మహాభారతం · అధ్యాయం 3.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.43.1
ददर्श स पुरीं रम्यां सिद्धचारणसेविताम् ।
सर्वर्तुकुसुमैः पुण्यैः पादपैरुपशोभिताम् ॥ ३.४३.१ ॥
సిద్ధులూ చారణులూ సేవించే, అన్ని ఋతువుల పవిత్ర పుష్పాలతో వృక్షాలతో అలంకరించబడిన ఆ రమణీయ నగరాన్ని అతడు చూశాడు.
3.43.2
तत्र सौगन्धिकानां च पुष्पाणां पुण्यगन्धिनाम् ।
उपवीज्यमानो मिश्रेण वायुना पुण्यगन्धिना ॥ ३.४३.२ ॥
అక్కడ సౌగంధిక పుష్పాల, పవిత్ర పరిమళం గల పుష్పాల మిశ్రమ గాలితో అతడు వీవబడుతూ ఉన్నాడు.
3.43.3
नन्दनं च वनं दिव्यमप्सरोगणसेवितम् ।
ददर्श दिव्यकुसुमैराह्वयद्भिरिव द्रुमैः ॥ ३.४३.३ ॥
అప్సరసల గణాలు సేవించే దివ్య నందన వనాన్ని అతడు చూశాడు; దివ్య పుష్పాల వృక్షాలు అతన్ని పిలుస్తున్నట్లుగా ఉన్నాయి.
3.43.4
नातप्ततपसा शक्यो द्रष्टुं नानाहिताग्निना ।
स लोकः पुण्यकर्तॄणां नापि युद्धे पराङ्युखैः ॥ ३.४३.४ ॥
తపస్సు చేయనివాడూ, అగ్నిహోత్రం ఆచరించనివాడూ ఆ పుణ్యకర్మల లోకాన్ని చూడలేడు; యుద్ధంలో వెనుతిరిగినవారికీ అది సాధ్యం కాదు.
3.43.5
नायज्वभिर्नाव्रतिकैर्न वेदश्रुतिवर्जितैः ।
नानाप्लुताङ्गैस्तीर्थेषु यज्ञदानबहिष्कृतैः ॥ ३.४३.५ ॥
యజ్ఞం చేయనివారికీ, వ్రతం లేనివారికీ, వేదశ్రుతి లేనివారికీ, తీర్థాల్లో వివిధ స్నానాలు చేసినా యజ్ఞదానాలకు దూరమైనవారికీ అది కనిపించదు.
3.43.6
नापि यज्ञहनैः क्षुद्रैर्द्रष्टुं शक्यः कथंचन ।
पानपैर्गुरुतल्पैश्च मांसादैर्वा दुरात्मभिः ॥ ३.४३.६ ॥
యజ్ఞాన్ని నాశనం చేసేవారికీ, నీచులకీ, మద్యపానం చేసేవారికీ, గురుభార్యను చెరిచేవారికీ, మాంసాహారులకీ, దుష్టబుద్ధులకీ ఏ విధంగానూ అది కనిపించదు.
3.43.7
स तद्दिव्यं वनं पश्यन्दिव्यगीतनिनादितम् ।
प्रविवेश महाबाहुः शक्रस्य दयितां पुरीम् ॥ ३.४३.७ ॥
ఆ దివ్య వనాన్ని, దివ్య గీతధ్వనులతో ప్రతిధ్వనిస్తున్నదాన్ని, చూస్తూ మహాబాహువు ఇంద్రుని ప్రియమైన నగరంలో ప్రవేశించాడు.
3.43.8
तत्र देवविमानानि कामगानि सहस्रशः ।
संस्थितान्यभियातानि ददर्शायुतशस्तदा ॥ ३.४३.८ ॥
అక్కడ కోరిన చోటికి వెళ్ళగల దేవవిమానాలు వేలకొద్దీ నిలిచి ఉండటం, వస్తుండటం అప్పుడు అతడు చూశాడు, పదివేలకొద్దీ కూడా.
