Mahābhārata · Adhyāya 3.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.36.1
भीमसेनवचः श्रुत्वा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
निःश्वस्य पुरुषव्याघ्रः संप्रदध्यौ परंतपः ॥ ३.३६.१ ॥
Tras escuchar las palabras de Bhīmasena, Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī, suspiró y se sumió en profunda reflexión, aquel tigre entre los hombres, abrasador de enemigos.
3.36.2
श्रुता मे राजधर्माश्च वर्णानां च पृथक्पृथक् ।
आयत्यां च तदात्वे च यः पश्यति स पश्यति ॥ ३.३६.२ ॥
He escuchado los deberes de los reyes y los deberes de cada clase social, por separado. Quien ve tanto el porvenir como el presente, ese verdaderamente ve.
3.36.3
धर्मस्य जानमानोऽहं गतिमग्र्यां सुदुर्विदाम् ।
कथं बलात्करिष्यामि मेरोरिव विवर्तनम् ॥ ३.३६.३ ॥
Aunque conozco la senda más elevada del dharma, tan difícil de conocer, ¿cómo podría forzarla, como quien hace girar el monte Meru por la fuerza?
3.36.4
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा विनिश्चित्येतिकृत्यताम् ।
भीमसेनमिद वाक्यमपदान्तरमब्रवीत् ॥ ३.३६.४ ॥
Tras meditar como por un instante y decidir qué hacer, habló a Bhīmasena estas palabras.
3.36.5
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत ।
इदमन्यत्समादत्स्व वाक्यं मे वाक्यकोविद ॥ ३.३६.५ ॥
Así es, oh de brazos poderosos, como dices, oh Bhārata. Ahora atiende a esta otra palabra mía, oh experto en el habla.
3.36.6
महापापानि कर्माणि यानि केवलसाहसात् ।
आरभ्यन्ते भीमसेन व्यथन्ते तानि भारत ॥ ३.३६.६ ॥
Son grandes pecados las acciones emprendidas por mera temeridad, oh Bhīmasena; ellas causan tormento, oh Bhārata.
3.36.7
सुमन्त्रिते सुविक्रान्ते सुकृतेसुविचारिते ।
सिद्ध्यन्त्यर्था महाबाहो दैवं चात्र प्रदक्षिणम् ॥ ३.३६.७ ॥
Bien deliberadas, valerosamente ejecutadas, bien hechas y bien consideradas, esas empresas triunfan, oh de brazos poderosos; y el destino también es propicio en este asunto.
3.36.8
यत्तु केवलचापल्याद्बलदर्पोत्थितः स्वयम् ।
आरब्धव्यमिदं कार्यं मन्यसे शृणु तत्रमे ॥ ३.३६.८ ॥
Pero si piensas que esta tarea debe emprenderse por ti mismo, movido por la pura temeridad nacida del orgullo de tu fuerza, escúchame.
3.36.9
भूरिश्रवाः शलश्चैव जलसन्धश्च वीर्यवान् ।
भीष्मो द्रोणश्च कर्णशच् द्रोणपुत्रश्च वीर्यवान् ॥ ३.३६.९ ॥
Bhūriśravas, Śala, el poderoso Jarāsandha, Bhīṣma, Droṇa, Karṇa y el poderoso hijo de Droṇa (Aśvatthāman).
3.36.10
धार्तराष्ट्रा दुराधर्षा दुर्योधनपुरोगमाः ।
सर्व एव कृताशस्त्राश्च सततं चाततायिनः ॥ ३.३६.१० ॥
Los hijos de Dhṛtarāṣṭra, difíciles de resistir, guiados por Duryodhana, todos diestros en las armas y siempre agresores.
3.36.11
राजानः पार्थिवाश्चैव येऽस्माभिरुपतापिताः ।
ते श्रिताः कौरवं पक्षं जातस्नेहाश्च सांप्रतम् ॥ ३.३६.११ ॥
Los reyes y señores de la tierra a quienes hemos afligido se han unido ahora al bando de los kauravas, y en ellos ha nacido el afecto.
3.36.12
दुर्योधनहिते युक्ता न तथाऽस्मासु भारत ।
पूर्णकोशा बलोपेताः प्रयतिष्यन्ति रक्षणे ॥ ३.३६.१२ ॥
Oh Bhārata, ellos están dedicados al bienestar de Duryodhana, y no así hacia nosotros; dotados de tesoros llenos y ejércitos, se esforzarán en su defensa.
