മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.36.1
भीमसेनवचः श्रुत्वा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
निःश्वस्य पुरुषव्याघ्रः संप्रदध्यौ परंतपः ॥ ३.३६.१ ॥
ഭീമസേനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് കുന്തീപുത്രനായ യുധിഷ്ഠിരൻ നെടുവീർപ്പിട്ടു; ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്ന ആ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ ആഴത്തിൽ ചിന്തിച്ചു.
3.36.2
श्रुता मे राजधर्माश्च वर्णानां च पृथक्पृथक् ।
आयत्यां च तदात्वे च यः पश्यति स पश्यति ॥ ३.३६.२ ॥
രാജധർമ്മങ്ങളും ഓരോ വർണ്ണത്തിന്റെയും ധർമ്മങ്ങളും ഞാൻ വേറിട്ടു കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ഭാവിയെയും വർത്തമാനത്തെയും കാണുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നവൻ.
3.36.3
धर्मस्य जानमानोऽहं गतिमग्र्यां सुदुर्विदाम् ।
कथं बलात्करिष्यामि मेरोरिव विवर्तनम् ॥ ३.३६.३ ॥
ധർമ്മത്തിന്റെ ഉന്നതമായ ഗതി, അറിയാൻ അതിദുഷ്കരമായത്, ഞാൻ അറിയുന്നവനായിരുന്നാലും, മേരുപർവ്വതം തിരിക്കുന്നതുപോലെ ബലം കൊണ്ട് ഞാൻ എങ്ങനെ ചെയ്യും?
3.36.4
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा विनिश्चित्येतिकृत्यताम् ।
भीमसेनमिद वाक्यमपदान्तरमब्रवीत् ॥ ३.३६.४ ॥
അദ്ദേഹം ഒരു മുഹൂർത്തനേരം ധ്യാനിച്ച്, ചെയ്യേണ്ടതു തീരുമാനിച്ച ശേഷം ഭീമസേനനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
3.36.5
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत ।
इदमन्यत्समादत्स्व वाक्यं मे वाक्यकोविद ॥ ३.३६.५ ॥
ഹേ മഹാബാഹോ, നീ പറയുന്നതുപോലെ തന്നെയാണിത്. ഹേ ഭാരതാ, വാക്കിൽ വിദഗ്ധനേ, ഇനി എന്റെ ഈ മറ്റൊരു വാക്കും ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കുക.
3.36.6
महापापानि कर्माणि यानि केवलसाहसात् ।
आरभ्यन्ते भीमसेन व्यथन्ते तानि भारत ॥ ३.३६.६ ॥
ഹേ ഭീമസേനാ, കേവലം സാഹസം കൊണ്ട് ആരംഭിക്കുന്ന മഹാപാപകർമ്മങ്ങളുണ്ട്; ഹേ ഭാരതാ, അവ വേദന നൽകുന്നു.
3.36.7
सुमन्त्रिते सुविक्रान्ते सुकृतेसुविचारिते ।
सिद्ध्यन्त्यर्था महाबाहो दैवं चात्र प्रदक्षिणम् ॥ ३.३६.७ ॥
നന്നായി ആലോചിച്ചും, നന്നായി വീര്യത്തോടെ ചെയ്തും, നന്നായി പൂർത്തിയാക്കിയും, നന്നായി വിചാരിച്ചും ചെയ്യുമ്പോൾ, ഹേ മഹാബാഹോ, കാര്യങ്ങൾ സിദ്ധിക്കുന്നു; ഇവിടെ ദൈവവും അനുകൂലമാണ്.
3.36.8
यत्तु केवलचापल्याद्बलदर्पोत्थितः स्वयम् ।
आरब्धव्यमिदं कार्यं मन्यसे शृणु तत्रमे ॥ ३.३६.८ ॥
കേവലം ചാപല്യത്താലും ബലദർപ്പത്താലും നീ സ്വയം എഴുന്നേറ്റ് ഈ കാര്യം ആരംഭിക്കേണ്ടതാണെന്ന് കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, അതെന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക.
3.36.9
भूरिश्रवाः शलश्चैव जलसन्धश्च वीर्यवान् ।
भीष्मो द्रोणश्च कर्णशच् द्रोणपुत्रश्च वीर्यवान् ॥ ३.३६.९ ॥
ഭൂരിശ്രവസ്സ്, ശല്യൻ, വീര്യവാനായ ജരാസന്ധൻ, ഭീഷ്മൻ, ദ്രോണൻ, കർണ്ണൻ, വീര്യവാനായ ദ്രോണപുത്രൻ (അശ്വത്ഥാമാവ്).
