మహాభారతం · అధ్యాయం 3.313
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.313.1
नापदामस्ति मर्यादा न निमित्तं न कारणम् ।
धर्मस्तु विभजत्यर्थमुभयोः पुण्यपापयोः ॥ ३.३१३.१ ॥
ఆపదలకు హద్దు లేదు, కారణమూ నిమిత్తమూ లేవు. పుణ్యపాపాల ఫలాన్ని ధర్మమే విభజిస్తుంది.
3.313.2
प्रातिकाम्यनयत्कृष्णां सभायां प्रेष्यवत्तदा ।
न मया निहतस्तत्रतेन प्राप्ताः स्म संशयम् ॥ ३.३१३.२ ॥
ప్రాతికామ్యుడు అప్పుడు కృష్ణను సభలో దాసిలా ఈడ్చుకెళ్లాడు. నేను అక్కడే అతన్ని చంపకపోవడంతో మనం సందేహంలో పడ్డాం.
3.313.3
वाचस्तीक्ष्णास्थिभेदिन्यः सूतपुत्रेण भाषिताः ।
अतितीव्रा मया क्षान्तास्तेन प्राप्ताः स्म संशयं ॥ ३.३१३.३ ॥
సూతపుత్రుడు పలికిన పదునైన మాటలు ఎముకలను సైతం గుచ్చేవి, అత్యంత తీవ్రమైనవి. నేను వాటిని సహించాను; అందుకే మనం సందేహంలో పడ్డాం.
3.313.4
शकुनिस्त्वां यदाऽजैषीदक्षद्यूतेन भारत ।
स मया न हतस्तत्रतेन प्राप्ताः स्म संशयम् ॥ ३.३१३.४ ॥
భారతా, శకుని నిన్ను పాచికల ఆటలో ఓడించినప్పుడు, నేను అతన్ని అక్కడే చంపలేదు; అందుకే మనం సందేహంలో పడ్డాం.
3.313.5
ततो युधिष्ठिरो राजा नकुलं वाक्यमब्रवीत् ।
आरुह्य वृक्षं माद्रेय निरीक्षस्व दिशो दश ॥ ३.३१३.५ ॥
అప్పుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు నకులునితో ఇలా అన్నాడు: మాద్రి కుమారుడా, చెట్టెక్కి పది దిక్కులనూ చూడు.
3.313.6
पानीयमन्तिके पश्य वृक्षान्वाप्युदकाश्रयान् ।
एते हि भ्रातरः श्रान्तास्तव तात पिपासिताः ॥ ३.३१३.६ ॥
దగ్గర్లో నీటిని చూడు, లేదా నీటి ఆశ్రయంగా ఉన్న చెట్లను చూడు. నాయనా, నీ సోదరులు అలసిపోయి దాహంతో ఉన్నారు.
3.313.7
नकुलस्तु तथेत्युक्त्वा भ्रातुर्ज्येऽष्ठस्य शासनात् ।
तत उत्थाय मतिमाञ्शीघ्रमारुह्य पादपम्।
अब्रवीद्धांतरं ज्येष्मभिवीक्ष्य समन्ततः ॥ ३.३१३.७ ॥
నకులుడు 'అలాగే' అని చెప్పి, పెద్ద అన్న ఆజ్ఞ మేరకు లేచి, బుద్ధిమంతుడు వెంటనే ఒక చెట్టు ఎక్కి, చుట్టూ చూసి అన్నతో ఇలా అన్నాడు.
3.313.8
पश्यामि बहुलान्राजन्वृक्षानुदकसंश्रयान् ।
सारसानां च निर्ह्रादस्तत्रोदकमसंशयम् ॥ ३.३१३.८ ॥
రాజా! నీటి ఆశ్రయంలో ఉన్న అనేక చెట్లను చూస్తున్నాను; సారస పక్షుల కూత కూడా వినిపిస్తోంది; అక్కడ నిస్సందేహంగా నీరు ఉంది.
