Mahābhārata · Adhyāya 3.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.4.1
वनं प्रविष्टेष्वथ पाण्डवेषु ।
प्रज्ञाचक्षुस्तप्यमानोऽम्बिकेयः।
धर्मात्मानं विदुरमगाधबुद्धिं ।
सुखासीनो वाक्यमुवाच राजा ॥ ३.४.१ ॥
Cuando los Pāṇḍavas entraron en el bosque, el rey, hijo de Ambikā, ciego de ojos pero de sabiduría, sentado cómodamente y afligido, habló estas palabras a Vidura, el de alma justa y entendimiento insondable.
3.4.2
प्रज्ञा च ते भार्गवस्येव शुद्धा ।
धर्मं च त्वं परमं वेत्थ सूक्ष्मम्।
समश्च त्वं संमतः कौरवाणां ।
पथ्यं चैषां मम चैव ब्रवीहि ॥ ३.४.२ ॥
Tu sabiduría es pura, como la de Bhārgava, y conoces el dharma supremo y sutil. Eres ecuánime y estimado entre los Kurus. Dime qué es beneficioso para ellos y para mí.
3.4.3
एवं गते विदुरयदद्य कार्यं ।
पौराश्चेमे कथमस्मान्भजेरन्।
ते चाप्यस्मान्नोद्धरेयुः समूला-
न्न कामये तांश्च विनश्यमानान् ॥ ३.४.३ ॥
Así sucedidas las cosas, Vidura, ¿qué debe hacerse ahora? ¿Cómo nos servirían estos ciudadanos? Tampoco nos levantarían de raíz, y no deseo que ellos también perezcan.
3.4.4
सौबलेनैव पापेन दुर्योधनहितैषिणा ।
क्रूरमाचरितं क्षत्तर्न मे प्रियमनुष्ठितम् ॥ ३.४.४ ॥
Por el malvado hijo de Subala, Śakuni, que buscaba el bien de Duryodhana, se hizo esta cruel acción; oh Kṣattṛ, no me fue grata.
3.4.5
तथैवाङ्गीकृते तत्र तद्भवान्वक्तुमर्हति ।
उत्तरं प्राप्तकालं च किमन्यन्मन्यते क्षमम् ॥ ३.४.५ ॥
Una vez aceptado así allí, sois vos quien debéis hablar de ello. Dad una respuesta oportuna; ¿qué otra cosa juzgáis conveniente?
3.4.6
नास्ति धर्मे सहायत्वमिति मे दीर्यते मनः ।
यत्र पाण्डुसुताः सर्वे क्लिश्यन्ति वानमागताः ॥ ३.४.६ ॥
Me parece que en el dharma no hay aliado, y mi mente se desgarra, pues todos los hijos de Pāṇḍu han venido al bosque y sufren.
3.4.7
त्रिवर्गोऽयं धर्ममूलो नरेन्द्र ।
राज्यं चेदं धर्ममूलं वदन्ति।
धर्मे राजन्वर्तमानः स्वशक्त्या ।
पुत्रान्सर्वान्पाहि कुन्तीसुतांश्च ॥ ३.४.७ ॥
Oh señor de los hombres, este triple fin tiene su raíz en el dharma, y se dice que también la realeza tiene su raíz en el dharma. Oh rey, permaneciendo en el dharma, protege con tu propio poder a todos tus hijos y a los hijos de Kuntī.
3.4.8
स वै ध्रमो विप्रलब्धः सभायां ।
पापात्मभिः सौबलेयप्रधानैः।
आहूय कुन्तीसुतमक्षवत्यां ।
पराजैषीत्सत्यसन्धं सुतस्ते ॥ ३.४.८ ॥
Ese dharma fue engañado en la asamblea por hombres de mente malvada encabezados por el hijo de Subala. Habiendo llamado al hijo de Kuntī al juego de dados, tu hijo lo derrotó, al de palabra verdadera.
3.4.9
एतस्य ते दुष्प्रणीतस्य राज-
न्द्वेषस्याहं परिपश्याम्युपायम्।
यथा पुत्रस्तव कौरव्य पापा-
न्मुक्तो लोके प्रतितिष्ठेत साधु ॥ ३.४.९ ॥
Veo un remedio para este odio tuyo, mal conducido, hacia el rey, oh Kaurava, para que tu hijo, libre del pecado, pueda mantenerse bien en el mundo.
