.३०९.७ ॥
হে রাজন, শিল্পীরা দ্রুত সেই বাক্সটি ভালোভাবে বেঁধে সুদৃঢ়ভাবে স্থাপন করল; জলে ভাসার জন্য নানা প্রকারের ভেলা দিয়ে তা বাঁধা হল। কোমল চর্মে সেখানে শয্যাও তেমনভাবে বিছানো হল।
3.309.8
मञ्जूषायां समाधाय स्वास्तीर्णायां समन्ततः ।
मधूच्चिष्टस्थितायां तं सुखायां रुदती तथा।
श्लक्ष्णायां सुपिधानायामश्वनद्यामवासृजत् ॥ ३.३०९.८ ॥
চারদিকে সুন্দরভাবে বিছানো, মধুমোম লেপা, আরামদায়ক, মসৃণ ও ভালোভাবে ঢাকা সেই বাক্সে তাকে রেখে, কাঁদতে কাঁদতে তিনি তা অশ্বা নদীতে ভাসিয়ে দিলেন।
3.309.9
जानती चाप्यकर्तव्यं कन्याया गर्भधारणम् ।
पुत्रस्नेहेन सा राजन्करुणं पर्यदेवयत् ॥ ३.३०९.९ ॥
হে রাজন, কন্যার গর্ভধারণ যে অকর্তব্য তা জেনেও পুত্রস্নেহে তিনি করুণভাবে বিলাপ করতে লাগলেন।
3.309.10
समुत्सृजन्ती मञ्जूपामश्वनद्यां तदा जले ।
उवाच रुदतीकुन्ती यानि वाक्यानि तच्छृणु ॥ ३.३०९.१० ॥
সেই বাক্সটি অশ্বা নদীর জলে ভাসাতে ভাসাতে কাঁদতে কাঁদতে কুন্তী যে কথাগুলি বলেছিলেন, তা শোনো।
3.309.11
स्वस्ति तेऽस्त्वान्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यश्च पुत्रक ।
दिव्येभ्यश्चैव भूतेभ्यस्तथा तोयचराश्च ये ॥ ३.३०९.११ ॥
হে পুত্র, অন্তরীক্ষ থেকে, পৃথিবী থেকে, দিব্য প্রাণীদের থেকে এবং জলচর প্রাণীদের থেকেও তোমার মঙ্গল হোক।
3.309.12
शिवास्ते सन्तु पन्थानो मा च ते परिपन्थिनः ।
आगताश्च तथा पुत्र भवन्त्यद्रोहचेतसः ॥ ३.३०९.१२ ॥
তোমার পথ শুভ হোক, এবং তোমার পথে বাধা দেওয়ার কেউ না হোক। হে পুত্র, যারা আসবে তারা সকলে বিদ্বেষহীন চিত্তের হোক।
3.309.13
पातु त्वां वरुणो राजा सलिले सलिलेश्वरः ।
अन्तरिक्षेऽन्तरिक्षस्थः पवनः सर्वगस्तथा ॥ ३.३०९.१३ ॥
জলাধীশ রাজা বরুণ জলে তোমাকে রক্ষা করুন। আকাশে অবস্থিত, সর্বত্র গমনশীল বায়ুও তেমনই (রক্ষা করুন)।
3.309.14
पिता त्वां पातु सर्वत्र तपनस्तपतांवरः ।
येन दत्तोसि मे पुत्र दिव्येन विधिना किल ॥ ३.३०९.१४ ॥
তপস্বীদের মধ্যে শ্রেষ্ঠ পিতা সূর্য সর্বত্র তোমাকে রক্ষা করুন। হে পুত্র, দিব্য বিধানে যিনি তোমাকে আমাকে দান করেছেন, তিনিই (রক্ষা করুন)।
3.309.15
आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे च देवताः ।
मरुतश्च सहेन्द्रेण दिशश्च सदिदीश्वराः ॥ ३.३०९.१५ ॥
আদিত্যগণ, বসুগণ, রুদ্রগণ, সাধ্যগণ, বিশ্বদেবগণ, ইন্দ্রসহ মরুদ্গণ এবং সর্বদা দিক্সমূহের ঈশ্বরগণ (রক্ষা করুন)।
3.309.16
रक्षन्तु त्वां सुराः सर्वे समेषु विषमेषु च ।
वेत्स्यामि त्वांविदेशेपि कवचेनाभिसूचितम् ॥ ३.३०९.१६ ॥
সকল দেবতা সমভূমিতে ও বিষম স্থানে তোমাকে রক্ষা করুন। বিদেশেও কবচ দ্বারা চিহ্নিত তোমাকে আমি চিনে নেব।
3.309.17
धन्यस्ते पुत्र जनरको देवो भानुर्विभावसुः ।
स्त्वां द्रक्ष्यति दिव्येन चक्षुषा वाहिनीगतम् ॥ ३.३०९.१७ ॥
হে পুত্র, তুমি ধন্য। দেব ভানু বিভাবসু সেনাদলে প্রবেশ করা তোমাকে দিব্য চক্ষে দেখবেন।
3.309.18
धन्या सा प्रमदा या त्वां पुत्रत्वे कल्पयिष्यति ।
यस्यास्त्वं तृषितः पुत्र स्तनं पास्यसि देवज ॥ ३.३०९.१८ ॥
যে নারী তোমাকে পুত্ররূপে গ্রহণ করবেন, তিনি ধন্যা। হে দেবজ পুত্র, যাঁর স্তন তুমি তৃষ্ণার্ত হয়ে পান করবে, তিনিও (ধন্যা)।
3.309.19
कोनु स्वप्नस्तया दृष्टो या त्वामादित्यवर्चसम् ।
दिव्यवर्मसमायुक्तं दिव्यकृण्डलभूषितम् ॥ ३.३०९.१९ ॥
সূর্যের মতো তেজস্বী, দিব্য কবচে সজ্জিত ও দিব্য কুণ্ডলে ভূষিত তোমাকে যে স্বপ্ন সে দেখেছিল, তা কোন স্বপ্ন?
