มหาภารตะ · อัธยายะ 3.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.36.1
भीमसेनवचः श्रुत्वा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
निःश्वस्य पुरुषव्याघ्रः संप्रदध्यौ परंतपः ॥ ३.३६.१ ॥
ยุธิษฐิระ ผู้เป็นโอรสของพระนางกุนตี ได้ฟังถ้อยคำของภีมเสน แล้วถอนใจยาว ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ผู้ทำลายศัตรู จึงครุ่นคิดอยู่ลึกๆ
3.36.2
श्रुता मे राजधर्माश्च वर्णानां च पृथक्पृथक् ।
आयत्यां च तदात्वे च यः पश्यति स पश्यति ॥ ३.३६.२ ॥
ข้าพเจ้าได้ฟังหน้าที่ของกษัตริย์ และหน้าที่ของแต่ละวรรณะ แยกกันอยู่ ผู้ที่มองเห็นทั้งอนาคตและปัจจุบัน ผู้นั้นย่อมเห็นจริง
3.36.3
धर्मस्य जानमानोऽहं गतिमग्र्यां सुदुर्विदाम् ।
कथं बलात्करिष्यामि मेरोरिव विवर्तनम् ॥ ३.३६.३ ॥
แม้ข้าพเจ้ารู้ทางอันสูงสุดของธรรม ซึ่งยากยิ่งที่จะรู้ได้ ข้าพเจ้าจะฝืนมันด้วยกำลังได้อย่างไร เหมือนจะหมุนเขาพระเมรุด้วยพละกำลัง
3.36.4
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा विनिश्चित्येतिकृत्यताम् ।
भीमसेनमिद वाक्यमपदान्तरमब्रवीत् ॥ ३.३६.४ ॥
ครั้นครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่งราวกับเวลาสั้นๆ และตัดสินใจว่าจะทำอย่างไรแล้ว ท่านจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่ภีมเสน
3.36.5
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत ।
इदमन्यत्समादत्स्व वाक्यं मे वाक्यकोविद ॥ ३.३६.५ ॥
เป็นเช่นนั้นจริง ผู้มีแขนทรงพลัง ดังที่ท่านว่า ข้าแต่ภรตะ ขอท่านจงรับฟังถ้อยคำอีกอย่างหนึ่งของข้าพเจ้านี้ ข้าแต่ผู้ชำนาญในการพูด
3.36.6
महापापानि कर्माणि यानि केवलसाहसात् ।
आरभ्यन्ते भीमसेन व्यथन्ते तानि भारत ॥ ३.३६.६ ॥
การกระทำอันเป็นบาปใหญ่นั้น คือการที่ลงมือทำด้วยความบุ่มบ่ามเท่านั้น ข้าแต่ภีมเสน และการกระทำเช่นนั้น ข้าแต่ภรตะ ย่อมนำความทุกข์ทรมานมาให้
3.36.7
सुमन्त्रिते सुविक्रान्ते सुकृतेसुविचारिते ।
सिद्ध्यन्त्यर्था महाबाहो दैवं चात्र प्रदक्षिणम् ॥ ३.३६.७ ॥
เมื่อปรึกษาหารือดีแล้ว ลงมือด้วยความกล้าหาญดีแล้ว กระทำดีแล้ว และพิจารณาดีแล้ว กิจการทั้งหลายย่อมสำเร็จ ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง และโชคชะตาก็เป็นมงคลในเรื่องนี้ด้วย
3.36.8
यत्तु केवलचापल्याद्बलदर्पोत्थितः स्वयम् ।
आरब्धव्यमिदं कार्यं मन्यसे शृणु तत्रमे ॥ ३.३६.८ ॥
แต่หากท่านคิดว่ากิจนี้ควรให้ท่านผู้เดียวลงมือ เพราะความบุ่มบ่ามเพียงอย่างเดียว อันเกิดจากความทะนงในกำลัง ก็จงฟังข้าพเจ้าในเรื่องนั้นเถิด
