మహాభారతం · అధ్యాయం 3.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.42.1
गतेषु लोकपालेषु पार्थः शत्रुनिबर्हणः ।
चिन्तयामास राजेन्द्र देवराजरथागमम् ॥ ३.४२.१ ॥
రాజేంద్రా, లోకపాలురు వెళ్ళిపోయిన తర్వాత, శత్రునాశకుడైన పార్థుడు దేవరాజు (ఇంద్రుని) రథం వచ్చుటను గూర్చి ఆలోచించెను.
3.42.2
तस्य चिन्तयमानस्य गुडाकेशस्य धीमतः ।
रथो मातलिसंयुक्त आजगाम महाप्रभः ॥ ३.४२.२ ॥
ఆ బుద్ధిమంతుడైన గుడాకేశుడు (అర్జునుడు) ఆలోచిస్తుండగా, మాతలితో కూడిన మహాప్రభ గల రథం వచ్చింది.
3.42.3
नभो वितिमिरं कुर्वञ्जलदान्पाटयन्निव ।
दिशः संपूरयन्नादैर्महामेघरवोपमैः। ॥ ३.४२.३ ॥
ఆకాశాన్ని చీకటి లేకుండా చేస్తూ, మేఘాలను చీలుస్తున్నట్లుగా, మహామేఘ గర్జనల వంటి ధ్వనులతో దిక్కులను నింపుతూ.
3.42.4
असयः शक्तयो भीमा गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः ।
दिव्यप्रभावाः प्रासाश्च विद्युतश्च महाप्रभाः ॥ ३.४२.४ ॥
భయంకరమైన కత్తులు, శక్తులు, గదలు—ఉగ్ర రూపం గలవి; దివ్య ప్రభావం గల ప్రాసలు, మహాప్రభ గల మెరుపులు.
3.42.5
तथैवाशनयश्चैव चक्रयुक्तास्तुलागुडाः ।
वायुस्फोटाः सनिर्घाताः शङ्खमेघस्वनास्तथा ॥ ३.४२.५ ॥
అలాగే చక్రాలతో కూడిన వజ్రాయుధాలు, త్రాసు వంటి గుండ్రని గుండ్లు; వాయువు పేలుళ్ళు, భీకర ఘాతాలు, శంఖ-మేఘ ధ్వనులు.
3.42.6
तत्रनागा महाकाया ज्वलितास्याः सुदारुणाः ।
सिताभ्रकूटप्रतिमाः संहताश्च यथोपलाः ॥ ३.४२.६ ॥
అక్కడ పెద్ద శరీరాలు, మండే నోళ్ళు గల, అతిభయంకరమైన నాగులు ఉన్నాయి—తెల్లని మేఘ శిఖరాల వంటివి, రాళ్ళ వలె గుంపుగా కూడినవి.
3.42.7
दशवाजिसहस्राणि हरीणां वातरंहसाम् ।
वहन्ति यं नेत्रमुषं दिव्यं मायामयं रथम् ॥ ३.४२.७ ॥
గాలి వేగంతో పరుగెత్తే పదివేల హరి గుర్రాలు కళ్ళను మిరుమిట్లు గొలిపే ఆ దివ్యమైన, మాయతో నిర్మితమైన రథాన్ని మోసుకువెళ్లాయి.
3.42.8
तत्रापश्यन्महानीलं वैजयन्तं महाप्रभम् ।
ध्वजमिन्दीवरश्यामं वंशं कनकभूषणम् ॥ ३.४२.८ ॥
అక్కడ అతడు అతి నీలవర్ణంలో, మహాప్రభతో వెలిగే వైజయంత ధ్వజాన్ని చూశాడు; అది నీలకమలంలా నల్లగా ఉండి, బంగారంతో అలంకరించిన దండం కలిగి ఉంది.