3.4.10
तद्वै सर्वं पाण्डुपुत्रा लभन्तां ।
यत्तद्राजन्नतिसृष्टं त्वयाऽऽसीत्।
एष धर्मः परमो यत्स्वकेन ।
राजा तुष्येन्न परस्वेषु गृद्ध्येत् ॥ ३.४.१० ॥
Oh rey, que los hijos de Pāṇḍu obtengan todo lo que habías cedido. Este es el dharma supremo: el rey debe contentarse con lo que es suyo y no codiciar lo ajeno.
3.4.11
यशो ने नश्येज्ज्ञातिभेदश्च न स्या-
द्धर्मो न स्यान्नैव चैवं कृते त्वाम्।
एतत्कार्ये तव सर्वप्रधानं ।
तेषां तुष्टिः शकुनेश्चावमानः ॥ ३.४.११ ॥
Si esto se hiciera, tu gloria perecería, surgiría división entre los parientes y el dharma no subsistiría. En este asunto, lo primero para ti es su satisfacción, no el honor de Śakuni.
3.4.12
एवं शेषं यदि पुत्रेषु ते स्या-
देतद्राजंस्त्वरमाणः कुरुष्व।
अथैतदेवं न करोषि राजन् ।
ध्रुवं कुरूणां भविता विनाशः ॥ ३.४.१२ ॥
Si lo que queda para tus hijos es esto, apresúrate, oh rey, y hazlo. Pero si no lo haces, oh rey, la destrucción de los Kurus ciertamente llegará.
3.4.13
नहि क्रुद्धो भीमसेनोऽर्जुनो वा ।
शेषं कुर्याच्छात्रवाणामनीके।
येषां योद्धा सव्यसाची कृतास्त्रो ।
धनुर्येषां गाण्डिवं लोकसारम् ॥ ३.४.१३ ॥
Un Bhīmasena o Arjuna airado no dejaría nada del ejército enemigo. Aquellos cuyo guerrero es Savyasācin, diestro en armas, y cuyo arco es Gāṇḍīva, la esencia del mundo.
3.4.14
येषां भीमो बाहुशाली च योद्धा ।
तेषां लोके किंनु न प्राप्यमस्ति।
उक्तं पूर्वं जातमात्रे सुते ते ।
मया यत्ते हितमासीत्तदानीम् ॥ ३.४.१४ ॥
Para aquellos cuyo guerrero es Bhīma, el de brazos poderosos, ¿qué hay en el mundo que no sea alcanzable? Cuando tu hijo nació por primera vez, ya te dije lo que te era beneficioso entonces.
3.4.15
पुत्रं त्यजेममहितं कुलस्य ।
हितं परं न च तत्त्वं चकर्थ।
इदानीं ते हितमुक्तं न चेत्त्व-
मेवं कर्ता परितप्ताऽसि पश्चात् ॥ ३.४.१५ ॥
Desecha a este hijo, perjudicial para la familia. No has hecho el bien supremo. Ahora se te ha dicho lo que es bueno; si no lo haces así, te atormentarás después.
3.4.16
यद्येतदेवमनुमन्ता सुतस्ते ।
संप्रीयमाणः पाण्डवैरेकराज्यम्।
तापो न ते भविता प्रीतियोगा-
त्त्वं चेन्न गृह्णासि सुतं सहायैः ॥ ३.४.१६ ॥
Si tu hijo acepta esto así y, complacido con los Pāṇḍavas, vive en un solo reino, no habrá tormento para ti por la unión del afecto; si no tomas al hijo con sus aliados.
3.4.17
दुर्योधनं त्वहितं वै निगृह्य ।
पाण्डोः पुत्रं प्रकुरुष्वाधिपत्ये।
ध्रुवं विनाशस्तव पुत्रेण धीमन् ।
सबन्धुवर्गेण सहैव राजभिः ॥ ३.४.१७ ॥
Refrenando a Duryodhana, que es perjudicial, establece al hijo de Pāṇḍu en la soberanía. Oh sabio, por tu hijo ciertamente vendrá tu destrucción, junto con tus parientes y los reyes.
3.4.18
चतुर्दशे चैव वर्षे नरेन्द्र ।
कुलक्षयं प्राप्स्यसि राजसिंह।
तस्मात्कुरुष्वाधिपत्ये नरेन्द्र ।
युधिष्ठिरं धर्मभृतां वरिष्ठम् ॥ ३.४.१८ ॥
Y en el decimocuarto año, oh señor de los hombres, alcanzarás la destrucción de tu linaje, oh león entre los reyes. Por tanto, oh señor de los hombres, establece en la soberanía a Yudhiṣṭhira, el mejor de los defensores del dharma.