3.36.13
सर्वे कौरवसैन्यस् सपुत्रामात्यसैनिकाः ।
संविभक्ता हि मात्राभिर्भोगैरपि च सर्वशः ॥ ३.३६.१३ ॥
Todo el ejército kaurava, con sus hijos, ministros y soldados, ha sido en verdad bien provisto en todo sentido, con riquezas y placeres.
3.36.14
दुर्योधनेन ते वीरा मानिताश्च विशेषतः ।
प्राणांस्त्यक्ष्यन्ति संग्रामे इति मे निश्चिता मतिः ॥ ३.३६.१४ ॥
Esos héroes, especialmente honrados por Duryodhana, entregarán sus vidas en la batalla; ésta es mi firme convicción.
3.36.15
समा यद्यपि भीष्मस्य वृत्तिरस्मासु तेषु च ।
द्रोणस् च महाबाहो कृषस्य च महात्मनः ॥ ३.३६.१५ ॥
Aunque la conducta de Bhīṣma hacia nosotros y hacia ellos es igual, y también la de Droṇa, oh de grandes brazos, y la del magnánimo Kṛpa.
3.36.16
अवश्यं राजपिण्डस्तैर्निर्वेश्य इति मे मतिः ।
तस्मात्त्यक्ष्यन्ति संग्रामे प्राणानपि सुदुस्त्यजान् ॥ ३.३६.१६ ॥
Ellos deben sin duda pagar la deuda del alimento del rey; ésta es mi opinión. Por eso entregarán en la batalla incluso las vidas que tan difícilmente se abandonan.
3.36.17
सर्वेदिव्यास्त्रविद्वांसः सर्वे धर्मपरायणाः ।
अजेयाश्चेति मे बुद्धिरपि देवैः सवासवैः ॥ ३.३६.१७ ॥
Todos ellos conocen las armas divinas y se dedican al dharma; y mi juicio es que no pueden ser vencidos ni siquiera por los dioses junto con Vāsava.
3.36.18
अमर्षी नित्यसंरब्धस्तत्र कर्णो महारथः ।
सर्वास्त्रविदनाधृष्यो ह्यभेद्यकवचावृतः ॥ ३.३६.१८ ॥
Allí está Karṇa, el gran auriga, impaciente y siempre airado, conocedor de todas las armas, inatacable, cubierto con una armadura impenetrable.
3.36.19
अनिर्जित्यरणे सर्वानेतान्पुरुषसत्तमान् ।
अशक्यो ह्यसहायेन हन्तुं दुर्योधनस्त्वया ॥ ३.३६.१९ ॥
Sin haber vencido en batalla a todos estos mejores de los hombres, es imposible que tú, sin ayuda, mates a Duryodhana.
3.36.20
न निद्रामधिगच्छामि चिन्तयानो वृकोदर ।
अतिसर्वान्धनुर्ग्राहान्सूतपुत्रस्य लाघवम् ॥ ३.३६.२० ॥
Oh Vṛkodara, sumido en preocupación no logro dormir; la destreza de manos del hijo del auriga supera a todos los arqueros.
3.36.21
एतद्वचनमाज्ञाय भीमसेनोऽत्यमर्षणः ।
बभूव शान्तिसंयुक्तो गुरोर्वचनवारितः ॥ ३.३६.२१ ॥
Al comprender estas palabras, Bhīmasena, muy iracundo, contenido por las palabras del maestro, se calmó.
3.36.22
तयोः संवदतोरेवं तदा पाण्डवयोर्द्वयोः ।
आजगाम महायोगी व्यासः सत्यवतीसुतः ॥ ३.३६.२२ ॥
Mientras esos dos Pāṇḍava conversaban así, llegó el gran yogui Vyāsa, hijo de Satyavatī.
3.36.23
सोऽभिगम्य यथान्यायं पाण्डवैः प्रतिपूजितः ।
युधिष्ठिरमिदं वाक्यमुवाच वदतांवरः ॥ ३.३६.२३ ॥
Se acercó como corresponde y los Pāṇḍava le rindieron honores; entonces el mejor de los oradores dirigió a Yudhiṣṭhira estas palabras.
