มหาภารตะ · อัธยายะ 3.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.38.1
भगवञ्श्रोतुमिच्छासमि पार्थस्याक्लिष्टकर्मणः ।
विस्तरेण कथामेतां यथाऽस्त्राण्युपलब्धवान् ॥ ३.३८.१ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังเรื่องนี้โดยพิสดาร คือเรื่องของพระปารถ (อรชุน) ผู้มีกรรมอันไม่ลำบาก ว่าท่านได้อาวุธต่าง ๆ มาอย่างไร
3.38.2
कथं च पुरुषव्याघ्रो दीर्घबाहुर्धनंजयः ।
वनं प्रविष्टस्तेजस्वी निर्मनुष्यमभीतवत् ॥ ३.३८.२ ॥
และธนัญชัย (อรชุน) ผู้เป็นดั่งเสือในหมู่มนุษย์ แขนยาว มีรัศมีสง่า เข้าไปในป่าที่ปราศจากผู้คนได้อย่างไร โดยไม่หวาดกลัว
3.38.3
किंचानेन कृतंतत्रवसता ब्रह्मवित्तम ।
कथं च भगवान्स्थाणुर्देवराजश्च तोषितः ॥ ३.३८.३ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในผู้รู้พรหมัน ท่านทำอะไรในป่านั้นขณะพำนักอยู่ที่นั่น และพระสถาณุ (พระศิวะ) ผู้ทรงเป็นที่เคารพ กับพระราชาแห่งเทวดา (พระอินทร์) ทรงพอพระทัยอย่างไร
3.38.4
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं त्वत्प्रसादाद्द्विजोत्तम ।
त्वं हि सर्वज्ञ दिव्यं च मानुषं चैव वेत्थ ॥ ३.३८.४ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในผู้เกิดสองครั้ง ด้วยพระกรุณาของท่าน ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังเรื่องนี้ เพราะท่านเป็นผู้รู้ทุกสิ่ง ท่านรู้ทั้งเรื่องของเทวดาและของมนุษย์
3.38.5
अत्यद्भुतं महाप्राज्ञ रोमहर्षणमर्जुनः ।
भवेन सह संग्रामं चकाराप्रतिमं किल।
पुरा प्रहरतांश्रेष्ठः संग्रामेष्वपराजितः ॥ ३.३८.५ ॥
ข้าแต่ผู้มีปัญญายิ่งใหญ่ เรื่องนี้น่าอัศจรรย์ยิ่งนัก ทำให้ขนลุกชัน คืออรชุนได้ต่อสู้ในสงครามอันหาที่เปรียบมิได้กับพระภวะ (พระศิวะ) จริงอยู่ ผู้เป็นยอดนักรบ ไม่เคยพ่ายแพ้ในการรบมาก่อน ได้กระทำเช่นนี้
3.38.6
यच्छ्रुत्वा नरसिंहानां दैन्यहर्षातिविस्मयात् ।
शूराणामपि पार्थानां हृदयानि चकम्पिरे ॥ ३.३८.६ ॥
เมื่อได้ฟังเรื่องนั้น หัวใจของแม้พระปาณฑพผู้กล้าหาญ ซึ่งเป็นดั่งสิงห์ในหมู่มนุษย์ ก็สั่นสะท้านด้วยความหดหู่ ปีติ และความพิศวงอย่างยิ่ง
3.38.7
यद्यच्च कृतवानन्यत्पार्थस्तदस्विलं वद ॥ ३.३८.७ ॥
และสิ่งอื่นใดที่พระปารถ (อรชุน) ได้กระทำ ขอท่านจงเล่าให้ข้าพเจ้าฟังโดยครบถ้วน
3.38.8
न ह्यस् निन्दितं जिष्णोः सुसूक्ष्ममपि लक्षये ।
चरितं यस्य शूरस्य तन्मे सर्वं प्रकीर्तय ॥ ३.३८.८ ॥
