મહાભારત · અધ્યાય 3.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.38.1
भगवञ्श्रोतुमिच्छासमि पार्थस्याक्लिष्टकर्मणः ।
विस्तरेण कथामेतां यथाऽस्त्राण्युपलब्धवान् ॥ ३.३८.१ ॥
હે ભગવન્, નિષ્કલંક કર્મો કરનાર પાર્થ (અર્જુન)ની આ કથા વિસ્તારથી સાંભળવા ઇચ્છું છું; તેણે અસ્ત્રો કેવી રીતે મેળવ્યાં તે.
3.38.2
कथं च पुरुषव्याघ्रो दीर्घबाहुर्धनंजयः ।
वनं प्रविष्टस्तेजस्वी निर्मनुष्यमभीतवत् ॥ ३.३८.२ ॥
પુરુષોમાં વ્યાઘ્ર, દીર્ઘબાહુ, તેજસ્વી ધનંજય (અર્જુન) નિર્જન વનમાં નિર્ભય થઈને કેવી રીતે પ્રવેશ્યો?
3.38.3
किंचानेन कृतंतत्रवसता ब्रह्मवित्तम ।
कथं च भगवान्स्थाणुर्देवराजश्च तोषितः ॥ ३.३८.३ ॥
હે બ્રહ્મવેત્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ, ત્યાં વસતાં તેણે શું કર્યું? ભગવાન સ્થાણુ (શિવ) અને દેવરાજ (ઇન્દ્ર) કેવી રીતે પ્રસન્ન થયા?
3.38.4
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं त्वत्प्रसादाद्द्विजोत्तम ।
त्वं हि सर्वज्ञ दिव्यं च मानुषं चैव वेत्थ ॥ ३.३८.४ ॥
હે દ્વિજોત્તમ, તમારી કૃપાથી હું આ જ સાંભળવા ઇચ્છું છું. તમે સર્વજ્ઞ છો; દિવ્ય અને માનુષ બંને તમે જાણો છો.
3.38.5
अत्यद्भुतं महाप्राज्ञ रोमहर्षणमर्जुनः ।
भवेन सह संग्रामं चकाराप्रतिमं किल।
पुरा प्रहरतांश्रेष्ठः संग्रामेष्वपराजितः ॥ ३.३८.५ ॥
હે મહાપ્રાજ્ઞ, અત્યંત અદ્ભુત અને રોમાંચકારી વાત: અર્જુને ભવ (શિવ) સાથે અપ્રતિમ યુદ્ધ કર્યું હતું. યોદ્ધાઓમાં શ્રેષ્ઠ અને યુદ્ધોમાં અપરાજિત એવા તેણે તે કર્યું.
3.38.6
यच्छ्रुत्वा नरसिंहानां दैन्यहर्षातिविस्मयात् ।
शूराणामपि पार्थानां हृदयानि चकम्पिरे ॥ ३.३८.६ ॥
તે સાંભળીને નરસિંહ સમાન વીરોનાં, શૂર પાર્થોનાં પણ હૃદયો દૈન્ય, હર્ષ અને અત્યંત વિસ્મયથી કંપી ઊઠ્યાં.
3.38.7
यद्यच्च कृतवानन्यत्पार्थस्तदस्विलं वद ॥ ३.३८.७ ॥
પાર્થે બીજું જે કંઈ કર્યું, તે બધું સંપૂર્ણપણે કહો.
3.38.8
न ह्यस् निन्दितं जिष्णोः सुसूक्ष्ममपि लक्षये ।
चरितं यस्य शूरस्य तन्मे सर्वं प्रकीर्तय ॥ ३.३८.८ ॥
તે શૂર જિષ્ણુ (અર્જુન)ના આચરણમાં અતિ સૂક્ષ્મ પણ નિંદનીય હું જોતો નથી. તે વીરનું સંપૂર્ણ ચરિત્ર મને કહો.
