મહાભારત · અધ્યાય 3.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.40.1
नरस्त्वं पूर्वदेहे वै नारायणसहायवान् ।
बदर्यां तप्तवानुग्रं तपो वर्षायुतान्बहून् ॥ ३.४०.१ ॥
તું પૂર્વદેહમાં નર હતો; નારાયણની સહાયથી બદરીમાં અનેક દસ-હજાર વર્ષો સુધી ઘોર તપ કર્યું.
3.40.2
त्वयि वा परमं तेजो विष्णौ वा पुरुषोत्तमे ।
युवाभ्यां पुरुषाग्र्याभ्यां तेजसा धार्यते जगत् ॥ ३.४०.२ ॥
તારામાં અથવા પુરુષોત્તમ વિષ્ણુમાં પરમ તેજ છે; તમે બંને શ્રેષ્ઠ પુરુષોના તેજથી જ જગત ધારણ થાય છે.
3.40.3
शक्राभिषेके सुमहद्धनुर्जलदनिःस्वनम् ।
प्रगृह्य दानवाः शस्तास्त्वया कृष्णेन च प्रभो ॥ ३.४०.३ ॥
હે પ્રભો, ઇન્દ્રના અભિષેક સમયે મેઘ જેવો ગર્જન કરતું મહાધનુષ ઉપાડીને તેં અને કૃષ્ણે દાનવોનો સંહાર કર્યો.
3.40.4
तदेतदेव गाण्डीवं तव पार्थ करोचितम् ।
भायामास्थाय तद्ग्रस्तं मया पुरुषसत्तम ॥ ३.४०.४ ॥
હે પાર્થ, આ જ ગાંડીવ તારા હાથને યોગ્ય છે; હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, મેં માયારૂપ ધારણ કરીને તેને ગ્રહણ કરી રાખ્યું હતું.
3.40.5
तूणौ चाप्यक्षयौ भूयस्तव पार्थ करोचितौ ।
भविष्यति शरीरं च नीरुजं कुरुनन्दन ॥ ३.४०.५ ॥
હે પાર્થ, તારા હાથને યોગ્ય બંને ભાથાં પણ ફરીથી અક્ષય થશે; હે કુરુનંદન, તારું શરીર પણ રોગરહિત થશે.
3.40.6
प्रीतिमानस्मि वै पार्थ भवान्सत्यपराक्रमः ।
गृहाण वरमस्मत्तः काङ्क्षितं यन्नरर्षभ ॥ ३.४०.६ ॥
હે પાર્થ, હું તારા પર પ્રસન્ન છું; તું સત્યપરાક્રમી છે. હે નરશ્રેષ્ઠ, તું ઇચ્છે તે વર મારી પાસેથી ગ્રહણ કર.
3.40.7
न त्वया सदृशः कश्चित्पुमान्मर्त्येषु भारत ।
दिवि वा वर्तते त्रं त्वत्प्रधानमरिंदम ॥ ३.४०.७ ॥
હે ભારત, મર્ત્યોમાં તારા જેવો કોઈ પુરુષ નથી, સ્વર્ગમાં પણ નથી. હે શત્રુદમન, તું જ પ્રધાન છે.
3.40.8
वरं ददासि चेन्मह्यं कामं प्रीत्या वृषध्वज ।
कामये दिव्यामस्त्रं तद्धोरं पाशुपतं प्रभो ॥ ३.४०.८ ॥
હે વૃષધ્વજ, પ્રેમથી મને ઇચ્છિત વર આપવા ઇચ્છતા હો તો, હે પ્રભુ, હું તે દિવ્ય અને ઘોર પાશુપત અસ્ત્રની કામના કરું છું.
3.40.9
यत्तद्ब्रह्मशिरो नाम रौद्रं भीमपराक्रमम् ।
युगान्ते दारुणे प्राप्ते कृत्स्नं संहरते जगत् ॥ ३.४०.९ ॥
બ્રહ્મશિર નામનું તે રૌદ્ર, ભયંકર પરાક્રમવાળું અસ્ત્ર, દારુણ યુગાંત આવે ત્યારે સમગ્ર જગતનો સંહાર કરે છે.
3.40.10
कर्णभीष्मकृपद्रोणैर्भविता तु महाहवः ।
त्वत्प्रसादान्महादेव जयेयं तान्यथा युधि ॥ ३.४०.१० ॥
કર્ણ, ભીષ્મ, કૃપ અને દ્રોણ સાથે મહાયુદ્ધ થશે; હે મહાદેવ, તારી કૃપાથી હું તેમને યુદ્ધમાં જીતી શકું.