ข้าพเจ้าไม่เห็นความผิดที่น่าตำหนิแม้เพียงเล็กน้อยที่สุดในความประพฤติของพระชิษณุผู้ชนะ ขอท่านเล่ากิจทั้งหมดของวีรบุรุษผู้นั้นให้ข้าพเจ้าฟัง
3.38.9
कथयिष्यामि ते तात कथामेतां महात्मनः ।
दिव्यां कौरवशार्दूल महतीमद्भुतोपमाम् ॥ ३.३८.९ ॥
ลูกรัก เราจะเล่าเรื่องทิพย์ของผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นี้ให้เจ้าฟัง ข้าแต่เสือในหมู่เการพ เรื่องนี้ยิ่งใหญ่และน่าอัศจรรย์
3.38.10
गात्रसंस्पर्शसंबद्धां त्र्यम्बकेण महाहवे ।
पार्थस्य देवदेवेन शृणु सम्यक्समागमम् ॥ ३.३८.१० ॥
ขอเจ้าจงฟังการพบกันของพระปารถกับพระผู้มีสามตา เทพเหนือเทพ ในการสงครามครั้งใหญ่ อันเกี่ยวข้องกับการสัมผัสร่างกายให้ดีเถิด
3.38.11
युधिष्ठिरनियोगात्स जगामामितविक्रमः ।
शक्रं सुरेश्वरं द्रष्टुं देवदेवं च शंकरम् ॥ ३.३८.११ ॥
ด้วยพระบัญชาของพระยุธิษฐิระ ท่านผู้มีพลานุภาพหาประมาณมิได้นั้นจึงเสด็จไปเพื่อเฝ้าพระศักระ เจ้าแห่งเทวดา และพระศังกร เทพเหนือเทพ
3.38.12
दिव्यं तद्धनुरादाय खङ्गं च पुरुषर्षभः ।
महाबलो महाबाहुरर्जुनः कार्यसिद्धये ॥ ३.३८.१२ ॥
ท่านผู้เป็นดั่งวัวผู้เลิศในหมู่มนุษย์ มีกำลังมาก มีแขนใหญ่ คืออรชุน ได้ถือธนูและดาบทิพย์นั้น เพื่อให้กิจสำเร็จ
3.38.13
दिशं ह्युदीचीं कौरव्यो हिमवच्छिखरं प्रति ।
ऐन्द्रिः स्थिरमना राजन्सर्वलोकमहारथः ॥ ३.३८.१३ ॥
ข้าแต่พระราชา กุรุวงศ์ อรชุนผู้เป็นโอรสของพระอินทร์ มีใจมั่นคง เป็นมหารถีผู้มีชื่อเสียงในทุกโลก ได้มุ่งหน้าไปทางทิศเหนือ สู่ยอดเขาหิมาลัย
3.38.14
त्वरया परया युक्तस्तपसे धृतनिश्चयः ।
वनं कण्टकितं घोरमेक एवान्वपद्यत ॥ ३.३८.१४ ॥
ด้วยความเร่งรีบอย่างยิ่ง และตั้งใจแน่วแน่จะบำเพ็ญตบะ อรชุนผู้เดียวได้เข้าไปในป่าอันน่าสะพรึงกลัวและเต็มไปด้วยหนาม
3.38.15
नानापुष्पफलोपेतं नानापक्षिनिनादितम् ।
नानामृगगणाकीर्णं सिद्धचारणसेवितम् ॥ ३.३८.१५ ॥
ป่านั้นอุดมด้วยดอกไม้และผลไม้หลายชนิด ก้องกังวานด้วยเสียงร้องของนกหลายพันธุ์ เต็มไปด้วยฝูงกวาง และมีสิทธะกับจารณะมาอาศัยอยู่
3.38.16
ततः प्रयाते बीभत्सौ वनं मानुषवर्जितम् ।
शङ्खानां पटहानां च शब्दः समभवद्दिवि ॥ ३.३८.१६ ॥
ครั้นเมื่อพระพีภัตสุ (อรชุน) เสด็จเข้าสู่ป่าที่ปราศจากมนุษย์แล้ว เสียงสังข์และกลองก็ดังขึ้นบนท้องฟ้า
3.38.17
पुष्पवर्षं च सुमहन्निपपात महीतले ।
मेघजालं च सततं छादयामास सर्वतः ॥ ३.३८.१७ ॥
ฝนดอกไม้อันมากมายก็ตกลงสู่พื้นพสุธา และเมฆเป็นกลุ่มก็ปกคลุมไปทั่วทุกทิศอย่างต่อเนื่อง
3.38.18
