महाभारत · अध्याय 3.309
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.309.1
ततो गर्भः समभवत्पृथायाः पृथिवीपते ।
शुक्ले दशोत्तरे पक्षे तारापतिरिवाम्बरे ॥ ३.३०९.१ ॥
नंतर, हे पृथ्वीपते, पृथेला गर्भ राहिला; शुक्ल पक्षाच्या दहाव्या दिवशी, आकाशातील चंद्राप्रमाणे.
3.309.2
सा बान्धवभयाद्बाला गर्भं तं विनिगूहती ।
धारयामास सुश्रोणी न चैनां बुबुधे जनः ॥ ३.३०९.२ ॥
नातेवाइकांच्या भीतीने ती बालिका तो गर्भ लपवून धारण करत राहिली; सुंदर कंबरेच्या तिला लोकांनी ओळखले नाही.
3.309.3
न हि तां वेद नार्यन्या काचिद्धात्रेयिकामृते ।
कन्यापुरगतां बालां निपुणां परिरक्षणे ॥ ३.३०९.३ ॥
कन्यांच्या अंतःपुरात गेलेल्या, रक्षणात निपुण धात्रीशिवाय दुसरी कोणतीही स्त्री तिला ओळखत नव्हती.
3.309.4
ततः कालेन सा गर्भं सुषुवे वरवर्णिनी ।
कन्यैव तस्य देवस्य प्रसादादमरप्रभम् ॥ ३.३०९.४ ॥
नंतर योग्य काळी त्या सुंदर वर्णाच्या स्त्रीने तो गर्भ प्रसवला; कन्या असतानाच, त्या देवाच्या कृपेने, अमरासारख्या तेजस्वी पुत्राला.
3.309.5
तथैवाबद्धकवचं कनकोज्ज्वलकुण्डलम् ।
हर्यक्षं वृषभस्कन्धं यथास्य पितरं तथा ॥ ३.३०९.५ ॥
तसाच, कवच बांधलेला, सोन्यासारखी चमकणाऱ्या कुंडलांनी युक्त, सिंहासारखे नेत्र व वृषभासारखे खांदे असलेला, त्याच्या पित्याप्रमाणेच.
3.309.6
जातमात्रं च तं गर्भं धात्र्या संमन्त्र्य भामिनी ।
उत्स्रष्टुकामा तं गर्भं कारयामास भारत। ॥ ३.३०९.६ ॥
जन्मताच त्या बाळाबद्दल धात्रीशी सल्लामसलत करून, ती सुंदरी त्याचा त्याग करू इच्छित असल्याने, हे भरता, तसे करवले.
3.309.7
मञ्जूषां शिल्पिभिस्तूर्णं सुनद्धां सुप्रतिष्ठिताम् ।
प्लवैर्बहुविधैर्बद्धां प्लवनार्थं जले नृप।
अजिनैर्मृदुभिश्चैवं संस्तीर्णशयनां तथा ॥ ३.३०९.७ ॥
हे राजा, कारागिरांनी ती पेटी लवकर व्यवस्थित बांधून भक्कम उभारली; पाण्यात तरंगण्यासाठी विविध प्रकारच्या फळ्यांनी ती बांधली गेली. मृदू कातड्यांनी त्यात बिछानाही तसाच पसरला.
3.309.8
मञ्जूषायां समाधाय स्वास्तीर्णायां समन्ततः ।
मधूच्चिष्टस्थितायां तं सुखायां रुदती तथा।
श्लक्ष्णायां सुपिधानायामश्वनद्यामवासृजत् ॥ ३.३०९.८ ॥
सर्वत्र नीट पसरलेल्या, मधमेणाने लेपलेल्या, सुखकर, गुळगुळीत आणि नीट झाकलेल्या त्या पेटीत त्याला ठेवून, रडत रडत तिने ती अश्वा नदीत सोडली.
3.309.9
जानती चाप्यकर्तव्यं कन्याया गर्भधारणम् ।
पुत्रस्नेहेन सा राजन्करुणं पर्यदेवयत् ॥ ३.३०९.९ ॥
हे राजा, कन्येने गर्भधारण करणे अकर्तव्य आहे हे जाणूनही, पुत्रस्नेहाने ती करुणेने विलाप करू लागली.
3.309.10
समुत्सृजन्ती मञ्जूपामश्वनद्यां तदा जले ।
उवाच रुदतीकुन्ती यानि वाक्यानि तच्छृणु ॥ ३.३०९.१० ॥
ती पेटी अश्वा नदीच्या पाण्यात सोडताना रडत असलेली कुंती जे शब्द बोलली ते ऐक.
3.309.11
स्वस्ति तेऽस्त्वान्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यश्च पुत्रक ।
दिव्येभ्यश्चैव भूतेभ्यस्तथा तोयचराश्च ये ॥ ३.३०९.११ ॥
हे पुत्रा, अंतरिक्षातून, पृथ्वीवरून, दिव्य प्राण्यांकडून आणि पाण्यात संचार करणाऱ्या प्राण्यांकडून तुझे कल्याण होवो.
3.309.12
शिवास्ते सन्तु पन्थानो मा च ते परिपन्थिनः ।
आगताश्च तथा पुत्र भवन्त्यद्रोहचेतसः ॥ ३.३०९.१२ ॥
तुझे मार्ग शुभ होवोत आणि तुला अडथळा करणारे कोणी नसोत. हे पुत्रा, जे येतील ते सर्व द्रोहरहित मनाचे असोत.
3.309.13
पातु त्वां वरुणो राजा सलिले सलिलेश्वरः ।
अन्तरिक्षेऽन्तरिक्षस्थः पवनः सर्वगस्तथा ॥ ३.३०९.१३ ॥
जलाधीश राजा वरुण पाण्यात तुझे रक्षण करो. आकाशात राहणारा, सर्वत्र संचार करणारा वायुही तसाच (रक्षण करो).
3.309.14
पिता त्वां पातु सर्वत्र तपनस्तपतांवरः ।
येन दत्तोसि मे पुत्र दिव्येन विधिना किल ॥ ३.३०९.१४ ॥
तपणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असा पिता सूर्य सर्वत्र तुझे रक्षण करो. हे पुत्रा, दिव्य विधीने ज्यांनी तुला मला दिले, तेच (रक्षण करो).
3.309.15
आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे च देवताः ।
मरुतश्च सहेन्द्रेण दिशश्च सदिदीश्वराः ॥ ३.३०९.१५ ॥
आदित्य, वसू, रुद्र, साध्य, विश्वदेव, इंद्रासह मरुद्गण आणि सदैव दिशांचे ईश्वर (रक्षण करोत).
3.309.16
रक्षन्तु त्वां सुराः सर्वे समेषु विषमेषु च ।
वेत्स्यामि त्वांविदेशेपि कवचेनाभिसूचितम् ॥ ३.३०९.१६ ॥
सर्व देव समतल आणि विषम प्रदेशांत तुझे रक्षण करोत. परदेशातही कवचाने चिन्हांकित केलेल्या तुला मी ओळखीन.
3.309.17
धन्यस्ते पुत्र जनरको देवो भानुर्विभावसुः ।
स्त्वां द्रक्ष्यति दिव्येन चक्षुषा वाहिनीगतम् ॥ ३.३०९.१७ ॥
हे पुत्रा, तू धन्य आहेस. देव भानू विभावसू सैन्यात गेलेल्या तुला दिव्य नेत्राने पाहील.
3.309.18
धन्या सा प्रमदा या त्वां पुत्रत्वे कल्पयिष्यति ।
यस्यास्त्वं तृषितः पुत्र स्तनं पास्यसि देवज ॥ ३.३०९.१८ ॥
जी स्त्री तुला पुत्र म्हणून स्वीकारेल ती धन्य आहे. हे देवजा पुत्रा, ज्याचे स्तन तू तहानलेला होऊन पिशील, ती (धन्य आहे).
3.309.19
कोनु स्वप्नस्तया दृष्टो या त्वामादित्यवर्चसम् ।
दिव्यवर्मसमायुक्तं दिव्यकृण्डलभूषितम् ॥ ३.३०९.१९ ॥
सूर्यासारखा तेजस्वी, दिव्य कवच धारण केलेला आणि दिव्य कुंडलांनी अलंकृत असलेला तुला तिने जो स्वप्नात पाहिला, तो कोणता स्वप्न होता?
3.309.20
पद्मायतविशालाक्षं पद्मताम्रदलोज्ज्वलम् ।
सुललाटं सुकेशान्तं पुत्रत्वे कल्पयिष्यति ॥ ३.३०९.२० ॥
कमळाच्या पाकळ्यांसारखे विशाल व दीर्घ नेत्र असलेला, लाल कमळाच्या पाकळ्यांसारखा तेजस्वी, सुंदर कपाळ आणि सुंदर केसांचे टोक असलेला—अशा त्याला ती पुत्र म्हणून कल्पील.
3.309.21
धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां भूमौ संसर्पमाणकम् ।
अव्यक्तकलवाक्यानि वदन्तं रेणुगुण्ठितम् ॥ ३.३०९.२१ ॥
पुत्रा, जमिनीवर रांगत, अस्पष्ट गोड शब्द बोलत, धुळीने माखलेल्या तुला पाहणाऱ्या त्या धन्य आहेत.
3.309.22
धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां पुनर्यौवनगोचरम् ।
हिमवद्वनसंभूतं सिंहं केसरिणं यथा ॥ ३.३०९.२२ ॥
पुत्रा, हिमालयाच्या वनात जन्मलेल्या, सटा असलेल्या सिंहासारखा पुन्हा तारुण्य प्राप्त झालेल्या तुला जे पाहतील, त्या धन्य आहेत.
3.309.23
एवं बहुविधं राजन्विलप्य करुणं पृथा ।
अवामृजतमज्जूषामश्वनद्यां तदा जले ॥ ३.३०९.२३ ॥
हे राजा, अशा प्रकारे अनेक प्रकारे करुणपणे विलाप करून पृथेने (कुंतीने) तेव्हा अश्वा नदीच्या पाण्यात ती पेटी सोडली.
3.309.24
रुदती पुत्रशोकार्ता निशीथे कमलेक्षणा ।
धात्र्या सह पृथा राजन्पुत्रदर्शनलालसा ॥ ३.३०९.२४ ॥
पुत्रशोकाने पीडित, रडणारी, कमळनेत्री पृथा, हे राजा, मध्यरात्री धात्रीसह, पुत्राला पाहण्याच्या लालसेने भरलेली.
3.309.25
विसर्जयित्वा मञ्जूषां संबोधनभयात्पितुः ।
विवेश राजभवनं पुनः शोकातुरा ततः ॥ ३.३०९.२५ ॥
पित्याच्या निंदेच्या भीतीने ती मंजूषा पाठवून शोकाकुल होऊन ती पुन्हा राजवाड्यात शिरली.
3.309.26
मञ्जूषा त्वश्वनद्याः सा ययौ चर्मयण्वतीं नदीम् ।
चर्मण्वत्याश्चयमुनां ततो गङ्गां जगाम ह ॥ ३.३०९.२६ ॥
ती मंजूषा अश्वनदीहून चर्मण्वती नदीकडे गेली; नंतर चर्मण्वतीहून यमुनेकडे आणि मग गंगेकडे पोहोचली.
3.309.27
गङ्गायाः सूतविषयं चम्पामनुययौ पुरीम् ।
स मञ्जूषागतो गर्भस्तरङ्गैरुह्यमानकः ॥ ३.३०९.२७ ॥
गंगेपासून सूतांच्या प्रदेशातील चंपा नगरीपर्यंत ती वाहत गेली; लाटांनी वाहून नेल्या जाणाऱ्या त्या मंजूषेत तो गर्भ होता.
3.309.28
अमृतादुत्थितं दिव्यं तनुवर्म सकुण्डलम् ।
धारयामास तं गर्भं दैवं च विधिनिर्मितम् ॥ ३.३०९.२८ ॥
अमृतातून उत्पन्न झालेले दिव्य कवच आणि कुंडले असलेला तो गर्भ तिने धारण केला; तो दैवी विधानाने निर्माण झाला होता.
3.309.29
एतद्गुह्यं महाराज सूर्यस्यासीन्महात्मनः ।
स सूर्यसंभवो गर्भः कुन्त्या गर्भेण धारितः ॥ ३.३०९.२९ ॥
हे महाराजा, हे रहस्य महात्मा सूर्याचे होते; सूर्यापासून जन्मलेला तो गर्भ कुंतीने धारण केला.