3.309.20
पद्मायतविशालाक्षं पद्मताम्रदलोज्ज्वलम् ।
सुललाटं सुकेशान्तं पुत्रत्वे कल्पयिष्यति ॥ ३.३०९.२० ॥
পদ্মদলের মতো বিশাল ও দীর্ঘ নয়নযুক্ত, রক্তবর্ণ পদ্মদলের মতো উজ্জ্বল, সুন্দর ললাট ও সুন্দর কেশাগ্রযুক্ত সেই জনকে সে পুত্ররূপে কল্পনা করবে।
3.309.21
धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां भूमौ संसर्पमाणकम् ।
अव्यक्तकलवाक्यानि वदन्तं रेणुगुण्ठितम् ॥ ३.३०९.२१ ॥
পুত্র, যারা মাটিতে হামাগুড়ি দিতে দিতে, অস্ফুট মধুর বাক্য বলতে বলতে, ধুলোয় মাখা তোমাকে দেখবে, তারা ধন্য।
3.309.22
धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां पुनर्यौवनगोचरम् ।
हिमवद्वनसंभूतं सिंहं केसरिणं यथा ॥ ३.३०९.२२ ॥
পুত্র, হিমালয়ের বনে জন্ম নেওয়া কেশরযুক্ত সিংহের মতো পুনরায় যৌবন লাভ করা তোমাকে যারা দেখবে, তারা ধন্য।
3.309.23
एवं बहुविधं राजन्विलप्य करुणं पृथा ।
अवामृजतमज्जूषामश्वनद्यां तदा जले ॥ ३.३०९.२३ ॥
হে রাজন, এভাবে বহুপ্রকারে করুণভাবে বিলাপ করে, পৃথা (কুন্তী) তখন অশ্বা নদীর জলে সেই বাক্সটি ভাসিয়ে দিলেন।
3.309.24
रुदती पुत्रशोकार्ता निशीथे कमलेक्षणा ।
धात्र्या सह पृथा राजन्पुत्रदर्शनलालसा ॥ ३.३०९.२४ ॥
পুত্রশোকে পীড়িত, কাঁদতে কাঁদতে, পদ্মনয়না পৃথা, হে রাজন, মধ্যরাতে ধাত্রীর সঙ্গে, পুত্রকে দেখার আকাঙ্ক্ষায় উৎকণ্ঠিত হয়ে।
3.309.25
विसर्जयित्वा मञ्जूषां संबोधनभयात्पितुः ।
विवेश राजभवनं पुनः शोकातुरा ततः ॥ ३.३०९.२५ ॥
পিতার নিন্দার ভয়ে সেই মঞ্জুষা বিদায় দিয়ে শোকাতুরা হয়ে তিনি আবার রাজভবনে প্রবেশ করলেন।
3.309.26
मञ्जूषा त्वश्वनद्याः सा ययौ चर्मयण्वतीं नदीम् ।
चर्मण्वत्याश्चयमुनां ततो गङ्गां जगाम ह ॥ ३.३०९.२६ ॥
সেই মঞ্জুষা অশ্বনদী থেকে চর্মণ্বতী নদীতে গেল; তারপর চর্মণ্বতী থেকে যমুনায়, এবং তারপর গঙ্গায় পৌঁছাল।
3.309.27
गङ्गायाः सूतविषयं चम्पामनुययौ पुरीम् ।
स मञ्जूषागतो गर्भस्तरङ्गैरुह्यमानकः ॥ ३.३०९.२७ ॥
গঙ্গা থেকে সূতদের দেশের চম্পা নগরী পর্যন্ত তা ভেসে গেল; তরঙ্গে বাহিত সেই মঞ্জুষায় ছিল সেই গর্ভ।
3.309.28
अमृतादुत्थितं दिव्यं तनुवर्म सकुण्डलम् ।
धारयामास तं गर्भं दैवं च विधिनिर्मितम् ॥ ३.३०९.२८ ॥
অমৃত থেকে উদ্ভূত দিব্য বর্ম ও কুণ্ডলযুক্ত সেই গর্ভকে তিনি ধারণ করলেন, যা দৈব বিধানে নির্মিত।
3.309.29
एतद्गुह्यं महाराज सूर्यस्यासीन्महात्मनः ।
स सूर्यसंभवो गर्भः कुन्त्या गर्भेण धारितः ॥ ३.३०९.२९ ॥
হে মহারাজ, এই গুহ্য রহস্য মহাত্মা সূর্যের; সূর্য থেকে জাত সেই গর্ভ কুন্তী ধারণ করেছিলেন।