3.40.11
जयेयं येन संग्रामे दानवान्राक्षसांस्तथा ।
राज्ञश्चैव पिशाचांश्च गन्धर्वानथपन्नगान् ॥ ३.४०.११ ॥
જેનાથી હું યુદ્ધમાં દાનવો, રાક્ષસો, રાજાઓ, પિશાચો, ગંધર્વો અને નાગોને જીતી શકું.
3.40.12
यस्मिञ्शूलसहस्राणि गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः ।
शराश्चाशीविषाकाराः संभवन्त्यनुमन्त्रिताः ॥ ३.४०.१२ ॥
જેમાં મંત્રથી અભિમંત્રિત થતાં હજારો ત્રિશૂળો, ઉગ્ર દેખાવની ગદાઓ અને સર્પ સમાન બાણો ઉત્પન્ન થાય છે.
3.40.13
युध्येयं येन भीष्मेण द्रोणेन च कृपेण च ।
सूतपुत्रेण च रणे नित्यं कटुकभाषिणा ॥ ३.४०.१३ ॥
ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ અને હંમેશા કટુ બોલનાર સૂતપુત્ર સાથે હું રણમાં યુદ્ધ કરી શકું.
3.40.14
एष मे प्रथमः कामो भगवन्भगनेत्रहन् ।
त्वत्प्रसादाद्विनिर्बृत्तः समर्थः स्यामहं यथा
भव उवाच। ॥ ३.४०.१४ ॥
હે ભગવાન, ભગના નેત્રનો નાશ કરનાર, આ મારી પ્રથમ ઇચ્છા છે; તારી કૃપાથી હું સમર્થ થાઉં.
3.40.15
ददामि तेऽस्त्रं दयितमहं पाशुपतं विभो ।
समर्थो धारणे मोक्षे संहारेऽपि च पाण्डव ॥ ३.४०.१५ ॥
હે વિભુ, મારું પ્રિય પાશુપતાસ્ત્ર હું તને આપું છું; હે પાંડવ, તું તેને ધારણ કરવા, છોડવા અને સંહાર કરવામાં સમર્થ છે.
3.40.16
न तद्वेद महेन्द्रोपि न यमो न च यक्षराट् ।
वरुणोप्यथवा वायुः कुतो वेत्स्यन्ति मानवाः ॥ ३.४०.१६ ॥
તે અસ્ત્રને ઇન્દ્ર પણ જાણતા નથી, યમ નહીં, યક્ષરાજ નહીં, વરુણ કે વાયુ પણ નહીં; તો માનવો કેવી રીતે જાણશે?
3.40.17
न त्वया सहसा पार्थ मोक्तव्यं पुरुषे क्वचित् ।
जगद्विनिर्दहेत्सर्वमल्पतेजसि पातितम् ॥ ३.४०.१७ ॥
હે પાર્થ, આને કોઈ પુરુષ પર ઉતાવળથી ક્યારેય છોડવું નહીં; અલ્પ તેજવાળા પર નાખવામાં આવે તો તે આખા જગતને બાળી નાખશે.
3.40.18
अबध्यो नाम नास्त्यस्य त्रैलोक्ये सचराचरे ।
मनसा चक्षुषा वाचा धनुषा च निपात्यते ॥ ३.४०.१८ ॥
ચર અને અચર સહિત ત્રણે લોકમાં તેના માટે અવધ્ય કોઈ નથી; મનથી, દૃષ્ટિથી, વાણીથી અને ધનુષથી તે પાડવામાં આવે છે.
3.40.19
तच्छ्रुत्वा त्वरितः पार्थः शुचिर्भूत्वा समाहितः ।
उपसंगृह्य विश्वेशमधीष्वेत्यथ सोऽब्रवीत् ॥ ३.४०.१९ ॥
આ સાંભળી પાર્થ તરત શુચિ અને એકાગ્ર થઈ, વિશ્વેશનાં ચરણ પકડીને બોલ્યો — 'મને શીખવો.'
3.40.20
ततस्त्वध्यापयामास सरहस्यनिवर्तनम् ।
तदस्त्रं पाण्डवश्रेष्ठं मूर्तिमन्तमिवान्तकम् ॥ ३.४०.२० ॥
પછી તેમણે તે અસ્ત્ર તેના રહસ્ય અને પાછું ખેંચવાની વિધિ સહિત પાંડવશ્રેષ્ઠને શીખવ્યું; તે જાણે મૂર્તિમાન યમ હતું.
