ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.4.1
वनं प्रविष्टेष्वथ पाण्डवेषु ।
प्रज्ञाचक्षुस्तप्यमानोऽम्बिकेयः।
धर्मात्मानं विदुरमगाधबुद्धिं ।
सुखासीनो वाक्यमुवाच राजा ॥ ३.४.१ ॥
ಪಾಂಡವರು ಕಾಡನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ, ಅಂಬಿಕೆಯ ಮಗನಾದ, ಜ್ಞಾನದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ರಾಜನು ದುಃಖಿಸುತ್ತಾ, ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಅಗಾಧ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನೂ ಆದ ವಿದುರನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.4.2
प्रज्ञा च ते भार्गवस्येव शुद्धा ।
धर्मं च त्वं परमं वेत्थ सूक्ष्मम्।
समश्च त्वं संमतः कौरवाणां ।
पथ्यं चैषां मम चैव ब्रवीहि ॥ ३.४.२ ॥
ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಭಾರ್ಗವನಂತೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ; ನೀನು ಪರಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು. ನೀನು ಸಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು, ಕೌರವರಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು. ಅವರಿಗೂ ನನಗೂ ಹಿತವಾದುದನ್ನು ಹೇಳು.
3.4.3
एवं गते विदुरयदद्य कार्यं ।
पौराश्चेमे कथमस्मान्भजेरन्।
ते चाप्यस्मान्नोद्धरेयुः समूला-
न्न कामये तांश्च विनश्यमानान् ॥ ३.४.३ ॥
ಹೀಗೆ ಆದ ಮೇಲೆ, ಓ ವಿದುರ, ಈಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಈ ಪೌರರು ನಮಗೆ ಹೇಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವರು? ಅವರೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಬೇರು ಸಹಿತ ಉದ್ಧರಿಸರು; ನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವ ಅವರನ್ನೂ ನಾನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.4.4
सौबलेनैव पापेन दुर्योधनहितैषिणा ।
क्रूरमाचरितं क्षत्तर्न मे प्रियमनुष्ठितम् ॥ ३.४.४ ॥
ಸುಬಲನ (ಶಕುನಿಯ) ಪಾಪಿಷ್ಠ ಮಗ ದುರ್ಯೋಧನನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಈ ಕ್ರೂರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಓ ಕ್ಷತ್ತ, ಇದು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಲ್ಲ.
3.4.5
तथैवाङ्गीकृते तत्र तद्भवान्वक्तुमर्हति ।
उत्तरं प्राप्तकालं च किमन्यन्मन्यते क्षमम् ॥ ३.४.५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ, ನೀವು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಅರ್ಹರು. ಕಾಲೋಚಿತವಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಳಿ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಏನು ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ನೀವು ಭಾವಿಸುತ್ತೀರಿ?
3.4.6
नास्ति धर्मे सहायत्वमिति मे दीर्यते मनः ।
यत्र पाण्डुसुताः सर्वे क्लिश्यन्ति वानमागताः ॥ ३.४.६ ॥
ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಪಾಂಡುವಿನ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ಕಾಡಿಗೆ ಬಂದು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
3.4.7
त्रिवर्गोऽयं धर्ममूलो नरेन्द्र ।
राज्यं चेदं धर्ममूलं वदन्ति।
धर्मे राजन्वर्तमानः स्वशक्त्या ।
पुत्रान्सर्वान्पाहि कुन्तीसुतांश्च ॥ ३.४.७ ॥
ನರೇಂದ್ರನೇ, ಈ ತ್ರಿವರ್ಗ ಧರ್ಮಮೂಲವಾಗಿದೆ; ರಾಜ್ಯವೂ ಧರ್ಮಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನೇ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರನ್ನೂ ಕುಂತಿಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸು.
3.4.8
स वै ध्रमो विप्रलब्धः सभायां ।
पापात्मभिः सौबलेयप्रधानैः।
आहूय कुन्तीसुतमक्षवत्यां ।
पराजैषीत्सत्यसन्धं सुतस्ते ॥ ३.४.८ ॥
ಆ ಧರ್ಮವು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯ ಸೌಬಲನ ಮಗನೇ ಮುಖ್ಯನಾದವರಿಂದ. ದ್ಯೂತದಲ್ಲಿ ಕುಂತಿಯ ಮಗನನ್ನು ಕರೆದು, ಸತ್ಯಸಂಧನನ್ನು ನಿನ್ನ ಮಗ ಸೋಲಿಸಿದನು.
3.4.9
एतस्य ते दुष्प्रणीतस्य राज-
न्द्वेषस्याहं परिपश्याम्युपायम्।
यथा पुत्रस्तव कौरव्य पापा-
न्मुक्तो लोके प्रतितिष्ठेत साधु ॥ ३.४.९ ॥
ನಿನ್ನ ಈ ತಪ್ಪಾಗಿ ನಡೆದ ರಾಜದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ; ಕೌರವ್ಯನೇ, ನಿನ್ನ ಮಗನು ಪಾಪದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆಲೆಸುವಂತೆ.
3.4.10
तद्वै सर्वं पाण्डुपुत्रा लभन्तां ।
यत्तद्राजन्नतिसृष्टं त्वयाऽऽसीत्।
एष धर्मः परमो यत्स्वकेन ।
राजा तुष्येन्न परस्वेषु गृद्ध्येत् ॥ ३.४.१० ॥
ರಾಜನೇ, ನೀನು ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಪಾಂಡುವಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೊರೆಯಲಿ. ಇದೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ: ರಾಜನು ತನ್ನದರಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿರಬೇಕು; ಪರರ ಸ್ವತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಆಸೆಪಡಬಾರದು.
3.4.11
यशो ने नश्येज्ज्ञातिभेदश्च न स्या-
द्धर्मो न स्यान्नैव चैवं कृते त्वाम्।
एतत्कार्ये तव सर्वप्रधानं ।
तेषां तुष्टिः शकुनेश्चावमानः ॥ ३.४.११ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ನಾಶವಾಗುವುದು, ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ಭೇದ ಉಂಟಾಗುವುದು, ಧರ್ಮವೂ ಉಳಿಯದು. ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಅವರ ತೃಪ್ತಿಯೇ; ಶಕುನಿಗೆ ಮಾನ ನೀಡುವುದಲ್ಲ.
3.4.12
एवं शेषं यदि पुत्रेषु ते स्या-
देतद्राजंस्त्वरमाणः कुरुष्व।
अथैतदेवं न करोषि राजन् ।
ध्रुवं कुरूणां भविता विनाशः ॥ ३.४.१२ ॥
ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಳಿದಿರುವುದು ಇದೇ ಆದರೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ಬೇಗನೆ ಇದನ್ನೇ ಮಾಡು. ಇದನ್ನು ನೀನು ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ಕುರುಗಳಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿನಾಶ ಬರುವುದು.
3.4.13
नहि क्रुद्धो भीमसेनोऽर्जुनो वा ।
शेषं कुर्याच्छात्रवाणामनीके।
येषां योद्धा सव्यसाची कृतास्त्रो ।
धनुर्येषां गाण्डिवं लोकसारम् ॥ ३.४.१३ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ಭೀಮಸೇನ ಅಥವಾ ಅರ್ಜುನ ಶತ್ರುಗಳ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೂ ಉಳಿಸರು. ಯಾರ ಯೋಧ ಸವ್ಯಸಾಚಿಯೋ, ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನೋ, ಯಾರ ಧನುಸ್ಸು ಲೋಕಸಾರವಾದ ಗಾಂಡೀವವೋ.
3.4.14
येषां भीमो बाहुशाली च योद्धा ।
तेषां लोके किंनु न प्राप्यमस्ति।
उक्तं पूर्वं जातमात्रे सुते ते ।
मया यत्ते हितमासीत्तदानीम् ॥ ३.४.१४ ॥
ಯಾರ ಯೋಧ ಭೀಮ, ಬಾಹುಬಲಶಾಲಿಯೋ, ಅವರಿಗೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ದೊರೆಯದು? ನಿನ್ನ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದಾಗಲೇ ನಿನಗೆ ಹಿತವಾದುದನ್ನು ನಾನು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದೆ.
3.4.15
पुत्रं त्यजेममहितं कुलस्य ।
हितं परं न च तत्त्वं चकर्थ।
इदानीं ते हितमुक्तं न चेत्त्व-
मेवं कर्ता परितप्ताऽसि पश्चात् ॥ ३.४.१५ ॥
ಕುಲಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕರನಾದ ಈ ಮಗನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ನೀನು ಪರಮ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ನಿನಗೆ ಹಿತವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ನೀನು ಹಾಗೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವೆ.
3.4.16
यद्येतदेवमनुमन्ता सुतस्ते ।
संप्रीयमाणः पाण्डवैरेकराज्यम्।
तापो न ते भविता प्रीतियोगा-
त्त्वं चेन्न गृह्णासि सुतं सहायैः ॥ ३.४.१६ ॥
ನಿನ್ನ ಮಗ ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ಅನುಮೋದಿಸಿ, ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಒಂದೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ನಿನಗೆ ಸಂತಾಪ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ನೀನು ಮಗನನ್ನು ಸಹಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ.
3.4.17
दुर्योधनं त्वहितं वै निगृह्य ।
पाण्डोः पुत्रं प्रकुरुष्वाधिपत्ये।
ध्रुवं विनाशस्तव पुत्रेण धीमन् ।
सबन्धुवर्गेण सहैव राजभिः ॥ ३.४.१७ ॥
ಅಹಿತನಾದ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಪಾಂಡುವಿನ ಮಗನನ್ನು ಅಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸು. ಬುದ್ಧಿವಂತನೇ, ನಿನ್ನ ಮಗನಿಂದಲೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನಗೆ ವಿನಾಶ; ಬಂಧುವರ್ಗ ಮತ್ತು ರಾಜರೊಂದಿಗೆ.
3.4.18
चतुर्दशे चैव वर्षे नरेन्द्र ।
कुलक्षयं प्राप्स्यसि राजसिंह।
तस्मात्कुरुष्वाधिपत्ये नरेन्द्र ।
युधिष्ठिरं धर्मभृतां वरिष्ठम् ॥ ३.४.१८ ॥
ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ನರೇಂದ್ರನೇ, ಕುಲಕ್ಷಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ, ರಾಜಸಿಂಹನೇ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನರೇಂದ್ರನೇ, ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಅಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸು.
