ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.38.1
भगवञ्श्रोतुमिच्छासमि पार्थस्याक्लिष्टकर्मणः ।
विस्तरेण कथामेतां यथाऽस्त्राण्युपलब्धवान् ॥ ३.३८.१ ॥
ହେ ଭଗବାନ୍, ନିଷ୍କଳଙ୍କ କର୍ମ କରୁଥିବା ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ଏହି କଥା ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; ସେ ଅସ୍ତ୍ରସମୂହ କିପରି ପାଇଲେ।
3.38.2
कथं च पुरुषव्याघ्रो दीर्घबाहुर्धनंजयः ।
वनं प्रविष्टस्तेजस्वी निर्मनुष्यमभीतवत् ॥ ३.३८.२ ॥
ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଘ୍ର, ଦୀର୍ଘବାହୁ, ତେଜସ୍ୱୀ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ଜନଶୂନ୍ୟ ବନରେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ କିପରି ପ୍ରବେଶ କଲେ?
3.38.3
किंचानेन कृतंतत्रवसता ब्रह्मवित्तम ।
कथं च भगवान्स्थाणुर्देवराजश्च तोषितः ॥ ३.३८.३ ॥
ହେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ବାସ କରିବା ସମୟରେ ସେ କ'ଣ କଲେ? ଭଗବାନ ସ୍ଥାଣୁ (ଶିବ) ଓ ଦେବରାଜ (ଇନ୍ଦ୍ର) କିପରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ?
3.38.4
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं त्वत्प्रसादाद्द्विजोत्तम ।
त्वं हि सर्वज्ञ दिव्यं च मानुषं चैव वेत्थ ॥ ३.३८.४ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରୁ ମୁଁ ଏହା ହିଁ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି। ତୁମେ ସର୍ବଜ୍ଞ; ଦିବ୍ୟ ଓ ମାନୁଷ ଉଭୟ ତୁମେ ଜାଣ।
3.38.5
अत्यद्भुतं महाप्राज्ञ रोमहर्षणमर्जुनः ।
भवेन सह संग्रामं चकाराप्रतिमं किल।
पुरा प्रहरतांश्रेष्ठः संग्रामेष्वपराजितः ॥ ३.३८.५ ॥
ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର କଥା: ଅର୍ଜୁନ ଭବ (ଶିବ) ସହିତ ଅତୁଳନୀୟ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ଯୋଦ୍ଧାଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜିତ ସେ ତାହା କରିଥିଲେ।
3.38.6
यच्छ्रुत्वा नरसिंहानां दैन्यहर्षातिविस्मयात् ।
शूराणामपि पार्थानां हृदयानि चकम्पिरे ॥ ३.३८.६ ॥
ଯାହା ଶୁଣି ନରସିଂହ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ, ଶୂର ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ମଧ୍ୟ ଦୈନ୍ୟ, ହର୍ଷ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମୟରେ କମ୍ପିତ ହେଲା।
3.38.7
यद्यच्च कृतवानन्यत्पार्थस्तदस्विलं वद ॥ ३.३८.७ ॥
ପାର୍ଥ ଆଉ ଯାହା କିଛି କରିଥିଲେ, ସବୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୁହ।
3.38.8
न ह्यस् निन्दितं जिष्णोः सुसूक्ष्ममपि लक्षये ।
चरितं यस्य शूरस्य तन्मे सर्वं प्रकीर्तय ॥ ३.३८.८ ॥
ସେହି ବୀର ଜିଷ୍ଣୁଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ଆଚରଣରେ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ମଧ୍ୟ ନିନ୍ଦନୀୟ କିଛି ମୁଁ ଦେଖେ ନାହିଁ। ସେହି ବୀରଙ୍କ ସମସ୍ତ ଚରିତ୍ର ମୋତେ କୁହ।
3.38.9
कथयिष्यामि ते तात कथामेतां महात्मनः ।
दिव्यां कौरवशार्दूल महतीमद्भुतोपमाम् ॥ ३.३८.९ ॥