3.313.9
ततोऽब्रवीत्सत्यधृतिः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
गच्छ सौम्य ततः शीघ्रं तूणैः रपानीयमानय ॥ ३.३१३.९ ॥
అప్పుడు సత్యంలో స్థిరుడైన కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు ఇలా అన్నాడు: 'సౌమ్యుడా! వెళ్లి త్వరగా అంబులపొదిలో నీళ్లు తీసుకురా.'
3.313.10
नकुलस्तु तथेत्युक्त्वा भ्रातुर्ज्येष्ठस्य शासनात् ।
प्राद्रवद्यत्र पानीयं शीघ्रं चैवान्वपद्यत ॥ ३.३१३.१० ॥
నకులుడు 'అలాగే' అని చెప్పి, పెద్ద అన్న ఆజ్ఞ మేరకు నీళ్లున్న చోటికి వేగంగా పరుగెత్తి చేరుకున్నాడు.
3.313.11
स दृष्ट्वा विमलं तोयं सारसैः परिवारितम् ।
पातुकामस्ततो वाचमन्तरिक्षात्स शुश्रुवे ॥ ३.३१३.११ ॥
అతడు సారస పక్షులతో చుట్టుముట్టబడిన స్వచ్ఛమైన నీటిని చూశాడు; తాగాలన్న కోరికతో ఉండగా ఆకాశం నుండి ఒక వాణి వినిపించింది.
3.313.12
मा तात साहसं कार्षीर्मम पूर्वपरिग्रहः ।
प्रश्नानुक्त्वा तु माद्रेय ततः पिब हरस्व च ॥ ३.३१३.१२ ॥
'నాయనా! ఈ సాహసం చేయకు; ఈ నీరు నా పూర్వాధికారంలో ఉంది. మాద్రి కుమారుడా! ముందు నా ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పి, తర్వాత తాగి తీసుకో.'
3.313.13
अनादृत्य तु तद्वाक्यं नकुलः सुपिपासितः ।
अपिबच्छीतलं तोयं पीत्वा च निपपात ह ॥ ३.३१३.१३ ॥
అయితే ఆ మాటను లక్ష్యపెట్టక, అత్యంత దాహార్తుడైన నకులుడు చల్లని నీటిని త్రాగాడు; త్రాగిన వెంటనే అతడు కూలిపోయాడు.
3.313.14
चिरायमाणे नकुले कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अब्रवीद्ध्रातरं वीरं सहदेवमरिंदमम् ॥ ३.३१३.१४ ॥
నకులుడు ఆలస్యం చేయగా, కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు తన వీర సోదరుడు, శత్రునిగ్రహుడైన సహదేవునితో ఇలా అన్నాడు.
3.313.15
भ्राता चिरायते तात सहदेव तवाग्रजः ।
तं चैवानय सोदर्यं पानीयं च त्वमानय ॥ ३.३१३.१५ ॥
ప్రియ సహదేవా, నీ అన్నయ్య ఆలస్యం చేస్తున్నాడు. ఆ సోదరుడిని కూడా తీసుకురా; నువ్వు నీళ్లు కూడా తీసుకురా.
3.313.16
सहदेवस्तथेत्युक्त्वा तां दिशं प्रत्यपद्यत ।
ददर्श च हतं भूमौ भ्रातरं नकुलं तदा ॥ ३.३१३.१६ ॥
సహదేవుడు 'సరే' అని చెప్పి ఆ దిక్కుకు వెళ్లాడు; అప్పుడు నేలపై పడి ఉన్న సోదరుడు నకులుడిని చూశాడు.
3.313.17
भ्रातृशोकाभिसंतप्तस्तृषया च प्रपीडितः ।
अभिदुद्राव रपानीयं ततो वागभ्यभाषत ॥ ३.३१३.१७ ॥
సోదరుని శోకంతో బాధపడుతూ, దాహంతో పీడింపబడుతూ అతడు నీటి వైపు పరుగెత్తాడు; అప్పుడు ఒక స్వరం అతనితో మాట్లాడింది.
