ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.34.1
स एवमुक्तस्तु महानुभावः ।
सत्यव्रतो भीमसेनेन राजा।
अजातशत्रुस्तदनन्तरं वै ।
धैर्यान्वितो वाक्यमिदं बभाषे ॥ ३.३४.१ ॥
ଭୀମସେନ ଏହିପରି କହିବାରୁ ମହାନୁଭାବ, ସତ୍ୟବ୍ରତ ରାଜା ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ତତ୍ପରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.34.2
असंशयं भारत सत्यमेत-
द्यन्मां तुदन्वाक्यशल्यैः क्षिणोषि।
न त्वां विगर्हे प्रतिकूलमेत-
न्ममानयाद्धि व्यसनं व आगात् ॥ ३.३४.२ ॥
ହେ ଭାରତ, ତୁମେ ତୁମ ବାକ୍ୟରୂପୀ ଶରରେ ମୋତେ ବିଦ୍ଧ କରି କ୍ଷୀଣ କରୁଛ, ଏହା ନିଃସନ୍ଦେହ ସତ୍ୟ। ମୁଁ ତୁମକୁ ନିନ୍ଦା କରୁନାହିଁ; ଏହି ପ୍ରତିକୂଳ ବିପଦ ମୋ ଅନ୍ୟାୟରୁ ତୁମ ଉପରେ ଆସିଛି।
3.34.3
अहं ह्यक्षानन्वपद्यं जिहीर्षन् ।
राज्यंसराष्ट्रं धृतराष्ट्रस्य पुत्रात्।
तन्मां शठः कितव प्रत्यदेवी-
त्सुयोधनार्थं सुबलस्य पुत्रः ॥ ३.३४.३ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କଠାରୁ ରାଜ୍ୟ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ର ପୁନଃ ଜିତିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ମୁଁ ପଶା ଖେଳିବାକୁ ଲାଗିଲି। ସେତେବେଳେ ସୁବଳଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେ ଶଠ ଜୁଆଡ଼ିଆ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଇଁ ମୋତେ ପରାଜିତ କଲା।
3.34.4
महामायः शकुनिः पार्वतीयः ।
सभामध्ये प्रवपन्नक्षपूगान्।
अमायिनं मायया प्रत्यजैषी-
त्ततोऽपश्यं वृजिनं भीमसेन ॥ ३.३४.४ ॥
ମହାମାୟାବୀ ପାର୍ବତୀୟ ଶକୁନି ସଭା ମଧ୍ୟରେ ପଶାର ରାଶି ଫିଙ୍ଗି, ନିଷ୍କପଟ ମୋତେ ମାୟାରେ ପରାଜିତ କଲା। ହେ ଭୀମସେନ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ବିପଦ ଦେଖିଲି।
3.34.5
अक्षांश्च दृष्ट्वा शकुनेर्यथावत् ।
कामानुकूलानयुजो युजश्च।
शक्यो नियन्तुमभविष्यदात्मा ।
मन्युस्तु हन्यात्पुरुषस्य धैर्यम् ॥ ३.३४.५ ॥
ଶକୁନିଙ୍କ ପଶାକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ଦେଖିଥିଲେ, ଯାହା ଇଚ୍ଛା ଅନୁକୂଳ ଏବଂ ଅଯୁଗ୍ମ ଓ ଯୁଗ୍ମ ଥିଲା, ମୁଁ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ କ୍ରୋଧ ମଣିଷର ଧୈର୍ଯ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
3.34.6
यन्तुं नात्मा शक्यते पौरुषेण ।
मानेन वीर्येण च तात नद्धः।
न ते वाचो भीमसेनाभ्यसूये ।
मन्ये तथा तद्भवितव्यमासीत् ॥ ३.३४.६ ॥
ଅହଂକାର ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ବଦ୍ଧ ଆତ୍ମାକୁ ପୌରୁଷରେ ଦମନ କରାଯାଇ ପାରେ ନାହିଁ, ହେ ତାତ। ଭୀମସେନ, ମୁଁ ତୁମ ବାକ୍ୟକୁ ଦୋଷ ଦେଉନାହିଁ; ମୋ ମତରେ ଏପରି ହେବାର ଥିଲା।
3.34.7
स नो राजा धृतराष्ट्रस्य पुत्रो ।
न्यपातयद्व्यसने राज्यमिच्छन्।
दास्यं च नोऽगमयद्भीमसेन ।
यत्राभवच्छरणं द्रौपदी नः ॥ ३.३४.७ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେହି ପୁତ୍ର, ଆମ ରାଜା, ରାଜ୍ୟ ଇଚ୍ଛାରେ ଆମକୁ ବିପଦରେ ପକାଇଲା; ଭୀମସେନ, ଆମକୁ ଦାସତ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ନେଇଗଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଆମର ଶରଣ ଦ୍ରୌପଦୀ ହେଲେ।
3.34.8
त्वं चापि तद्वेत्थ धनंजयश्च ।
पुनर्द्यूतायागतास्तां सभां नः।
यन्माऽब्हवीद्धृतराष्ट्रस्य पुत्र ।
एकग्लहार्थं भरतानां समक्षम् ॥ ३.३४.८ ॥
ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଜାଣ, ଧନଞ୍ଜୟ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି; ଦ୍ୟୂତ ପାଇଁ ଆମେ ପୁନର୍ବାର ସେହି ସଭାକୁ ଆସିଥିଲୁ, ଯେଉଁଠି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭରତମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ଗୋଟିଏ ପାଶା ପାଇଁ ମୋତେ ଯାହା କହିଥିଲା।
3.34.9
वने समा द्वादश राजपुत्र ।
