มหาภารตะ · อัธยายะ 3.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.34.1
स एवमुक्तस्तु महानुभावः ।
सत्यव्रतो भीमसेनेन राजा।
अजातशत्रुस्तदनन्तरं वै ।
धैर्यान्वितो वाक्यमिदं बभाषे ॥ ३.३४.१ ॥
เมื่อภีมเสนพูดดังนี้แล้ว พระราชายุธิษฐิระผู้มีพระทัยสูงส่ง ผู้ยึดมั่นในสัตยวรตามั่นคง จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ด้วยความหนักแน่น
3.34.2
असंशयं भारत सत्यमेत-
द्यन्मां तुदन्वाक्यशल्यैः क्षिणोषि।
न त्वां विगर्हे प्रतिकूलमेत-
न्ममानयाद्धि व्यसनं व आगात् ॥ ३.३४.२ ॥
ข้าแต่ภารตะ เป็นความจริงโดยไม่ต้องสงสัยว่าท่านทิ่มแทงและทำให้ข้าพเจ้าอ่อนล้าด้วยถ้อยคำดุจลูกศร ข้าพเจ้าไม่ตำหนิท่าน เคราะห์ร้ายที่ไม่พึงปรารถนานี้มาถึงพวกท่านเพราะความผิดของข้าพเจ้าเอง
3.34.3
अहं ह्यक्षानन्वपद्यं जिहीर्षन् ।
राज्यंसराष्ट्रं धृतराष्ट्रस्य पुत्रात्।
तन्मां शठः कितव प्रत्यदेवी-
त्सुयोधनार्थं सुबलस्य पुत्रः ॥ ३.३४.३ ॥
ข้าพเจ้าปรารถนาจะชิงคืนราชอาณาจักรและแว่นแคว้นจากบุตรของท่านธฤตราษฎร์ จึงได้เล่นลูกเต๋า ครั้นแล้วศกุนีบุตรของสุพละ ผู้ฉ้อโกงและเป็นนักพนัน เพื่อประโยชน์ของทุรโยธน์ได้ชนะข้าพเจ้า
3.34.4
महामायः शकुनिः पार्वतीयः ।
सभामध्ये प्रवपन्नक्षपूगान्।
अमायिनं मायया प्रत्यजैषी-
त्ततोऽपश्यं वृजिनं भीमसेन ॥ ३.३४.४ ॥
ศกุนีผู้เกิดในภูเขา ผู้มีมายาอันยิ่งใหญ่ ทอดลูกเต๋ากองแล้วกองเล่ากลางที่ประชุม ได้ชนะข้าพเจ้าผู้ไม่รู้เท่าทันด้วยมายา ครั้นแล้วข้าพเจ้าได้เห็นความทุกข์ยาก ข้าแต่ภีมเสนะ
3.34.5
अक्षांश्च दृष्ट्वा शकुनेर्यथावत् ।
कामानुकूलानयुजो युजश्च।
शक्यो नियन्तुमभविष्यदात्मा ।
मन्युस्तु हन्यात्पुरुषस्य धैर्यम् ॥ ३.३४.५ ॥
หากข้าพเจ้าได้เห็นลูกเต๋าของศกุนีตามที่เป็นจริง บางลูกเอื้อต่อความปรารถนา บางลูกไม่เท่ากันและบางลูกเท่ากัน ตนของข้าพเจ้าคงสามารถควบคุมไว้ได้ แต่ความโกรธย่อมทำลายความมั่นคงของบุรุษ
3.34.6
यन्तुं नात्मा शक्यते पौरुषेण ।
मानेन वीर्येण च तात नद्धः।
न ते वाचो भीमसेनाभ्यसूये ।
मन्ये तथा तद्भवितव्यमासीत् ॥ ३.३४.६ ॥
ตนไม่อาจถูกควบคุมด้วยความพยายามของบุรุษ เพราะถูกผูกมัดด้วยมานะและพละกำลัง ข้าแต่บุตรที่รัก ภีมเสนะ ข้าพเจ้าไม่ตำหนิถ้อยคำของท่าน ข้าพเจ้าคิดว่ามันต้องเป็นเช่นนั้นอยู่แล้ว
3.34.7
स नो राजा धृतराष्ट्रस्य पुत्रो ।
न्यपातयद्व्यसने राज्यमिच्छन्।
दास्यं च नोऽगमयद्भीमसेन ।
यत्राभवच्छरणं द्रौपदी नः ॥ ३.३४.७ ॥
พระราชาผู้นั้น บุตรของท่านธฤตราษฎร์ ปรารถนาราชอาณาจักร จึงผลักพวกเราให้ตกอยู่ในเคราะห์ร้าย ภีมเสนะ พระองค์ยังนำพวกเราไปสู่ความเป็นทาส ซึ่งที่นั่นเทราปทีกลายเป็นที่พึ่งของพวกเรา
3.34.8
त्वं चापि तद्वेत्थ धनंजयश्च ।
पुनर्द्यूतायागतास्तां सभां नः।
