มหาภารตะ · อัธยายะ 3.313
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.313.1
नापदामस्ति मर्यादा न निमित्तं न कारणम् ।
धर्मस्तु विभजत्यर्थमुभयोः पुण्यपापयोः ॥ ३.३१३.१ ॥
ไม่มีขอบเขตของภัยพิบัติ ไม่มีเหตุหรือมูลเหตุที่แน่นอน ธรรมนั่นเองที่จัดแบ่งผลของทั้งบุญและบาป
3.313.2
प्रातिकाम्यनयत्कृष्णां सभायां प्रेष्यवत्तदा ।
न मया निहतस्तत्रतेन प्राप्ताः स्म संशयम् ॥ ३.३१३.२ ॥
ประติกามยะลากกฤษณาเข้าไปในสภาในฐานะเหมือนผู้รับใช้ในตอนนั้น ข้ามิได้สังหารเขาที่นั่น และเพราะเหตุนั้นเราจึงตกอยู่ในความสงสัย
3.313.3
वाचस्तीक्ष्णास्थिभेदिन्यः सूतपुत्रेण भाषिताः ।
अतितीव्रा मया क्षान्तास्तेन प्राप्ताः स्म संशयं ॥ ३.३१३.३ ॥
คำพูดอันแหลมคมที่ทิ่มแทงถึงกระดูก ซึ่งบุตรของสารถีกล่าวออกมาอย่างรุนแรงยิ่ง ข้าได้อดทนไว้ และเพราะเหตุนั้นเราจึงตกอยู่ในความสงสัย
3.313.4
शकुनिस्त्वां यदाऽजैषीदक्षद्यूतेन भारत ।
स मया न हतस्तत्रतेन प्राप्ताः स्म संशयम् ॥ ३.३१३.४ ॥
ท่านภารตะ เมื่อศกุนิชนะท่านในการเล่นพนันลูกเต๋า ข้ามิได้สังหารเขาที่นั่น และเพราะเหตุนั้นเราจึงตกอยู่ในความสงสัย
3.313.5
ततो युधिष्ठिरो राजा नकुलं वाक्यमब्रवीत् ।
आरुह्य वृक्षं माद्रेय निरीक्षस्व दिशो दश ॥ ३.३१३.५ ॥
ครั้งนั้น พระเจ้ายุธิษฐิระตรัสถ้อยคำเหล่านี้กับนกุลว่า โอ บุตรของมาทรี จงขึ้นไปบนต้นไม้แล้วมองดูทิศทั้งสิบ
3.313.6
पानीयमन्तिके पश्य वृक्षान्वाप्युदकाश्रयान् ।
एते हि भ्रातरः श्रान्तास्तव तात पिपासिताः ॥ ३.३१३.६ ॥
จงมองหาน้ำที่อยู่ใกล้ หรือต้นไม้ที่ขึ้นอยู่ริมน้ำ ลูกรัก พี่น้องของเจ้าเหล่านี้อ่อนล้าและกระหายน้ำแล้ว
3.313.7
नकुलस्तु तथेत्युक्त्वा भ्रातुर्ज्येऽष्ठस्य शासनात् ।
तत उत्थाय मतिमाञ्शीघ्रमारुह्य पादपम्।
अब्रवीद्धांतरं ज्येष्मभिवीक्ष्य समन्ततः ॥ ३.३१३.७ ॥
นกุลกล่าวว่า ขอให้เป็นไปตามนั้น แล้วด้วยคำสั่งของพี่ชายคนโต เขาลุกขึ้นและผู้มีปัญญาก็รีบปีนขึ้นต้นไม้ มองดูไปรอบด้าน แล้วกล่าวแก่พี่ชายคนโต
3.313.8
पश्यामि बहुलान्राजन्वृक्षानुदकसंश्रयान् ।
सारसानां च निर्ह्रादस्तत्रोदकमसंशयम् ॥ ३.३१३.८ ॥
ข้าเห็นต้นไม้จำนวนมากที่ขึ้นอยู่ริมน้ำ โอ พระราชา และได้ยินเสียงร้องของนกกระเรียน ที่นั่นย่อมมีน้ำอย่างไม่ต้องสงสัย