3.42.9
तस्मिन्रथे स्थितं सूतं तप्तहेमविभूषितम् ।
दृष्ट्वा पार्थो महाबाहुर्देवराजमतर्कयत् ॥ ३.४२.९ ॥
ఆ రథంపై నిలబడి ఉన్న, తప్త బంగారంతో అలంకరించిన సారథిని చూసి మహాబాహువైన పార్థుడు దేవరాజును ఊహించాడు.
3.42.10
तथा तर्कयतस्तस्य फल्गुनस्याथ मातलिः ।
सन्नतः प्रस्थितो भूत्वा वाक्यमर्जुनमब्रवीत् ॥ ३.४२.१० ॥
ఫల్గునుడు (అర్జునుడు) ఇలా ఊహిస్తుండగా, మాతలి నమస్కరిస్తూ ముందుకు వచ్చి అర్జునుడితో ఈ మాటలు చెప్పాడు.
3.42.11
भोभो शक्रात्मज श्रीमञ्शक्रस्त्वां द्रष्टुमिच्छति ।
आरोहतु भवाञ्शीघ्रं रथमिन्द्रस्य संभतम् ॥ ३.४२.११ ॥
ఓ శక్రపుత్రా, శ్రీమంతుడా! శక్రుడు నిన్ను చూడాలని కోరుతున్నాడు. నీవు వెంటనే ఇంద్రుని సిద్ధం చేసిన రథాన్ని ఎక్కు.
3.42.12
आह माममरश्रेष्ठः पिता तव शतक्रतुः ।
कुन्तीसुतमिह प्राप्तं पश्यन्तु त्रिदशालयाः ॥ ३.४२.१२ ॥
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన నీ తండ్రి శతక్రతువు నాతో ఇలా చెప్పాడు: కుంతీ పుత్రుడు ఇక్కడికి వచ్చాడు, స్వర్గవాసులు అతన్ని చూడనీయండి.
3.42.13
एष शक्रः परिवृतो देवैर्ऋषिगणैस्तथा ।
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च त्वां दिदृक्षुः प्रतीक्षते ॥ ३.४२.१३ ॥
ఇదిగో ఇంద్రుడు దేవతలు, ఋషిగణాలు, గంధర్వులు, అప్సరసలతో చుట్టుముట్టబడి నిన్ను చూడాలని ఎదురుచూస్తున్నాడు.
3.42.14
अस्माल्लोकाद्देवलोकं पाकशासनशासनात् ।
मारोह त्वं मया सार्धं लब्धास्त्रः पुनरेष्यसि ॥ ३.४२.१४ ॥
ఈ లోకం నుండి, పాకశాసనుడైన ఇంద్రుని ఆజ్ఞతో, నాతో కలిసి దేవలోకానికి ఎక్కు; అస్త్రాలను పొంది నీవు తిరిగి వస్తావు.
3.42.15
मातले गच्छ शीघ्रं त्वमारोहस्व रथोत्तमम् ।
राजसूयाश्वमेधानां शतैरपि सुदुर्लभम् ॥ ३.४२.१५ ॥
మాతలీ, త్వరగా వెళ్ళు; రాజసూయ, అశ్వమేధ యాగాలు వందసార్లు చేసినా పొందడానికి అతి దుర్లభమైన ఉత్తమ రథం ఎక్కు.
3.42.16
पार्थिवैः सुमहाभागैर्यज्वभिर्भूरिदक्षिणैः ।
दैवतैर्वा दुरारोहं दानवैर्वा रथोत्तमम् ॥ ३.४२.१६ ॥
మహాభాగ్యులైన, యజ్ఞాలు చేసి అధికంగా దక్షిణలు ఇచ్చిన రాజులకు, దేవతలకు లేదా దానవులకు కూడా ఆ ఉత్తమ రథం ఎక్కడం కష్టం.
3.42.17
नातप्ततपसा शक्य एष दिव्यो महारथः ।
द्रष्टुं वाऽप्यथवा स्प्रष्टुमारोढुं कुत एव च ॥ ३.४२.१७ ॥
తపస్సు చేయనివారికి ఈ దివ్య మహారథాన్ని చూడడం, తాకడం లేదా ఎక్కడం సాధ్యం కాదు; ఇంక ఎలా సాధ్యం?
