Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.309

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.309.1

ततो गर्भः समभवत्पृथायाः पृथिवीपते ।
शुक्ले दशोत्तरे पक्षे तारापतिरिवाम्बरे ॥ ३.३०९.१ ॥

ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੂੰ ਗਰਭ ਠਹਿਰਿਆ; ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ।

3.309.2

सा बान्धवभयाद्बाला गर्भं तं विनिगूहती ।
धारयामास सुश्रोणी न चैनां बुबुधे जनः ॥ ३.३०९.२ ॥

ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਡਰੋਂ ਉਸ ਬਾਲੜੀ ਨੇ ਉਹ ਗਰਭ ਲੁਕਾ ਕੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ; ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਾ ਜਾਣਿਆ।

3.309.3

न हि तां वेद नार्यन्या काचिद्धात्रेयिकामृते ।
कन्यापुरगतां बालां निपुणां परिरक्षणे ॥ ३.३०९.३ ॥

ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤਹਪੁਰ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਦਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਰਤ ਨੇ ਉਸ ਬਾਲੜੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ।

3.309.4

ततः कालेन सा गर्भं सुषुवे वरवर्णिनी ।
कन्यैव तस्य देवस्य प्रसादादमरप्रभम् ॥ ३.३०९.४ ॥

ਫਿਰ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਨੇ ਉਹ ਗਰਭ ਜਨਮਿਆ; ਕੁਆਰੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਅਮਰ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ।

3.309.5

तथैवाबद्धकवचं कनकोज्ज्वलकुण्डलम् ।
हर्यक्षं वृषभस्कन्धं यथास्य पितरं तथा ॥ ३.३०९.५ ॥

ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਵਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੇਰ-ਨੇਤਰ, ਬਲਦ ਵਰਗੇ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲਾ; ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ।

3.309.6

जातमात्रं च तं गर्भं धात्र्या संमन्त्र्य भामिनी ।
उत्स्रष्टुकामा तं गर्भं कारयामास भारत। ॥ ३.३०९.६ ॥

ਜਨਮਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਬਾਲਕ ਬਾਰੇ ਦਾਈ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਸੁੰਦਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਭਰਤ, ਇਹ ਕਰਵਾਇਆ।

3.309.7

मञ्जूषां शिल्पिभिस्तूर्णं सुनद्धां सुप्रतिष्ठिताम् ।
प्लवैर्बहुविधैर्बद्धां प्लवनार्थं जले नृप।
अजिनैर्मृदुभिश्चैवं संस्तीर्णशयनां तथा ॥ ३.३०९.७ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸ ਪੇਟੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਸ ਕੇ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਾਇਆ; ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੈਰਨ ਲਈ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਤਖ਼ਤਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਬੰਨ੍ਹੀ ਗਈ। ਨਰਮ ਖੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਿਸਤਰਾ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਛਾਇਆ ਗਿਆ।

3.309.8

मञ्जूषायां समाधाय स्वास्तीर्णायां समन्ततः ।
मधूच्चिष्टस्थितायां तं सुखायां रुदती तथा।
श्लक्ष्णायां सुपिधानायामश्वनद्यामवासृजत् ॥ ३.३०९.८ ॥

ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਛਾਈ ਹੋਈ, ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਮੋਮ ਨਾਲ ਲਿੱਪੀ ਹੋਈ, ਸੁਖਦਾਇਕ, ਚਿਕਨੀ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਉਸ ਪੇਟੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ, ਰੋਂਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਸ਼ਵਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

3.309.9

जानती चाप्यकर्तव्यं कन्याया गर्भधारणम् ।
पुत्रस्नेहेन सा राजन्करुणं पर्यदेवयत् ॥ ३.३०९.९ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਕੁਆਰੀ ਕੰਨਿਆ ਦਾ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਅਣਉਚਿਤ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਨੇਹ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤਰਸਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।