3.313.9
ततोऽब्रवीत्सत्यधृतिः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
गच्छ सौम्य ततः शीघ्रं तूणैः रपानीयमानय ॥ ३.३१३.९ ॥
ครั้งนั้น ยุธิษฐิระ บุตรของกุนตี ผู้มั่นคงในความจริง จึงตรัสว่า ไปเถิด ผู้อ่อนโยน จงรีบไปนำน้ำมาในถุงลูกธนู
3.313.10
नकुलस्तु तथेत्युक्त्वा भ्रातुर्ज्येष्ठस्य शासनात् ।
प्राद्रवद्यत्र पानीयं शीघ्रं चैवान्वपद्यत ॥ ३.३१३.१० ॥
นกุลกล่าวว่า ขอให้เป็นไปตามนั้น แล้วด้วยคำสั่งของพี่ชายคนโต เขาก็วิ่งอย่างรวดเร็วไปยังที่มีน้ำ และไปถึงน้ำได้โดยเร็ว
3.313.11
स दृष्ट्वा विमलं तोयं सारसैः परिवारितम् ।
पातुकामस्ततो वाचमन्तरिक्षात्स शुश्रुवे ॥ ३.३१३.११ ॥
เขาเห็นน้ำใสสะอาดที่มีนกกระเรียนล้อมรอบ และเมื่อปรารถนาจะดื่ม เขาก็ได้ยินเสียงหนึ่งจากท้องฟ้า
3.313.12
मा तात साहसं कार्षीर्मम पूर्वपरिग्रहः ।
प्रश्नानुक्त्वा तु माद्रेय ततः पिब हरस्व च ॥ ३.३१३.१२ ॥
ลูกรัก อย่าทำการอันบุ่มบ่ามนี้เลย น้ำนี้อยู่ในความครอบครองก่อนของข้า โอ บุตรของมาทรี จงตอบคำถามของข้าก่อน แล้วจึงดื่มและนำไปได้
3.313.13
अनादृत्य तु तद्वाक्यं नकुलः सुपिपासितः ।
अपिबच्छीतलं तोयं पीत्वा च निपपात ह ॥ ३.३१३.१३ ॥
แต่นกุลซึ่งกระหายน้ำยิ่งนัก มิได้ใส่ใจถ้อยคำนั้น ดื่มน้ำเย็นนั้น และเมื่อดื่มแล้วก็ล้มลง
3.313.14
चिरायमाणे नकुले कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अब्रवीद्ध्रातरं वीरं सहदेवमरिंदमम् ॥ ३.३१३.१४ ॥
เมื่อนกุลล่าช้าไป ยุธิษฐิระ บุตรของกุนตี จึงกล่าวกับน้องชายผู้กล้าหาญ สหเทพ ผู้ปราบศัตรู
3.313.15
भ्राता चिरायते तात सहदेव तवाग्रजः ।
तं चैवानय सोदर्यं पानीयं च त्वमानय ॥ ३.३१३.१५ ॥
ลูกรัก สหเทพ พี่ชายคนโตของเจ้าล่าช้าไปแล้ว จงไปตามพี่น้องของเราคนนั้นกลับมา และเจ้าก็นำน้ำมาด้วย
3.313.16
सहदेवस्तथेत्युक्त्वा तां दिशं प्रत्यपद्यत ।
ददर्श च हतं भूमौ भ्रातरं नकुलं तदा ॥ ३.३१३.१६ ॥
สหเทพกล่าวว่า ขอให้เป็นไปตามนั้น แล้วจึงมุ่งไปยังทิศนั้น และเห็นนกุลพี่ชายของตนล้มลงตายอยู่บนพื้นดิน
3.313.17
भ्रातृशोकाभिसंतप्तस्तृषया च प्रपीडितः ।
अभिदुद्राव रपानीयं ततो वागभ्यभाषत ॥ ३.३१३.१७ ॥