ହେ ପ୍ରିୟ, ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥା ତୁମକୁ କହିବି, ହେ କୌରବଶାର୍ଦୂଳ; ଏହା ମହାନ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ପରି।
3.38.10
गात्रसंस्पर्शसंबद्धां त्र्यम्बकेण महाहवे ।
पार्थस्य देवदेवेन शृणु सम्यक्समागमम् ॥ ३.३८.१० ॥
ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ (ଶିବ) ସହିତ ଦେବଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାର୍ଥଙ୍କର ଶରୀର-ସ୍ପର୍ଶ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ସମାଗମ ଭଲ ଭାବେ ଶୁଣ।
3.38.11
युधिष्ठिरनियोगात्स जगामामितविक्रमः ।
शक्रं सुरेश्वरं द्रष्टुं देवदेवं च शंकरम् ॥ ३.३८.११ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେ ଅମିତ ପରାକ୍ରମୀ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଦେବଦେବ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
3.38.12
दिव्यं तद्धनुरादाय खङ्गं च पुरुषर्षभः ।
महाबलो महाबाहुरर्जुनः कार्यसिद्धये ॥ ३.३८.१२ ॥
ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାବଳୀ, ମହାବାହୁ ଅର୍ଜୁନ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ଓ ଖଡ୍ଗ ନେଇ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ।
3.38.13
दिशं ह्युदीचीं कौरव्यो हिमवच्छिखरं प्रति ।
ऐन्द्रिः स्थिरमना राजन्सर्वलोकमहारथः ॥ ३.३८.१३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର, ସ୍ଥିରମନା, ସର୍ବଲୋକପ୍ରସିଦ୍ଧ ମହାରଥୀ କୌରବ ଅର୍ଜୁନ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ହିମାଳୟ ଶିଖର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
3.38.14
त्वरया परया युक्तस्तपसे धृतनिश्चयः ।
वनं कण्टकितं घोरमेक एवान्वपद्यत ॥ ३.३८.१४ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୀଘ୍ର, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ଅର୍ଜୁନ ଏକାକୀ କଣ୍ଟକମୟ ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
3.38.15
नानापुष्पफलोपेतं नानापक्षिनिनादितम् ।
नानामृगगणाकीर्णं सिद्धचारणसेवितम् ॥ ३.३८.१५ ॥
ସେ ଅରଣ୍ୟ ନାନା ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନାନା ପକ୍ଷୀର କୂଜନରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ, ନାନା ମୃଗଗଣରେ ଆକୀର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସିଦ୍ଧ-ଚାରଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଥିଲା।
3.38.16
ततः प्रयाते बीभत्सौ वनं मानुषवर्जितम् ।
शङ्खानां पटहानां च शब्दः समभवद्दिवि ॥ ३.३८.१६ ॥
ତା'ପରେ ବୀଭତ୍ସୁ ଅର୍ଜୁନ ମନୁଷ୍ୟଶୂନ୍ୟ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲାବେଳେ ଆକାଶରେ ଶଙ୍ଖ ଓ ପଟହର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
3.38.17
पुष्पवर्षं च सुमहन्निपपात महीतले ।
मेघजालं च सततं छादयामास सर्वतः ॥ ३.३८.१७ ॥
ଭୂମିରେ ଅତି ବୃହତ୍ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା; ମେଘଜାଳ ସର୍ବଦିଗରୁ ନିରନ୍ତର ତାହାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା।
3.38.18
सोतीत्य वनदुर्गाणि सन्निकर्षे महागिरेः ।