3.38.9
कथयिष्यामि ते तात कथामेतां महात्मनः ।
दिव्यां कौरवशार्दूल महतीमद्भुतोपमाम् ॥ ३.३८.९ ॥
હે પ્રિય, તે મહાત્માની આ દિવ્ય કથા હું તને કહીશ, હે કૌરવોમાં વ્યાઘ્ર; તે મહાન અને અદ્ભુત જેવી છે.
3.38.10
गात्रसंस्पर्शसंबद्धां त्र्यम्बकेण महाहवे ।
पार्थस्य देवदेवेन शृणु सम्यक्समागमम् ॥ ३.३८.१० ॥
મહાયુદ્ધમાં ત્ર્યંબક (શિવ) સાથે દેવોના દેવ દ્વારા પાર્થનો શરીર-સ્પર્શ સાથે જોડાયેલો સમાગમ બરાબર સાંભળ.
3.38.11
युधिष्ठिरनियोगात्स जगामामितविक्रमः ।
शक्रं सुरेश्वरं द्रष्टुं देवदेवं च शंकरम् ॥ ३.३८.११ ॥
યુધિષ્ઠિરની આજ્ઞાથી તે અમિત પરાક્રમી દેવોના સ્વામી ઇન્દ્ર અને દેવોના દેવ શંકરને જોવા ગયો.
3.38.12
दिव्यं तद्धनुरादाय खङ्गं च पुरुषर्षभः ।
महाबलो महाबाहुरर्जुनः कार्यसिद्धये ॥ ३.३८.१२ ॥
પુરુષોમાં વૃષભ, મહાબળવાન, મહાબાહુ અર્જુન, તે દિવ્ય ધનુષ્ય અને ખડ્ગ લઈને કાર્યસિદ્ધિ માટે.
3.38.13
दिशं ह्युदीचीं कौरव्यो हिमवच्छिखरं प्रति ।
ऐन्द्रिः स्थिरमना राजन्सर्वलोकमहारथः ॥ ३.३८.१३ ॥
હે રાજન્, ઇન્દ્રપુત્ર, સ્થિરમનવાળો, સર્વલોકમાં પ્રસિદ્ધ મહારથી કૌરવ અર્જુન ઉત્તર દિશામાં હિમાલયના શિખર તરફ ગયો.
3.38.14
त्वरया परया युक्तस्तपसे धृतनिश्चयः ।
वनं कण्टकितं घोरमेक एवान्वपद्यत ॥ ३.३८.१४ ॥
અત્યંત ઉતાવળથી, તપ માટે દૃઢ નિશ્ચય સાથે અર્જુન એકલો કાંટાળા ભયાનક વનમાં પ્રવેશ્યો.
3.38.15
नानापुष्पफलोपेतं नानापक्षिनिनादितम् ।
नानामृगगणाकीर्णं सिद्धचारणसेवितम् ॥ ३.३८.१५ ॥
તે વન નાના પ્રકારનાં ફૂલ અને ફળોથી યુક્ત, નાના પક્ષીઓના કલરવથી ગુંજતું, નાના મૃગસમૂહોથી ભરેલું અને સિદ્ધ-ચારણોથી સેવિત હતું.
3.38.16
ततः प्रयाते बीभत्सौ वनं मानुषवर्जितम् ।
शङ्खानां पटहानां च शब्दः समभवद्दिवि ॥ ३.३८.१६ ॥
પછી બીભત્સુ અર્જુન મનુષ્યવિહીન વનમાં ગયો ત્યારે આકાશમાં શંખ અને પટહનો ધ્વનિ ગુંજી ઊઠ્યો.
3.38.17
पुष्पवर्षं च सुमहन्निपपात महीतले ।
मेघजालं च सततं छादयामास सर्वतः ॥ ३.३८.१७ ॥
પૃથ્વી પર અતિ વિશાળ પુષ્પવર્ષા થઈ; મેઘજાળ સર્વ બાજુથી સતત તેને ઢાંકી રહ્યું.
