Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.313

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.313.1

नापदामस्ति मर्यादा न निमित्तं न कारणम् ।
धर्मस्तु विभजत्यर्थमुभयोः पुण्यपापयोः ॥ ३.३१३.१ ॥

ବିପଦର କୌଣସି ସୀମା ନାହିଁ, ନାହିଁ ତା'ର ନିମିତ୍ତ କିମ୍ବା କାରଣ। ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ଉଭୟର ଫଳ ଧର୍ମ ହିଁ ବଣ୍ଟନ କରେ।

3.313.2

प्रातिकाम्यनयत्कृष्णां सभायां प्रेष्यवत्तदा ।
न मया निहतस्तत्रतेन प्राप्ताः स्म संशयम् ॥ ३.३१३.२ ॥

ପ୍ରାତିକାମ୍ୟ ସେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣାକୁ ସଭାରେ ଦାସୀ ପରି ଟାଣି ନେଇଥିଲା। ମୁଁ ସେଠାରେ ତାକୁ ମାରି ନ ଥିଲି; ସେଥିପାଇଁ ଆମେ ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିଛୁ।

3.313.3

वाचस्तीक्ष्णास्थिभेदिन्यः सूतपुत्रेण भाषिताः ।
अतितीव्रा मया क्षान्तास्तेन प्राप्ताः स्म संशयं ॥ ३.३१३.३ ॥

ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କର କହିଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାକ୍ୟ, ଯାହା ହାଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କରେ, ଅତି ତୀବ୍ର ଥିଲା। ମୁଁ ସେସବୁ ସହିଲି; ସେଥିପାଇଁ ଆମେ ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିଛୁ।

3.313.4

शकुनिस्त्वां यदाऽजैषीदक्षद्यूतेन भारत ।
स मया न हतस्तत्रतेन प्राप्ताः स्म संशयम् ॥ ३.३१३.४ ॥

ହେ ଭାରତ, ଶକୁନି ଯେତେବେଳେ ପାଶାଖେଳରେ ତୁମକୁ ହରାଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ତାକୁ ସେଠାରେ ମାରି ନ ଥିଲି; ସେଥିପାଇଁ ଆମେ ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିଛୁ।

3.313.5

ततो युधिष्ठिरो राजा नकुलं वाक्यमब्रवीत् ।
आरुह्य वृक्षं माद्रेय निरीक्षस्व दिशो दश ॥ ३.३१३.५ ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନକୁଳଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ମାଦ୍ରେୟ, ଗଛ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଦଶ ଦିଗ ଦେଖ।

3.313.6

पानीयमन्तिके पश्य वृक्षान्वाप्युदकाश्रयान् ।
एते हि भ्रातरः श्रान्तास्तव तात पिपासिताः ॥ ३.३१३.६ ॥

ନିକଟରେ ଜଳ ଦେଖ, ଅଥବା ଜଳାଶ୍ରୟୀ ଗଛ ଦେଖ। ବତ୍ସ, ତୁମ ଭାଇମାନେ କ୍ଳାନ୍ତ ଓ ତୃଷିତ ଅଛନ୍ତି।

3.313.7

नकुलस्तु तथेत्युक्त्वा भ्रातुर्ज्येऽष्ठस्य शासनात् ।
तत उत्थाय मतिमाञ्शीघ्रमारुह्य पादपम्।
अब्रवीद्धांतरं ज्येष्मभिवीक्ष्य समन्ततः ॥ ३.३१३.७ ॥

ନକୁଳ 'ସେପରି ହେଉ' କହି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଉଠି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ସେ ଶୀଘ୍ର ଏକ ଗଛରେ ଚଢ଼ି ଚାରିଆଡ଼େ ଦେଖି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.313.8

पश्यामि बहुलान्राजन्वृक्षानुदकसंश्रयान् ।
सारसानां च निर्ह्रादस्तत्रोदकमसंशयम् ॥ ३.३१३.८ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ମୁଁ ଜଳାଶ୍ରୟୀ ଅନେକ ଗଛ ଦେଖୁଛି; ସାରସ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ରବ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାଉଛି; ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ ଜଳ ଅଛି।