सोतीत्य वनदुर्गाणि सन्निकर्षे महागिरेः ।
शुशुभे हिमवत्पृष्ठे वसमानोऽर्जुनस्तदा ॥ ३.३८.१८ ॥
ท่านผ่านเส้นทางอันยากลำบากของป่าไปแล้ว มาถึงบริเวณใกล้ภูเขาใหญ่ ขณะนั้นอรชุนผู้พำนักอยู่บนไหล่เขาหิมาลัยก็เปล่งรัศมีรุ่งเรือง
3.38.19
तत्रतत्र द्रुमान्फुल्लान्विहगैर्वल्गुनादितान् ।
नदीश्च विपुलावर्ता वैदूर्यनीलसंनिभाः ॥ ३.३८.१९ ॥
ที่นั่นมีต้นไม้ออกดอกบานอยู่ทั่วไป ก้องด้วยเสียงร้องไพเราะของนก และมีแม่น้ำที่มีวังน้ำวนกว้างใหญ่ เปล่งประกายดั่งลาปิสลาซูลีสีน้ำเงิน
3.38.20
हंसकारण्डवोद्गीताः सारसाभिरुतास्तथा ।
पुंस्कोकिलरुताश्चैव क्रौञ्चबर्हिणनादिताः ॥ ३.३८.२० ॥
มีเสียงหงส์และเป็ดขับขาน มีนกกระเรียนร้องเรียก และก้องด้วยเสียงนกกาเหว่าตัวผู้กับเสียงร้องของนกกระสาและนกยูง
3.38.21
मनोहरवनोपेतास्तस्मिन्नतिरथोऽर्जुनः ।
पुण्यशीतामलजलाः पश्यन्प्रीतमनाऽभवत् ॥ ३.३८.२१ ॥
เมื่อเห็นสถานที่นั้นซึ่งประดับด้วยป่าอันงดงาม และมีน้ำบริสุทธิ์ เย็น และใสสะอาด อรชุนผู้เป็นยอดนักรบรถศึกก็เกิดความยินดีในใจ
3.38.22
रमणीये वनोद्देशे रममाणोऽर्जुनस्तदा ।
तपस्युग्रे वर्तमान उग्रतेजा महामनाः ॥ ३.३८.२२ ॥
อรชุนผู้มีรัศมีกล้าและจิตใจยิ่งใหญ่ เพลิดเพลินอยู่ในบริเวณป่าอันน่ารื่นรมย์นั้น แล้วก็ตั้งตนบำเพ็ญตบะอันเข้มงวดในขณะนั้น
3.38.23
दर्भचीरं निवस्याथ दण्डाजिनबिभूषितः ।
शीर्णं च पतितं भूमौ पर्णं समुपभुक्तवान् ॥ ३.३८.२३ ॥
อรชุนนุ่งผ้าทำจากหญ้ากุศะ ประดับด้วยไม้เท้าและหนังกวาง แล้วก็กินใบไม้แห้งที่หล่นอยู่บนพื้นดิน
3.38.24
पूर्णेपूर्णे त्रिररात्रे तु मासमेकं फलाशनः ।
द्विगुणेनैव कालेन द्वितीयं मासमत्ययात् ॥ ३.३८.२४ ॥
ทุกครั้งที่ครบสามคืน ท่านดำรงชีพด้วยผลไม้เพียงอย่างเดียวตลอดหนึ่งเดือน และใช้เวลาเป็นสองเท่าของเดือนนั้นผ่านไปอีกหนึ่งเดือน
3.38.25
तृतीयमपि मासं स क्रमेणाहारमाचरन् ।
चतुर्थे त्वथ संप्राप्ते मासे भरतसत्तमः ॥ ३.३८.२५ ॥
แม้ในเดือนที่สาม ท่านก็รับอาหารตามลำดับ เมื่อถึงเดือนที่สี่ ยอดแห่งวงศ์ภรตะ
3.38.26
वायुभक्षो महाबाहुरभवत्पाण्डुनन्दनः ।
ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बः पादाङ्गुष्ठाग्रधिष्ठितः ॥ ३.३८.२६ ॥
โอ บุตรแห่งปาณฑุผู้มีแขนทรงพลัง ท่านกลายเป็นผู้ดำรงชีพด้วยลมเพียงอย่างเดียว ยกแขนขึ้น ไม่มีที่พึ่ง ยืนอยู่บนปลายนิ้วหัวแม่เท้า
3.38.27
सदोपस्पर्शनाच्चास्य बभूवुरमितौजसः ।
विद्युदम्भोरुहनिभा जटास्तस्य महात्मनः ॥ ३.३८.२७ ॥