3.4.19
अजातशत्रुर्हि विमुक्तरागो ।
धर्मोणेमां पृथिवीं शास्तु राजन्।
ततो राजन्पार्थिवाः सर्व एव ।
वैश्या इवास्मानुपतिष्ठन्तु सद्यः ॥ ३.४.१९ ॥
Que Yudhiṣṭhira, el que no tiene enemigos, libre de apego, gobierne esta tierra con dharma, oh rey. Entonces, oh rey, que todos los reyes acudan de inmediato a nosotros como comerciantes.
3.4.20
दुर्योधनः शकुनिः सूतपुत्रः ।
प्रीत्या राजन्पाण्डुपुत्रान्भजन्तु।
दुःशासनो याचतु भीमसेनं ।
सभामध्ये द्रुपदस्यात्मजां च ॥ ३.४.२० ॥
Que Duryodhana, Śakuni y el hijo del cochero Karṇa, con afecto, oh rey, sirvan a los hijos de Pāṇḍu. Que Duḥśāsana pida a Bhīmasena, y en medio de la asamblea pida a la hija de Drupada.
3.4.21
युधिष्ठिरं त्वं परिसान्त्वयस्व ।
राज्ये चैनं स्थापयस्वाभिपूज्य।
त्वया पृष्टः किमहमन्यद्वदेय-
मेतत्कृत्वा कृतकृत्योसि राजन् ॥ ३.४.२१ ॥
Consuela bien a Yudhiṣṭhira, hónralo y establécelo en el reino. Preguntado por ti, ¿qué más debería decir? Habiendo hecho esto, oh rey, habrás cumplido tu deber.
3.4.22
एतद्वाक्यं विदुर यत्ते सभाया-
मिह प्रोक्तं पाण्डवान्प्राप्य मां च।
हितं तेषामहितं मामकाना-
मेतत्सर्वं मम नावैदि चेतः ॥ ३.४.२२ ॥
Oh Vidura, este discurso que has pronunciado aquí en la asamblea sobre los Pāṇḍavas y sobre mí es beneficioso para ellos y perjudicial para mi gente; mi mente no comprendió todo esto.
3.4.23
इदं त्विदानीं गत एव निश्चितं ।
तेषामर्थे पाण्डवानां यदात्थ।
तेनाद्य मन्ये नासि हितो ममेति ।
कथं हि पुत्रं पाण्डवार्थे त्यजेयम् ॥ ३.४.२३ ॥
Lo que dices por el bien de los Pāṇḍavas ya está decidido. Por eso hoy pienso que no me eres benévolo. ¿Cómo podría abandonar a mi hijo por el bien de los Pāṇḍavas?
3.4.24
असंशयं तेऽपि ममैव पुत्रा ।
दुर्योधनस्तु मम देहात्प्रमूतः।
स्वं वै देहं परहेतोस्त्यजेति ।
कोनु ब्रूयात्समतामन्ववेक्षन् ॥ ३.४.२४ ॥
Sin duda ellos también son mis hijos, pero Duryodhana nació de mi propio cuerpo. ¿Quién, considerando con ánimo ecuánime, diría: entrega tu propio cuerpo por el bien de otro?
3.4.25
स मां जिह्मं विदुर सर्वं ब्रवीपि ।
मन्युं तेऽहमधिकं धारयामि।
यथेच्छकं गच्छ वा तिष्ठ वा त्वं ।
सुसान्त्व्यमानाऽप्यसती स्त्री जहाति ॥ ३.४.२५ ॥
Vidura, tú me dices todo con torcimiento, y guardo gran ira contra ti. Ve como quieras, o quédate. Aunque bien consolada, una mujer infiel abandona a su esposo.
3.4.26
एतावदुक्त्वा धृतराष्ट्रोऽन्वपद्य-
दन्तर्वेश्म सहसोत्थाय राजन्।
नेदमस्तीत्यथ विदुरो भापमाप्पः ।
संप्राद्रवद्यत्र पार्था बभूवुः ॥ ३.४.२६ ॥
Habiendo dicho esto, Dhṛtarāṣṭra se levantó de repente y entró en los aposentos interiores. Vidura, diciendo que esto no era así, recibió su respuesta y corrió hacia donde estaban los hijos de Pṛthā.