3.309.10

समुत्सृजन्ती मञ्जूपामश्वनद्यां तदा जले ।
उवाच रुदतीकुन्ती यानि वाक्यानि तच्छृणु ॥ ३.३०९.१० ॥

ਉਸ ਪੇਟੀ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡਦੇ ਸਮੇਂ, ਰੋਂਦੀ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਜੋ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਉਹ ਸੁਣੋ।

3.309.11

स्वस्ति तेऽस्त्वान्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यश्च पुत्रक ।
दिव्येभ्यश्चैव भूतेभ्यस्तथा तोयचराश्च ये ॥ ३.३०९.११ ॥

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ, ਦਿਵ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ।

3.309.12

शिवास्ते सन्तु पन्थानो मा च ते परिपन्थिनः ।
आगताश्च तथा पुत्र भवन्त्यद्रोहचेतसः ॥ ३.३०९.१२ ॥

ਤੇਰੇ ਰਾਹ ਸ਼ੁਭ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੀ ਆਉਣ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੈਰ-ਰਹਿਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣ।

3.309.13

पातु त्वां वरुणो राजा सलिले सलिलेश्वरः ।
अन्तरिक्षेऽन्तरिक्षस्थः पवनः सर्वगस्तथा ॥ ३.३०९.१३ ॥

ਜਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਜਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਵਨ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ)।

3.309.14

पिता त्वां पातु सर्वत्र तपनस्तपतांवरः ।
येन दत्तोसि मे पुत्र दिव्येन विधिना किल ॥ ३.३०९.१४ ॥

ਤਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਿਤਾ ਸੂਰਜ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹੀ (ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ)।

3.309.15

आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे च देवताः ।
मरुतश्च सहेन्द्रेण दिशश्च सदिदीश्वराः ॥ ३.३०९.१५ ॥

ਆਦਿੱਤ, ਵਸੂ, ਰੁਦਰ, ਸਾਧਯ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਮਰੁਤ ਅਤੇ ਸਦਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ (ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ)।

3.309.16

रक्षन्तु त्वां सुराः सर्वे समेषु विषमेषु च ।
वेत्स्यामि त्वांविदेशेपि कवचेनाभिसूचितम् ॥ ३.३०९.१६ ॥

ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਮਤਲ ਤੇ ਵਿਸ਼ਮ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਪਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਵਚ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਪਛਾਣ ਲਵਾਂਗਾ।

3.309.17

धन्यस्ते पुत्र जनरको देवो भानुर्विभावसुः ।
स्त्वां द्रक्ष्यति दिव्येन चक्षुषा वाहिनीगतम् ॥ ३.३०९.१७ ॥

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ। ਦੇਵ ਭਾਨੂ ਵਿਭਾਵਸੂ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਗਏ ਤੈਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਨੇਤਰ ਨਾਲ ਵੇਖਣਗੇ।

3.309.18

धन्या सा प्रमदा या त्वां पुत्रत्वे कल्पयिष्यति ।
यस्यास्त्वं तृषितः पुत्र स्तनं पास्यसि देवज ॥ ३.३०९.१८ ॥

ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਏਗੀ ਉਹ ਧੰਨ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵਜ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸਦਾ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਤੂੰ ਪਿਆਸਾ ਹੋ ਕੇ ਪੀਏਂਗਾ, ਉਹ (ਧੰਨ ਹੈ)।

3.309.19

कोनु स्वप्नस्तया दृष्टो या त्वामादित्यवर्चसम् ।
दिव्यवर्मसमायुक्तं दिव्यकृण्डलभूषितम् ॥ ३.३०९.१९ ॥

ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਦਿਵ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦਿਵ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸੱਜੇ ਹੋਏ ਤੈਨੂੰ ਉਸਨੇ ਜੋ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਸੀ?