3.313.18
मा तात साहसं कार्षीर्मम पूर्वपरिग्रहः ।
प्रश्नानुक्त्वा यथाकामं पिबस्व च हरस्व च ॥ ३.३१३.१८ ॥
ప్రియుడా, సాహసం చేయకు; ఈ నీరు ముందుగానే నా అధీనంలో ఉంది. ప్రశ్నలకు సమాధానమిచ్చి, నీకు ఇష్టమైనంత త్రాగి తీసుకెళ్లు.
3.313.19
अनादृत्य तु तद्वाक्यं सहदेवः पिपासितः ।
अपिबच्छीतलं तोयं पीत्वा च निपपात ह ॥ ३.३१३.१९ ॥
అయితే ఆ మాటను లెక్కచేయక, దాహంతో ఉన్న సహదేవుడు చల్లని నీటిని త్రాగాడు; త్రాగిన వెంటనే అతడు పడిపోయాడు.
3.313.20
अथाब्रवीत्स विजयं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
भ्रातरौ ते चिरगतौ बीभत्सो शत्रुकर्शन ॥ ३.३१३.२० ॥
అప్పుడు కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు విజయునితో ఇలా అన్నాడు—'శత్రువులను కృశింపజేసేవాడా, బీభత్సూ, నీ ఇద్దరు సోదరులు చాలాసేపటి నుండి వెళ్లారు.'
3.313.21
तौ चैवानय भद्रं ते पानीयं च त्वमानय ।
त्वं हि नस्तात सर्वेषां दुःखितानामपाश्रयः ॥ ३.३१३.२१ ॥
'ఆ ఇద్దరినీ తిరిగి తీసుకురా, నీకు శుభం కలుగుగాక; నీళ్లు కూడా తీసుకురా. తాతా, దుఃఖితులమైన మా అందరికీ నీవే ఆశ్రయం.'
3.313.22
एवमुक्तो गुडाकेशः प्रगृह्य सशरं धनुः ।
आमुक्तखङ्गो मेधावी तत्सरः प्रत्यपद्यत ॥ ३.३१३.२२ ॥
ఇలా చెప్పబడిన గుడాకేశుడు (అర్జునుడు) బాణంతో కూడిన ధనస్సును పట్టుకున్నాడు; ఖడ్గాన్ని కట్టుకుని, ఆ బుద్ధిమంతుడు ఆ సరస్సు వైపు వెళ్లాడు.
3.313.23
यतः पुरुषशार्दूलौ पानीयहरणे गतौ ।
तौ ददर्श हतौ तत्रभ्रातरौ श्वेतवाहनः ॥ ३.३१३.२३ ॥
నీళ్లు తీసుకురావడానికి వెళ్లిన ఆ ఇద్దరు పురుషసింహులు ఎక్కడ ఉన్నారో అక్కడ, శ్వేతవాహనుడు (అర్జునుడు) ఆ సోదరులిద్దరూ హతులై పడి ఉండడాన్ని చూశాడు.
3.313.24
विगतासू नरव्याघ्रौ शयानौ वसुधातले ।
प्रसुप्ताविव तौ दृष्ट्वा नरसिंहः सुदुःखितः।
धनुरुद्यम्य कौन्तेयो व्यलोकयत तद्वनम् ॥ ३.३१३.२४ ॥
ప్రాణం లేకుండా నేలపై పడి ఉన్న ఆ ఇద్దరు నరవ్యాఘ్రులను నిద్రిస్తున్నట్టుగా చూసి, ఆ నరసింహుడు, కౌంతేయుడు (అర్జునుడు) అత్యంత దుఃఖితుడై, ధనస్సును ఎత్తి ఆ అడవిని చుట్టూ చూశాడు.
3.313.25
नापश्यत्तत्रकिंचित्स भूतमस्मिन्महावने ।
सव्यसाची पिपासार्तः पानीयं सोभ्यधावत ॥ ३.३१३.२५ ॥
ఆ మహావనంలో అక్కడ ఏ ప్రాణినీ అతను చూడలేదు. దాహంతో బాధపడిన సవ్యసాచి నీటి వైపు పరుగెత్తాడు.