3.42.18
त्वयि मतिष्ठिते साधो रथस्थे स्थिरवाजिनि ।
पश्चादहमथारोक्ष्ये मुकृती सत्पथं यथा ॥ ३.४२.१८ ॥
సాధువా, నీవు స్థిరమైన గుర్రాలతో రథంపై స్థిరంగా నిలిచి మనసు నిలుపుకో; తర్వాత పుణ్యాత్ముడు సత్పథం ఎక్కినట్లుగా నేను ఎక్కుతాను.
3.42.19
तस्यतद्वचनं श्रुत्वा मातलिः शक्रसारथिः ।
आरुरोह रथं शीघ्रं हयाञ्जग्राह रश्मिभिः ॥ ३.४२.१९ ॥
అతని ఆ మాటలు విని, ఇంద్రుని సారథి మాతలి వెంటనే రథం ఎక్కి, పగ్గాలతో గుర్రాలను పట్టుకున్నాడు.
3.42.20
ततोऽर्जुनो हृष्टमना गङ्गायामाप्लुतः शुचिः ।
जजाप जप्यं कौन्तेयो विधिवत्कुरुनन्दनः ॥ ३.४२.२० ॥
అప్పుడు సంతోషమనస్కుడైన కురునందనుడు, కుంతీపుత్రుడు అర్జునుడు గంగలో స్నానం చేసి శుచియై, విధి ప్రకారం జపించదగిన మంత్రాన్ని జపించాడు.
3.42.21
ततः पितृन्यथान्यायं तर्पयित्वा यथाविधि ।
मन्दरं शैलराजं तमाप्रष्टुमुपचक्रमे ॥ ३.४२.२१ ॥
తరువాత విధి ప్రకారం, న్యాయంగా పితృదేవతలకు తర్పణం ఇచ్చి, పర్వతరాజు మందరుని వద్ద వీడ్కోలు తీసుకోవడానికి ఉపక్రమించాడు.
3.42.22
साधूनां पुण्यशीलानां मुनीनां पुण्यकर्मणाम् ।
त्वं सदा संश्रयः शैल स्वर्गमार्गाभिकाङ्क्षिणाम् ॥ ३.४२.२२ ॥
ఓ పర్వతమా, నీవు ఎల్లప్పుడూ సాధువులకు, పుణ్యశీలురైన మునులకు, పుణ్యకర్మలు చేసేవారికి, స్వర్గమార్గాన్ని కోరేవారికి ఆశ్రయంగా ఉన్నావు.
3.42.23
त्वत्प्रसादात्सदा शैल ब्राह्मणाः क्षत्रिया विशः ।
स्वर्गं प्राप्ताश्चरन्ति स्म देवैः सह गतव्यथाः ॥ ३.४२.२३ ॥
ఓ పర్వతమా, నీ అనుగ్రహం వల్ల బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు ఎల్లప్పుడూ స్వర్గాన్ని పొంది, దేవతలతో కలిసి బాధలు లేకుండా సంచరిస్తున్నారు.
3.42.24
अद्रिराज महाशैल मुनिसंश्रय तीर्थवन् ।
गच्छाम्यामन्त्रयित्वा त्वां सुखमस्म्युषितस्त्वयि ॥ ३.४२.२४ ॥
ఓ పర్వతరాజా, మహాశైలమా, మునులకు ఆశ్రయమా, తీర్థాలతో నిండినవాడా, నీ వద్ద వీడ్కోలు తీసుకుని వెళ్తున్నాను; నీ యందు నేను సుఖంగా ఉన్నాను.
3.42.25
तव सानूनि कुञ्जाश्च नद्यः प्रस्रवणानि च ।
तीर्थानि च सुपुण्यानि मया दृष्टान्यनेकशः ॥ ३.४२.२५ ॥
నీ శిఖరాలను, పొదరిళ్ళను, నదులను, జలపాతాలను, అత్యంత పవిత్రమైన తీర్థాలను నేను ఎన్నోసార్లు చూశాను.