3.38.18
सोतीत्य वनदुर्गाणि सन्निकर्षे महागिरेः ।
शुशुभे हिमवत्पृष्ठे वसमानोऽर्जुनस्तदा ॥ ३.३८.१८ ॥
વનના દુર્ગમ સ્થળોને પાર કરીને તે મહાપર્વતની નજીક પહોંચ્યો; ત્યારે હિમાલયના ઢોળાવ પર વસતો અર્જુન શોભી ઊઠ્યો.
3.38.19
तत्रतत्र द्रुमान्फुल्लान्विहगैर्वल्गुनादितान् ।
नदीश्च विपुलावर्ता वैदूर्यनीलसंनिभाः ॥ ३.३८.१९ ॥
ઠેરઠેર ફૂલેલાં વૃક્ષો હતાં, પક્ષીઓના મધુર કલરવથી ગુંજતાં; અને મોટા વમળવાળી, વૈડૂર્યમણિ જેવી નીલી નદીઓ હતી.
3.38.20
हंसकारण्डवोद्गीताः सारसाभिरुतास्तथा ।
पुंस्कोकिलरुताश्चैव क्रौञ्चबर्हिणनादिताः ॥ ३.३८.२० ॥
હંસ અને કારંડવોના ગાનથી, સારસોની કૂકથી, નર કોયલોના ટહુકાથી, તેમજ ક્રૌંચ અને મોરના નાદથી તે ગુંજતાં હતાં.
3.38.21
मनोहरवनोपेतास्तस्मिन्नतिरथोऽर्जुनः ।
पुण्यशीतामलजलाः पश्यन्प्रीतमनाऽभवत् ॥ ३.३८.२१ ॥
ત્યાંના મનોહર વનો અને પવિત્ર, શીતળ, નિર્મળ જળ જોઈને અતિરથી અર્જુન પ્રસન્ન મનવાળા થયા.
3.38.22
रमणीये वनोद्देशे रममाणोऽर्जुनस्तदा ।
तपस्युग्रे वर्तमान उग्रतेजा महामनाः ॥ ३.३८.२२ ॥
તે રમણીય વનપ્રદેશમાં રમતા રમતા ઉગ્ર તેજવાળા, મહામનસ્વી અર્જુન ત્યારે ઘોર તપમાં લાગી ગયા.
3.38.23
दर्भचीरं निवस्याथ दण्डाजिनबिभूषितः ।
शीर्णं च पतितं भूमौ पर्णं समुपभुक्तवान् ॥ ३.३८.२३ ॥
દર્ભનું વસ્ત્ર પહેરીને, દંડ અને મૃગચર્મથી શોભિત થઈને તેમણે જમીન પર પડેલાં સુકાયેલાં પાંદડાં ખાધાં.
3.38.24
पूर्णेपूर्णे त्रिररात्रे तु मासमेकं फलाशनः ।
द्विगुणेनैव कालेन द्वितीयं मासमत्ययात् ॥ ३.३८.२४ ॥
દર ત્રણ રાત પૂરી થાય ત્યારે એક મહિનો ફળ ખાઈને રહ્યા; બમણા સમયમાં બીજો મહિનો પસાર કર્યો.
3.38.25
तृतीयमपि मासं स क्रमेणाहारमाचरन् ।
चतुर्थे त्वथ संप्राप्ते मासे भरतसत्तमः ॥ ३.३८.२५ ॥
ત્રીજા મહિનામાં પણ તે ક્રમશઃ આહાર લેતા રહ્યા; પછી ચોથો મહિનો આવ્યો ત્યારે ભરતશ્રેષ્ઠ…
3.38.26
वायुभक्षो महाबाहुरभवत्पाण्डुनन्दनः ।
ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बः पादाङ्गुष्ठाग्रधिष्ठितः ॥ ३.३८.२६ ॥
મહાબાહુ પાંડુપુત્ર માત્ર વાયુ ભક્ષણ કરનાર બન્યા; બાહુ ઊંચા કરીને, આધાર વિના, પગના અંગૂઠાના અગ્રભાગ પર ઊભા રહીને.