यन्माऽब्हवीद्धृतराष्ट्रस्य पुत्र ।
एकग्लहार्थं भरतानां समक्षम् ॥ ३.३४.८ ॥
ท่านก็รู้เรื่องนี้ และธนัญชัยก็รู้เช่นกัน พวกเรากลับมายังที่ประชุมนั้นเพื่อการพนันอีกครั้ง ซึ่งบุตรของท่านธฤตราษฎร์ต่อหน้าวงศ์ภรตะได้กล่าวกับข้าพเจ้าเพื่อการทอดลูกเต๋าเพียงครั้งเดียว
3.34.9
वने समा द्वादश राजपुत्र ।
यथाकामं विदितमजातशत्रो।
अथापरं चाविदितश्चरेथाः ।
सर्वैः सह भ्रातृभिश्छद्मरूपः ॥ ३.३४.९ ॥
ข้าแต่เจ้าชาย ป่าสิบสองปีตามที่ปรารถนา นั้นเป็นที่ทราบแล้ว ข้าแต่อชาตศัตรุ หลังจากนั้นจงเที่ยวไปอีกหนึ่งปีโดยไม่ให้ใครรู้จัก พร้อมด้วยพี่น้องทั้งหมด ในรูปปลอมตัว
3.34.10
त्वां चेच्छ्रुत्वा तात तथा चरन्त-
मवभोत्स्यन्ते भारतानां चराश्च।
अन्यांश्चरेथास्तावतोऽब्दांस्तथात्वं ।
निश्चित्य तत्प्रतिजानीहि पार्थ ॥ ३.३४.१० ॥
หากจารชนของวงศ์ภรตะได้ยินว่าท่านเที่ยวไปเช่นนั้นและรู้เรื่องเข้า ข้าแต่บุตรที่รัก ท่านก็ควรเที่ยวไปในรูปอื่นอีกเท่าปีเหล่านั้น เมื่อตัดสินใจแล้วจงให้คำปฏิญาณนี้ ข้าแต่บุตรแห่งปฤถา
3.34.11
चरैश्चेन्नो विदितः कालमेतं ।
युक्तो राजन्मोहयित्वा मदीयान्।
ब्रवीमि सत्यं कुरुसंसदीह ।
तवैव ता भारत पञ्च नद्यः ॥ ३.३४.११ ॥
หากจารชนของเราทราบช่วงเวลานี้ ข้าแต่พระราชา พวกเขาจะลงมือ โดยทำให้คนของข้าพเจ้าหลงผิด ข้าพเจ้ากล่าวความจริงในที่ประชุมของชาวกุรุนี้ แม่น้ำทั้งห้าเหล่านั้นเป็นของท่านเท่านั้น ข้าแต่ภารตะ
3.34.12
वयं चैतद्भारत सर्व एव ।
त्वया जिताः कालमपास्य भोगान्।
चरेम इत्याह पुरा स राजा ।
मध्ये कुरूणां स मयोक्तस्तथेति ॥ ३.३४.१२ ॥
ข้าแต่ภารตะ พวกเราทุกคนพ่ายแพ้ต่อท่าน จะละทิ้งความสุขสบายและใช้เวลาผ่านไป ดังที่พระราชาเคยตรัสไว้ในกลางที่ประชุมชาวกุรุ ข้าพเจ้าตอบว่า จงเป็นเช่นนั้นเถิด
3.34.13
तत्र द्यूतमभवन्नो जघन्यं ।
यस्मिञ्जिताः प्रव्रजिताश् सर्वे।
इत्थं तु देशाननुसंचरामो ।
वनानि कृच्छ्राणि च कृच्छ्ररूपाः ॥ ३.३४.१३ ॥
การเล่นพนันของเรานั้นเลวทรามที่สุด ด้วยเหตุนั้นพวกเราทั้งหมดจึงพ่ายแพ้และถูกเนรเทศ ดังนั้นพวกเราจึงเที่ยวไปตามแว่นแคว้น ผ่านป่าอันยากลำบาก ในสภาพอันลำบากยิ่ง
3.34.14
सुयोधनश्चापि न शान्तिमिच्छत् ।
भूयः स मन्योर्वशमन्वगच्छत्।
उद्योजयामास कुरूंश्च सर्वान् ।
येचास्य केचिद्वशमन्वगच्छन् ॥ ३.३४.१४ ॥
แม้ทุรโยธน์ก็ไม่ปรารถนาสันติ เขากลับตกอยู่ใต้อำนาจของความโกรธอีกครั้ง เขาปลุกเร้าชาวกุรุทั้งหมด และบางคนที่เป็นพวกของเขาก็ตกอยู่ใต้การควบคุมของเขา
3.34.15
तां सिद्धिमास्थाय सतां सकाशे ।
को नाम जह्यादिह राज्यहेतोः।
आर्यस्य मन्ये मरणाद्गरीयो ।
यद्धर्ममुत्क्रम्य महीं प्रशासेत् ॥ ३.३४.१५ ॥
เมื่อยึดมั่นในความสำเร็จนั้นต่อหน้าผู้ดี ใครเล่าจะละทิ้งมันที่นี่เพื่อราชอาณาจักร ข้าพเจ้าคิดว่าสำหรับผู้สูงศักดิ์ การปกครองแผ่นดินโดยละเมิดธรรมนั้นหนักยิ่งกว่าความตาย
