మహాభారతం · అధ్యాయం 3.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.4.1
वनं प्रविष्टेष्वथ पाण्डवेषु ।
प्रज्ञाचक्षुस्तप्यमानोऽम्बिकेयः।
धर्मात्मानं विदुरमगाधबुद्धिं ।
सुखासीनो वाक्यमुवाच राजा ॥ ३.४.१ ॥
పాండవులు అడవిలోకి ప్రవేశించిన తరువాత, అంబిక కుమారుడు, జ్ఞాననేత్రుడైన రాజు దుఃఖిస్తూ, సుఖంగా కూర్చుని, ధర్మాత్ముడూ అగాధ బుద్ధిగలవాడూ అయిన విదురునితో ఇలా పలికాడు.
3.4.2
प्रज्ञा च ते भार्गवस्येव शुद्धा ।
धर्मं च त्वं परमं वेत्थ सूक्ष्मम्।
समश्च त्वं संमतः कौरवाणां ।
पथ्यं चैषां मम चैव ब्रवीहि ॥ ३.४.२ ॥
నీ బుద్ధి భార్గవుని వలె శుద్ధమైనది; నీవు పరమ సూక్ష్మమైన ధర్మాన్ని తెలిసినవాడవు. నీవు సమదృష్టిగలవాడవు, కౌరవులలో గౌరవింపబడేవాడవు. వారికీ నాకూ హితమైనదాన్ని చెప్పు.
3.4.3
एवं गते विदुरयदद्य कार्यं ।
पौराश्चेमे कथमस्मान्भजेरन्।
ते चाप्यस्मान्नोद्धरेयुः समूला-
न्न कामये तांश्च विनश्यमानान् ॥ ३.४.३ ॥
ఇలా జరిగిన తరువాత, ఓ విదురా, ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి? ఈ పౌరులు మనకు ఎలా సేవ చేస్తారు? వారు కూడా మనలను పూర్తిగా ఉద్ధరించరు; నశించిపోతున్న వారిని కూడా నేను కోరను.
3.4.4
सौबलेनैव पापेन दुर्योधनहितैषिणा ।
क्रूरमाचरितं क्षत्तर्न मे प्रियमनुष्ठितम् ॥ ३.४.४ ॥
సుబలుని (శకుని) పాపాత్ముడైన కుమారుడు దుర్యోధనుని హితాన్ని కోరి ఈ క్రూరమైన పనిని చేశాడు; ఓ క్షత్తా, ఇది నాకు ప్రియమైనది కాదు.
3.4.5
तथैवाङ्गीकृते तत्र तद्भवान्वक्तुमर्हति ।
उत्तरं प्राप्तकालं च किमन्यन्मन्यते क्षमम् ॥ ३.४.५ ॥
అక్కడ అలాగే అంగీకరించబడిన తరువాత, మీరు దాని గురించి మాట్లాడటానికి తగినవారు. కాలానికి తగిన జవాబు చెప్పండి; ఇంతకంటే ఏది తగినదని మీరు భావిస్తారు?
3.4.6
नास्ति धर्मे सहायत्वमिति मे दीर्यते मनः ।
यत्र पाण्डुसुताः सर्वे क्लिश्यन्ति वानमागताः ॥ ३.४.६ ॥
ధర్మంలో సహాయం లేదని నా మనసు చీలిపోతోంది; పాండు కుమారులంతా అడవికి వచ్చి కష్టపడుతున్నారు.
3.4.7
त्रिवर्गोऽयं धर्ममूलो नरेन्द्र ।
राज्यं चेदं धर्ममूलं वदन्ति।
धर्मे राजन्वर्तमानः स्वशक्त्या ।
पुत्रान्सर्वान्पाहि कुन्तीसुतांश्च ॥ ३.४.७ ॥
నరేంద్రా, ఈ త్రివర్గం ధర్మమూలకమైనది; రాజ్యం కూడా ధర్మమూలకమని అంటారు. రాజా, ధర్మంలో నిలిచి నీ శక్తితో నీ కుమారులందరినీ, కుంతీ కుమారులను కూడా రక్షించు.