3.43.9
संस्तूयमानो गन्धर्वैरप्सरोभिश्च पाण्डवः ।
पुष्पगन्धवहैः पुण्यैर्वायुभिश्चानुवीजितः ॥ ३.४३.९ ॥
గంధర్వులు, అప్సరసలు స్తుతిస్తుండగా పాండవుడు పూల పరిమళాన్ని మోసే పవిత్ర వాయువులతో వీవబడ్డాడు.
3.43.10
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः ।
हृष्टाः संपूजयामासुः पार्थमक्लिष्टकारिणम् ॥ ३.४३.१० ॥
అప్పుడు దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, పరమ ఋషులు సంతోషించి, అనాయాసంగా కార్యం సాధించే పార్థుని బాగుగా సత్కరించారు.
3.43.11
आसीर्वादैः स्तूयमानो दिव्यवादित्रनिःस्वनैः ।
प्रतिपेदे महाबाहुः शङ्खदुन्दुभिनादितम् ॥ ३.४३.११ ॥
ఆశీర్వాదాలతో స్తుతించబడుతూ, దివ్య వాద్యధ్వనుల మధ్య, శంఖ దుందుభుల ధ్వనితో మ్రోగిన మార్గాన్ని మహాబాహువు పొందాడు.
3.43.12
नक्षत्रमार्गं विपुलं सुरवीथीति विश्रुतम् ।
इन्द्राज्ञया ययौ पार्थः स्तूयमानः समन्ततः ॥ ३.४३.१२ ॥
నక్షత్రమార్గం అనే విశాలమైన, సురవీథి అని ప్రసిద్ధమైన మార్గంలో, ఇంద్రుని ఆజ్ఞతో పార్థుడు సర్వత్రా స్తుతించబడుతూ వెళ్ళాడు.
3.43.13
तत्र साध्यास्तथा विश्वे मरुतोऽथाश्विनौ तथा ।
आदित्या वसवो रुद्रास्तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाः ॥ ३.४३.१३ ॥
అక్కడ సాధ్యులు, విశ్వదేవతలు, మరుత్తులు, ఇద్దరు అశ్వినులు, ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, అలాగే నిర్మలులైన బ్రహ్మర్షులు ఉన్నారు.
3.43.14
राजर्षयश्च बहवो दिलीपप्रमुखा नृपाः ।
तम्बुरुर्नारदश्चैव गन्धर्वौ च हाहा हूहूः ॥ ३.४३.१४ ॥
దిలీపుడు మొదలైన అనేక రాజర్షులు, రాజులు, తుంబురుడు, నారదుడు, గంధర్వులు హాహా, హూహూ కూడా ఉన్నారు.
3.43.15
तान्स सर्वान्समागम्य विधिवत्कुरुनन्दनः ।
ततोऽपश्यद्देवराजं शतक्रतुमरिंदमः ॥ ३.४३.१५ ॥
కురువంశ ఆనందుడైన అర్జునుడు వారందరినీ విధిప్రకారం సమీపించి, తరువాత దేవరాజు శతక్రతువైన ఇంద్రుని చూశాడు; అతడు శత్రువులను అణచువాడు.
3.43.16
ततः पार्थो महाबाहुरवतीर्य रथोत्तमात् ।
ददर्श साक्षाद्देवेशं पितरं पाकशासनम् ॥ ३.४३.१६ ॥
అప్పుడు మహాబాహువైన పార్థుడు ఉత్తమ రథం నుండి దిగి, దేవేశుడు, తన తండ్రి, పాకశాసనుడైన ఇంద్రుడిని ప్రత్యక్షంగా చూశాడు.
3.43.17
पाण्डुरेणातपत्रेण हेमदण्डेन चारुणा ।
दिव्यगन्धाधिवासेन व्यजनेन विधूयता ॥ ३.४३.१७ ॥
తెల్లని గొడుగు, అందమైన బంగారు దండముతో, దివ్య సుగంధంతో సువాసితమైన, వీచబడుతున్న విసనకర్రతో (ఇంద్రుడు ఉన్నాడు).
3.43.18
विश्वावसुप्रभृतिनिर्गन्धर्वैः स्तुतिवन्दिभिः ।
स्तूयमानं द्विजाग्र्यैश्च ऋग्यजुःसामसंस्तवैः ॥ ३.४३.१८ ॥
విశ్వావసు మొదలైన గంధర్వులచేత, స్తుతి పాడే బంది గాయకులచేత, శ్రేష్ఠ ద్విజులచేత ఋక్, యజుః, సామ వేద స్తోత్రాలతో స్తుతించబడుతూ (ఇంద్రుడు ఉన్నాడు).