3.36.9
भूरिश्रवाः शलश्चैव जलसन्धश्च वीर्यवान् ।
भीष्मो द्रोणश्च कर्णशच् द्रोणपुत्रश्च वीर्यवान् ॥ ३.३६.९ ॥
ภูริศรวัส ศัลย์ และชราสันธะผู้มีพลัง ภีษมะ โทรณะ กรรณะ และบุตรของโทรณะผู้มีพลัง (อัศวัตถามา)
3.36.10
धार्तराष्ट्रा दुराधर्षा दुर्योधनपुरोगमाः ।
सर्व एव कृताशस्त्राश्च सततं चाततायिनः ॥ ३.३६.१० ॥
บุตรของพระธฤตราษฎร์ผู้ที่ยากจะต้านทาน มีทุรโยธน์เป็นผู้นำ ทุกคนล้วนชำนาญอาวุธ และเป็นผู้รุกรานอยู่เสมอ
3.36.11
राजानः पार्थिवाश्चैव येऽस्माभिरुपतापिताः ।
ते श्रिताः कौरवं पक्षं जातस्नेहाश्च सांप्रतम् ॥ ३.३६.११ ॥
บรรดากษัตริย์และผู้ปกครองแผ่นดินที่เราเคยทำให้เดือดร้อน บัดนี้ได้มาพึ่งฝ่ายเการพ และความรักใคร่ก็เกิดขึ้นในพวกเขาแล้ว
3.36.12
दुर्योधनहिते युक्ता न तथाऽस्मासु भारत ।
पूर्णकोशा बलोपेताः प्रयतिष्यन्ति रक्षणे ॥ ३.३६.१२ ॥
ข้าแต่ภรตะ พวกเขาทุ่มเทเพื่อประโยชน์ของทุรโยธน์ แต่ไม่เช่นนั้นต่อพวกเรา มีคลังสมบัติเต็มเปี่ยมและมีกองทัพ พวกเขาจะพยายามคุ้มครองเขา
3.36.13
सर्वे कौरवसैन्यस् सपुत्रामात्यसैनिकाः ।
संविभक्ता हि मात्राभिर्भोगैरपि च सर्वशः ॥ ३.३६.१३ ॥
กองทัพเการพทั้งหมด พร้อมด้วยบุตร อำมาตย์ และทหาร ได้รับการจัดสรรไว้เป็นอย่างดีในทุกด้าน ทั้งด้วยทรัพย์สมบัติและความสุขสบาย
3.36.14
दुर्योधनेन ते वीरा मानिताश्च विशेषतः ।
प्राणांस्त्यक्ष्यन्ति संग्रामे इति मे निश्चिता मतिः ॥ ३.३६.१४ ॥
วีรบุรุษเหล่านั้นได้รับการยกย่องจากทุรโยธน์เป็นพิเศษ เขาจะสละชีวิตในการรบ นี่คือความเชื่อที่มั่นคงของข้าพเจ้า
3.36.15
समा यद्यपि भीष्मस्य वृत्तिरस्मासु तेषु च ।
द्रोणस् च महाबाहो कृषस्य च महात्मनः ॥ ३.३६.१५ ॥
แม้การปฏิบัติของภีษมะต่อพวกเราและต่อพวกเขาจะเสมอกัน และโทรณะก็เช่นกัน ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง รวมทั้งพระกฤปผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ด้วย
3.36.16
अवश्यं राजपिण्डस्तैर्निर्वेश्य इति मे मतिः ।
तस्मात्त्यक्ष्यन्ति संग्रामे प्राणानपि सुदुस्त्यजान् ॥ ३.३६.१६ ॥
พวกเขาจำต้องตอบแทนบุญคุณที่กินข้าวของกษัตริย์ นี่คือความเห็นของข้าพเจ้า เพราะเหตุนั้น พวกเขาจะสละแม้ชีวิตที่ยากจะปล่อยวาง ในการสงคราม
3.36.17
सर्वेदिव्यास्त्रविद्वांसः सर्वे धर्मपरायणाः ।
अजेयाश्चेति मे बुद्धिरपि देवैः सवासवैः ॥ ३.३६.१७ ॥
ทุกคนรอบรู้อาวุธทิพย์ และทุกคนยึดมั่นในธรรม ข้าพเจ้าเห็นว่าพวกเขาไม่อาจถูกพิชิตได้ แม้โดยเทวดาพร้อมด้วยพระวาสวะ