3.38.27
सदोपस्पर्शनाच्चास्य बभूवुरमितौजसः ।
विद्युदम्भोरुहनिभा जटास्तस्य महात्मनः ॥ ३.३८.२७ ॥
સદા આચમન કરવાથી તે અમિત તેજસ્વી મહાત્માની જટાઓ વીજળી અને કમળ જેવી થઈ ગઈ.
3.38.28
ततो महर्षयः सर्वे जग्मुर्देवं पिनाकिनम् ।
विवेदयिषवः पार्थं तपस्युग्रे समास्थितम् ॥ ३.३८.२८ ॥
ત્યારે બધા મહર્ષિઓ પિનાકધારી દેવ પાસે ગયા; ઉગ્ર તપમાં લીન પાર્થની વાત જણાવવાની ઇચ્છાથી.
3.38.29
नीलकण्ठं महादेवमभिवाद्य प्रणम्य च ।
सर्वे निवेदयामासुः कर्म तत्फल्गुनस्य ह ॥ ३.३८.२९ ॥
નીલકંઠ મહાદેવને અભિવાદન અને પ્રણામ કરીને બધાએ ફાલ્ગુનનું તે કર્મ નિવેદન કર્યું.
3.38.30
एकः पार्थो महातेजा हिमवत्पृष्ठमाश्रितः ।
उग्रे तपरसि दुष्पारे स्थितो धूमापयन्दिशः ॥ ३.३८.३० ॥
મહાતેજસ્વી પાર્થ એકલા હિમાલયની પીઠ પર આશ્રય લઈ ઉગ્ર અને દુષ્કર તપમાં સ્થિત છે, દિશાઓને ધૂમ્રથી ભરી દેતા.
3.38.31
तस्य देवेश न वयं विद्मः सर्वे चिकीर्षितम् ।
संतापयति नः सर्वानसौ साधु निवार्यताम् ॥ ३.३८.३१ ॥
હે દેવેશ, તે શું કરવા ઇચ્છે છે તે અમે કોઈ જાણતા નથી. તે અમ સૌને સંતાપી રહ્યો છે; તેને સારી રીતે રોકવામાં આવે.
3.38.32
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा मुननां भावितात्मनाम् ।
उमापतिर्भूतपतिर्वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ३.३८.३२ ॥
તે ભાવિતાત્મા મુનિઓનું તે વચન સાંભળીને ઉમાપતિ ભૂતપતિએ આ વાક્ય કહ્યું.
3.38.33
न वो विषादः कर्तव्यः फल्गुनं प्रति सर्वशः ।
शीघ्रं गच्छत संहृष्टा यथागतमतन्द्रिताः ॥ ३.३८.३३ ॥
ફલ્ગુન (અર્જુન) વિશે તમારે કોઈ પણ રીતે વિષાદ ન કરવો. પ્રસન્ન અને અથાક થઈને, જેમ આવ્યા તેમ જ જલદી પાછા જાઓ.
3.38.34
अहमस्य विजानामि संकल्पं मनसि स्थितम् ।
नास्य स्वर्गस्पृहा काचिन्नैश्वर्यस्य न चायुषः।
यत्तस्य काङ्क्षितं प्राप्तुं तत्करिष्येऽहमद्य वै ॥ ३.३८.३४ ॥
તેના મનમાં રહેલો સંકલ્પ હું જાણું છું. તેને સ્વર્ગની કોઈ ઇચ્છા નથી, ન ઐશ્વર્યની, ન દીર્ઘાયુની. તે જે મેળવવા ઇચ્છે છે તે આજે જ હું અવશ્ય કરીશ.
3.38.35
तच्छ्रुत्वा शर्ववचनमृषयः सत्यवादिनः ।
प्रहृष्टमनसो जग्मुर्यथास्वं पुनराश्रमम् ॥ ३.३८.३५ ॥
શર્વનું તે વચન સાંભળીને સત્યવાદી ઋષિઓ પ્રસન્ન મનથી પોતપોતાના આશ્રમ તરફ પાછા ગયા.