3.43.19
ततोऽभिगम्य कौन्तेयः शिरसाऽभ्यगमद्बली ।
स चैनं वृत्तपीनाभ्यां बाहुभ्यां प्रत्यगृह्णत ॥ ३.४३.१९ ॥
అప్పుడు కుంతీ కుమారుడు, బలవంతుడు, దగ్గరకు వెళ్లి తల వంచి నమస్కరించాడు; ఆయన గుండ్రమైన, బలమైన రెండు బాహువులతో అతనిని స్వీకరించాడు.
3.43.20
ततः शक्रासने पुण्ये देवर्षिगणसेविते ।
शक्रः पाणौ गृहीत्वैनमुपावेशयदन्तिके ॥ ३.४३.२० ॥
అప్పుడు దేవఋషుల గణాలు సేవించే పవిత్రమైన ఇంద్రాసనంపై, ఇంద్రుడు అతని చేయి పట్టుకుని తన దగ్గర కూర్చోబెట్టాడు.
3.43.21
मूर्धि चैनमुपाघ्राय देवेन्द्रः परवीरहा ।
अङ्कमारोपयामास प्रश्रयावनतं तदा ॥ ३.४३.२१ ॥
అప్పుడు శత్రువీరులను సంహరించే దేవేంద్రుడు అతని తలను ముద్దాడి, వినయంతో వంగిన అతనిని ఒడిలో కూర్చోబెట్టుకున్నాడు.
3.43.22
सहस्राक्षनियोगात्स पार्थः शक्रासनं तदा ।
आरुरुक्षुरमेयात्मा द्वितीय इववासवः ॥ ३.४३.२२ ॥
సహస్రాక్షుడైన ఇంద్రుని ఆజ్ఞతో, అపరిమిత ఆత్మ కలిగిన ఆ పార్థుడు అప్పుడు ఇంద్రాసనం ఎక్కాలని కోరాడు; అతడు రెండవ వాసవుని వలె ఉన్నాడు.
3.43.23
ततः प्रेम्णा वृत्रशत्रुरर्जुनस्य शुभं मुखम् ।
पस्पर्श पुण्यगन्धेन करेण परिसान्त्वयन् ॥ ३.४३.२३ ॥
అప్పుడు ప్రేమతో వృత్రుని శత్రువైన ఇంద్రుడు, పవిత్ర సుగంధం కలిగిన చేతితో అర్జునుని అందమైన ముఖాన్ని తాకి, ఓదారుస్తూ స్పృశించాడు.
3.43.24
प्रमार्जमानः शनकैर्बाहू चास्यायतौ शुभौ ।
ज्याशरक्षेपकिनौ स्तम्भाविव हिरण्मयौ ॥ ३.४३.२४ ॥
మెల్లగా అతని పొడవైన, అందమైన రెండు బాహువులను నిమురుతూ; అవి విల్లు తాడు, బాణం వేయడంలో నేర్పరులు; బంగారపు స్తంభాల వలె ఉన్నాయి.
3.43.25
वज्रग्रहणचिह्नेन करेण परिसान्त्वयन् ।
मुहुर्मुहुर्वज्रधरो बाहू चास्फोटयञ्शनैः ॥ ३.४३.२५ ॥
వజ్రాన్ని పట్టుకున్న గుర్తు గల తన చేతితో మెల్లగా ఓదార్చుతూ, వజ్రధరుడు మళ్ళీ మళ్ళీ మెల్లగా తన బాహువులను తట్టాడు.
3.43.26
स्मयन्निव गुडाकेशं प्रेक्षमाणः सहस्रदृक् ।
हर्षेणोत्फुल्लनयनो न चातृप्यत वृत्रहा ॥ ३.४३.२६ ॥
నవ్వుతూ గుడాకేశుడిని (అర్జునుడిని) చూస్తూ, వేయి కన్నులు గల వృత్రహంత సంతోషంతో విప్పారిన నేత్రాలతో తృప్తి చెందలేదు.