शुशुभे हिमवत्पृष्ठे वसमानोऽर्जुनस्तदा ॥ ३.३८.१८ ॥
ଅରଣ୍ୟର ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଅତିକ୍ରମ କରି ସେ ମହାପର୍ବତ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ; ସେତେବେଳେ ହିମାଳୟ ଢାଲରେ ବାସ କରୁଥିବା ଅର୍ଜୁନ ଶୋଭା ପାଇଲେ।
3.38.19
तत्रतत्र द्रुमान्फुल्लान्विहगैर्वल्गुनादितान् ।
नदीश्च विपुलावर्ता वैदूर्यनीलसंनिभाः ॥ ३.३८.१९ ॥
ସେଠାରେ ସେଠାରେ ଫୁଟିଥିବା ଗଛ ଥିଲା, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ମୁଖରିତ; ଆଉ ବଡ଼ ଘୂର୍ଣ୍ଣିଯୁକ୍ତ, ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟମଣି ପରି ନୀଳ ନଦୀ ଥିଲା।
3.38.20
हंसकारण्डवोद्गीताः सारसाभिरुतास्तथा ।
पुंस्कोकिलरुताश्चैव क्रौञ्चबर्हिणनादिताः ॥ ३.३८.२० ॥
ହଂସ ଓ କାରଣ୍ଡବଙ୍କ ଗୀତରେ, ସାରସଙ୍କ ଡାକରେ, ପୁଂ କୋଇଲିଙ୍କ କୂଜନରେ, ଏବଂ କ୍ରୌଞ୍ଚ ଓ ମୟୂରଙ୍କ ନାଦରେ ଗୁଞ୍ଜରିତ ଥିଲା।
3.38.21
मनोहरवनोपेतास्तस्मिन्नतिरथोऽर्जुनः ।
पुण्यशीतामलजलाः पश्यन्प्रीतमनाऽभवत् ॥ ३.३८.२१ ॥
ସେଠାରେ ମନୋହର ବନ ଓ ପବିତ୍ର, ଶୀତଳ, ନିର୍ମଳ ଜଳ ଦେଖି ଅତିରଥୀ ଅର୍ଜୁନ ପ୍ରସନ୍ନମନା ହେଲେ।
3.38.22
रमणीये वनोद्देशे रममाणोऽर्जुनस्तदा ।
तपस्युग्रे वर्तमान उग्रतेजा महामनाः ॥ ३.३८.२२ ॥
ସେହି ରମଣୀୟ ବନପ୍ରଦେଶରେ ରମି ରମି, ଉଗ୍ର ତେଜସ୍ୱୀ ମହାମନା ଅର୍ଜୁନ ସେତେବେଳେ କଠୋର ତପସ୍ୟାରେ ନିରତ ହେଲେ।
3.38.23
दर्भचीरं निवस्याथ दण्डाजिनबिभूषितः ।
शीर्णं च पतितं भूमौ पर्णं समुपभुक्तवान् ॥ ३.३८.२३ ॥
ଦର୍ଭ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଦଣ୍ଡ ଓ ମୃଗଚର୍ମରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ସେ ଖାଇଲେ।
3.38.24
पूर्णेपूर्णे त्रिररात्रे तु मासमेकं फलाशनः ।
द्विगुणेनैव कालेन द्वितीयं मासमत्ययात् ॥ ३.३८.२४ ॥
ପ୍ରତି ତିନି ରାତି ପୂରଣ ହେଲେ ଗୋଟିଏ ମାସ କେବଳ ଫଳ ଖାଇ ରହିଲେ; ଦୁଇଗୁଣ କାଳରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ମାସ ବିତାଇଲେ।
3.38.25
तृतीयमपि मासं स क्रमेणाहारमाचरन् ।
चतुर्थे त्वथ संप्राप्ते मासे भरतसत्तमः ॥ ३.३८.२५ ॥
ତୃତୀୟ ମାସରେ ମଧ୍ୟ ସେ କ୍ରମଶଃ ଆହାର ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ; ତା’ପରେ ଚତୁର୍ଥ ମାସ ଆସିଲେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ…
3.38.26
वायुभक्षो महाबाहुरभवत्पाण्डुनन्दनः ।
ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बः पादाङ्गुष्ठाग्रधिष्ठितः ॥ ३.३८.२६ ॥
ମହାବାହୁ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ କେବଳ ବାୟୁ ଭକ୍ଷଣକାରୀ ହେଲେ; ବାହୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଉଠାଇ, ଅବଲମ୍ବନ ବିନା, ପାଦ-ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଠିଆ ହୋଇ।
3.38.27
सदोपस्पर्शनाच्चास्य बभूवुरमितौजसः ।
विद्युदम्भोरुहनिभा जटास्तस्य महात्मनः ॥ ३.३८.२७ ॥
ସର୍ବଦା ଆଚମନ କରିବାରୁ ସେହି ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଜଟା ବିଦ୍ୟୁତ ଓ ପଦ୍ମ ପରି ହେଲା।
3.38.28
ततो महर्षयः सर्वे जग्मुर्देवं पिनाकिनम् ।
विवेदयिषवः पार्थं तपस्युग्रे समास्थितम् ॥ ३.३८.२८ ॥
