మహాభారతం · అధ్యాయం 3.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.46.1
अत्यद्भुतमिदं कर्म पार्थस्यामिततेजसः ।
धृतराष्ट्रो महातेजाः श्रुत्वा तत्र किमब्रवीत् ॥ ३.४६.१ ॥
అమిత తేజస్వి పార్థుని ఈ కార్యం అత్యద్భుతమైనది. దాన్ని విని మహాతేజస్వి ధృతరాష్ట్రుడు అక్కడ ఏమన్నాడు?
3.46.2
शक्रलोकगतं पार्थं श्रुत्वा राजाऽम्बिकासुतः ।
द्वैपायनादृषिश्रेष्ठात्संजयं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.४६.२ ॥
ఇంద్రలోకానికి వెళ్లిన పార్థుని గురించి విన్న అంబిక కుమారుడైన రాజు, ఋషిశ్రేష్ఠుడైన ద్వైపాయనుని ద్వారా తెలుసుకున్న సంజయునితో ఈ మాట అన్నాడు.
3.46.3
श्रुतं मे सूत कार्त्स्न्येन कर्म पार्थस् धीमतः ।
कच्चित्तवापि विदितं याथातथ्येन सारथे ॥ ३.४६.३ ॥
సూతా, ధీమంతుడైన పార్థుని కార్యాన్ని నేను పూర్తిగా విన్నాను. సారథీ, నీకు కూడా అది యథార్థంగా తెలుసా?
3.46.4
प्रमत्तो ग्राम्यधर्मेषु मन्दात्मा पापनिश्चयः ।
मम पुत्रः सुदुर्बुद्धिः पृथिवीं घातयिष्यति ॥ ३.४६.४ ॥
ఇంద్రియ సుఖాల్లో మత్తెక్కి, మందబుద్ధితో, పాప నిశ్చయం కలిగిన నా కుమారుడు, అతి దుర్బుద్ధితో, భూమిని నాశనానికి గురిచేస్తాడు.
3.46.5
यस्य नित्यमृता वाचः स्वैरेष्वपि महात्मनः ।
त्रैलोक्यमपि तस्य स्याद्योद्धा यस्य धनंजयः ॥ ३.४६.५ ॥
ఏ మహాత్ముని మాటలు ఎల్లప్పుడూ, స్వీయ విషయాలలో కూడా, సత్యమై ఉంటాయో, అతనికి మూడు లోకాలు కూడా (లొంగుతాయి); అతని యోధుడు ధనంజయుడు అయితే.
3.46.6
अस्यतः कर्णिनाराचांस्तीक्ष्णाग्रांश्च शिलाशितान् ।
नार्जुनस्याग्रतस्तिष्ठेदपि मृत्युर्जरातिगः ॥ ३.४६.६ ॥
అర్జునుడు కర్ణినారాచాలను, రాతిపై సానపెట్టిన వాడి అగ్రాలను ప్రయోగిస్తుండగా, అతని ముందు నిలవలేరు; ముసలితనాన్ని దాటిన మృత్యువు కూడా అతని ముందు నిలవదు.
3.46.7
मम पुत्रा दुरात्मानः सर्वे मृत्युवशंगताः ।
येषां युद्धं दुराधर्षैः पाण्डवैः समुपस्थितम् ॥ ३.४६.७ ॥
నా దుష్టమనస్కులైన కుమారులందరూ మృత్యువశమయ్యారు; వారికి అజేయులైన పాండవులతో యుద్ధం ఏర్పడింది.
3.46.8
तस्यैव च न पश्यामि युधि गाण्डीवधन्वनः ।
अनिशं चिन्तयानोऽपि य एनमुदियाद्युधि ॥ ३.४६.८ ॥
యుద్ధంలో గాండీవధన్వి వంటివాడిని నేను చూడను; ఎంతగా ఆలోచించినా, అతనిని ఎదిరించి నిలిచేవాడు ఎవడూ లేడు.
3.46.9
द्रोणकर्णौ प्रतीयातां यदि भीष्मोऽपि वा रणे ।
महान्स्यात्संशयोलोके न तु पश्यामि नो जयम् ॥ ३.४६.९ ॥
ద్రోణుడు, కర్ణుడు, లేదా భీష్ముడు కూడా యుద్ధంలో అతనిని ఎదిరించినా, లోకంలో గొప్ప సందేహం కలుగుతుంది; కానీ మనకు విజయం కనిపించదు.
3.46.10
घृणी कर्णः प्रमादी च आचार्यः स्थविरो गुरुः ।
अमर्षी बलवान्पार्थः संरम्भी दृढविक्रमः ॥ ३.४६.१० ॥
కర్ణుడు దయాళువు, అజాగ్రత్తపరుడు; ఆచార్యుడు వృద్ధుడు, గురువు; పార్థుడు అమర్షి, బలవంతుడు, ఉగ్రుడు, దృఢపరాక్రమి.