3.34.16
तदैव चेद्वीरकर्माकरिष्यो ।
यदा द्यूते परिघं पर्यमृक्षः।
बाहू दिधक्षन्वारितः फल्गुनेन ।
किं दुष्कृतंभीम तदाऽभविष्यत् ॥ ३.३४.१६ ॥
หากท่านได้กระทำกรรมอันกล้าหาญในตอนนั้น เมื่อท่านคว้าคานประตูในการเล่นลูกเต๋า และถูกฟัลคุนะยับยั้งขณะปรารถนาจะเผาแขนของตน ข้าแต่ภีมะ ความชั่วอะไรจะเกิดขึ้นในตอนนั้น
3.34.17
प्रागेव चैवं समयक्रियायाः ।
किं नाब्रवीः पौरुषमाविदानः।
प्राप्तं तु कालं त्वभिपद्यपश्चात् ।
किं मामिदानीमतिवेलमात्थ ॥ ३.३४.१७ ॥
เหตุใดท่านจึงไม่กล่าวตั้งแต่ก่อนในเวลาแห่งการดำเนินการตามข้อตกลงนี้ แสดงความเป็นชายชาตรีของท่านออกมา เมื่อกาลเวลามาถึงแล้ว เหตุใดภายหลังนี้ท่านจึงมากล่าวกับข้าพเจ้าเกินเวลาที่สมควรเล่า
3.34.18
भूयोपि दुःखं मम भीमसेन ।
दूये विषस्येव रसं हि पीत्वा।
यद्याज्ञसेनीं परिक्लिश्यमानां ।
संदृश्य तत्क्षान्तमिति स्म भीम ॥ ३.३४.१८ ॥
ข้าแต่ภีมเสนะ ความทุกข์อีกครั้งเผาไหม้ข้าพเจ้า ดุจดังว่าข้าพเจ้าได้ดื่มรสพิษ เพราะเห็นยาชญเสนีถูกทรมานอยู่ ท่านก็อดทนได้ ข้าแต่ภีมะ
3.34.19
न त्वद्य शक्यं भरतप्रवीर ।
कृत्वा यदुक्तं कुरुवीरमध्ये।
कालं प्रतीक्षस्व सुखोदयाय ।
पाकं फलानामिव बीजवापः ॥ ३.३४.१९ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษแห่งภรตะ สิ่งที่กล่าวไว้ในท่ามกลางวีรบุรุษกุรุนั้น วันนี้ไม่อาจทำได้ จงรอคอยเวลาแห่งการผุดขึ้นของความสุข ดุจผู้หว่านเมล็ดพันธุ์รอคอยให้ผลสุกงอม
3.34.20
यदा हि पूर्वं निकृतोनिकृन्ते-
द्वैरं सपुष्पं सफलं विदित्वा।
महागुणं हरति हि पौरुषेण ।
तदा वीरो जीवति जीवलोके ॥ ३.३४.२० ॥
เมื่อผู้ที่เคยถูกทำร้ายมาก่อนได้รู้จักความเป็นศัตรูพร้อมดอกและผลของมัน แล้วด้วยความพยายามของบุรุษ ยึดเอาคุณความดีอันยิ่งใหญ่ไป เมื่อนั้นวีรบุรุษย่อมมีชีวิตอยู่ในโลกแห่งผู้มีชีวิต
3.34.21
श्रियं च लोके लभते समग्रां ।
मन्ये चास्मै शत्रवः सन्नमन्ते।
मित्राणि चैनमतिरागाद्भजन्ते ।
देवा इवेनद्रमुपजीवन्ति चैनम् ॥ ३.३४.२१ ॥
เขาได้รับความรุ่งเรืองอันบริบูรณ์ในโลก ข้าพเจ้าเห็นว่าศัตรูของเขาย่อมก้มศีรษะต่อหน้าเขา และมิตรทั้งหลายก็ย่อมมาปรนนิบัติเขาด้วยความรักใคร่อย่างยิ่ง เหมือนเหล่าเทวดาอาศัยพระอินทร์ดำรงอยู่ ฉันนั้นเช่นกัน
3.34.22
मम प्रतिज्ञां च निबोध सत्यां ।
वृणे सत्यममृतीज्जीविताच्च।
राज्यं च पुत्राश्च यशो धनं च ।
सर्वं न सत्यस्य कलामुपैति ॥ ३.३४.२२ ॥
จงรับรู้คำปฏิญาณอันแท้จริงของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าเลือกความสัตย์เหนืออมตภาพและเหนือแม้ชีวิตของตนเอง อาณาจักร บุตรทั้งหลาย เกียรติยศ และทรัพย์สมบัติ รวมกันทั้งหมดนั้นก็ไม่เท่าส่วนหนึ่งของความสัตย์