3.313.9

ततोऽब्रवीत्सत्यधृतिः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
गच्छ सौम्य ततः शीघ्रं तूणैः रपानीयमानय ॥ ३.३१३.९ ॥

ତେବେ ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: 'ହେ ସୌମ୍ୟ! ଯାଅ, ଶୀଘ୍ର ତୂଣରେ ଜଳ ଆଣ।'

3.313.10

नकुलस्तु तथेत्युक्त्वा भ्रातुर्ज्येष्ठस्य शासनात् ।
प्राद्रवद्यत्र पानीयं शीघ्रं चैवान्वपद्यत ॥ ३.३१३.१० ॥

ନକୁଳ 'ସେପରି ହେଉ' କହି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଯେଉଁଠି ଜଳ ଥିଲା ସେଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଦୌଡ଼ି ପହଞ୍ଚିଲେ।

3.313.11

स दृष्ट्वा विमलं तोयं सारसैः परिवारितम् ।
पातुकामस्ततो वाचमन्तरिक्षात्स शुश्रुवे ॥ ३.३१३.११ ॥

ସେ ସାରସ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳ ଦେଖିଲେ; ପିଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବା ବେଳେ ଆକାଶରୁ ଏକ ବାଣୀ ଶୁଣାଗଲା।

3.313.12

मा तात साहसं कार्षीर्मम पूर्वपरिग्रहः ।
प्रश्नानुक्त्वा तु माद्रेय ततः पिब हरस्व च ॥ ३.३१३.१२ ॥

'ହେ ବତ୍ସ! ଏପରି ସାହସ କର ନାହିଁ; ଏ ଜଳ ମୋର ପୂର୍ବ ଅଧିକାରରେ ଅଛି। ମାଦ୍ରୀ ପୁତ୍ର! ପ୍ରଥମେ ମୋ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦିଅ, ତା'ପରେ ପିଅ ଓ ନିଅ।'

3.313.13

अनादृत्य तु तद्वाक्यं नकुलः सुपिपासितः ।
अपिबच्छीतलं तोयं पीत्वा च निपपात ह ॥ ३.३१३.१३ ॥

କିନ୍ତୁ ସେହି ବାକ୍ୟକୁ ଅବହେଳା କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୃଷିତ ନକୁଳ ଶୀତଳ ଜଳ ପାନ କଲେ; ପାନ କରିବା ମାତ୍ରେ ସେ ପଡ଼ିଗଲେ।

3.313.14

चिरायमाणे नकुले कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अब्रवीद्ध्रातरं वीरं सहदेवमरिंदमम् ॥ ३.३१३.१४ ॥

ନକୁଳ ବିଳମ୍ବ କରୁଥିବାବେଳେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜ ବୀର ଭାଇ, ଶତ୍ରୁଦମନ ସହଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.313.15

भ्राता चिरायते तात सहदेव तवाग्रजः ।
तं चैवानय सोदर्यं पानीयं च त्वमानय ॥ ३.३१३.१५ ॥

ହେ ତାତ ସହଦେବ, ତୁମର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ ବିଳମ୍ବ କରୁଛନ୍ତି। ସେହି ସହୋଦରକୁ ମଧ୍ୟ ଆଣ, ଏବଂ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପାଣି ଆଣ।

3.313.16

सहदेवस्तथेत्युक्त्वा तां दिशं प्रत्यपद्यत ।
ददर्श च हतं भूमौ भ्रातरं नकुलं तदा ॥ ३.३१३.१६ ॥

ସହଦେବ 'ଠିକ୍' କହି ସେହି ଦିଗକୁ ଗଲେ; ସେତେବେଳେ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଭାଇ ନକୁଳଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

3.313.17

भ्रातृशोकाभिसंतप्तस्तृषया च प्रपीडितः ।
अभिदुद्राव रपानीयं ततो वागभ्यभाषत ॥ ३.३१३.१७ ॥

ଭାଇଙ୍କ ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ଓ ତୃଷାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ଜଳ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ; ସେତେବେଳେ ଏକ ବାଣୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲା।