यथाकामं विदितमजातशत्रो।
अथापरं चाविदितश्चरेथाः ।
सर्वैः सह भ्रातृभिश्छद्मरूपः ॥ ३.३४.९ ॥
ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ବନରେ ବାର ବର୍ଷ, ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ, ତାହା ଜଣାଶୁଣା; ହେ ଅଜାତଶତ୍ରୁ, ପରେ ଆଉ ଏକ ବର୍ଷ ଅଜ୍ଞାତ ରୂପେ, ସମସ୍ତ ଭାଇଙ୍କ ସହିତ, ଛଦ୍ମବେଶରେ ବିଚରଣ କର।
3.34.10
त्वां चेच्छ्रुत्वा तात तथा चरन्त-
मवभोत्स्यन्ते भारतानां चराश्च।
अन्यांश्चरेथास्तावतोऽब्दांस्तथात्वं ।
निश्चित्य तत्प्रतिजानीहि पार्थ ॥ ३.३४.१० ॥
ତୁମେ ସେହିପରି ବୁଲୁଛ ବୋଲି ଭରତମାନଙ୍କ ଚରମାନେ ଶୁଣି ଜାଣିଗଲେ, ହେ ତାତ, ସେତିକି ବର୍ଷ ତୁମେ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ବିଚରଣ କରିବ; ହେ ପାର୍ଥ, ଏହା ନିଶ୍ଚୟ କରି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କର।
3.34.11
चरैश्चेन्नो विदितः कालमेतं ।
युक्तो राजन्मोहयित्वा मदीयान्।
ब्रवीमि सत्यं कुरुसंसदीह ।
तवैव ता भारत पञ्च नद्यः ॥ ३.३४.११ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆମ ଚରମାନେ ଯଦି ଏହି କାଳ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରମାଇ ଲାଗିରହିବେ। କୁରୁ ସଭାରେ ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି; ହେ ଭାରତ, ସେହି ପାଞ୍ଚ ନଦୀ ତୁମରି।
3.34.12
वयं चैतद्भारत सर्व एव ।
त्वया जिताः कालमपास्य भोगान्।
चरेम इत्याह पुरा स राजा ।
मध्ये कुरूणां स मयोक्तस्तथेति ॥ ३.३४.१२ ॥
ଆମେ ସମସ୍ତେ, ହେ ଭାରତ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ ଭୋଗ ଛାଡ଼ି କାଳ କଟାଇବା ବୋଲି ପୂର୍ବେ ସେ ରାଜା କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କହିଥିଲେ। ମୁଁ 'ସେପରି' ବୋଲି କହିଥିଲି।
3.34.13
तत्र द्यूतमभवन्नो जघन्यं ।
यस्मिञ्जिताः प्रव्रजिताश् सर्वे।
इत्थं तु देशाननुसंचरामो ।
वनानि कृच्छ्राणि च कृच्छ्ररूपाः ॥ ३.३४.१३ ॥
ସେଠାରେ ଆମ ଜୁଆ ନିନ୍ଦନୀୟ ଥିଲା; ଯେଉଁଥିରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ହାରି ନିର୍ବାସିତ ହେଲୁ। ଏହିପରି ଆମେ ଦେଶରେ ବୁଲୁ; କଠିନ ବନରେ ଓ କଷ୍ଟମୟ ରୂପରେ।
3.34.14
सुयोधनश्चापि न शान्तिमिच्छत् ।
भूयः स मन्योर्वशमन्वगच्छत्।
उद्योजयामास कुरूंश्च सर्वान् ।
येचास्य केचिद्वशमन्वगच्छन् ॥ ३.३४.१४ ॥
ସୁଯୋଧନ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତି ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ; ସେ ପୁଣି କ୍ରୋଧର ବଶ ହେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ; ତାଙ୍କର କେତେକ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ବଶ ହେଲେ।
3.34.15
तां सिद्धिमास्थाय सतां सकाशे ।
को नाम जह्यादिह राज्यहेतोः।
आर्यस्य मन्ये मरणाद्गरीयो ।
यद्धर्ममुत्क्रम्य महीं प्रशासेत् ॥ ३.३४.१५ ॥
ସେହି ସିଦ୍ଧିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ଏଠାରେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ କିଏ ତାହା ଛାଡ଼ିବ? ଧର୍ମ ଲଙ୍ଘନ କରି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବା ଆର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଭାରୀ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ।
3.34.16
तदैव चेद्वीरकर्माकरिष्यो ।
यदा द्यूते परिघं पर्यमृक्षः।
बाहू दिधक्षन्वारितः फल्गुनेन ।
किं दुष्कृतंभीम तदाऽभविष्यत् ॥ ३.३४.१६ ॥
ଯଦି ତୁମେ ବୀରକର୍ମ କରିଥାଆନ୍ତ, ଯେତେବେଳେ ଦ୍ୟୂତରେ ତୁମେ ପରିଘ ଧରିଥିଲ ଏବଂ ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଇ ତୁମ ବାହୁ ଦହନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲ, ହେ ଭୀମ, ତେବେ ସେତେବେଳେ କେଉଁ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଘଟିଥାନ୍ତା?