3.42.26
सुसुगन्धाश्च वैर्योघास्त्वच्छरीरविनिःसृताः ।
अमृतास्वादसृशाः पीताः प्रस्रवणोदकाः ॥ ३.४२.२६ ॥
నీ శరీరం నుండి ప్రవహించిన అత్యంత సుగంధ జలధారలు, అమృత రుచిని పోలిన ఝరుల నీటిని నేను త్రాగాను.
3.42.27
शिशुर्यथा पितुश्चाङ्के सुखं शेते तटे तथा ।
मया तवाङ्के ललितं शैलराज महाप्रभो ॥ ३.४२.२७ ॥
పిల్లవాడు తండ్రి ఒడిలో సుఖంగా పడుకున్నట్లు, ఓ పర్వతరాజా, మహాప్రభూ, నేను నీ ఒడిలో ఆనందంగా పడుకున్నాను.
3.42.28
अप्सरोगणसंकीर्णए ब्रह्मघोषानुनादिते ।
सुखमस्म्युषितः शैल तव सानुषु नित्यदा ॥ ३.४२.२८ ॥
అప్సరస్సుల గుంపులతో నిండి, వేదమంత్రధ్వనులతో ప్రతిధ్వనించే ఓ పర్వతమా, నీ శిఖర ప్రదేశాలలో నేను ఎల్లప్పుడూ సుఖంగా నివసించాను.
3.42.29
एवमुक्त्वार्जुनः शैलमामन्त्र्य परवीरहा ।
आरुरोह रथं दिव्यं द्योतयन्निव भास्करः ॥ ३.४२.२९ ॥
ఇలా చెప్పి, శత్రువీరులను సంహరించే అర్జునుడు పర్వతానికి వీడ్కోలు పలికి, సూర్యుడు ప్రకాశించినట్లుగా దివ్య రథమెక్కాడు.
3.42.30
स तेनादित्यरूपेण दिव्येनाद्भुतकर्मणा ।
ऊर्ध्वमाचक्रमे धीमान्प्रहृष्टः कुरुनन्दनः ॥ ३.४२.३० ॥
ఆ బుద్ధిమంతుడైన కురునందనుడు ఆనందంగా, సూర్యరూపమైన, అద్భుతకార్యం చేసే ఆ దివ్యరథంతో పైకి ఎగిరాడు.
3.42.31
सोऽदर्शनपथं यातो मर्त्यानां धर्मचारिणाम् ।
ददर्शाद्भुतरूपाणि विमानानि सहस्रशः ॥ ३.४२.३१ ॥
అతడు ధర్మాచరణ చేసే మర్త్యుల దృష్టికి అవతల వెళ్లి, అద్భుత రూపాలు గల వేలాది విమానాలను చూశాడు.
3.42.32
न तत्र सूर्यः सोमो वा द्योतते न च पावकः ।
स्वयैव प्रभया तत्र द्योतन्ते पुण्यलब्धया ॥ ३.४२.३२ ॥
అక్కడ సూర్యుడు గానీ చంద్రుడు గానీ అగ్ని గానీ ప్రకాశించరు; పుణ్యంతో పొందిన తమ స్వంత కాంతితోనే వారు అక్కడ ప్రకాశిస్తారు.
3.42.33
तारारूपाणि यानीह दृश्यन्ते द्युतिमन्ति वै ।
आकाशे विप्रकृष्टत्वात्तनूनि सुमहान्त्यपि ॥ ३.४२.३३ ॥
ఇక్కడినుండి నక్షత్రాల వంటి కాంతివంతమైన రూపాలు కనిపిస్తాయి; ఆకాశంలో చాలా దూరంగా ఉండటం వల్ల అవి చిన్నవిగా కనిపిస్తున్నా, నిజానికి అత్యంత పెద్దవి.