3.309.20

पद्मायतविशालाक्षं पद्मताम्रदलोज्ज्वलम् ।
सुललाटं सुकेशान्तं पुत्रत्वे कल्पयिष्यति ॥ ३.३०९.२० ॥

ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਲੰਮੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਲਾਲ ਕਮਲ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਸੁੰਦਰ ਮੱਥੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ—ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕਲਪੇਗੀ।

3.309.21

धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां भूमौ संसर्पमाणकम् ।
अव्यक्तकलवाक्यानि वदन्तं रेणुगुण्ठितम् ॥ ३.३०९.२१ ॥

ਪੁੱਤਰ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਰੀਂਗਦੇ, ਅਸਪਸ਼ਟ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ, ਧੂੜ ਵਿੱਚ ਲਿਬੜੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

3.309.22

धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां पुनर्यौवनगोचरम् ।
हिमवद्वनसंभूतं सिंहं केसरिणं यथा ॥ ३.३०९.२२ ॥

ਪੁੱਤਰ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਕੇਸਰ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਮੁੜ ਜਵਾਨੀ ਪਾਏ ਹੋਏ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

3.309.23

एवं बहुविधं राजन्विलप्य करुणं पृथा ।
अवामृजतमज्जूषामश्वनद्यां तदा जले ॥ ३.३०९.२३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਤਰਸਯੋਗ ਵਿਲਾਪ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਿਥਾ (ਕੁੰਤੀ) ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਸ਼ਵਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਦੂਕ ਰੋੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।

3.309.24

रुदती पुत्रशोकार्ता निशीथे कमलेक्षणा ।
धात्र्या सह पृथा राजन्पुत्रदर्शनलालसा ॥ ३.३०९.२४ ॥

ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ, ਕਮਲ-ਨੈਣੀ ਪ੍ਰਿਥਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਧਾਈ ਨਾਲ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ।

3.309.25

विसर्जयित्वा मञ्जूषां संबोधनभयात्पितुः ।
विवेश राजभवनं पुनः शोकातुरा ततः ॥ ३.३०९.२५ ॥

ਪਿਤਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਡਰੋਂ ਉਸ ਪੇਟੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਸੋਗ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਈ ਉਹ ਮੁੜ ਰਾਜਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ।

3.309.26

मञ्जूषा त्वश्वनद्याः सा ययौ चर्मयण्वतीं नदीम् ।
चर्मण्वत्याश्चयमुनां ततो गङ्गां जगाम ह ॥ ३.३०९.२६ ॥

ਉਹ ਪੇਟੀ ਅਸ਼ਵ ਨਦੀ ਤੋਂ ਚਰਮਣਵਤੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਗਈ; ਫਿਰ ਚਰਮਣਵਤੀ ਤੋਂ ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੰਗਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ।

3.309.27

गङ्गायाः सूतविषयं चम्पामनुययौ पुरीम् ।
स मञ्जूषागतो गर्भस्तरङ्गैरुह्यमानकः ॥ ३.३०९.२७ ॥

ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਸੂਤਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਚੰਪਾ ਨਗਰੀ ਤੱਕ ਉਹ ਵਹਿ ਗਈ; ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਰੁੜ੍ਹਦੀ ਉਸ ਪੇਟੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਰਭ ਸੀ।

3.309.28

अमृतादुत्थितं दिव्यं तनुवर्म सकुण्डलम् ।
धारयामास तं गर्भं दैवं च विधिनिर्मितम् ॥ ३.३०९.२८ ॥

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਦਿਵ ਕਵਚ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਧਾਰਿਆ; ਉਹ ਦੈਵੀ ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

3.309.29

एतद्गुह्यं महाराज सूर्यस्यासीन्महात्मनः ।
स सूर्यसंभवो गर्भः कुन्त्या गर्भेण धारितः ॥ ३.३०९.२९ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਭੇਤ ਮਹਾਤਮਾ ਸੂਰਜ ਦਾ ਸੀ; ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਉਹ ਗਰਭ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਧਾਰਿਆ।