Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 3.309

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

3.309.1

ततो गर्भः समभवत्पृथायाः पृथिवीपते ।
शुक्ले दशोत्तरे पक्षे तारापतिरिवाम्बरे ॥ ३.३०९.१ ॥

પછી, હે પૃથ્વીપતિ, પૃથાને ગર્ભ રહ્યો; શુક્લ પક્ષના દસમા દિવસે, આકાશમાં ચંદ્રની જેમ.

3.309.2

सा बान्धवभयाद्बाला गर्भं तं विनिगूहती ।
धारयामास सुश्रोणी न चैनां बुबुधे जनः ॥ ३.३०९.२ ॥

સગાંના ભયથી તે બાળાએ એ ગર્ભ છુપાવીને ધારણ કર્યો; સુંદર કમરવાળી તેને લોકો જાણી શક્યા નહીં.

3.309.3

न हि तां वेद नार्यन्या काचिद्धात्रेयिकामृते ।
कन्यापुरगतां बालां निपुणां परिरक्षणे ॥ ३.३०९.३ ॥

કન્યાઓના અંતઃપુરમાં ગયેલી, રક્ષણમાં નિપુણ ધાત્રી સિવાય બીજી કોઈ સ્ત્રી તે બાળાને જાણતી ન હતી.

3.309.4

ततः कालेन सा गर्भं सुषुवे वरवर्णिनी ।
कन्यैव तस्य देवस्य प्रसादादमरप्रभम् ॥ ३.३०९.४ ॥

પછી સમય આવતાં તે સુંદર વર્ણવાળીએ એ ગર્ભ પ્રસવ્યો; કન્યા રહીને જ, તે દેવની કૃપાથી, અમર જેવા તેજસ્વીને.

3.309.5

तथैवाबद्धकवचं कनकोज्ज्वलकुण्डलम् ।
हर्यक्षं वृषभस्कन्धं यथास्य पितरं तथा ॥ ३.३०९.५ ॥

એ જ રીતે, કવચ બાંધેલો, સોના જેવાં ચમકતાં કુંડળવાળો, સિંહનેત્ર, વૃષભ જેવા ખભાવાળો; તેના પિતા જેવો જ.

3.309.6

जातमात्रं च तं गर्भं धात्र्या संमन्त्र्य भामिनी ।
उत्स्रष्टुकामा तं गर्भं कारयामास भारत। ॥ ३.३०९.६ ॥

જન્મતાં જ તે બાળક વિશે ધાત્રી સાથે મંત્રણા કરીને, તે સુંદરીએ તેને ત્યજવાની ઇચ્છાથી, હે ભરત, તેમ કરાવ્યું.

3.309.7

मञ्जूषां शिल्पिभिस्तूर्णं सुनद्धां सुप्रतिष्ठिताम् ।
प्लवैर्बहुविधैर्बद्धां प्लवनार्थं जले नृप।
अजिनैर्मृदुभिश्चैवं संस्तीर्णशयनां तथा ॥ ३.३०९.७ ॥

હે રાજન, કારીગરોએ તરત જ એ પેટીને સારી રીતે કસીને મજબૂત રીતે ગોઠવી; પાણીમાં તરવા માટે અનેક પ્રકારના પાટિયાંથી તે બાંધવામાં આવી. કોમળ ચામડાંથી તેમાં પથારી પણ એ જ રીતે પાથરવામાં આવી.

3.309.8

मञ्जूषायां समाधाय स्वास्तीर्णायां समन्ततः ।
मधूच्चिष्टस्थितायां तं सुखायां रुदती तथा।
श्लक्ष्णायां सुपिधानायामश्वनद्यामवासृजत् ॥ ३.३०९.८ ॥

ચારેબાજુ સારી રીતે પાથરેલી, મધના મીણથી લેપેલી, સુખદાયક, લીસી અને સારી રીતે ઢાંકેલી એ પેટીમાં તેને મૂકીને, રડતાં રડતાં તેણે તે અશ્વા નદીમાં વહાવી દીધી.

3.309.9

जानती चाप्यकर्तव्यं कन्याया गर्भधारणम् ।
पुत्रस्नेहेन सा राजन्करुणं पर्यदेवयत् ॥ ३.३०९.९ ॥

હે રાજન, કન્યાને ગર્ભ ધારણ કરવો અકર્તવ્ય છે એ જાણતાં પણ, પુત્રસ્નેહથી તે કરુણાપૂર્વક વિલાપ કરવા લાગી.