3.46.11
भवेत्सुतुमुलं युद्धं सर्वस्याप्यपराजितम् ।
सर्वे ह्यस्त्रविदः शूराः सर्वे प्राप्ता महद्यशः ॥ ३.४६.११ ॥
యుద్ధం అత్యంత భీకరంగా ఉంటుంది; అందులో అందరూ అపరాజితులే; అందరూ అస్త్రవిదులైన శూరులు, అందరూ గొప్ప కీర్తిని పొందినవారు.
3.46.12
अपि सर्वेश्वरत्वं हि न वाञ्छेरन्पराजिताः ।
वधे नूनं भवेच्छान्तिरेतेषां फल्गुनस्य वा ॥ ३.४६.१२ ॥
ఓడిపోయినవారు సర్వాధిపత్యాన్ని కూడా కోరరు; నిశ్చయంగా వారి వధలోనో లేదా ఫల్గునుని వధలోనో శాంతి కలుగుతుంది.
3.46.13
न तु हन्ताऽर्जुनस्यास्ति जेता वाऽस्य न विद्यते ।
मन्युस्तस्य कथं शाम्येन्मन्दान्प्रति समुत्थितः ॥ ३.४६.१३ ॥
కానీ అర్జునుని చంపేవాడు లేడు, అతన్ని జయించేవాడూ లేడు. మూర్ఖుల పట్ల లేచిన అతని కోపం ఎలా శాంతిస్తుంది?
3.46.14
त्रिदशेशसमो वीरः खाण्डवेऽग्निमतर्पयत् ।
जिगा पार्थिवान्सर्वान्राजसूये महाक्रतौ ॥ ३.४६.१४ ॥
దేవేంద్రునితో సమానమైన ఆ వీరుడు ఖాండవ వనంలో అగ్నిని తృప్తిపరిచాడు; మహా రాజసూయ యాగంలో రాజులందరినీ జయించాడు.
3.46.15
शेषं कुर्याद्गिरेर्वज्रो निपतन्मूर्ध्नि संजय ।
न तु कुर्युः शराः शेषं क्षिप्तास्तात किरीटिना ॥ ३.४६.१५ ॥
సంజయా, పర్వత శిఖరంపై పడే వజ్రం పర్వతంలో ఏదైనా మిగులుస్తుంది; కానీ వత్సా, కిరీటి వేసిన బాణాలు ఏదీ మిగల్చవు.
3.46.16
यथा हि किरणा भानोस्तपन्तीह चराचरम् ।
तथा पार्थभुजोत्सृष्टाः शरास्तप्स्यन्ति मत्सुतान् ॥ ३.४६.१६ ॥
సూర్యుని కిరణాలు ఇక్కడ చరాచరాలను తపింపజేసినట్లుగా, పార్థుని భుజాల నుండి విడిచిన బాణాలు నా కుమారులను తపింపజేస్తాయి.
3.46.17
अपि तद्रथघोषेण भयार्था सव्यसाचिनः ।
प्रतिभाति विदीर्णेव सर्वतो भारती चमूः ॥ ३.४६.१७ ॥
అర్జునుని రథ ధ్వనితో భయపడి, భారతుల ఈ సేన అన్ని వైపులా చీలిపోయినట్లు కనిపిస్తోంది.
3.46.18
समुद्धरन्प्रवपंश्चैव बाणान् ।
स्ताताऽऽततायी समरे किरीटि।
सृष्टोऽन्तकः सर्वहरो विधात्रा ।
भवेद्यथा तद्वदवारणीयः ॥ ३.४६.१८ ॥
బాణాలను లాగుతూ చల్లుతూ, యుద్ధంలో విల్లును విస్తరించిన కిరీటి, విధాత సృష్టించిన సర్వాన్ని హరించే యముని వలె ఎదిరింపరానివాడు అవుతాడు.
3.46.19
यदतत्कथितं राजंस्त्वया दुर्योधनं प्रति ।
सर्वमेतद्यथातत्त्वं नतु मिथ्या महीपते ॥ ३.४६.१९ ॥
ఓ రాజా, నీవు దుర్యోధనునితో చెప్పినదంతా యథార్థమే, అసత్యం కాదు, ఓ మహీపతీ.
3.46.20
मन्युना हि समाविष्टाः पाण्डवास्त्वमितौजसः ।
दृष्ट्वा कृष्णां सभां नीतां धर्मपत्नीं यशस्विनीं ॥ ३.४६.२० ॥
అపారతేజస్వులైన పాండవులు, యశస్విని, ధర్మపత్ని అయిన కృష్ణను సభకు తీసుకురావడం చూసి కోపంతో నిండిపోయారు.