3.4.8
स वै ध्रमो विप्रलब्धः सभायां ।
पापात्मभिः सौबलेयप्रधानैः।
आहूय कुन्तीसुतमक्षवत्यां ।
पराजैषीत्सत्यसन्धं सुतस्ते ॥ ३.४.८ ॥
ఆ ధర్మం సభలో మోసగించబడింది; పాపాత్ములైన, సౌబలుని కుమారుడు ప్రధానుడిగా ఉన్నవారి వలన. జూదంలో కుంతీ కుమారుణ్ణి పిలిచి, సత్యసంధుణ్ణి నీ కుమారుడు ఓడించాడు.
3.4.9
एतस्य ते दुष्प्रणीतस्य राज-
न्द्वेषस्याहं परिपश्याम्युपायम्।
यथा पुत्रस्तव कौरव्य पापा-
न्मुक्तो लोके प्रतितिष्ठेत साधु ॥ ३.४.९ ॥
నీ ఈ చెడుగా నడిపించబడిన రాజద్వేషానికి ఒక ఉపాయాన్ని నేను చూస్తున్నాను; కౌరవ్యా, నీ కుమారుడు పాపం నుండి విముక్తుడై లోకంలో సక్రమంగా నిలిచేలా.
3.4.10
तद्वै सर्वं पाण्डुपुत्रा लभन्तां ।
यत्तद्राजन्नतिसृष्टं त्वयाऽऽसीत्।
एष धर्मः परमो यत्स्वकेन ।
राजा तुष्येन्न परस्वेषु गृद्ध्येत् ॥ ३.४.१० ॥
రాజా, నీవు గతంలో ఇచ్చినదంతా పాండు కుమారులు పొందనివ్వు. ఇదే పరమ ధర్మం: రాజు తన స్వంతదానితో సంతృప్తి చెందాలి; పరుల ధనంపై ఆశ పడకూడదు.
3.4.11
यशो ने नश्येज्ज्ञातिभेदश्च न स्या-
द्धर्मो न स्यान्नैव चैवं कृते त्वाम्।
एतत्कार्ये तव सर्वप्रधानं ।
तेषां तुष्टिः शकुनेश्चावमानः ॥ ३.४.११ ॥
ఇలా చేస్తే నీ కీర్తి నశిస్తుంది, బంధువుల మధ్య విభేదం కలుగుతుంది, ధర్మమూ ఉండదు. ఈ కార్యంలో నీకు అన్నిటికంటే ప్రధానమైనది వారిని సంతృప్తిపరచడమే; శకునికి గౌరవమివ్వడం కాదు.
3.4.12
एवं शेषं यदि पुत्रेषु ते स्या-
देतद्राजंस्त्वरमाणः कुरुष्व।
अथैतदेवं न करोषि राजन् ।
ध्रुवं कुरूणां भविता विनाशः ॥ ३.४.१२ ॥
నీ కుమారులకు మిగిలినది ఇదే అయితే, ఓ రాజా, త్వరగా ఇదే చేయి. ఇలా చేయకపోతే, ఓ రాజా, కురువంశానికి నాశనం తప్పక కలుగుతుంది.
3.4.13
नहि क्रुद्धो भीमसेनोऽर्जुनो वा ।
शेषं कुर्याच्छात्रवाणामनीके।
येषां योद्धा सव्यसाची कृतास्त्रो ।
धनुर्येषां गाण्डिवं लोकसारम् ॥ ३.४.१३ ॥
కోపించిన భీమసేనుడు గానీ అర్జునుడు గానీ శత్రు సైన్యంలో ఏమీ మిగల్చరు. ఎవరి యోధుడు సవ్యసాచి, అస్త్రాలలో నిపుణుడో, ఎవరి విల్లు లోక సారమైన గాండీవమో.