เพราะท่านชำระร่างกายด้วยน้ำอยู่เสมอ เส้นผมมุ่นของมหาตมาผู้มีพลังหาที่สุดมิได้นั้นจึงกลายเป็นดุจสายฟ้าและดอกบัว
3.38.28
ततो महर्षयः सर्वे जग्मुर्देवं पिनाकिनम् ।
विवेदयिषवः पार्थं तपस्युग्रे समास्थितम् ॥ ३.३८.२८ ॥
จากนั้นมหาฤๅษีทั้งหมดได้ไปเฝ้าพระผู้ทรงถือธนูปินากะ ต้องการแจ้งให้ทราบเรื่องปารถะผู้ตั้งมั่นอยู่ในตบะอันเข้มงวด
3.38.29
नीलकण्ठं महादेवमभिवाद्य प्रणम्य च ।
सर्वे निवेदयामासुः कर्म तत्फल्गुनस्य ह ॥ ३.३८.२९ ॥
ทั้งหมดได้กราบไหว้และนมัสการพระมหาเทพผู้มีคอสีน้ำเงิน แล้วกราบทูลเรื่องกรรมนั้นของฟัลคุนะ
3.38.30
एकः पार्थो महातेजा हिमवत्पृष्ठमाश्रितः ।
उग्रे तपरसि दुष्पारे स्थितो धूमापयन्दिशः ॥ ३.३८.३० ॥
ปารถะผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์ เพียงลำพังได้ไปพึ่งอยู่บนสันหลังของหิมาลัย ตั้งมั่นในตบะอันรุนแรงและยากจะข้าม ทำให้ทิศทั้งหลายมีควันคลุ้ง
3.38.31
तस्य देवेश न वयं विद्मः सर्वे चिकीर्षितम् ।
संतापयति नः सर्वानसौ साधु निवार्यताम् ॥ ३.३८.३१ ॥
โอ เจ้าแห่งเทวดา พวกข้าพระองค์ไม่รู้ว่าท่านประสงค์สิ่งใด ท่านทำให้พวกข้าพระองค์ทุกคนเดือดร้อน ขอให้ทรงระงับท่านโดยชอบด้วยเถิด
3.38.32
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा मुननां भावितात्मनाम् ।
उमापतिर्भूतपतिर्वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ३.३८.३२ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของเหล่าฤๅษีผู้มีจิตบริสุทธิ์นั้น อุมาปติ เจ้าแห่งสรรพสัตว์ ได้ตรัสถ้อยคำนี้
3.38.33
न वो विषादः कर्तव्यः फल्गुनं प्रति सर्वशः ।
शीघ्रं गच्छत संहृष्टा यथागतमतन्द्रिताः ॥ ३.३८.३३ ॥
พวกท่านไม่ควรเศร้าโศกต่อฟัลคุนะ (อรชุน) ในทุกทาง จงกลับไปโดยเร็ว ด้วยใจชื่นบานและไม่เกียจคร้าน ดังที่มาเถิด
3.38.34
अहमस्य विजानामि संकल्पं मनसि स्थितम् ।
नास्य स्वर्गस्पृहा काचिन्नैश्वर्यस्य न चायुषः।
यत्तस्य काङ्क्षितं प्राप्तुं तत्करिष्येऽहमद्य वै ॥ ३.३८.३४ ॥
เราทราบความตั้งใจที่ดำรงอยู่ในใจของเขา เขาไม่มีความปรารถนาต่อสวรรค์ ไม่ต่อความเป็นใหญ่ และไม่ต่ออายุยืน สิ่งที่เขาปรารถนาจะได้มา เราจะกระทำให้สำเร็จในวันนี้แน่นอน
3.38.35
तच्छ्रुत्वा शर्ववचनमृषयः सत्यवादिनः ।
प्रहृष्टमनसो जग्मुर्यथास्वं पुनराश्रमम् ॥ ३.३८.३५ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระศรวะแล้ว เหล่าฤๅษีผู้กล่าวแต่ความจริงก็มีใจชื่นบาน แต่ละองค์กลับไปยังอาศรมของตนตามลำดับ