3.36.18
अमर्षी नित्यसंरब्धस्तत्र कर्णो महारथः ।
सर्वास्त्रविदनाधृष्यो ह्यभेद्यकवचावृतः ॥ ३.३६.१८ ॥
ที่นั่นมีกรรณะ ผู้เป็นรถมหารถ มีความโกรธเคืองอยู่เสมอและโกรธเกรี้ยวอยู่เป็นนิตย์ ผู้รอบรู้อาวุธทุกชนิด ไม่อาจข่มได้ และสวมเกราะอันทะลุไม่ได้
3.36.19
अनिर्जित्यरणे सर्वानेतान्पुरुषसत्तमान् ।
अशक्यो ह्यसहायेन हन्तुं दुर्योधनस्त्वया ॥ ३.३६.१९ ॥
หากท่านยังไม่พิชิตบุรุษผู้ประเสริฐเหล่านี้ทั้งหมดในการรบเสียก่อน ท่านผู้เดียวย่อมไม่อาจสังหารทุรโยธน์ได้
3.36.20
न निद्रामधिगच्छामि चिन्तयानो वृकोदर ।
अतिसर्वान्धनुर्ग्राहान्सूतपुत्रस्य लाघवम् ॥ ३.३६.२० ॥
ข้าแต่วฤโกทร เมื่อครุ่นคิดอยู่ ข้าพเจ้าก็หาการหลับนอนไม่ได้ ความว่องไวในการใช้มือของบุตรแห่งสารถีนั้นเหนือกว่าบรรดานักธนูทั้งปวง
3.36.21
एतद्वचनमाज्ञाय भीमसेनोऽत्यमर्षणः ।
बभूव शान्तिसंयुक्तो गुरोर्वचनवारितः ॥ ३.३६.२१ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำเหล่านี้ ภีมเสนผู้โกรธเกรี้ยวยิ่งนัก ถูกถ้อยคำของพระครูยับยั้งไว้ จึงสงบลง
3.36.22
तयोः संवदतोरेवं तदा पाण्डवयोर्द्वयोः ।
आजगाम महायोगी व्यासः सत्यवतीसुतः ॥ ३.३६.२२ ॥
ขณะที่ปาณฑพทั้งสองกำลังสนทนากันอยู่เช่นนั้น มหาโยคีวยาส บุตรของสัตยวดี ก็เสด็จมาถึง
3.36.23
सोऽभिगम्य यथान्यायं पाण्डवैः प्रतिपूजितः ।
युधिष्ठिरमिदं वाक्यमुवाच वदतांवरः ॥ ३.३६.२३ ॥
ท่านเข้ามาใกล้ตามธรรมเนียม ปาณฑพทั้งหลายต้อนรับท่านด้วยความเคารพ แล้วผู้ที่เลิศในการกล่าวจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่ยุธิษฐิระ
3.36.24
युधिष्ठिर महाबाहो वेद्मि ते हृदयस्थितम् ।
मनीषया तत क्षिप्रमागतोस्मि नरर्षभ ॥ ३.३६.२४ ॥
ยุธิษฐิระ ผู้มีแขนทรงพลัง เราทราบสิ่งที่อยู่ในใจของเจ้า ดังนั้น ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐ เราจึงมาโดยเร็วด้วยปัญญาของเรา
3.36.25
भीष्माद्द्रोणात्कृपात्कर्णाद्द्रोणपुत्राच्च भारत ।
दुर्योधनान्नृपसुतात्तथा दुःशासनादपि ॥ ३.३६.२५ ॥
ข้าแต่ภารตะ ความกลัวจากภีษมะ จากโทรณะ จากกฤปะ จากกรรณะ จากบุตรของโทรณะ จากทุรโยธน์ บุตรของกษัตริย์ และจากทุศศาสนะด้วยเช่นกัน
3.36.26
त्ते भयममित्रघ्न हृदि संपरिवर्तते ।
तत्तेऽहं नाशयिष्यामि विधिदृष्टेन हेतुना ॥ ३.३६.२६ ॥
ข้าแต่ผู้ทำลายศัตรู ความกลัวที่วนเวียนอยู่ในใจของเจ้า เราจะขจัดมันให้สิ้นไปด้วยวิธีการที่บัญญัติไว้ตามวิธี
3.36.27
तच्छ्रुत्वा धृतिमास्थाय कर्मणा प्रतिपादय ।
प्रतिपाद्य तु राजेन्द्र ततः क्षिप्रं ज्वरं जहि ॥ ३.३६.२७ ॥