3.313.26
अभिधावंस्ततो वाचमन्तरिक्षात्स शुश्रुवे ।
यत्त्वमिच्छसि पानीयं नैतच्छक्यं बलात्त्वया ॥ ३.३१३.२६ ॥
పరుగెడుతున్నప్పుడు అతను ఆకాశం నుండి ఒక స్వరం విన్నాడు: 'నీవు కోరే నీటిని బలంతో నీవు పొందలేవు.'
3.313.27
कौन्तेय यदि वै प्रश्नान्मयोक्तान्प्रतिवक्ष्यसि ।
ततः पास्यसि पानीयं हरिष्यसि च भारत ॥ ३.३१३.२७ ॥
కౌంతేయా! నేను అడిగే ప్రశ్నలకు నీవు సమాధానం చెబితే, నీవు నీటిని త్రాగుతావు; భారతా, దానిని తీసుకువెళ్లనూ గలవు.
3.313.28
वारितस्त्वब्रवीत्पार्थो दृश्यमानो निवारय ।
यावद्बाणैर्विनिर्भिन्नः पुनर्नैवं वदिष्यसि ॥ ३.३१३.२८ ॥
ఆపబడినప్పుడు పార్థుడు ఇలా అన్నాడు: 'కనిపిస్తున్నవాడా, నన్ను అడ్డుకో. బాణాలతో నీవు గుచ్చబడేంత వరకు నీవు మళ్లీ ఇలా మాట్లాడవు.'
3.313.29
एवमुक्त्वा ततः पार्थः शरैरस्त्रानुमन्त्रितैः ।
प्रववर्ष रदिशः कृत्स्नाः शब्दवेधं च दर्शयन्।
कर्णिनालीकनाराचानुत्सृजन्भरतर्षभः। ॥ ३.३१३.२९ ॥
ఇలా చెప్పి పార్థుడు అస్త్ర మంత్రాలతో అభిమంత్రించిన బాణాలతో అన్ని దిక్కులా వర్షం కురిపించాడు; శబ్దవేధి నైపుణ్యాన్నీ చూపాడు. భరతశ్రేష్ఠా, కర్ణి, నాలీక, నారాచ బాణాలను ప్రయోగించాడు.
3.313.30
स त्वमोघानिषून्मुक्त्वा तृष्णयाऽभिप्रपीडितः ।
अनेकैरिषुसंघातैरन्तरिक्षे ववर्ष ह ॥ ३.३१३.३० ॥
కానీ దాహంతో తీవ్రంగా బాధపడిన అతను గురితప్పని బాణాలను వదిలాడు; ఆకాశంలో అనేక బాణ సమూహాలతో వర్షం కురిపించాడు.
3.313.31
किं विधानेन ते पार्थ प्रश्नानुक्त्वा पयः पिब ।
अनुक्त्वा च पिबन्प्रश्नान्पीत्वैव नभविष्यसि ॥ ३.३१३.३१ ॥
పార్థా, ప్రశ్నలకు జవాబు చెప్పకుండా ఈ విధంగా నీకు ఏమి లభిస్తుంది? నీరు త్రాగు. ప్రశ్నలకు జవాబు చెప్పకుండా త్రాగితే నీవు మనుగడ సాగించవు.
3.313.32
स च मोघानिषून्दृष्ट्वातृष्णया च प्रपीडितः ।
अवज्ञायैव तां वाचं पीत्वैव निपपात् ह ॥ ३.३१३.३२ ॥
అతడు వ్యర్థమైన బాణాలను చూసి, దాహంతో బాధపడి, ఆ మాటను లెక్కచేయకుండా నీరు త్రాగి కూలిపోయాడు.
3.313.33
अथाब्रवीद्भीमसेनं कुनतीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च बीभत्सुश्च परंतप ॥ ३.३१३.३३ ॥
అప్పుడు కుంతీ పుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు భీమసేనునితో మాట్లాడాడు; నకులుడు, సహదేవుడు, అర్జునుడు కూడా — ఓ శత్రుసంహారీ!