3.313.18

मा तात साहसं कार्षीर्मम पूर्वपरिग्रहः ।
प्रश्नानुक्त्वा यथाकामं पिबस्व च हरस्व च ॥ ३.३१३.१८ ॥

ହେ ତାତ, ସାହସ କରନା; ଏହି ଜଳ ପୂର୍ବରୁ ମୋ ଅଧିକାରରେ ଅଛି। ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇ, ଯେତେ ଇଚ୍ଛା ପିଅ ଏବଂ ନେଇଯାଅ।

3.313.19

अनादृत्य तु तद्वाक्यं सहदेवः पिपासितः ।
अपिबच्छीतलं तोयं पीत्वा च निपपात ह ॥ ३.३१३.१९ ॥

କିନ୍ତୁ ସେହି ବାକ୍ୟକୁ ଅବହେଳା କରି ତୃଷିତ ସହଦେବ ଶୀତଳ ଜଳ ପାନ କଲେ; ପାନ କରିବାମାତ୍ରେ ସେ ପଡ଼ିଗଲେ।

3.313.20

अथाब्रवीत्स विजयं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
भ्रातरौ ते चिरगतौ बीभत्सो शत्रुकर्शन ॥ ३.३१३.२० ॥

ତେବେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବିଜୟଙ୍କୁ କହିଲେ—'ହେ ଶତ୍ରୁକର୍ଶନ ବୀଭତ୍ସୁ, ତୁମ ଦୁଇ ଭାଇ ବହୁ ସମୟ ହେଲା ଯାଇଛନ୍ତି।'

3.313.21

तौ चैवानय भद्रं ते पानीयं च त्वमानय ।
त्वं हि नस्तात सर्वेषां दुःखितानामपाश्रयः ॥ ३.३१३.२१ ॥

'ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣ, ତୁମର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ; ଜଳ ମଧ୍ୟ ଆଣ। ହେ ତାତ, ଆମ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖୀଙ୍କର ତୁମେ ହିଁ ଆଶ୍ରୟ।'

3.313.22

एवमुक्तो गुडाकेशः प्रगृह्य सशरं धनुः ।
आमुक्तखङ्गो मेधावी तत्सरः प्रत्यपद्यत ॥ ३.३१३.२२ ॥

ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ଗୁଡାକେଶ (ଅର୍ଜୁନ) ଶରସହିତ ଧନୁ ଉଠାଇଲେ; ଖଡ୍ଗ ବାନ୍ଧି ସେହି ମେଧାବୀ ସେ ସରୋବର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

3.313.23

यतः पुरुषशार्दूलौ पानीयहरणे गतौ ।
तौ ददर्श हतौ तत्रभ्रातरौ श्वेतवाहनः ॥ ३.३१३.२३ ॥

ଜଳ ଆଣିବାକୁ ଯାଇଥିବା ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷସିଂହ ଭାଇ ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଇଥିଲେ ସେଠାରେ, ଶ୍ୱେତବାହନ (ଅର୍ଜୁନ) ସେ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ହତ ଦେଖିଲେ।

3.313.24

विगतासू नरव्याघ्रौ शयानौ वसुधातले ।
प्रसुप्ताविव तौ दृष्ट्वा नरसिंहः सुदुःखितः।
धनुरुद्यम्य कौन्तेयो व्यलोकयत तद्वनम् ॥ ३.३१३.२४ ॥

ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ଶୋଇଥିବା ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ରଙ୍କୁ ଶୋଇଥିବା ପରି ଦେଖି, ସେହି ନରସିଂହ କୌନ୍ତେୟ (ଅର୍ଜୁନ) ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ଧନୁ ଉଠାଇ ସେ ସେହି ବନକୁ ଚାରିଆଡ଼େ ଚାହିଁଲେ।

3.313.25

नापश्यत्तत्रकिंचित्स भूतमस्मिन्महावने ।
सव्यसाची पिपासार्तः पानीयं सोभ्यधावत ॥ ३.३१३.२५ ॥

ସେହି ମହାବନରେ ସେଠାରେ ସେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ତୃଷାରେ ପୀଡ଼ିତ ସବ୍ୟସାଚୀ ଜଳ ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ିଲେ।