เขาถูกความโศกเศร้าต่อพี่ชายเผาไหม้ และถูกความกระหายบีบคั้น จึงรีบวิ่งไปยังน้ำ ทันใดนั้นมีเสียงหนึ่งกล่าวกับเขา
3.313.18
मा तात साहसं कार्षीर्मम पूर्वपरिग्रहः ।
प्रश्नानुक्त्वा यथाकामं पिबस्व च हरस्व च ॥ ३.३१३.१८ ॥
ลูกรัก อย่าทำการบุ่มบ่ามเลย น้ำนี้อยู่ในความครอบครองก่อนของข้าแล้ว จงตอบคำถามของข้า แล้วเจ้าจะดื่มเท่าที่ต้องการและนำไปบ้างก็ได้
3.313.19
अनादृत्य तु तद्वाक्यं सहदेवः पिपासितः ।
अपिबच्छीतलं तोयं पीत्वा च निपपात ह ॥ ३.३१३.१९ ॥
แต่สหเทพผู้กระหายน้ำมิได้ใส่ใจถ้อยคำนั้น ดื่มน้ำเย็นนั้น และเมื่อดื่มแล้วก็ล้มลง
3.313.20
अथाब्रवीत्स विजयं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
भ्रातरौ ते चिरगतौ बीभत्सो शत्रुकर्शन ॥ ३.३१३.२० ॥
ครั้งนั้น ยุธิษฐิระ บุตรของกุนตี จึงกล่าวกับวิชยะว่า โอ พีภัตสุ ผู้ทำลายศัตรู พี่น้องสองคนของเจ้าไปนานแล้ว
3.313.21
तौ चैवानय भद्रं ते पानीयं च त्वमानय ।
त्वं हि नस्तात सर्वेषां दुःखितानामपाश्रयः ॥ ३.३१३.२१ ॥
ขอให้เจ้าโชคดี นำทั้งสองคนนั้นกลับมาด้วย และนำน้ำมาด้วยเถิด ลูกรัก เจ้าคือที่พึ่งของพวกเราทุกคนที่กำลังทุกข์ทรมาน
3.313.22
एवमुक्तो गुडाकेशः प्रगृह्य सशरं धनुः ।
आमुक्तखङ्गो मेधावी तत्सरः प्रत्यपद्यत ॥ ३.३१३.२२ ॥
เมื่อได้รับคำสั่งเช่นนั้น คุฑากेศะผู้มีปัญญาก็ถือธนูพร้อมลูกศร คาดดาบไว้ที่เอว แล้วไปยังทะเลสาบนั้น
3.313.23
यतः पुरुषशार्दूलौ पानीयहरणे गतौ ।
तौ ददर्श हतौ तत्रभ्रातरौ श्वेतवाहनः ॥ ३.३१३.२३ ॥
เมื่อไปถึงที่ซึ่งพี่น้องทั้งสองผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ไปตักน้ำ ศเวตวาหนะได้เห็นพี่น้องทั้งสองถูกฆ่าตายอยู่ที่นั่น
3.313.24
विगतासू नरव्याघ्रौ शयानौ वसुधातले ।
प्रसुप्ताविव तौ दृष्ट्वा नरसिंहः सुदुःखितः।
धनुरुद्यम्य कौन्तेयो व्यलोकयत तद्वनम् ॥ ३.३१३.२४ ॥
เห็นพี่น้องทั้งสองผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ไร้ชีวิตนอนอยู่บนพื้นดินราวกับหลับอยู่ กุนเตยะผู้เป็นสิงห์ในหมู่มนุษย์เศร้าโศกอย่างยิ่ง จึงยกธนูขึ้นและมองไปรอบป่านั้น
3.313.25
नापश्यत्तत्रकिंचित्स भूतमस्मिन्महावने ।
सव्यसाची पिपासार्तः पानीयं सोभ्यधावत ॥ ३.३१३.२५ ॥