เมื่อได้ฟังดังนี้แล้ว จงตั้งมั่นในความหนักแน่น แล้วปฏิบัติตามพิธีกรรม และเมื่อปฏิบัติแล้ว ข้าแต่จอมกษัตริย์ จงรีบขจัดความเร่าร้อนแห่งความทุกข์นั้นเสีย
3.36.28
तत एकान्तमानाय्य पाराशर्यो युधिष्ठिरम् ।
अब्रवीदुपपन्नार्थमिदं वाक्यविशारदः ॥ ३.३६.२८ ॥
จากนั้น บุตรของปราศระ ผู้ชำนาญในการพูด ได้พายุธิษฐิระไปยังที่สงัด แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ซึ่งเหมาะสมกับจุดประสงค์
3.36.29
श्रेयसस्तेऽपरः कालः प्राप्तो भरतसत्तम ।
येनाभिभविता शत्रून्रणे पार्थो धनुर्धरः ॥ ३.३६.२९ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภารตะ กาลอันเป็นมงคลอีกคราวหนึ่งของเจ้าได้มาถึงแล้ว ด้วยกาลนั้น ปารถผู้ถือธนูจะเอาชนะศัตรูในการรบได้
3.36.30
गृहाणेमां मया प्रोक्तां सिद्धिं मूर्तिमर्तामिव ।
विद्यां प्रतिस्मृतिं नाम प्रपन्नाय ब्रवीमि ते ॥ ३.३६.३० ॥
จงรับความสำเร็จนี้ที่เราประกาศไว้ ราวกับเป็นรูปกายที่จับต้องได้ วิชาที่มีนามว่าปรติสมฤติ เราจะบอกแก่เจ้า ผู้ได้เข้าพึ่งพิง
3.36.31
यामवाप्यमहाबाहुरर्जुनः साधयिष्यति ।
अस्त्रहेतोर्महेन्द्रं च रुद्रं चैवाभिगच्छतु ॥ ३.३६.३१ ॥
เมื่อได้วิชานั้นแล้ว อรชุนผู้มีแขนทรงพลังจะทำให้สำเร็จ เพื่อประโยชน์แห่งอาวุธ ให้เขาไปหามเหนทรและรุทรด้วย
3.36.32
वरुणं च कुबेरं च धर्मराजं च पाण्डव ।
शक्तो ह्येष सुरान्द्रष्टुं तपसा विक्रमेण च ॥ ३.३६.३२ ॥
ข้าแต่ปาณฑพ ไปหาวรุณ กุเวร และพระธรรมราชด้วยเช่นกัน เพราะเขาสามารถเห็นเหล่าเทพได้ด้วยตบะและความกล้าหาญ
3.36.33
ऋषिरेष मेहातेजा नारायणसहायवान् ।
पुराणः शास्वतो देवस्त्वजेयो जिष्णुरच्युतः ॥ ३.३६.३३ ॥
ฤๅษีผู้มีเดชะยิ่งนี้มีนารายณะเป็นผู้ช่วย เขาคือเทพผู้เก่าแก่และนิรันดร์ ไม่มีใครเอาชนะได้ ผู้ชนะ และไม่มีวันเสื่อมสลาย
3.36.34
अस्त्राणीनद्राच्च रुद्राच्च लोकपालेभ्य एव च ।
समादाय महाबाहुर्महत्कर्म करिष्यति ॥ ३.३६.३४ ॥
เมื่อได้รับอาวุธจากพระอินทร์ จากพระรุทร และจากเหล่าโลกบาลแล้ว ผู้มีแขนทรงพลังจะกระทำกิจอันยิ่งใหญ่
3.36.35
वनादस्माच्च कौन्तेय वनमन्यद्विचिन्त्यताम् ।
निवासार्थाय यद्युक्तं भवेद्वः पृथिवीपते ॥ ३.३६.३५ ॥
ข้าแต่โอรสของกุนตี และข้าแต่จอมปฐพี จงพิจารณาหาป่าอื่นนอกจากป่านี้ ถ้าเหมาะสมที่จะเป็นที่พำนักของพวกท่าน
3.36.36
एकत्रचिरवासो हि न प्रीतिजननो भवेत् ।
तापसानां च शान्तानां भवेदुद्वेगकारकः ॥ ३.३६.३६ ॥
การอยู่ที่เดียวนานๆ ย่อมไม่ก่อความยินดี และสำหรับนักพรตผู้สงบ อาจกลายเป็นเหตุแห่งความวุ่นวายได้