3.313.34
चिरंगतास्तोयहेतोर्न चागच्छन्ति भारत ।
तांश्चैवानय भद्रं ते पानीयं च त्वमानय ॥ ३.३१३.३४ ॥
భారతా, నీళ్ల కోసం వెళ్లినవారు చాలాసేపటి నుండి తిరిగి రాలేదు. నీకు శుభం కలుగుగాక; వారిని తీసుకురా, నీవు నీళ్లను కూడా తీసుకురా.
3.313.35
भीमसेनस्तथेत्युक्त्वा तं देशं प्रत्यपद्यत ।
रयत्रते पुरुषव्याघ्रा भ्रातरोस्य निपातिताः ॥ ३.३१३.३५ ॥
భీమసేనుడు 'అలాగే' అని చెప్పి ఆ ప్రదేశం వైపు వేగంగా వెళ్లాడు; అక్కడ అతని సోదరులు, మనుషులలో పులులైనవారు, నేలకూలి ఉన్నారు.
3.313.36
तान्दृष्ट्वा दुःखितो भीमस्तृषया च प्रपीडितः ।
अमन्यत महाबाहुः कर्म तद्यक्षरक्षसाम् ॥ ३.३१३.३६ ॥
వారిని చూసి దుఃఖించి, దాహంతో బాధపడిన భీముడు, ఆ మహాబాహువు, అది యక్షులు, రాక్షసులు చేసిన కర్మ అని భావించాడు.
3.313.37
सचिन्तयामास तदा योद्धव्यं ध्रुवमद्य मे ।
पास्यामि तावत्पानीयमिति पार्थो वृकोदरः ॥ ३.३१३.३७ ॥
అప్పుడు అతడు ఆలోచించాడు: "ఈ రోజు నిశ్చయంగా నేను పోరాడవలసి ఉంటుంది. ముందుగా నీళ్లు తాగుతాను" అని పృథ కుమారుడు వృకోదరుడు (భీముడు).
3.313.38
ततोऽभ्यधावत्पानीयं पिपासुः पुरुषर्षभः ॥ ३.३१३.३८ ॥
తరువాత దాహంతో ఉన్న ఆ పురుషోత్తముడు నీటి వైపు పరుగెత్తాడు.
3.313.39
मा तात साहसंकार्षीर्मम पूर्वपरिग्रहः ।
प्रश्नानुक्त्वा तु कौन्तेय ततः पिब हरस्व च ॥ ३.३१३.३९ ॥
"ఓ కుమారా, నా పూర్వ హక్కుపై సాహసం చేయకు. ఓ కౌంతేయా, ముందుగా నా ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పి, తరువాత తాగి తీసుకో."
3.313.40
एवमुक्तस्तदा भीमो यक्षेणामिततेजसा ।
अनुक्त्वैव तु तान्प्रश्नान्पीत्वैव निपपात ह ॥ ३.३१३.४० ॥
అపరిమిత తేజస్సు గల యక్షుడు ఇలా చెప్పినా, భీముడు ఆ ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వకుండానే నీరు తాగి వెంటనే కూలిపోయాడు.
3.313.41
ततः कुन्तीसुतो राजा प्रचिन्त्य पुरुषर्षभः ।
आत्मनाऽऽत्मानमन्विष्य विचारमकरोत्प्रभुः ॥ ३.३१३.४१ ॥
అప్పుడు కుంతీ కుమారుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు, ఆ పురుషోత్తముడు ప్రభువు, బాగా ఆలోచించి తనలో తాను శోధించి విచారం చేశాడు.
3.313.42
ततश्चिरगतान्भ्रातृनथाऽऽज्ञाय युधिष्ठिरः ।
चिरायमाणान्बहुशः पुनः पुनरुवाचह ॥ ३.३१३.४२ ॥
అప్పుడు చాలా సేపటి నుండి వెళ్లిన సోదరులను గ్రహించి, ఆలస్యం చేస్తున్న వారితో యుధిష్ఠిరుడు పదే పదే మాట్లాడాడు.