3.309.10

समुत्सृजन्ती मञ्जूपामश्वनद्यां तदा जले ।
उवाच रुदतीकुन्ती यानि वाक्यानि तच्छृणु ॥ ३.३०९.१० ॥

એ પેટીને અશ્વા નદીના પાણીમાં વહાવતી વખતે, રડતી કુન્તી જે વચનો બોલી તે સાંભળ.

3.309.11

स्वस्ति तेऽस्त्वान्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यश्च पुत्रक ।
दिव्येभ्यश्चैव भूतेभ्यस्तथा तोयचराश्च ये ॥ ३.३०९.११ ॥

હે પુત્ર, આકાશમાંથી, પૃથ્વીમાંથી, દિવ્ય જીવોમાંથી અને જળચર જીવોમાંથી તારું કલ્યાણ થાઓ.

3.309.12

शिवास्ते सन्तु पन्थानो मा च ते परिपन्थिनः ।
आगताश्च तथा पुत्र भवन्त्यद्रोहचेतसः ॥ ३.३०९.१२ ॥

તારા માર્ગો શુભ થાઓ, અને તારા માર્ગમાં વિઘ્ન નાખનારું કોઈ ન હો. હે પુત્ર, જે આવે તે સૌ દ્રોહરહિત ચિત્તવાળા હોય.

3.309.13

पातु त्वां वरुणो राजा सलिले सलिलेश्वरः ।
अन्तरिक्षेऽन्तरिक्षस्थः पवनः सर्वगस्तथा ॥ ३.३०९.१३ ॥

જળાધિપતિ રાજા વરુણ જળમાં તારી રક્ષા કરે. આકાશમાં રહેનાર, સર્વત્ર વિચરતો પવન પણ એ જ રીતે (રક્ષા કરે).

3.309.14

पिता त्वां पातु सर्वत्र तपनस्तपतांवरः ।
येन दत्तोसि मे पुत्र दिव्येन विधिना किल ॥ ३.३०९.१४ ॥

તપનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા પિતા સૂર્ય સર્વત્ર તારી રક્ષા કરે. હે પુત્ર, દિવ્ય વિધિથી જેમણે તને મને આપ્યો, તે જ (રક્ષા કરે).

3.309.15

आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे च देवताः ।
मरुतश्च सहेन्द्रेण दिशश्च सदिदीश्वराः ॥ ३.३०९.१५ ॥

આદિત્યો, વસુઓ, રુદ્રો, સાધ્યો, વિશ્વદેવો, ઇન્દ્ર સહિત મરુતો, અને સદા દિશાઓના ઈશ્વરો (રક્ષા કરો).

3.309.16

रक्षन्तु त्वां सुराः सर्वे समेषु विषमेषु च ।
वेत्स्यामि त्वांविदेशेपि कवचेनाभिसूचितम् ॥ ३.३०९.१६ ॥

સર્વ દેવો સમતળ અને વિષમ સ્થાનોમાં તારી રક્ષા કરે. પરદેશમાં પણ કવચથી ચિહ્નિત થયેલા તને હું ઓળખીશ.

3.309.17

धन्यस्ते पुत्र जनरको देवो भानुर्विभावसुः ।
स्त्वां द्रक्ष्यति दिव्येन चक्षुषा वाहिनीगतम् ॥ ३.३०९.१७ ॥

હે પુત્ર, તું ધન્ય છે. દેવ ભાનુ વિભાવસુ સેનામાં ગયેલા તને દિવ્ય ચક્ષુથી જોશે.

3.309.18

धन्या सा प्रमदा या त्वां पुत्रत्वे कल्पयिष्यति ।
यस्यास्त्वं तृषितः पुत्र स्तनं पास्यसि देवज ॥ ३.३०९.१८ ॥

જે સ્ત્રી તને પુત્રરૂપે સ્વીકારશે તે ધન્ય છે. હે દેવજ પુત્ર, જેનું સ્તન તું તરસ્યો થઈને પીશે, તે (ધન્ય છે).

3.309.19

कोनु स्वप्नस्तया दृष्टो या त्वामादित्यवर्चसम् ।
दिव्यवर्मसमायुक्तं दिव्यकृण्डलभूषितम् ॥ ३.३०९.१९ ॥

સૂર્ય સમાન તેજસ્વી, દિવ્ય કવચથી યુક્ત અને દિવ્ય કુંડળોથી શોભિત તને જે સ્વપ્નમાં તેણે જોયો, તે કયું સ્વપ્ન હતું?