3.46.21
दुःशासनस्य ता वाचः श्रुत्वा वै कटुकोदयाः ।
कर्णस्य च महाराज न स्वप्स्यन्तीति मे मतिः ॥ ३.४६.२१ ॥
ఓ మహారాజా, దుఃశాసనుడు, కర్ణుడు పలికిన ఆ చేదు ఫలితాలిచ్చే మాటలు విని, వారు నిద్రపోరని నా అభిప్రాయం.
3.46.22
श्रुतं हि ते महाराज यथा पार्थेन संयुगे ।
एकादशतनुः स्थाणुर्धेनुषा परितोषितः ॥ ३.४६.२२ ॥
ఓ మహారాజా, పార్థుడు యుద్ధంలో విల్లుతో ఏకాదశతనువైన స్థాణువును (శివుడిని) ఎలా సంతోషపెట్టాడో మీరు విన్నారు కదా.
3.46.23
कैरातं वेषमास्थाय योधयामास फल्गुनम् ।
जिज्ञासुः सर्वदेवेशः कपर्दी भगवान्स्वयम् ॥ ३.४६.२३ ॥
సర్వదేవేశ్వరుడు, జటాధారి అయిన భగవంతుడు స్వయంగా, తెలుసుకోవాలనే కోరికతో, కిరాత వేషం ధరించి ఫల్గునుడితో యుద్ధం చేశాడు.
3.46.24
लेभे पाशुपतं चापि परमास्त्रं महाद्युतिः ।
तत्रैनं लोकपालास्ते दर्शयामासुरर्जुनम्।
अस्त्रहेतोः पराक्रान्तं तपसा कौरवर्षभम् ॥ ३.४६.२४ ॥
ఆ మహాతేజస్వి పాశుపతం అనే పరమాస్త్రాన్ని కూడా పొందాడు. అక్కడ లోకపాలురు అస్త్రాల కోసం తపస్సుతో పరాక్రమించిన కౌరవశ్రేష్ఠుడైన అర్జునునికి దర్శనమిచ్చారు.
3.46.25
नैतदुत्सहते चान्यो लब्धुमन्यत्र फल्गुनात् ।
साक्षाद्दर्शनमेतेषामीश्वराणां नरो भुवि ॥ ३.४६.२५ ॥
ఫల్గునుడు తప్ప భూమిపై మరెవ్వరూ ఈ ఈశ్వరుల ప్రత్యక్ష దర్శనాన్ని పొందగలరు కారు.
3.46.26
महेश्वरेण यो राजन्न जीर्णो ग्रस्तमूर्तिमान् ।
कस्तमुत्सहते वीरो युद्धे जरयितुं पुमान् ॥ ३.४६.२६ ॥
ఓ రాజా! మహేశ్వరునిచే ఆవరింపబడిన రూపం కలవాడిని యుద్ధంలో ఏ వీరుడు జయించడానికి సాహసిస్తాడు?
3.46.27
आसादितमिदं घोरं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
द्रौपदीं परिकर्षद्भिः कोपयद्भिश्च पाण्डवान् ॥ ३.४६.२७ ॥
ద్రౌపదిని ఈడ్చి పాండవులను రెచ్చగొట్టినవారిచే ఈ భయంకరమైన, గందరగోళమైన, రోమాంచకరమైన సంఘటన తెచ్చిపెట్టబడింది.
3.46.28
यत्र विस्फुरमाणौष्ठो भीमः प्राह वचोऽर्थवत् ।
दृष्ट्वा दुर्योधनेनोरू द्रौपद्या दर्शितावुभौ ॥ ३.४६.२८ ॥
దుర్యోధనుడు ద్రౌపది చూపిన రెండు తొడలను చూసినప్పుడు, వణుకుతున్న పెదవులతో భీముడు అర్థవంతమైన మాటలు పలికాడు.
3.46.29
ऊरुं भेत्स्यामि ते पाप गदया वज्रकल्पया ।
त्रयोदशानां वर्षाणामन्ते दुर्द्यूतदेविनः ॥ ३.४६.२९ ॥
ఓ పాపీ! పదమూడు సంవత్సరాల తుదిలో, దుష్ట జూదరీ, వజ్రం వంటి గదతో నీ తొడను విరగ్గొడతాను.
3.46.30
सर्वे प्रहरतां श्रेष्ठाः सर्वेचामिततेजसः ।
सर्वेसर्वास्त्रविद्वांसो देवैरपि सुदुर्जयाः ॥ ३.४६.३० ॥
వారందరూ యోధులలో శ్రేష్ఠులు, అపరిమిత తేజస్సు కలవారు, సర్వాస్త్రాలు తెలిసినవారు; దేవతలకు కూడా జయించడానికి కష్టమైనవారు.