3.36.10
धार्तराष्ट्रा दुराधर्षा दुर्योधनपुरोगमाः ।
सर्व एव कृताशस्त्राश्च सततं चाततायिनः ॥ ३.३६.१० ॥
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ, ചെറുക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവർ, ദുര്യോധനൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവർ; എല്ലാവരും ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, എപ്പോഴും ആതതായികൾ.
3.36.11
राजानः पार्थिवाश्चैव येऽस्माभिरुपतापिताः ।
ते श्रिताः कौरवं पक्षं जातस्नेहाश्च सांप्रतम् ॥ ३.३६.११ ॥
നമ്മളാൽ പീഡിതരായ രാജാക്കന്മാരും ഭൂപാലന്മാരും ഇപ്പോൾ കൗരവപക്ഷത്ത് ചേർന്നിരിക്കുന്നു; അവരിൽ സ്നേഹം ജനിച്ചിരിക്കുന്നു.
3.36.12
दुर्योधनहिते युक्ता न तथाऽस्मासु भारत ।
पूर्णकोशा बलोपेताः प्रयतिष्यन्ति रक्षणे ॥ ३.३६.१२ ॥
ഹേ ഭാരത, അവർ ദുര്യോധനന്റെ ഹിതത്തിൽ വ്യാപൃതരാണ്; നമ്മളോട് അങ്ങനെയല്ല; നിറഞ്ഞ ഖജനാവോടും സേനയോടും കൂടി അവർ സംരക്ഷണത്തിന് പരിശ്രമിക്കും.
3.36.13
सर्वे कौरवसैन्यस् सपुत्रामात्यसैनिकाः ।
संविभक्ता हि मात्राभिर्भोगैरपि च सर्वशः ॥ ३.३६.१३ ॥
കൗരവസൈന്യം മുഴുവൻ, പുത്രന്മാരോടും മന്ത്രിമാരോടും സൈനികരോടും കൂടി, യഥാർത്ഥത്തിൽ എല്ലാവിധത്തിലും സമ്പത്തും ഭോഗങ്ങളും നന്നായി വിതരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
3.36.14
दुर्योधनेन ते वीरा मानिताश्च विशेषतः ।
प्राणांस्त्यक्ष्यन्ति संग्रामे इति मे निश्चिता मतिः ॥ ३.३६.१४ ॥
ദുര്യോധനനാൽ പ്രത്യേകമായി ആദരിക്കപ്പെട്ട ആ വീരന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ പ്രാണൻ ത്യജിക്കും എന്നത് എന്റെ ഉറച്ച അഭിപ്രായം.
3.36.15
समा यद्यपि भीष्मस्य वृत्तिरस्मासु तेषु च ।
द्रोणस् च महाबाहो कृषस्य च महात्मनः ॥ ३.३६.१५ ॥
ഭീഷ്മരുടെ പെരുമാറ്റം നമ്മോടും അവരോടും സമമാണെങ്കിലും, ഹേ മഹാബാഹോ, ദ്രോണന്റെയും മഹാത്മാവായ കൃപന്റെയും പെരുമാറ്റവും അങ്ങനെതന്നെ.
3.36.16
अवश्यं राजपिण्डस्तैर्निर्वेश्य इति मे मतिः ।
तस्मात्त्यक्ष्यन्ति संग्रामे प्राणानपि सुदुस्त्यजान् ॥ ३.३६.१६ ॥
രാജാന്നത്തിന്റെ കടം അവർ തീർച്ചയായും വീട്ടണം എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. അതിനാൽ യുദ്ധത്തിൽ അത്യന്തം ത്യജിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള പ്രാണനെയും അവർ ത്യജിക്കും.
3.36.17
सर्वेदिव्यास्त्रविद्वांसः सर्वे धर्मपरायणाः ।
अजेयाश्चेति मे बुद्धिरपि देवैः सवासवैः ॥ ३.३६.१७ ॥
അവരെല്ലാം ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്നവരാണ്, എല്ലാവരും ധർമ്മപരായണരാണ്; വാസവനോടുകൂടിയ ദേവന്മാർക്കുപോലും അവരെ ജയിക്കാനാവില്ല എന്നാണ് എന്റെ ബുദ്ധി.
3.36.18
अमर्षी नित्यसंरब्धस्तत्र कर्णो महारथः ।
सर्वास्त्रविदनाधृष्यो ह्यभेद्यकवचावृतः ॥ ३.३६.१८ ॥
അവിടെ കർണ്ണൻ — അസഹിഷ്ണുവും എപ്പോഴും കോപിച്ചവനുമായ മഹാരഥൻ; എല്ലാ അസ്ത്രങ്ങളും അറിയുന്നവൻ, ആക്രമിക്കാനാവാത്തവൻ, ഭേദിക്കാനാവാത്ത കവചത്താൽ മൂടപ്പെട്ടവൻ.