3.42.34
तानि तत्र प्रभास्वन्ति रूपवन्ति च पाण्डवः ।
ददर्श स्वेषु धिष्ण्येषु दीप्तिमन्ति स्वयाऽर्चिषा ॥ ३.४२.३४ ॥
అక్కడ పాండవుడు ఆ కాంతివంతమైన, రూపవంతమైన నివాసాలను చూశాడు; అవి తమ తమ స్థానాల్లో తమ స్వంత జ్వాలతో ప్రకాశిస్తున్నాయి.
3.42.35
तत्र राजर्षयः सिद्धा वीराश्च निहता युधि ।
तपसा च जितं स्वर्गं संपेतुः शतसङ्घशः ॥ ३.४२.३५ ॥
అక్కడ రాజర్షులు, సిద్ధులు, యుద్ధంలో హతులైన వీరులు తపస్సుతో గెలిచిన స్వర్గంలో వందల సమూహాలుగా చేరి ఉన్నారు.
3.42.36
गन्धर्वाणां सहस्राणि मूर्यज्वलिततेजसाम् ।
गुह्यकारनामृषीणां च तथैवाप्सरसां गणान् ॥ ३.४२.३६ ॥
సూర్యుని వలె జ్వలించే తేజస్సుగల వేలాది గంధర్వులు, గుహ్యకులు, ఋషులు, అప్సరసల గణాలు అక్కడ ఉన్నారు.
3.42.37
लोकानात्मप्रभान्पश्यन्फल्गुनो विस्मयान्वितः ।
पप्रच्छ मातलिं प्रीत्या स चाप्येनमुवाच ह ॥ ३.४२.३७ ॥
తమ స్వంత కాంతితో ప్రకాశించే ఆ లోకాలను చూసి విస్మయంతో నిండిన ఫాల్గునుడు ప్రేమతో మాతలిని అడిగాడు; అతడు కూడా అతనితో మాట్లాడాడు.
3.42.38
एते सुकृतिनः पार्थ स्वेषु धिष्ण्येष्ववस्थिताः ।
तान्दृष्टवानसि विभो तारारूपाणि भूतले ॥ ३.४२.३८ ॥
పృథ కుమారా, ఇవన్నీ పుణ్యాత్ములు; తమ తమ స్థానాలలో నిలిచి ఉన్నారు. ఓ విభూ, భూమిపై నీవు వీరిని నక్షత్ర రూపాలలో చూశావు.
3.42.39
ततोऽपश्यत्स्थितं द्वारि मत्तं विजयिनं गजम् ।
ऐरावतं चतुर्दन्तं कैलासमिव शृङ्गिणम् ॥ ३.४२.३९ ॥
అప్పుడు అతడు ద్వారం వద్ద నిలిచిన, మదించిన విజయవంతమైన ఏనుగును చూశాడు — నాలుగు దంతాల ఐరావతం, శిఖరాల కైలాసంలా.
3.42.40
स सिद्धमार्गमाक्रम्य कुरुपाण्डवसत्तमः ।
व्यरोचत यथापूर्वं मान्धाता पार्थिवोत्तमः ॥ ३.४२.४० ॥
సిద్ధుల మార్గాన్ని దాటి, కురు-పాండవులలో శ్రేష్ఠుడు మునుపటిలాగే ప్రకాశించాడు; రాజులలో శ్రేష్ఠుడైన మాంధాతలా.
3.42.41
अभिचक्राम लोकान्स राज्ञां राजीवलोचनः ॥ ३.४२.४१ ॥
కమలనేత్రుడైన అతడు రాజుల లోకాల గుండా ముందుకు సాగాడు.
3.42.42
एवं स संक्रमंस्तत्र स्वर्गलोके महायशाः ।
ततो ददर्श शक्रस्य पुरीं ताममरावतीम् ॥ ३.४२.४२ ॥
ఈ విధంగా ఆ మహాయశస్వి స్వర్గలోకంలో ముందుకు సాగుతూ, అప్పుడు ఇంద్రుని ఆ అమరావతి నగరాన్ని చూశాడు.