3.313.43
किंस्विद्वनमिदं दग्धं किंखिद्दृष्टो मृतो भवेत् ।
प्रहरन्तो महाभूतं शप्तास्तेनाथ तेऽपतन् ॥ ३.३१३.४३ ॥
ఈ అడవి ఎందుకు కాలిపోయింది? ఎవరైనా కనిపించి మరణించారా? మహాభూతాన్ని కొట్టి శాపగ్రస్తులై వారు పడిపోయారా?
3.313.44
न पश्यन्त्यथवा वीराः पानीयं यत्रते गताः ।
अन्विच्छद्भिर्वने तोयं कालोऽयमतिपातितः ॥ ३.३१३.४४ ॥
వీరులు చూడలేదా, లేక నీటికోసం ఎక్కడికి వెళ్ళారో? అడవిలో నీటిని వెతికేవారికి ఈ కాలం గడిచిపోయింది.
3.313.45
किंनु तत्कारणं येन नायान्ति पुरुषर्षभाः ।
गच्छाम्येषां पदं द्रष्टुमिति कृत्वा युधिष्ठिरः ॥ ३.३१३.४५ ॥
ఆ కారణమేమిటి, దానివల్ల నరశ్రేష్ఠులు రావడం లేదు? 'వారి అడుగుజాడలను చూడటానికి వెళ్తాను' అని నిశ్చయించి యుధిష్ఠిరుడు.
3.313.46
समुत्थाय महाबुद्धिर्दह्यमानेन चेतसा ।
व्यपेतजननिर्घोषं प्रविवेश महावनम् ॥ ३.३१३.४६ ॥
లేచిన మహాబుద్ధిమంతుడైన యుధిష్ఠిరుడు, దహించుకుపోతున్న మనసుతో, మానవ ధ్వని లేని ఆ మహావనంలో ప్రవేశించాడు.
3.313.47
रुरुभिश्च वराहैश्च पक्षिभिश्च निषेवितम् ।
नीलभास्वरवर्णैश्च पादपैरुशोभितम् ॥ ३.३१३.४७ ॥
రురు జింకలు, అడవి పందులు, పక్షులతో సేవించబడినది, నీలంగా మెరిసే రంగుల చెట్లతో అందంగా ఉన్నది.
3.313.48
भ्रमरैरुपगीतं च पक्षिभिश् समन्ततः ।
मृदुशाड्वलसंकीर्णभूमिभागं मनोहरम् ॥ ३.३१३.४८ ॥
తుమ్మెదలు, పక్షులచే అన్నివైపులా గానం చేయబడినది, మృదువైన పచ్చగడ్డితో నిండిన నేలగలది, మనోహరమైనది.
3.313.49
स गच्छन्कानने तस्मिन्हेमजालपरिष्कृतम् ।
ददर्श तत्सरः श्रीमान्विश्वकर्मकृतं यथा ॥ ३.३१३.४९ ॥
ఆ అడవిలో నడుస్తూ, బంగారు వలలతో అలంకరించబడిన ఆ సరస్సును ఆ శ్రీమంతుడు చూశాడు; అది విశ్వకర్మ నిర్మించినట్లుగా ఉంది.
3.313.50
उपेतं नलिनीजालैः सिन्धुवारैः सचेतसैः ।
केतकैः करवीरैश्च पिप्पलैश्चैव संवृतम् ॥ ३.३१३.५० ॥
ఆ సరస్సు కమలాల గుంపులతో కూడి, సింధువారాలు, కేతకాలు, కరవీరాలు, రావి చెట్లతో చుట్టబడి ఉంది.
3.313.51
ततो धर्मसुतः श्रीमान्भ्रातृदर्शनलालसः ।
श्रमार्तस्तदुपागम्य सरो दृष्ट्वाऽथ विस्मितः ॥ ३.३१३.५१ ॥
అప్పుడు ధర్మపుత్రుడైన ఆ శ్రీమంతుడు, సోదరులను చూడాలన్న ఆత్రుతతో, అలసటతో బాధపడుతూ ఆ సరస్సు వద్దకు చేరి చూసి విస్మయం చెందాడు.