3.40.21
उपतस्थे महात्मानं यथा त्र्यक्षमुमापतिम् ।
प्रतिजग्राह तच्चापि प्रीतिमानर्जुनस्तदा ॥ ३.४०.२१ ॥
ઉમાપતિ ત્ર્યંબકની જેમ તેણે તે મહાત્માની સેવા કરી; ત્યારે પ્રસન્ન થઈ અર્જુને પણ તે ગ્રહણ કર્યું.
3.40.22
ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा ।
ससागरवनोद्देशा सग्रामनगराकरा ॥ ३.४०.२२ ॥
ત્યારે પર્વતો, વન અને વૃક્ષો સહિત પૃથ્વી ધ્રૂજી ઊઠી; સમુદ્રો અને વનપ્રદેશો, ગામો, નગરો અને ખાણો સહિત તે કંપી.
3.40.23
शङ्खदुन्दुभिघोषाश्च भेरीणां च सहस्रशः ।
तस्मिनमुहूर्ते संप्राप्ते निर्घातश्च महानभूत् ॥ ३.४०.२३ ॥
શંખ અને દુંદુભિનો ઘોષ, હજારો ભેરીઓનો નાદ; તે મુહૂર્ત આવતાં મહાન ગર્જના થઈ.
3.40.24
अथास्त्रं जाज्वलद्धोरं पाण्डवस्यामितौजसः ।
मूर्तिमद्विष्ठितं पार्श्वे ददृशुर्देवदानवाः ॥ ३.४०.२४ ॥
પછી અમિતપરાક્રમી પાંડવની બાજુમાં પ્રજ્વલિત અને ભયંકર તે અસ્ત્ર મૂર્તિમાન થઈ ઊભેલું દેવ-દાનવોએ જોયું.
3.40.25
स्पृष्टस्य त्र्यम्बकेणाथ फल्गुनस्यामितौजसः ।
यत्किं गच्छेत्यनुज्ञातस्त्र्यम्बकेण तदाऽर्जुनः ॥ ३.४०.२५ ॥
ત્યારે ત્ર્યંબક દ્વારા સ્પર્શાયેલા અમિતતેજસ્વી ફાલ્ગુનને, 'જા' એમ ત્ર્યંબકે અનુમતિ આપી; ત્યારે અર્જુને અનુમતિ મેળવી.
3.40.26
स्वर्गं गच्छेत्यनुज्ञातस्त्र्यम्बकेण तदाऽर्जुनः ।
प्रणम्य शिरसा राजन्प्राञ्जलिर्भवमैक्षत । ॥ ३.४०.२६ ॥
'સ્વર્ગે જા' એમ ત્ર્યંબક પાસેથી અનુમતિ મેળવીને, હે રાજન્, અર્જુને મસ્તક નમાવીને પ્રણામ કર્યા અને હાથ જોડીને ભવ તરફ જોયું.
3.40.27
ततः प्रभुस्त्रिदिवनिवासिनां वसी ।
महामतिर्गिरिश उमापतिः शिवः।
धनुर्महद्दितिजपिशाचसूदनं ।
ददौ भवः पुरुषवराय गाण्डिवम् ॥ ३.४०.२७ ॥
ત્યારે ત્રિદિવના નિવાસીઓના પ્રભુ, વશી, મહામતિ, ગિરીશ, ઉમાપતિ શિવ ભવે પુરુષશ્રેષ્ઠને દૈત્ય અને પિશાચોનો સંહાર કરનાર મહાન ધનુષ ગાંડીવ આપ્યું.
3.40.28
ततः शुभं गिरिवरमीश्वरस्तदा ।
सहोमयाऽसिततटसानुकन्दरम्।
विहाय तं पतगमहर्षिसेवितं ।
जगाम स्वं पुरुषवरस्य पश्यतः ॥ ३.४०.२८ ॥
ત્યારે ઈશ્વર, કાળા ઢોળાવ, શિખરો અને ગુફાઓવાળા તે શુભ ગિરિવરને અને મહર્ષિઓ સેવિત તે પતગને છોડીને, ઉમા સાથે, પુરુષશ્રેષ્ઠ જોતાં પોતાના ધામ તરફ ગયા.