ในป่าใหญ่นั้นเขาไม่เห็นสัตว์มีชีวิตใดๆ เลย สัพยสาจินผู้ถูกความกระหายทรมาน จึงวิ่งไปยังน้ำ
3.313.26
अभिधावंस्ततो वाचमन्तरिक्षात्स शुश्रुवे ।
यत्त्वमिच्छसि पानीयं नैतच्छक्यं बलात्त्वया ॥ ३.३१३.२६ ॥
ขณะที่วิ่งไป เขาได้ยินเสียงหนึ่งจากท้องฟ้าว่า น้ำที่เจ้าปรารถนานั้น เจ้าไม่อาจเอามาด้วยกำลังได้
3.313.27
कौन्तेय यदि वै प्रश्नान्मयोक्तान्प्रतिवक्ष्यसि ।
ततः पास्यसि पानीयं हरिष्यसि च भारत ॥ ३.३१३.२७ ॥
ลูกของกุนตี หากเจ้าตอบคำถามที่เราถามไว้ เจ้าก็จะได้ดื่มน้ำนั้น และจะได้นำน้ำไปด้วย ผู้สืบเชื้อสายภรตะเอ๋ย
3.313.28
वारितस्त्वब्रवीत्पार्थो दृश्यमानो निवारय ।
यावद्बाणैर्विनिर्भिन्नः पुनर्नैवं वदिष्यसि ॥ ३.३१३.२८ ॥
ปารถะตอบทั้งที่ถูกห้ามว่า เจ้าผู้ปรากฏให้เห็นอยู่นี้ จงหยุดข้าไว้เถิด จนกว่าข้าจะถูกลูกศรทะลุ เจ้าจะไม่พูดเช่นนี้อีก
3.313.29
एवमुक्त्वा ततः पार्थः शरैरस्त्रानुमन्त्रितैः ।
प्रववर्ष रदिशः कृत्स्नाः शब्दवेधं च दर्शयन्।
कर्णिनालीकनाराचानुत्सृजन्भरतर्षभः। ॥ ३.३१३.२९ ॥
เมื่อกล่าวดังนั้นแล้ว ปารถะก็ระดมลูกศรที่เสกด้วยมนตร์อาวุธ ยิงไปทุกทิศ และแสดงฝีมือในการยิงตามเสียง เจ้าแห่งภรตะ เขาปล่อยลูกศรมีหนาม ลูกศรเหล็ก และลูกศรชนิดนาราจะ
3.313.30
स त्वमोघानिषून्मुक्त्वा तृष्णयाऽभिप्रपीडितः ।
अनेकैरिषुसंघातैरन्तरिक्षे ववर्ष ह ॥ ३.३१३.३० ॥
แต่เขาปล่อยลูกศรที่พลาดเป้าไปแล้ว ด้วยความกระหายอย่างแรงกล้า จึงระดมลูกศรนับไม่ถ้วนขึ้นสู่ท้องฟ้า
3.313.31
किं विधानेन ते पार्थ प्रश्नानुक्त्वा पयः पिब ।
अनुक्त्वा च पिबन्प्रश्नान्पीत्वैव नभविष्यसि ॥ ३.३१३.३१ ॥
ปารถะ การทำเช่นนี้จะได้อะไร จงดื่มน้ำเสียเถิด หากดื่มโดยไม่ตอบคำถาม เจ้าจะไม่รอดชีวิต
3.313.32
स च मोघानिषून्दृष्ट्वातृष्णया च प्रपीडितः ।
अवज्ञायैव तां वाचं पीत्वैव निपपात् ह ॥ ३.३१३.३२ ॥
เมื่อเห็นลูกศรของตนพลาดเป้า และถูกความกระหายทรมาน เขาก็ละเลยถ้อยคำนั้น ดื่มน้ำ แล้วล้มลงทันที
3.313.33
अथाब्रवीद्भीमसेनं कुनतीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च बीभत्सुश्च परंतप ॥ ३.३१३.३३ ॥
ครั้งนั้น ยุธิษฐิระ บุตรแห่งกุนตี ได้กล่าวกับภีมเสนะ กับนกุละ สหเทวะ และพิภัตสุ (อรชุน) ผู้ทำลายศัตรู
3.313.34
चिरंगतास्तोयहेतोर्न चागच्छन्ति भारत ।