3.46.31
मन्ये मन्युसमुद्भूताः पुत्राणां तव संयुगे ।
अन्तं पार्थाः करिष्यन्ति वीर्यामर्षसमन्विताः ॥ ३.४६.३१ ॥
కోపంతో పుట్టిన, పరాక్రమం మరియు అసహనంతో నిండిన పార్థులు యుద్ధంలో మీ కుమారులకు అంతం చేస్తారని నేను భావిస్తున్నాను.
3.46.32
किं कृतं सूत कर्णेन वदता परुषं वचः ।
पर्याप्तं वैरमेतावद्यत्कृष्णा सा सभां गता ॥ ३.४६.३२ ॥
సూతా! కర్ణుడు కఠిన వాక్యాలు పలికి ఏమి చేశాడు? కృష్ణ సభలోకి తీసుకురాబడినదే ఇంత వైరానికి చాలు.
3.46.33
अपीदानीं मम सुतास्तिष्ठेरन्मन्दचेतसः ।
येषां भ्राता गुरुर्ज्येष्ठो विनये नावतिष्ठते ॥ ३.४६.३३ ॥
ఇప్పుడైనా నా మందబుద్ధి కుమారులు నిలబడగలరా? వారి అన్నయ్య, గురువు వినయంలో నిలవడు కదా.
3.46.34
ममापि वचनं सूत न शुश्रूषति मन्दभाक् ।
दृष्ट्वा मां चक्षुषा हीनं निर्विचेष्टमचेतसम् ॥ ३.४६.३४ ॥
సూతా! నా మాటను కూడా ఆ మందభాగ్యుడు వినడు. నన్ను చూపులేనివానిగా, చేష్టలేనివానిగా, అచేతనుడిగా అతడు చూస్తున్నాడు.
3.46.35
ये चास्य सचिवा मन्दाः कर्णसौबलकादयः ।
ते तस्य भूयसो दोषान्वर्धयन्ति विचेतसः ॥ ३.४६.३५ ॥
అతని మందబుద్ధి సచివులైన కర్ణుడు, సౌబలుడు మొదలైనవారు వివేకం లేకుండా అతని గొప్ప దోషాలను పెంచుతున్నారు.
3.46.36
स्वैरं मुक्ता ह्यपि शराः पार्थेनामिततेजसा ।
निर्दहेयुर्मम सुतान्किंपुनर्मन्युनेरिताः ॥ ३.४६.३६ ॥
అమిత తేజస్వి అయిన పార్థుడు స్వేచ్ఛగా వదిలిన బాణాలు కూడా నా కుమారులను దహించివేస్తాయి; మరి కోపంతో ప్రేరేపించబడినవి ఇంకెంత!
3.46.37
पार्थबाहुबलोत्सृष्टा महाचापविनिःसृताः ।
दिव्यास्त्रमन्त्रमुदिताः सादयेयुः सुरानपि ॥ ३.४६.३७ ॥
పార్థుని బాహుబలంతో ప్రయోగించబడి, మహాధనుస్సు నుండి వెలువడి, దివ్యాస్త్ర మంత్రాలతో ఉత్సాహితమై, అవి దేవతలను కూడా సంహరించగలవు.
3.46.38
यस्य मन्त्री च गोप्ता च सुहृच्चैव जनार्दनः ।
हनिस्त्रैलोक्यनाथः स किंनु तस् न निर्जितम् ॥ ३.४६.३८ ॥
ఎవనికి జనార్దనుడే మంత్రిగా, రక్షకునిగా, మిత్రునిగా ఉంటాడో, అతడు త్రిలోకాధిపతి, సంహారకుడు; అతనిని ఎలా జయించలేరు?
3.46.39
इदं हि सुमहच्चित्रमर्जुनस्येह संजय ।
महादेवेन बाहुभ्यां यत्समेत इति श्रुतिः ॥ ३.४६.३९ ॥
సంజయా, అర్జునుని ఈ కార్యం అత్యంత అద్భుతం; అతడు మహాదేవునితో తన బాహువులతో పోరాడాడని విన్నాం.
3.46.40
प्रत्यक्षं सर्वलोकस्य खाण्डवे यत्कृतं पुरा ।
फल्गुनेन सहायार्थे वह्नेर्दामोदरेण च ॥ ३.४६.४० ॥
పూర్వం ఖాండవవనంలో అగ్నికి సహాయం చేయడానికి ఫల్గునుడు, దామోదరుడు కలిసి చేసిన కార్యం సర్వలోకానికీ ప్రత్యక్షమే.
3.46.41
सर्वथा न हि मे पुत्राः सहामात्याः सबान्धवाः ।
क्रुद्धे पार्थे च भीमे च वासुदेवे च सात्वते ॥ ३.४६.४१ ॥
పార్థుడు, భీముడు, వాసుదేవుడు, సాత్వతుడు కోపించినప్పుడు, నా కుమారులు, మంత్రులు, బంధువులు ఏ విధంగానూ జీవించరు.