3.313.26

अभिधावंस्ततो वाचमन्तरिक्षात्स शुश्रुवे ।
यत्त्वमिच्छसि पानीयं नैतच्छक्यं बलात्त्वया ॥ ३.३१३.२६ ॥

ଦୌଡ଼ିବା ସମୟରେ ସେ ଆକାଶରୁ ଏକ ବାଣୀ ଶୁଣିଲେ: 'ତୁମେ ଯେଉଁ ଜଳ ଚାହଁ, ତାହା ବଳରେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ନିଆ ଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।'

3.313.27

कौन्तेय यदि वै प्रश्नान्मयोक्तान्प्रतिवक्ष्यसि ।
ततः पास्यसि पानीयं हरिष्यसि च भारत ॥ ३.३१३.२७ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ! ମୁଁ ପଚାରିଥିବା ପ୍ରଶ୍ନର ଯଦି ତୁମେ ଉତ୍ତର ଦିଅ, ତେବେ ତୁମେ ଜଳ ପିଇବ; ଏବଂ ହେ ଭାରତ, ତାହା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଯାଇପାରିବ।

3.313.28

वारितस्त्वब्रवीत्पार्थो दृश्यमानो निवारय ।
यावद्बाणैर्विनिर्भिन्नः पुनर्नैवं वदिष्यसि ॥ ३.३१३.२८ ॥

ନିବାରିତ ହୋଇ ପାର୍ଥ କହିଲେ: 'ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିବା ତୁମେ, ମୋତେ ନିବାର। ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ପୁଣି ଏପରି କହିବ ନାହିଁ।'

3.313.29

एवमुक्त्वा ततः पार्थः शरैरस्त्रानुमन्त्रितैः ।
प्रववर्ष रदिशः कृत्स्नाः शब्दवेधं च दर्शयन्।
कर्णिनालीकनाराचानुत्सृजन्भरतर्षभः। ॥ ३.३१३.२९ ॥

ଏପରି କହି ପାର୍ଥ ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ବାଣରେ ସବୁ ଦିଗରେ ବର୍ଷା କଲେ; ଶବ୍ଦବେଧର କୌଶଳ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଇଲେ। ହେ ଭରତର୍ଷଭ, କର୍ଣୀ, ନାଳୀକ ଓ ନାରାଚ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।

3.313.30

स त्वमोघानिषून्मुक्त्वा तृष्णयाऽभिप्रपीडितः ।
अनेकैरिषुसंघातैरन्तरिक्षे ववर्ष ह ॥ ३.३१३.३० ॥

କିନ୍ତୁ ତୃଷାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ଅବ୍ୟର୍ଥ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ; ଆକାଶରେ ଅନେକ ବାଣସମୂହର ବର୍ଷା କଲେ।

3.313.31

किं विधानेन ते पार्थ प्रश्नानुक्त्वा पयः पिब ।
अनुक्त्वा च पिबन्प्रश्नान्पीत्वैव नभविष्यसि ॥ ३.३१३.३१ ॥

ହେ ପାର୍ଥ, ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ନ ଦେଇ ଏହିପରି ତୁମକୁ କ'ଣ ମିଳିବ? ପାଣି ପିଅ। ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ନ ଦେଇ ପିଇଲେ ତୁମେ ବଞ୍ଚିବ ନାହିଁ।

3.313.32

स च मोघानिषून्दृष्ट्वातृष्णया च प्रपीडितः ।
अवज्ञायैव तां वाचं पीत्वैव निपपात् ह ॥ ३.३१३.३२ ॥

ସେ ବ୍ୟର୍ଥ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି, ତୃଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ ବାଣୀକୁ ଅବଜ୍ଞା କରି ପାଣି ପିଇ ପଡ଼ିଗଲା।

3.313.33

अथाब्रवीद्भीमसेनं कुनतीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च बीभत्सुश्च परंतप ॥ ३.३१३.३३ ॥

ତା'ପରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭୀମସେନଙ୍କୁ କହିଲେ; ନକୁଳ, ସହଦେବ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିଲେ, ହେ ପରନ୍ତପ!