3.43.27
एकासनोपविष्टौ तौ शोभयांसचक्रतुः सभाम् ।
सूर्याचन्द्रमसौ व्योम चतुर्दश्यामिवोदितौ ॥ ३.४३.२७ ॥
ఒకే ఆసనంపై కూర్చున్న ఆ ఇద్దరూ సభను అలంకరించారు; చతుర్దశినాడు ఆకాశంలో ఉదయించిన సూర్యచంద్రుల వలె.
3.43.28
तत्र स्म गाथा गायन्ति साम्ना परमवल्गुना ।
गन्धर्वास्तुम्बुरुश्रेष्ठाः कुशला गीतसामसु ॥ ३.४३.२८ ॥
అక్కడ గంధర్వులు — తుంబురుడు ప్రముఖుడైన వారు — గీత సామ గానంలో నిపుణులై, అత్యంత మధురమైన సామ స్వరంతో గాథలు పాడారు.
3.43.29
घृताची मेनका रम्भा पूर्वचित्तिः स्वयंप्रभा ।
उर्वशी मिश्रकेशी च दण्डगौरी वरूथीनि ॥ ३.४३.२९ ॥
ఘృతాచి, మేనక, రంభ, పూర్వచిత్తి, స్వయంప్రభ, ఉర్వశి, మిశ్రకేశి, దండగౌరి, వరూథిని (అప్సరసలు).
3.43.30
गोपाली सहजन्या च कुम्भयोनिः प्रजागरा ।
चित्रसेना चित्रलेखा सहा च मधुरस्वरा ॥ ३.४३.३० ॥
గోపాలి, సహజన్య, కుంభయోని, ప్రజాగర, చిత్రసేన, చిత్రలేఖ, సహ, మధురస్వర (అప్సరసలు).
3.43.31
एताश्चान्याश्च ननृतुस्तत्रतत्र शुचिस्मिताः ।
चत्तप्रमथने युक्ताः सिद्धानां पद्मलोचनाः ॥ ३.४३.३१ ॥
పవిత్రమైన చిరునవ్వులతో, పద్మనేత్రలైన ఇతరులు కూడా అక్కడక్కడ నృత్యం చేశారు, సిద్ధుల మనసులను కలవరపరచటంలో నిమగ్నులై.
3.43.32
महाकटितटश्रोण्यः कम्पमानैः पयोधरैः ।
कटाक्षहावमाधुर्यैश्चेतोबुद्धिमनोहरैः ॥ ३.४३.३२ ॥
విశాలమైన తుంటులు, మేఖల ధరించిన నడుములతో, కదులుతున్న పయోధరాలతో, కటాక్షాల, హావభావాల మాధుర్యంతో, మనస్సు బుద్ధి మనసులను హరించేవారై.
3.43.33
ततो देवाः सगन्धर्वाः समादायार्घ्यमुत्तमम् ।
शक्रस्य मतमाज्ञाय पार्थमानर्चुरञ्जसा ॥ ३.४३.३३ ॥
అప్పుడు దేవతలు గంధర్వులతో కలిసి ఉత్తమమైన అర్ఘ్యాన్ని తీసుకుని, ఇంద్రుని అభిప్రాయాన్ని తెలుసుకుని, పృథాపుత్రుడైన పార్థుని వెంటనే సత్కరించారు.
3.43.34
पाद्यमाचमनीयं च प्रतिग्राह्य नृपात्मजम् ।
प्रवेशयामासुरथो पुरंदरनिवेशनम् ॥ ३.४३.३४ ॥
పాద్యాన్ని, ఆచమనీయాన్ని స్వీకరింపజేసి, ఆ రాజకుమారుని పురందరుని నివాసంలోకి ప్రవేశింపజేశారు.
3.43.35
एवं संपूजितो जिष्णुरुवास भवने पितुः ।
उपशिक्षन्महास्राणि ससंहाराणि पाण्डवः ॥ ३.४३.३५ ॥
ఈ విధంగా గౌరవింపబడిన జిష్ణువు, పాండవుడు, తండ్రి భవనంలో నివసించి, సంహారాలతో కూడిన మహాస్త్రాలను నేర్చుకున్నాడు.