3.36.19
अनिर्जित्यरणे सर्वानेतान्पुरुषसत्तमान् ।
अशक्यो ह्यसहायेन हन्तुं दुर्योधनस्त्वया ॥ ३.३६.१९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഈ പുരുഷോത്തമന്മാരെയെല്ലാം ജയിക്കാതെ, സഹായികളില്ലാതെ നിനക്ക് ദുര്യോധനനെ വധിക്കുവാൻ കഴിയില്ല.
3.36.20
न निद्रामधिगच्छामि चिन्तयानो वृकोदर ।
अतिसर्वान्धनुर्ग्राहान्सूतपुत्रस्य लाघवम् ॥ ३.३६.२० ॥
വൃകോദരാ! ചിന്തിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ എനിക്ക് ഉറക്കം വരുന്നില്ല; സൂതപുത്രന്റെ കൈവേഗം എല്ലാ വില്ലാളികളെയും കവിയുന്നു.
3.36.21
एतद्वचनमाज्ञाय भीमसेनोऽत्यमर्षणः ।
बभूव शान्तिसंयुक्तो गुरोर्वचनवारितः ॥ ३.३६.२१ ॥
ഈ വാക്ക് മനസ്സിലാക്കിയ അത്യന്തം കോപിഷ്ഠനായ ഭീമസേനൻ ഗുരുവിന്റെ വാക്കുകളാൽ തടയപ്പെട്ട് ശാന്തനായി.
3.36.22
तयोः संवदतोरेवं तदा पाण्डवयोर्द्वयोः ।
आजगाम महायोगी व्यासः सत्यवतीसुतः ॥ ३.३६.२२ ॥
ആ രണ്ടു പാണ്ഡവർ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ മഹായോഗിയായ സത്യവതീപുത്രൻ വ്യാസൻ വന്നു.
3.36.23
सोऽभिगम्य यथान्यायं पाण्डवैः प्रतिपूजितः ।
युधिष्ठिरमिदं वाक्यमुवाच वदतांवरः ॥ ३.३६.२३ ॥
അദ്ദേഹം യഥാവിധി സമീപിച്ചു; പാണ്ഡവർ അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു. പിന്നെ വക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അദ്ദേഹം യുധിഷ്ഠിരനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
3.36.24
युधिष्ठिर महाबाहो वेद्मि ते हृदयस्थितम् ।
मनीषया तत क्षिप्रमागतोस्मि नरर्षभ ॥ ३.३६.२४ ॥
ഹേ മഹാബാഹോ യുധിഷ്ഠിരാ! നിന്റെ ഹൃദയത്തിലുള്ളത് ഞാൻ അറിയുന്നു; അതിനാൽ ഹേ നരർഷഭാ, എന്റെ ബുദ്ധിയാൽ ഞാൻ വേഗം വന്നു.
3.36.25
भीष्माद्द्रोणात्कृपात्कर्णाद्द्रोणपुत्राच्च भारत ।
दुर्योधनान्नृपसुतात्तथा दुःशासनादपि ॥ ३.३६.२५ ॥
ഭാരതാ, ഭീഷ്മരിൽ നിന്നും ദ്രോണരിൽ നിന്നും കൃപരിൽ നിന്നും കർണ്ണനിൽ നിന്നും ദ്രോണപുത്രനിൽ നിന്നും ദുര്യോധനനിൽ നിന്നും രാജപുത്രനിൽ നിന്നും അതുപോലെ ദുഃശാസനനിൽ നിന്നും.
3.36.26
त्ते भयममित्रघ्न हृदि संपरिवर्तते ।
तत्तेऽहं नाशयिष्यामि विधिदृष्टेन हेतुना ॥ ३.३६.२६ ॥
ശത്രുഘ്‌നാ, നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വട്ടമിടുന്ന ആ ഭയത്തെ, വിധി കാണിച്ച ഉപായത്താൽ ഞാൻ നശിപ്പിക്കും.
3.36.27
तच्छ्रुत्वा धृतिमास्थाय कर्मणा प्रतिपादय ।
प्रतिपाद्य तु राजेन्द्र ततः क्षिप्रं ज्वरं जहि ॥ ३.३६.२७ ॥
അതു കേട്ട് ധൈര്യം അവലംബിച്ച് കർമ്മത്താൽ അത് നിർവ്വഹിക്കുക. രാജേന്ദ്രാ, നിർവ്വഹിച്ച ശേഷം വേഗം ആ ജ്വരത്തെ (വ്യഥയെ) ഉപേക്ഷിക്കുക.