3.313.34

चिरंगतास्तोयहेतोर्न चागच्छन्ति भारत ।
तांश्चैवानय भद्रं ते पानीयं च त्वमानय ॥ ३.३१३.३४ ॥

ହେ ଭାରତ, ପାଣି ପାଇଁ ଯାଇଥିବା ସେମାନେ ବହୁ ସମୟ ହେଲା ଫେରି ନାହାନ୍ତି। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ସେମାନଙ୍କୁ ଆଣ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପାଣି ଆଣ।

3.313.35

भीमसेनस्तथेत्युक्त्वा तं देशं प्रत्यपद्यत ।
रयत्रते पुरुषव्याघ्रा भ्रातरोस्य निपातिताः ॥ ३.३१३.३५ ॥

ଭୀମସେନ 'ଠିକ୍ ଅଛି' କହି ସେହି ସ୍ଥାନ ଆଡ଼କୁ ବେଗରେ ଗଲେ; ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ, ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ରମାନେ, ପଡ଼ିଥିଲେ।

3.313.36

तान्दृष्ट्वा दुःखितो भीमस्तृषया च प्रपीडितः ।
अमन्यत महाबाहुः कर्म तद्यक्षरक्षसाम् ॥ ३.३१३.३६ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୁଃଖିତ ଓ ତୃଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ମହାବାହୁ ଭୀମ ଭାବିଲେ ଏହା ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ କର୍ମ।

3.313.37

सचिन्तयामास तदा योद्धव्यं ध्रुवमद्य मे ।
पास्यामि तावत्पानीयमिति पार्थो वृकोदरः ॥ ३.३१३.३७ ॥

ସେତେବେଳେ ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଆଜି ନିଶ୍ଚୟ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ପ୍ରଥମେ ମୁଁ ପାଣି ପିଇବି" ଏହା ଭାବି ପୃଥାପୁତ୍ର ବୃକୋଦର (ଭୀମ)।

3.313.38

ततोऽभ्यधावत्पानीयं पिपासुः पुरुषर्षभः ॥ ३.३१३.३८ ॥

ତା'ପରେ ପିପାସିତ ସେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଣି ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

3.313.39

मा तात साहसंकार्षीर्मम पूर्वपरिग्रहः ।
प्रश्नानुक्त्वा तु कौन्तेय ततः पिब हरस्व च ॥ ३.३१३.३९ ॥

"ହେ ପୁତ୍ର, ମୋ ପୂର୍ବ-ଅଧିକାର ଉପରେ ସାହସ କର ନାହିଁ। ହେ କୌନ୍ତେୟ, ପ୍ରଥମେ ମୋ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇ ତା'ପରେ ପିଅ ଓ ନିଅ।"

3.313.40

एवमुक्तस्तदा भीमो यक्षेणामिततेजसा ।
अनुक्त्वैव तु तान्प्रश्नान्पीत्वैव निपपात ह ॥ ३.३१३.४० ॥

ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଯକ୍ଷ ଏପରି କହିବାରୁ ମଧ୍ୟ, ଭୀମ ସେହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ନ ଦେଇ ପାଣି ପିଇ ତୁରନ୍ତ ପଡ଼ିଗଲେ।

3.313.41

ततः कुन्तीसुतो राजा प्रचिन्त्य पुरुषर्षभः ।
आत्मनाऽऽत्मानमन्विष्य विचारमकरोत्प्रभुः ॥ ३.३१३.४१ ॥

ତା'ପରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ, ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କରି ନିଜ ଭିତରେ ଖୋଜି ବିଚାର କଲେ।

3.313.42

ततश्चिरगतान्भ्रातृनथाऽऽज्ञाय युधिष्ठिरः ।
चिरायमाणान्बहुशः पुनः पुनरुवाचह ॥ ३.३१३.४२ ॥

ତା'ପରେ ବହୁ ସମୟ ଧରି ଯାଇଥିବା ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଜାଣି, ବିଳମ୍ବ କରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବାରମ୍ବାର କହିଲେ।

3.313.43

किंस्विद्वनमिदं दग्धं किंखिद्दृष्टो मृतो भवेत् ।
प्रहरन्तो महाभूतं शप्तास्तेनाथ तेऽपतन् ॥ ३.३१३.४३ ॥

ଏହି ବନ କାହିଁକି ପୋଡ଼ିଗଲା? କେହି ଦେଖାଦେଇ ମରିଗଲେ କି? ମହାଭୂତକୁ ପ୍ରହାର କରି ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ପଡ଼ିଗଲେ କି?