3.4.14
येषां भीमो बाहुशाली च योद्धा ।
तेषां लोके किंनु न प्राप्यमस्ति।
उक्तं पूर्वं जातमात्रे सुते ते ।
मया यत्ते हितमासीत्तदानीम् ॥ ३.४.१४ ॥
ఎవరి యోధుడు భీముడు, బాహుబలి ఐనవాడో, వారికి లోకంలో ఏది పొందరానిది? నీ కుమారుడు జన్మించినప్పుడే, నీకు హితమైనదాన్ని నేను ముందే చెప్పాను.
3.4.15
पुत्रं त्यजेममहितं कुलस्य ।
हितं परं न च तत्त्वं चकर्थ।
इदानीं ते हितमुक्तं न चेत्त्व-
मेवं कर्ता परितप्ताऽसि पश्चात् ॥ ३.४.१५ ॥
కులానికి హానికరమైన ఈ కుమారుడిని విడిచిపెట్టు. నువ్వు పరమ హితాన్ని చేయలేదు. ఇప్పుడు నీకు హితం చెప్పబడింది; అలా చేయకపోతే తరువాత పశ్చాత్తాపపడతావు.
3.4.16
यद्येतदेवमनुमन्ता सुतस्ते ।
संप्रीयमाणः पाण्डवैरेकराज्यम्।
तापो न ते भविता प्रीतियोगा-
त्त्वं चेन्न गृह्णासि सुतं सहायैः ॥ ३.४.१६ ॥
నీ కుమారుడు దీనిని ఈ విధంగా అంగీకరించి, పాండవులతో ఆనందంగా ఒకే రాజ్యంలో ఉంటే, ప్రేమ సంయోగం వల్ల నీకు తాపం కలగదు; నువ్వు కుమారుడిని సహాయులతో స్వీకరించకపోతే.
3.4.17
दुर्योधनं त्वहितं वै निगृह्य ।
पाण्डोः पुत्रं प्रकुरुष्वाधिपत्ये।
ध्रुवं विनाशस्तव पुत्रेण धीमन् ।
सबन्धुवर्गेण सहैव राजभिः ॥ ३.४.१७ ॥
అహితుడైన దుర్యోధనుని నిగ్రహించి, పాండుని కుమారుడిని ఆధిపత్యంలో నియమించు. బుద్ధిమంతుడా, నీ కుమారుని వల్ల నీకు నిశ్చయంగా వినాశం కలుగుతుంది; బంధుజనులు, రాజులతో కలిసి.
3.4.18
चतुर्दशे चैव वर्षे नरेन्द्र ।
कुलक्षयं प्राप्स्यसि राजसिंह।
तस्मात्कुरुष्वाधिपत्ये नरेन्द्र ।
युधिष्ठिरं धर्मभृतां वरिष्ठम् ॥ ३.४.१८ ॥
పదునాలుగవ సంవత్సరంలో, నరేంద్రా, కులక్షయాన్ని పొందుతావు, రాజసింహా. కాబట్టి, నరేంద్రా, ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడైన యుధిష్ఠిరుని అధిపత్యంలో నియమించు.
3.4.19
अजातशत्रुर्हि विमुक्तरागो ।
धर्मोणेमां पृथिवीं शास्तु राजन्।
ततो राजन्पार्थिवाः सर्व एव ।
वैश्या इवास्मानुपतिष्ठन्तु सद्यः ॥ ३.४.१९ ॥
శత్రువులేని యుధిష్ఠిరుడు రాగరహితుడై, ఓ రాజా, ధర్మంగా ఈ భూమిని పాలించుగాక. అప్పుడు ఓ రాజా, రాజులందరూ వైశ్యుల వలె మనకు వెంటనే సేవ చేయుదురుగాక.
3.4.20
दुर्योधनः शकुनिः सूतपुत्रः ।
प्रीत्या राजन्पाण्डुपुत्रान्भजन्तु।
दुःशासनो याचतु भीमसेनं ।
सभामध्ये द्रुपदस्यात्मजां च ॥ ३.४.२० ॥
దుర్యోధనుడు, శకుని, సూతపుత్రుడు కర్ణుడు ప్రీతితో, ఓ రాజా, పాండుపుత్రులను సేవించుదురుగాక. దుఃశాసనుడు భీమసేనుని యాచించుగాక; సభ మధ్యలో ద్రుపదుని కుమార్తెను కూడా యాచించుగాక.