3.36.28
तत एकान्तमानाय्य पाराशर्यो युधिष्ठिरम् ।
अब्रवीदुपपन्नार्थमिदं वाक्यविशारदः ॥ ३.३६.२८ ॥
പിന്നെ വാക്കുകളിൽ നിപുണനായ പരാശരപുത്രൻ (വ്യാസൻ) യുധിഷ്ഠിരനെ ഏകാന്തത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി, യുക്തമായ അർത്ഥത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.36.29
श्रेयसस्तेऽपरः कालः प्राप्तो भरतसत्तम ।
येनाभिभविता शत्रून्रणे पार्थो धनुर्धरः ॥ ३.३६.२९ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, നിന്റെ ശ്രേയസ്സിനായി മറ്റൊരു കാലം വന്നെത്തി; അതിനാൽ വില്ലാളിയായ പാർത്ഥൻ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കും.
3.36.30
गृहाणेमां मया प्रोक्तां सिद्धिं मूर्तिमर्तामिव ।
विद्यां प्रतिस्मृतिं नाम प्रपन्नाय ब्रवीमि ते ॥ ३.३६.३० ॥
ഞാൻ പറഞ്ഞ ഈ സിദ്ധിയെ സ്വീകരിക്കുക; അത് മൂർത്തരൂപം പോലെയാണ്. പ്രതിസ്മൃതി എന്ന ഈ വിദ്യ ശരണം പ്രാപിച്ച നിന്നോടു ഞാൻ പറയുന്നു.
3.36.31
यामवाप्यमहाबाहुरर्जुनः साधयिष्यति ।
अस्त्रहेतोर्महेन्द्रं च रुद्रं चैवाभिगच्छतु ॥ ३.३६.३१ ॥
മഹാബാഹുവായ അർജുനൻ ഏതു നേടി സാധിക്കുമോ അത്. അസ്ത്രങ്ങൾക്കായി അവൻ മഹേന്ദ്രനെയും രുദ്രനെയും സമീപിക്കട്ടെ.
3.36.32
वरुणं च कुबेरं च धर्मराजं च पाण्डव ।
शक्तो ह्येष सुरान्द्रष्टुं तपसा विक्रमेण च ॥ ३.३६.३२ ॥
പാണ്ഡവാ, വരുണനെയും കുബേരനെയും ധർമരാജനെയും. ഇവൻ തപസ്സുകൊണ്ടും വിക്രമംകൊണ്ടും ദേവന്മാരെ കാണാൻ ശക്തനാണ്.
3.36.33
ऋषिरेष मेहातेजा नारायणसहायवान् ।
पुराणः शास्वतो देवस्त्वजेयो जिष्णुरच्युतः ॥ ३.३६.३३ ॥
ഈ മഹാതേജസ്വിയായ ഋഷി നാരായണനെ സഹായിയായി ഉള്ളവൻ. അവൻ പുരാതനനും ശാശ്വതനുമായ ദേവനും അജേയനും ജിഷ്ണുവും അച്യുതനുമാണ്.
3.36.34
अस्त्राणीनद्राच्च रुद्राच्च लोकपालेभ्य एव च ।
समादाय महाबाहुर्महत्कर्म करिष्यति ॥ ३.३६.३४ ॥
ഇന്ദ്രനിൽനിന്നും രുദ്രനിൽനിന്നും ലോകപാലകരിൽനിന്നും അസ്ത്രങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് മഹാബാഹു മഹത്തായ കർമം ചെയ്യും.
3.36.35
वनादस्माच्च कौन्तेय वनमन्यद्विचिन्त्यताम् ।
निवासार्थाय यद्युक्तं भवेद्वः पृथिवीपते ॥ ३.३६.३५ ॥
കൗന്തേയാ, ഈ വനത്തിൽനിന്ന് മറ്റൊരു വനം ചിന്തിക്കണം, ഭൂപതേ, നിങ്ങളുടെ വാസത്തിന് യോജിച്ചതെങ്കിൽ.
3.36.36
एकत्रचिरवासो हि न प्रीतिजननो भवेत् ।
तापसानां च शान्तानां भवेदुद्वेगकारकः ॥ ३.३६.३६ ॥
ഒരിടത്ത് ദീർഘവാസം പ്രീതി നൽകുന്നതാകില്ല; ശാന്തരായ തപസ്വികൾക്ക് അത് ഉദ്വേഗം ഉണ്ടാക്കിയേക്കാം.