3.309.20

पद्मायतविशालाक्षं पद्मताम्रदलोज्ज्वलम् ।
सुललाटं सुकेशान्तं पुत्रत्वे कल्पयिष्यति ॥ ३.३०९.२० ॥

કમળની પાંખડી જેવી વિશાળ અને લાંબી આંખોવાળો, લાલ કમળની પાંખડી જેવો ઉજ્જવળ, સુંદર લલાટ અને સુંદર કેશાગ્રવાળો — તેને તે પુત્ર રૂપે કલ્પશે.

3.309.21

धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां भूमौ संसर्पमाणकम् ।
अव्यक्तकलवाक्यानि वदन्तं रेणुगुण्ठितम् ॥ ३.३०९.२१ ॥

પુત્ર, જમીન પર સરકતા, અસ્પષ્ટ મધુર વચનો બોલતા, ધૂળથી લપેટાયેલા તને જોનારી તે ધન્ય છે.

3.309.22

धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां पुनर्यौवनगोचरम् ।
हिमवद्वनसंभूतं सिंहं केसरिणं यथा ॥ ३.३०९.२२ ॥

પુત્ર, હિમાલયના વનમાં જન્મેલા, કેસરવાળા સિંહની જેમ ફરી યૌવનમાં આવેલા તને જોનારી તે ધન્ય છે.

3.309.23

एवं बहुविधं राजन्विलप्य करुणं पृथा ।
अवामृजतमज्जूषामश्वनद्यां तदा जले ॥ ३.३०९.२३ ॥

હે રાજન, આ રીતે ઘણા પ્રકારે કરુણ વિલાપ કરીને પૃથા (કુંતી)એ ત્યારે અશ્વા નદીના જળમાં તે પેટી વહેતી મૂકી.

3.309.24

रुदती पुत्रशोकार्ता निशीथे कमलेक्षणा ।
धात्र्या सह पृथा राजन्पुत्रदर्शनलालसा ॥ ३.३०९.२४ ॥

પુત્રશોકથી પીડિત, રડતી, કમળનયની પૃથા, હે રાજન, મધ્યરાત્રિએ ધાત્રી સાથે, પુત્રને જોવાની લાલસાથી ભરેલી.

3.309.25

विसर्जयित्वा मञ्जूषां संबोधनभयात्पितुः ।
विवेश राजभवनं पुनः शोकातुरा ततः ॥ ३.३०९.२५ ॥

પિતાની નિંદાના ભયથી તે મંજૂષા વિદાય કરીને શોકાતુર થઈને તે ફરી રાજભવનમાં પ્રવેશી.

3.309.26

मञ्जूषा त्वश्वनद्याः सा ययौ चर्मयण्वतीं नदीम् ।
चर्मण्वत्याश्चयमुनां ततो गङ्गां जगाम ह ॥ ३.३०९.२६ ॥

તે મંજૂષા અશ્વનદીથી ચર્મણ્વતી નદી તરફ ગઈ; પછી ચર્મણ્વતીથી યમુના અને પછી ગંગા તરફ પહોંચી.

3.309.27

गङ्गायाः सूतविषयं चम्पामनुययौ पुरीम् ।
स मञ्जूषागतो गर्भस्तरङ्गैरुह्यमानकः ॥ ३.३०९.२७ ॥

ગંગાથી સૂતોના દેશની ચંપા નગરી સુધી તે વહી ગઈ; તરંગોથી વહી જતી તે મંજૂષામાં ગર્ભ હતો.

3.309.28

अमृतादुत्थितं दिव्यं तनुवर्म सकुण्डलम् ।
धारयामास तं गर्भं दैवं च विधिनिर्मितम् ॥ ३.३०९.२८ ॥

અમૃતમાંથી ઉત્પન્ન થયેલું દિવ્ય કવચ અને કુંડળવાળો તે ગર્ભ તેણે ધારણ કર્યો; તે દૈવી વિધાનથી રચાયેલો હતો.

3.309.29

एतद्गुह्यं महाराज सूर्यस्यासीन्महात्मनः ।
स सूर्यसंभवो गर्भः कुन्त्या गर्भेण धारितः ॥ ३.३०९.२९ ॥

હે મહારાજ, આ રહસ્ય મહાત્મા સૂર્યનું હતું; સૂર્યથી જન્મેલો તે ગર્ભ કુંતીએ ધારણ કર્યો.