3.36.37
मृगाणामुपरोधश्च वीरुदोषधिसंक्षयः ।
बिभर्षि च बहून्विप्रान्वेदवेदाङ्गपारगान् ॥ ३.३६.३७ ॥
เนื้อสมันถูกรบกวน พืชพรรณและสมุนไพรต่างๆ ก็ถูกทำลาย แต่ท่านยังเลี้ยงดูพราหมณ์จำนวนมากที่ชำนาญในพระเวทและเวทางค์
3.36.38
एवमुक्त्वा प्रपन्नाय शुचये भगवान्प्रभुः ।
प्रोवाच योगतत्त्वज्ञो योगविद्यामनुत्तमाम् ॥ ३.३६.३८ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงอำนาจ ผู้รู้แก่นแท้แห่งโยคะ ได้ประทานวิชาโยคะอันสูงสุดแก่ยุธิษฐิระ ผู้เข้าพึ่งพิงและบริสุทธิ์
3.36.39
धर्मराजाय धीमान्स व्यासः सत्यवतीसुतः ।
अनुज्ञाय च कौन्तेयं तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.३६.३९ ॥
วยาสผู้ฉลาด บุตรของสัตยวดี ได้ลาพระยุธิษฐิระ โอรสของกุนตี ผู้เป็นพระราชาแห่งธรรม แล้วก็อันตรธานหายไปตรงนั้นเอง
3.36.40
युधिष्ठिरस्तु धर्मात्मा तद्ब्रह्म मनसा यतः ।
धारयामास मेधावी कालेकाले सदाऽभ्यसन् ॥ ३.३६.४० ॥
ส่วนยุธิษฐิระ ผู้มีธรรมในใจและมีปัญญา ได้ตรึกระลึกถึงพรหมวิทยานั้นด้วยใจ และฝึกฝนอยู่เสมอตามกาลอันควร
3.36.41
स व्यासवाक्यमुदितो वनाद्द्वैतवनात्ततः ।
ययौ सरस्वतीकूले काम्यकं नाम काननम् ॥ ३.३६.४१ ॥
ครั้นได้ฟังถ้อยคำของฤๅษีวยาสแล้วก็ยินดี ท่านจึงออกจากป่าทไวตวนะ แล้วไปยังป่าชื่อกามยกะ ริมฝั่งแม่น้ำสรัสวตี
3.36.42
तमन्वयुर्महाराज शिक्षाक्षरविशारदाः ।
ब्राह्मणास्तपसा युक्ता देवेन्द्रमृषयो यथा ॥ ३.३६.४२ ॥
โอ้มหาราชา พราหมณ์ผู้เชี่ยวชาญในศิกษา และอักษร ผู้ประกอบด้วยตบะ ได้ติดตามท่านไป ดังฤๅษีทั้งหลายติดตามพระอินทร์ เจ้าแห่งเทวดา
3.36.43
ततः काम्यकमासाद्य पुनस्ते भरतर्षभ ।
न्यविशन्त महात्मानः सामान्याः सपदानुगाः ॥ ३.३६.४३ ॥
ครั้นถึงป่ากามยกะแล้ว โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรตะ ท่านผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่เหล่านั้นก็พำนักอยู่ที่นั่นอีกครั้ง พร้อมด้วยผู้ติดตามและคนรับใช้
3.36.44
तत्रते न्यवसन्राजन्कंचित्कालं मनस्विनः ।
धनुर्वेदपरा वीरा गृणाना वेदमुत्तमम् ॥ ३.३६.४४ ॥
โอ้พระราชา ณ ที่นั้น วีรบุรุษผู้มีใจมั่นคงเหล่านั้นได้พำนักอยู่ระยะหนึ่ง อุทิศตนแด่ธนุรเวท และสาธยายเวทอันสูงสุด
3.36.45
चरन्तो मृगयां नित्यं शुद्धैर्बाणैर्मृगार्थिनः ।
पितृदैवतविप्रेभ्यो निर्वपन्तो यथाविधि ॥ ३.३६.४५ ॥
ท่านเหล่านั้นออกล่าสัตว์เป็นประจำ ใช้ลูกศรที่บริสุทธิ์ตามหาเนื้อ และถวายเครื่องบูชาแด่บรรพบุรุษ เทวดา และพราหมณ์ ตามพิธีที่กำหนดไว้