3.43.36
शक्रस्य हस्ताद्दयितं वज्रमस्त्रं च दुःसहम् ।
अशनीश्च महानादा मेघबर्हिणलक्षणाः ॥ ३.४३.३६ ॥
ఇంద్రుని చేతి నుండి ప్రియమైన వజ్రం, దుస్సహమైన అస్త్రం, మేఘ-మయూర లక్షణాలు గల మహాధ్వనులైన అశనులు.
3.43.37
गृहीतास्त्रस्तु कौन्तेयो भ्रातॄन्सस्मार पाण्डवः ।
पुरंदरनियोगाच्च पञ्चाब्दानवसत्सुखी ॥ ३.४३.३७ ॥
ఆయుధాలు స్వీకరించిన కుంతీపుత్రుడైన పాండవుడు సోదరులను స్మరించాడు; ఇంద్రుని ఆజ్ఞ ప్రకారం సుఖంగా ఐదు సంవత్సరాలు అక్కడ నివసించాడు.
3.43.38
ततः शक्रोऽब्रवीत्पार्थं कृतास्त्रं काल आगते ।
नृत्यं गीतं च कौन्तेय चित्रसेनादवाप्नुहि ॥ ३.४३.३८ ॥
అప్పుడు ఇంద్రుడు ఆయుధవిద్య నేర్చిన పార్థునితో అన్నాడు: 'కుంతీపుత్రా, సమయం వచ్చింది; చిత్రసేనుని నుండి నృత్యగానాలను పొందు.'
3.43.39
वादित्रं देवविहितं नृलोके यन्न विद्यते ।
तदर्जयस्व कौन्तेय श्रेयो वै ते भविष्यति ॥ ३.४३.३९ ॥
'కుంతీపుత్రా, మనుష్యలోకంలో లేని, దేవతలు నిర్మించిన వాద్యాన్ని సంపాదించు; అది నీకు శ్రేయస్సు కలిగిస్తుంది.'
3.43.40
सखायं प्रददौ चास्य चित्रसेनं पुरंदरः ।
स तेन सह संगम्य रेमे पार्थो निरामयः ॥ ३.४३.४० ॥
ఇంద్రుడు అతనికి స్నేహితుడిగా చిత్రసేనుని ఇచ్చాడు; అతనితో కలిసి పార్థుడు రోగరహితంగా ఆనందించాడు.
3.43.41
गीतवादित्रनृत्यानि भूय एवादिदेश ह ।
तथाऽपि नालभच्छर्म तरस्वी द्यूतकारितम् ॥ ३.४३.४१ ॥
అతడు మళ్లీ గీతం, వాద్యం, నృత్యం ఆదేశించాడు; అయినా బలవంతుడైన అతడు జూదంవల్ల కలిగిన బాధతో శాంతి పొందలేదు.
3.43.42
दुःशासनवधामर्षी शकुनेः सौबलस्य च ।
ततस्तेनातुलां प्रीतिमुपागम्य क्वचित्क्वचित्।
गान्धऱ्वमतुलं नृत्यं वादित्रं चोपलब्धवान् ॥ ३.४३.४२ ॥
దుఃశాసనుని వధ, సుబలుని కుమారుడైన శకుని (అపరాధం) వల్ల కోపించి, తర్వాత అతని ద్వారా అపూర్వమైన ఆనందం పొంది, అప్పుడప్పుడు గాంధర్వ శైలి అనుపమ నృత్యాన్ని, వాద్యాన్ని నేర్చుకున్నాడు.
3.43.43
स शिक्षितो नृत्यगुणाननेका-
न्वादित्रगीतार्थगुणांश्च सर्वान्।
न शर्ण लेभे परवीरहन्ता ।
भ्रातॄन्स्मरन्मातरं चैव कुन्तीम् ॥ ३.४३.४३ ॥
నృత్యంలోని అనేక గుణాలను, వాద్యగీతాల అర్థగుణాలన్నిటినీ నేర్చినప్పటికీ, శత్రువీరులను సంహరించువాడు శాంతి పొందలేకపోయాడు; సోదరులను, తల్లి కుంతిని స్మరిస్తూ ఉండెను.