तांश्चैवानय भद्रं ते पानीयं च त्वमानय ॥ ३.३१३.३४ ॥
ผู้เจริญแห่งภรตะ พวกเขาไปตักน้ำนานแล้ว ยังไม่กลับมา ขอให้เจ้าโชคดี จงไปนำพวกเขากลับมา และจงนำน้ำมาเองด้วย
3.313.35
भीमसेनस्तथेत्युक्त्वा तं देशं प्रत्यपद्यत ।
रयत्रते पुरुषव्याघ्रा भ्रातरोस्य निपातिताः ॥ ३.३१३.३५ ॥
ภีมเสนะรับคำว่า ได้เป็นเช่นนั้น แล้วมุ่งไปยังที่นั้น ซึ่งพี่น้องของเขา เสือในหมู่มนุษย์ ถูกล้มลงแล้ว
3.313.36
तान्दृष्ट्वा दुःखितो भीमस्तृषया च प्रपीडितः ।
अमन्यत महाबाहुः कर्म तद्यक्षरक्षसाम् ॥ ३.३१३.३६ ॥
เห็นพวกเขาแล้ว ภีมะผู้มีแขนทรงพลัง เศร้าโศกและถูกความกระหายทรมาน จึงคิดว่านี่เป็นการกระทำของยักษ์และรากษส
3.313.37
सचिन्तयामास तदा योद्धव्यं ध्रुवमद्य मे ।
पास्यामि तावत्पानीयमिति पार्थो वृकोदरः ॥ ३.३१३.३७ ॥
ขณะนั้นเขาครุ่นคิดว่า วันนี้เราต้องสู้รบแน่นอน แต่ก่อนอื่นเราจะดื่มน้ำเสียก่อน ปารถะวฤโกทระ (ภีมะ) คิดดังนี้
3.313.38
ततोऽभ्यधावत्पानीयं पिपासुः पुरुषर्षभः ॥ ३.३१३.३८ ॥
จากนั้นวีรบุรุษผู้กระหายน้ำก็วิ่งไปยังน้ำ
3.313.39
मा तात साहसंकार्षीर्मम पूर्वपरिग्रहः ।
प्रश्नानुक्त्वा तु कौन्तेय ततः पिब हरस्व च ॥ ३.३१३.३९ ॥
ลูกรัก อย่าทำการด้วยความบุ่มบ่ามขัดต่อสิทธิ์ที่เรามีก่อนเจ้า ลูกของกุนตี จงตอบคำถามของเราก่อน แล้วจึงดื่มและนำไปเถิด
3.313.40
एवमुक्तस्तदा भीमो यक्षेणामिततेजसा ।
अनुक्त्वैव तु तान्प्रश्नान्पीत्वैव निपपात ह ॥ ३.३१३.४० ॥
เมื่อยักษ์ผู้มีรัศมีไร้ขอบเขตกล่าวดังนั้น ภีมะก็ดื่มน้ำโดยไม่ตอบคำถามเหล่านั้น และล้มลงทันที
3.313.41
ततः कुन्तीसुतो राजा प्रचिन्त्य पुरुषर्षभः ।
आत्मनाऽऽत्मानमन्विष्य विचारमकरोत्प्रभुः ॥ ३.३१३.४१ ॥
จากนั้นพระราชายุธิษฐิระ พระโอรสของนางกุนตี ผู้เป็นดั่งวัวผู้เลิศในหมู่มนุษย์และเป็นผู้ทรงอำนาจ ทรงครุ่นคิดอย่างลึกซึ้ง ทรงค้นหาอยู่ในพระองค์เอง และทรงพิจารณา
3.313.42
ततश्चिरगतान्भ्रातृनथाऽऽज्ञाय युधिष्ठिरः ।
चिरायमाणान्बहुशः पुनः पुनरुवाचह ॥ ३.३१३.४२ ॥
จากนั้นยุธิษฐิระทรงทราบว่าเหล่าพี่น้องไปนานแล้วและยังไม่กลับมา จึงตรัสกับพวกเขาซ้ำแล้วซ้ำเล่า
3.313.43
किंस्विद्वनमिदं दग्धं किंखिद्दृष्टो मृतो भवेत् ।
प्रहरन्तो महाभूतं शप्तास्तेनाथ तेऽपतन् ॥ ३.३१३.४३ ॥