3.36.24
युधिष्ठिर महाबाहो वेद्मि ते हृदयस्थितम् ।
मनीषया तत क्षिप्रमागतोस्मि नरर्षभ ॥ ३.३६.२४ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, de brazos poderosos, conozco lo que hay en tu corazón; por eso, oh toro entre los hombres, he venido rápidamente por mi sabiduría.
3.36.25
भीष्माद्द्रोणात्कृपात्कर्णाद्द्रोणपुत्राच्च भारत ।
दुर्योधनान्नृपसुतात्तथा दुःशासनादपि ॥ ३.३६.२५ ॥
¡Oh Bhārata!, de Bhīṣma, de Droṇa, de Kṛpa, de Karṇa, del hijo de Droṇa, de Duryodhana, del hijo del rey, y asimismo de Duḥśāsana.
3.36.26
त्ते भयममित्रघ्न हृदि संपरिवर्तते ।
तत्तेऽहं नाशयिष्यामि विधिदृष्टेन हेतुना ॥ ३.३६.२६ ॥
¡Oh matador de enemigos!, aquel temor que da vueltas en tu corazón, yo lo destruiré por un medio prescrito por la regla.
3.36.27
तच्छ्रुत्वा धृतिमास्थाय कर्मणा प्रतिपादय ।
प्रतिपाद्य तु राजेन्द्र ततः क्षिप्रं ज्वरं जहि ॥ ३.३६.२७ ॥
Habiendo oído esto, asume la firmeza y llévalo a cabo mediante el rito. Y habiéndolo llevado a cabo, ¡oh señor de reyes!, abandona pronto la fiebre de la angustia.
3.36.28
तत एकान्तमानाय्य पाराशर्यो युधिष्ठिरम् ।
अब्रवीदुपपन्नार्थमिदं वाक्यविशारदः ॥ ३.३६.२८ ॥
Entonces el hijo de Parāśara, diestro en la palabra, llevó a Yudhiṣṭhira aparte, a solas, y le dijo estas palabras, de sentido apropiado.
3.36.29
श्रेयसस्तेऽपरः कालः प्राप्तो भरतसत्तम ।
येनाभिभविता शत्रून्रणे पार्थो धनुर्धरः ॥ ३.३६.२९ ॥
¡Oh mejor de los Bharatas!, ha llegado otro tiempo de tu bienestar, por el cual Pārtha, portador del arco, vencerá a los enemigos en la batalla.
3.36.30
गृहाणेमां मया प्रोक्तां सिद्धिं मूर्तिमर्तामिव ।
विद्यां प्रतिस्मृतिं नाम प्रपन्नाय ब्रवीमि ते ॥ ३.३६.३० ॥
Acoge esta perfección que yo declaro, como si fuera una forma encarnada. Te digo esta ciencia llamada Pratismṛti, a ti que te has acogido a mí.
3.36.31
यामवाप्यमहाबाहुरर्जुनः साधयिष्यति ।
अस्त्रहेतोर्महेन्द्रं च रुद्रं चैवाभिगच्छतु ॥ ३.३६.३१ ॥
Habiéndola obtenido, el de brazos poderosos Arjuna la llevará a cabo. Por las armas, que vaya a Mahendra y también a Rudra.
3.36.32
वरुणं च कुबेरं च धर्मराजं च पाण्डव ।
शक्तो ह्येष सुरान्द्रष्टुं तपसा विक्रमेण च ॥ ३.३६.३२ ॥
Oh Pāṇḍava, también a Varuṇa, a Kubera y al rey de la justicia. Él es capaz de ver a los dioses por la austeridad y el valor.
3.36.33
ऋषिरेष मेहातेजा नारायणसहायवान् ।
पुराणः शास्वतो देवस्त्वजेयो जिष्णुरच्युतः ॥ ३.३६.३३ ॥
Este sabio de gran esplendor tiene a Nārāyaṇa como compañero. Es el dios antiguo y eterno, invencible, victorioso e imperecedero.
3.36.34
अस्त्राणीनद्राच्च रुद्राच्च लोकपालेभ्य एव च ।
समादाय महाबाहुर्महत्कर्म करिष्यति ॥ ३.३६.३४ ॥
Habiendo recibido armas de Indra, de Rudra y de los guardianes del mundo, el de brazos poderosos realizará una gran hazaña.