3.4.19
अजातशत्रुर्हि विमुक्तरागो ।
धर्मोणेमां पृथिवीं शास्तु राजन्।
ततो राजन्पार्थिवाः सर्व एव ।
वैश्या इवास्मानुपतिष्ठन्तु सद्यः ॥ ३.४.१९ ॥
ಶತ್ರುವಿಲ್ಲದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ರಾಗರಹಿತನಾಗಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಧರ್ಮದಿಂದ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಲಿ. ಆಗ ಓ ರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ವೈಶ್ಯರಂತೆ ತಕ್ಷಣ ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಸೇವೆಗೆ ನಿಲ್ಲಲಿ.
3.4.20
दुर्योधनः शकुनिः सूतपुत्रः ।
प्रीत्या राजन्पाण्डुपुत्रान्भजन्तु।
दुःशासनो याचतु भीमसेनं ।
सभामध्ये द्रुपदस्यात्मजां च ॥ ३.४.२० ॥
ದುರ್ಯೋಧನ, ಶಕುನಿ, ಸೂತಪುತ್ರ ಕರ್ಣ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಓ ರಾಜನೇ, ಪಾಂಡುಪುತ್ರರನ್ನು ಸೇವಿಸಲಿ. ದುಃಶಾಸನ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಯಾಚಿಸಲಿ; ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದ್ರುಪದನ ಮಗಳನ್ನೂ ಯಾಚಿಸಲಿ.
3.4.21
युधिष्ठिरं त्वं परिसान्त्वयस्व ।
राज्ये चैनं स्थापयस्वाभिपूज्य।
त्वया पृष्टः किमहमन्यद्वदेय-
मेतत्कृत्वा कृतकृत्योसि राजन् ॥ ३.४.२१ ॥
ನೀನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸು; ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸು. ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ? ಇದನ್ನು ಮಾಡಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗುವೆ.
3.4.22
एतद्वाक्यं विदुर यत्ते सभाया-
मिह प्रोक्तं पाण्डवान्प्राप्य मां च।
हितं तेषामहितं मामकाना-
मेतत्सर्वं मम नावैदि चेतः ॥ ३.४.२२ ॥
ಓ ವಿದುರ, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಕುರಿತು ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ ಈ ಮಾತು ಅವರಿಗೆ ಹಿತ, ನನ್ನವರಿಗೆ ಅಹಿತ; ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
3.4.23
इदं त्विदानीं गत एव निश्चितं ।
तेषामर्थे पाण्डवानां यदात्थ।
तेनाद्य मन्ये नासि हितो ममेति ।
कथं हि पुत्रं पाण्डवार्थे त्यजेयम् ॥ ३.४.२३ ॥
ಪಾಂಡವರಿಗಾಗಿ ನೀನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಈಗ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ನನಗೆ ಹಿತೈಷಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಇಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪಾಂಡವರಿಗಾಗಿ ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ತ್ಯಜಿಸಲಿ?
3.4.24
असंशयं तेऽपि ममैव पुत्रा ।
दुर्योधनस्तु मम देहात्प्रमूतः।
स्वं वै देहं परहेतोस्त्यजेति ।
कोनु ब्रूयात्समतामन्ववेक्षन् ॥ ३.४.२४ ॥
ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಅವರೂ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳೇ. ಆದರೆ ದುರ್ಯೋಧನನು ನನ್ನ ದೇಹದಿಂದಲೇ ಜನಿಸಿದವನು. ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಇತರರಿಗಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸು ಎಂದು ಸಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?
3.4.25
स मां जिह्मं विदुर सर्वं ब्रवीपि ।
मन्युं तेऽहमधिकं धारयामि।
यथेच्छकं गच्छ वा तिष्ठ वा त्वं ।
सुसान्त्व्यमानाऽप्यसती स्त्री जहाति ॥ ३.४.२५ ॥
ವಿದುರ, ನೀನು ನನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಕ್ರವಾಗಿಯೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನಾನು ಬಹಳ ಕೋಪ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಹೋಗು ಅಥವಾ ಇರು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂತೈಸಿದರೂ ದುಶ್ಶೀಲ ಸ್ತ್ರೀ ಗಂಡನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವಂತೆ.
3.4.26
एतावदुक्त्वा धृतराष्ट्रोऽन्वपद्य-
दन्तर्वेश्म सहसोत्थाय राजन्।
नेदमस्तीत्यथ विदुरो भापमाप्पः ।
संप्राद्रवद्यत्र पार्था बभूवुः ॥ ३.४.२६ ॥
ಇಷ್ಟು ಹೇಳಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಎದ್ದು ಒಳಗಿನ ಅರಮನೆಗೆ ಹೋದನು. 'ಇದು ಅಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ವಿದುರನು ಉತ್ತರ ಪಡೆದು, ಪೃಥೆಯ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದೆಡೆಗೆ ಓಡಿದನು.