3.36.37
मृगाणामुपरोधश्च वीरुदोषधिसंक्षयः ।
बिभर्षि च बहून्विप्रान्वेदवेदाङ्गपारगान् ॥ ३.३६.३७ ॥
മാനുകൾക്ക് ഉപദ്രവവും വള്ളികൾക്കും ഔഷധികൾക്കും നാശവും ഉണ്ടാകുന്നു; എന്നിട്ടും വേദങ്ങളിലും വേദാംഗങ്ങളിലും പാരംഗതരായ അനേകം ബ്രാഹ്മണരെ നീ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.
3.36.38
एवमुक्त्वा प्रपन्नाय शुचये भगवान्प्रभुः ।
प्रोवाच योगतत्त्वज्ञो योगविद्यामनुत्तमाम् ॥ ३.३६.३८ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ശരണാഗതനും ശുചിയുമായ യുധിഷ്ഠിരനോട് യോഗതത്ത്വജ്ഞനായ ഭഗവാൻ ഉത്തമമായ യോഗവിദ്യ ഉപദേശിച്ചു.
3.36.39
धर्मराजाय धीमान्स व्यासः सत्यवतीसुतः ।
अनुज्ञाय च कौन्तेयं तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.३६.३९ ॥
ബുദ്ധിമാനായ സത്യവതീപുത്രൻ വ്യാസൻ, ധർമ്മരാജനായ കൗന്തേയനോട് അനുവാദം വാങ്ങി അവിടെത്തന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു.
3.36.40
युधिष्ठिरस्तु धर्मात्मा तद्ब्रह्म मनसा यतः ।
धारयामास मेधावी कालेकाले सदाऽभ्यसन् ॥ ३.३६.४० ॥
എന്നാൽ ധർമ്മാത്മാവും മേധാവിയുമായ യുധിഷ്ഠിരൻ ആ ബ്രഹ്മജ്ഞാനം മനസ്സിൽ ധരിച്ച്, കാലംതോറും എപ്പോഴും അഭ്യസിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
3.36.41
स व्यासवाक्यमुदितो वनाद्द्वैतवनात्ततः ।
ययौ सरस्वतीकूले काम्यकं नाम काननम् ॥ ३.३६.४१ ॥
വ്യാസവാക്കുകളിൽ സന്തുഷ്ടനായ അദ്ദേഹം ദ്വൈതവനത്തിൽനിന്ന് സരസ്വതീതീരത്തുള്ള കാമ്യകം എന്ന വനത്തിലേക്ക് പോയി.
3.36.42
तमन्वयुर्महाराज शिक्षाक्षरविशारदाः ।
ब्राह्मणास्तपसा युक्ता देवेन्द्रमृषयो यथा ॥ ३.३६.४२ ॥
മഹാരാജാവേ, ശിക്ഷയിലും അക്ഷരവിദ്യയിലും നിപുണരായ തപോനിഷ്ഠരായ ബ്രാഹ്മണർ അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു, ദേവേന്ദ്രനെ ഋഷിമാർ അനുഗമിക്കുന്നതുപോലെ.
3.36.43
ततः काम्यकमासाद्य पुनस्ते भरतर्षभ ।
न्यविशन्त महात्मानः सामान्याः सपदानुगाः ॥ ३.३६.४३ ॥
പിന്നീട് കാമ്യകവനത്തിലെത്തി, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ആ മഹാത്മാക്കൾ തങ്ങളുടെ പരിവാരങ്ങളോടൊപ്പം വീണ്ടും അവിടെ താമസിച്ചു.
3.36.44
तत्रते न्यवसन्राजन्कंचित्कालं मनस्विनः ।
धनुर्वेदपरा वीरा गृणाना वेदमुत्तमम् ॥ ३.३६.४४ ॥
രാജാവേ, ആ മനസ്വികളായ വീരന്മാർ കുറച്ചുകാലം അവിടെ താമസിച്ചു; ധനുർവേദത്തിൽ മുഴുകി ഉത്തമമായ വേദം ഓതിക്കൊണ്ട്.
3.36.45
चरन्तो मृगयां नित्यं शुद्धैर्बाणैर्मृगार्थिनः ।
पितृदैवतविप्रेभ्यो निर्वपन्तो यथाविधि ॥ ३.३६.४५ ॥
നിത്യവും വേട്ടയാടി, ശുദ്ധമായ അമ്പുകളാൽ മാൻ തേടി, പിതൃക്കൾക്കും ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും ചട്ടപ്രകാരം അർപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.