3.313.44

न पश्यन्त्यथवा वीराः पानीयं यत्रते गताः ।
अन्विच्छद्भिर्वने तोयं कालोऽयमतिपातितः ॥ ३.३१३.४४ ॥

ବୀରମାନେ ଦେଖୁନାହାଁନ୍ତି, ନ ହେଲେ ଜଳ ପାଇଁ ସେମାନେ କେଉଁଠି ଗଲେ? ବନରେ ଜଳ ଖୋଜିବା ଲୋକଙ୍କ ସମୟ ବିତିଗଲା।

3.313.45

किंनु तत्कारणं येन नायान्ति पुरुषर्षभाः ।
गच्छाम्येषां पदं द्रष्टुमिति कृत्वा युधिष्ठिरः ॥ ३.३१३.४५ ॥

ସେହି କାରଣ କ'ଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଆସୁନାହାଁନ୍ତି? 'ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ପାଦଚିହ୍ନ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛି' ଏହା ସ୍ଥିର କରି ଯୁଧିଷ୍ଠିର।

3.313.46

समुत्थाय महाबुद्धिर्दह्यमानेन चेतसा ।
व्यपेतजननिर्घोषं प्रविवेश महावनम् ॥ ३.३१३.४६ ॥

ଉଠି ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଦଗ୍ଧ ମନରେ, ମନୁଷ୍ୟ ଶବ୍ଦହୀନ ସେହି ମହାବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

3.313.47

रुरुभिश्च वराहैश्च पक्षिभिश्च निषेवितम् ।
नीलभास्वरवर्णैश्च पादपैरुशोभितम् ॥ ३.३१३.४७ ॥

ରୁରୁ ହରିଣ, ଶୂକର ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ନୀଳ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବର୍ଣ୍ଣ ଗଛରେ ଶୋଭିତ।

3.313.48

भ्रमरैरुपगीतं च पक्षिभिश् समन्ततः ।
मृदुशाड्वलसंकीर्णभूमिभागं मनोहरम् ॥ ३.३१३.४८ ॥

ଭ୍ରମର ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିଆଡ଼େ ଗୁଞ୍ଜିତ, କୋମଳ ସବୁଜ ଘାସରେ ଭରା ଭୂମିଭାଗ ବିଶିଷ୍ଟ, ମନୋହର।

3.313.49

स गच्छन्कानने तस्मिन्हेमजालपरिष्कृतम् ।
ददर्श तत्सरः श्रीमान्विश्वकर्मकृतं यथा ॥ ३.३१३.४९ ॥

ସେହି ବନରେ ଚାଲିଲାବେଳେ ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣଜାଲରେ ସଜ୍ଜିତ ସେହି ସରୋବର ଦେଖିଲେ; ଯେପରି ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତାହା ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।

3.313.50

उपेतं नलिनीजालैः सिन्धुवारैः सचेतसैः ।
केतकैः करवीरैश्च पिप्पलैश्चैव संवृतम् ॥ ३.३१३.५० ॥

ସେହି ସରୋବର ପଦ୍ମଗୁଚ୍ଛରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ଏବଂ ସିନ୍ଧୁବାର, କେତକୀ, କରବୀର ଓ ପିପୁଳ ଗଛରେ ଘେରା ଥିଲା।

3.313.51

ततो धर्मसुतः श्रीमान्भ्रातृदर्शनलालसः ।
श्रमार्तस्तदुपागम्य सरो दृष्ट्वाऽथ विस्मितः ॥ ३.३१३.५१ ॥

ତା'ପରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ସେହି ଶ୍ରୀମାନ୍, ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଲାଳସାରେ ଓ ଶ୍ରମରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ସେହି ସରୋବର ନିକଟକୁ ଆସି ତାହା ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।