เหตุใดป่านี้จึงถูกเผาไหม้ หรือมีใครถูกพบเห็นแล้วตายไปหรือ เหล่าพี่น้องถูกมหาภูตนั้นทำร้ายหรือถูกสาปแช่งจนล้มลงไปแล้วกระนั้นหรือ
3.313.44
न पश्यन्त्यथवा वीराः पानीयं यत्रते गताः ।
अन्विच्छद्भिर्वने तोयं कालोऽयमतिपातितः ॥ ३.३१३.४४ ॥
เหล่าวีรบุรุษมองไม่เห็นหรือ หรือพวกเขาไปที่ไหนเพื่อหาน้ำ สำหรับผู้ที่แสวงหาน้ำในป่า เวลานี้ได้ล่วงเลยไปแล้ว
3.313.45
किंनु तत्कारणं येन नायान्ति पुरुषर्षभाः ।
गच्छाम्येषां पदं द्रष्टुमिति कृत्वा युधिष्ठिरः ॥ ३.३१३.४५ ॥
เหตุใดกันแน่ที่ทำให้บรรดาวัวผู้เลิศในหมู่มนุษย์ยังไม่กลับมา ยุธิษฐิระทรงตั้งพระทัยว่า ข้าจะไปดูรอยเท้าของพวกเขา
3.313.46
समुत्थाय महाबुद्धिर्दह्यमानेन चेतसा ।
व्यपेतजननिर्घोषं प्रविवेश महावनम् ॥ ३.३१३.४६ ॥
ยุธิษฐิระผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ ลุกขึ้นด้วยใจที่ร้อนรน เสด็จเข้าไปในป่าใหญ่ซึ่งปราศจากเสียงของผู้คน
3.313.47
रुरुभिश्च वराहैश्च पक्षिभिश्च निषेवितम् ।
नीलभास्वरवर्णैश्च पादपैरुशोभितम् ॥ ३.३१३.४७ ॥
ป่านั้นมีกวางรุรุ หมูป่า และนกอาศัยอยู่ และประดับด้วยต้นไม้สีเขียวเข้มและสีที่เปล่งประกาย
3.313.48
भ्रमरैरुपगीतं च पक्षिभिश् समन्ततः ।
मृदुशाड्वलसंकीर्णभूमिभागं मनोहरम् ॥ ३.३१३.४८ ॥
มีผึ้งและนกขับขานอยู่ทุกด้าน พื้นดินปกคลุมด้วยหญ้านุ่มสีเขียว น่ารื่นรมย์ยิ่งนัก
3.313.49
स गच्छन्कानने तस्मिन्हेमजालपरिष्कृतम् ।
ददर्श तत्सरः श्रीमान्विश्वकर्मकृतं यथा ॥ ३.३१३.४९ ॥
ขณะเสด็จผ่านป่านั้น พระองค์ผู้สง่างามได้ทอดพระเนตรเห็นทะเลสาบแห่งหนึ่ง ประดับด้วยตาข่ายทอง ดุจดั่งสร้างขึ้นโดยพระวิศวกรรม
3.313.50
उपेतं नलिनीजालैः सिन्धुवारैः सचेतसैः ।
केतकैः करवीरैश्च पिप्पलैश्चैव संवृतम् ॥ ३.३१३.५० ॥
ทะเลสาบนั้นเต็มไปด้วยกลุ่มดอกบัว และล้อมรอบด้วยพุ่มสินธุวาระ ดอกเกตกะ ดอกกรวีระ และต้นปิปผละ
3.313.51
ततो धर्मसुतः श्रीमान्भ्रातृदर्शनलालसः ।
श्रमार्तस्तदुपागम्य सरो दृष्ट्वाऽथ विस्मितः ॥ ३.३१३.५१ ॥
จากนั้น พระโอรสของพระธรรม ผู้สง่างาม ซึ่งกระหายจะได้พบเห็นพี่น้อง และอ่อนล้าด้วยความเหน็ดเหนื่อย ได้เสด็จมาถึงทะเลสาบนั้น ครั้นทอดพระเนตรแล้วก็ทรงอัศจรรย์พระทัย