3.4.21
युधिष्ठिरं त्वं परिसान्त्वयस्व ।
राज्ये चैनं स्थापयस्वाभिपूज्य।
त्वया पृष्टः किमहमन्यद्वदेय-
मेतत्कृत्वा कृतकृत्योसि राजन् ॥ ३.४.२१ ॥
నీవు యుధిష్ఠిరుని బాగా ఓదార్చు; అతనిని గౌరవించి రాజ్యంలో స్థాపించు. నీవు అడిగినందున నేను ఇంకేమి చెప్పగలను? ఇది చేసి, ఓ రాజా, నీవు కృతకృత్యుడవు అవుతావు.
3.4.22
एतद्वाक्यं विदुर यत्ते सभाया-
मिह प्रोक्तं पाण्डवान्प्राप्य मां च।
हितं तेषामहितं मामकाना-
मेतत्सर्वं मम नावैदि चेतः ॥ ३.४.२२ ॥
ఓ విదురా, సభలో పాండవులను గురించి, నన్ను గురించి నీవు చెప్పిన ఈ మాట వారికి హితమైనది, నా వారికి అహితమైనది; ఇవన్నీ నా మనసుకు తెలియలేదు.
3.4.23
इदं त्विदानीं गत एव निश्चितं ।
तेषामर्थे पाण्डवानां यदात्थ।
तेनाद्य मन्ये नासि हितो ममेति ।
कथं हि पुत्रं पाण्डवार्थे त्यजेयम् ॥ ३.४.२३ ॥
పాండవుల కోసం నువ్వు చెప్పినది ఇప్పుడు నిశ్చయమైపోయింది. అందుచేత నీవు నాకు హితుడవు కావని ఈ రోజు నేను భావిస్తున్నాను. పాండవుల కోసం నా కొడుకును నేను ఎలా త్యజించగలను?
3.4.24
असंशयं तेऽपि ममैव पुत्रा ।
दुर्योधनस्तु मम देहात्प्रमूतः।
स्वं वै देहं परहेतोस्त्यजेति ।
कोनु ब्रूयात्समतामन्ववेक्षन् ॥ ३.४.२४ ॥
సందేహం లేదు, వారు కూడా నా కొడుకులే. కానీ దుర్యోధనుడు నా శరీరం నుండే జన్మించాడు. నీ శరీరాన్ని పరుల కోసం త్యజించు అని సమదృష్టితో ఎవరు చెబుతారు?
3.4.25
स मां जिह्मं विदुर सर्वं ब्रवीपि ।
मन्युं तेऽहमधिकं धारयामि।
यथेच्छकं गच्छ वा तिष्ठ वा त्वं ।
सुसान्त्व्यमानाऽप्यसती स्त्री जहाति ॥ ३.४.२५ ॥
విదురా, నువ్వు నాతో అన్నీ వక్రంగానే చెబుతున్నావు. నీపై నేను ఎంతో కోపం పెంచుకున్నాను. నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు వెళ్లు లేదా ఉండు. బాగా ఓదార్చినా దుష్ట స్త్రీ భర్తను విడిచిపెట్టినట్లు.
3.4.26
एतावदुक्त्वा धृतराष्ट्रोऽन्वपद्य-
दन्तर्वेश्म सहसोत्थाय राजन्।
नेदमस्तीत्यथ विदुरो भापमाप्पः ।
संप्राद्रवद्यत्र पार्था बभूवुः ॥ ३.४.२६ ॥
ఇంతవరకు చెప్పి ధృతరాష్ట్రుడు ఒక్కసారిగా లేచి లోపలి అంతఃపురంలోకి వెళ్ళాడు. 'ఇది కాదు' అని అన్నాక విదురుడు సమాధానం పొంది, పృథ కుమారులు ఉన్నచోటికి పరుగెత్తాడు.