3.34.17
प्रागेव चैवं समयक्रियायाः ।
किं नाब्रवीः पौरुषमाविदानः।
प्राप्तं तु कालं त्वभिपद्यपश्चात् ।
किं मामिदानीमतिवेलमात्थ ॥ ३.३४.१७ ॥
ପୂର୍ବରୁ ହିଁ, ଏହି ଚୁକ୍ତି ସମୟରେ, ତୁମର ପୌରୁଷ ଦେଖାଇ କାହିଁକି କହିଲ ନାହିଁ? ସମୟ ଆସିବା ପରେ, ପଛରେ ଏବେ କାହିଁକି ଅସମୟରେ ମୋତେ କହୁଛ?
3.34.18
भूयोपि दुःखं मम भीमसेन ।
दूये विषस्येव रसं हि पीत्वा।
यद्याज्ञसेनीं परिक्लिश्यमानां ।
संदृश्य तत्क्षान्तमिति स्म भीम ॥ ३.३४.१८ ॥
ହେ ଭୀମସେନ, ବିଷର ରସ ପାନ କଲା ପରି ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ଦୁଃଖରେ ଜଳୁଛି; ଯାଜ୍ଞସେନୀକୁ ପୀଡ଼ିତ ଦେଖି ତୁମେ ତାହା ସହିଲ, ହେ ଭୀମ।
3.34.19
न त्वद्य शक्यं भरतप्रवीर ।
कृत्वा यदुक्तं कुरुवीरमध्ये।
कालं प्रतीक्षस्व सुखोदयाय ।
पाकं फलानामिव बीजवापः ॥ ३.३४.१९ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର, କୁରୁବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା କୁହାଯାଇଛି ତାହା ଆଜି କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ସୁଖୋଦୟ ପାଇଁ ସମୟର ପ୍ରତୀକ୍ଷା କର, ଯେପରି ବୀଜ ବୁଣିବା ଲୋକ ଫଳ ପାକିବା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରେ।
3.34.20
यदा हि पूर्वं निकृतोनिकृन्ते-
द्वैरं सपुष्पं सफलं विदित्वा।
महागुणं हरति हि पौरुषेण ।
तदा वीरो जीवति जीवलोके ॥ ३.३४.२० ॥
ପୂର୍ବରୁ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ଶତ୍ରୁତାକୁ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ସହିତ ଜାଣି, ପୌରୁଷ ଦ୍ୱାରା ମହାନ ଗୁଣ ହରଣ କଲେ, ସେତେବେଳେ ବୀର ଏହି ଜୀବଲୋକରେ ବଞ୍ଚେ।
3.34.21
श्रियं च लोके लभते समग्रां ।
मन्ये चास्मै शत्रवः सन्नमन्ते।
मित्राणि चैनमतिरागाद्भजन्ते ।
देवा इवेनद्रमुपजीवन्ति चैनम् ॥ ३.३४.२१ ॥
ସେ ଜଗତରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ। ମୁଁ ଭାବେ ତା'ର ଶତ୍ରୁମାନେ ତା'ର ସମ୍ମୁଖରେ ନତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ମିତ୍ରମାନେ ଅତି ସ୍ନେହରେ ତା'ର ସେବା କରନ୍ତି, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି।
3.34.22
मम प्रतिज्ञां च निबोध सत्यां ।
वृणे सत्यममृतीज्जीविताच्च।
राज्यं च पुत्राश्च यशो धनं च ।
सर्वं न सत्यस्य कलामुपैति ॥ ३.३४.२२ ॥
ମୋ ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଜାଣ। ଅମରତ୍ୱ ଓ ଜୀବନଠାରୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସତ୍ୟକୁ ବରଣ କରେ। ରାଜ୍ୟ, ପୁତ୍ର, ଯଶ, ଧନ, ଏ ସବୁ ମିଳି ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟର ଏକ କଳା ସମାନ ନୁହେଁ।