3.36.35
वनादस्माच्च कौन्तेय वनमन्यद्विचिन्त्यताम् ।
निवासार्थाय यद्युक्तं भवेद्वः पृथिवीपते ॥ ३.३६.३५ ॥
Y, hijo de Kuntī, de este bosque que se considere otro bosque, oh señor de la tierra, si fuera adecuado para vuestra morada.
3.36.36
एकत्रचिरवासो हि न प्रीतिजननो भवेत् ।
तापसानां च शान्तानां भवेदुद्वेगकारकः ॥ ३.३६.३६ ॥
Una larga estancia en un solo lugar no suele causar agrado, y para los ascetas pacíficos puede convertirse en causa de inquietud.
3.36.37
मृगाणामुपरोधश्च वीरुदोषधिसंक्षयः ।
बिभर्षि च बहून्विप्रान्वेदवेदाङ्गपारगान् ॥ ३.३६.३७ ॥
Se causa daño a los ciervos y se destruyen las enredaderas y las hierbas medicinales; sin embargo, mantienes a muchos brahmanes versados en los Vedas y Vedāṅgas.
3.36.38
एवमुक्त्वा प्रपन्नाय शुचये भगवान्प्रभुः ।
प्रोवाच योगतत्त्वज्ञो योगविद्यामनुत्तमाम् ॥ ३.३६.३८ ॥
Habiendo dicho esto, el venerable señor, conocedor de la esencia del yoga, enseñó la suprema ciencia del yoga al puro Yudhiṣṭhira, que se había refugiado en él.
3.36.39
धर्मराजाय धीमान्स व्यासः सत्यवतीसुतः ।
अनुज्ञाय च कौन्तेयं तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.३६.३९ ॥
El sabio Vyāsa, hijo de Satyavatī, tras despedirse del Kaunteya, rey del dharma, desapareció allí mismo.
3.36.40
युधिष्ठिरस्तु धर्मात्मा तद्ब्रह्म मनसा यतः ।
धारयामास मेधावी कालेकाले सदाऽभ्यसन् ॥ ३.३६.४० ॥
Pero Yudhiṣṭhira, de alma recta y sabio, retuvo en su mente aquel conocimiento sagrado y lo practicó siempre en los momentos oportunos.
3.36.41
स व्यासवाक्यमुदितो वनाद्द्वैतवनात्ततः ।
ययौ सरस्वतीकूले काम्यकं नाम काननम् ॥ ३.३६.४१ ॥
Complacido con las palabras de Vyāsa, partió del bosque de Dvaita hacia el bosque llamado Kāmyaka, en la orilla del Sarasvatī.
3.36.42
तमन्वयुर्महाराज शिक्षाक्षरविशारदाः ।
ब्राह्मणास्तपसा युक्ता देवेन्द्रमृषयो यथा ॥ ३.३६.४२ ॥
Oh gran rey, brahmanes diestros en la fonética y en las letras, dotados de austeridad, lo siguieron como los sabios siguen a Indra, señor de los dioses.
3.36.43
ततः काम्यकमासाद्य पुनस्ते भरतर्षभ ।
न्यविशन्त महात्मानः सामान्याः सपदानुगाः ॥ ३.३६.४३ ॥
Entonces, habiendo llegado de nuevo al bosque de Kāmyaka, oh toro de los Bharatas, aquellos magnánimos se establecieron allí con sus séquitos.
3.36.44
तत्रते न्यवसन्राजन्कंचित्कालं मनस्विनः ।
धनुर्वेदपरा वीरा गृणाना वेदमुत्तमम् ॥ ३.३६.४४ ॥
Allí, oh rey, aquellos héroes reflexivos habitaron por algún tiempo, dedicados a la ciencia del arco y recitando el Veda supremo.
3.36.45
चरन्तो मृगयां नित्यं शुद्धैर्बाणैर्मृगार्थिनः ।
पितृदैवतविप्रेभ्यो निर्वपन्तो यथाविधि ॥ ३.३६.४५ ॥
Recorriendo a diario la caza, buscando ciervos con flechas puras, y ofreciendo según la regla a los antepasados, a los dioses y a los brahmanes.