ତା’ପରେ ସମସ୍ତ ମହର୍ଷି ପିନାକଧାରୀ ଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ଲାଗିଥିବା ପାର୍ଥଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜଣାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି।
3.38.29
नीलकण्ठं महादेवमभिवाद्य प्रणम्य च ।
सर्वे निवेदयामासुः कर्म तत्फल्गुनस्य ह ॥ ३.३८.२९ ॥
ନୀଳକଣ୍ଠ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ ଓ ପ୍ରଣାମ କରି ସମସ୍ତେ ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କର ସେହି କର୍ମ ନିବେଦନ କଲେ।
3.38.30
एकः पार्थो महातेजा हिमवत्पृष्ठमाश्रितः ।
उग्रे तपरसि दुष्पारे स्थितो धूमापयन्दिशः ॥ ३.३८.३० ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପାର୍ଥ ଏକାକୀ ହିମାଳୟର ପୃଷ୍ଠରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଉଗ୍ର ଓ ଦୁଷ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ସ୍ଥିତ, ଦିଗସମୂହକୁ ଧୂଆଁରେ ଭରି ଦେଉଛନ୍ତି।
3.38.31
तस्य देवेश न वयं विद्मः सर्वे चिकीर्षितम् ।
संतापयति नः सर्वानसौ साधु निवार्यताम् ॥ ३.३८.३१ ॥
ହେ ଦେବେଶ, ସେ କଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି ତାହା ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣୁ ନାହୁଁ। ସେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ତାପିତ କରୁଛନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବରେ ନିବାରଣ କରାଯାଉ।
3.38.32
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा मुननां भावितात्मनाम् ।
उमापतिर्भूतपतिर्वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ३.३८.३२ ॥
ସେହି ଭାବିତାତ୍ମା ମୁନିମାନଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଉମାପତି ଭୂତପତି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.38.33
न वो विषादः कर्तव्यः फल्गुनं प्रति सर्वशः ।
शीघ्रं गच्छत संहृष्टा यथागतमतन्द्रिताः ॥ ३.३८.३३ ॥
ଫଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ପ୍ରତି ଆପଣମାନେ କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ବିଷାଦ କରିବେ ନାହିଁ। ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ଆସିଥିବା ପରି ଶୀଘ୍ର ଫେରିଯାଆନ୍ତୁ।
3.38.34
अहमस्य विजानामि संकल्पं मनसि स्थितम् ।
नास्य स्वर्गस्पृहा काचिन्नैश्वर्यस्य न चायुषः।
यत्तस्य काङ्क्षितं प्राप्तुं तत्करिष्येऽहमद्य वै ॥ ३.३८.३४ ॥
ତାଙ୍କ ମନରେ ସ୍ଥିତ ସଂକଳ୍ପ ମୁଁ ଜାଣେ। ତାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରତି କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ, ନା ଐଶ୍ୱର୍ୟର, ନା ଦୀର୍ଘାୟୁର। ସେ ଯାହା ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଛନ୍ତି, ଆଜି ମୁଁ ତାହା ନିଶ୍ଚୟ କରିବି।
3.38.35
तच्छ्रुत्वा शर्ववचनमृषयः सत्यवादिनः ।
प्रहृष्टमनसो जग्मुर्यथास्वं पुनराश्रमम् ॥ ३.३८.३५ ॥
ଶର୍ବଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ସତ୍ୟବାଦୀ ଋଷିମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ନିଜ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ପୁନର୍ବାର ଫେରିଗଲେ।