มหาภารตะ · อัธยายะ 3.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.46.1
अत्यद्भुतमिदं कर्म पार्थस्यामिततेजसः ।
धृतराष्ट्रो महातेजाः श्रुत्वा तत्र किमब्रवीत् ॥ ३.४६.१ ॥
การกระทำของปารถะผู้มีเดชไม่มีประมาณนี้ น่าอัศจรรย์ยิ่งนัก ฝ่ายธฤตราษฎร์ผู้มีเดชยิ่งใหญ่ เมื่อได้ฟังแล้ว ได้กล่าวอะไรที่นั่นบ้าง
3.46.2
शक्रलोकगतं पार्थं श्रुत्वा राजाऽम्बिकासुतः ।
द्वैपायनादृषिश्रेष्ठात्संजयं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.४६.२ ॥
ท้าวธฤตราษฎร์ บุตรแห่งอัมพิกา ได้ฟังเรื่องปารถะที่ไปยังโลกของพระอินทร์แล้ว จึงกล่าวถ้อยคำนี้แก่สัญชัย ซึ่งได้ฟังมาจากทไวปายนะ ฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุด
3.46.3
श्रुतं मे सूत कार्त्स्न्येन कर्म पार्थस् धीमतः ।
कच्चित्तवापि विदितं याथातथ्येन सारथे ॥ ३.४६.३ ॥
สูตเอ๋ย ข้าได้ฟังเรื่องการกระทำของปารถะผู้มีปัญญาโดยครบถ้วนแล้ว สารถีเอ๋ย เจ้าก็รู้เรื่องนั้นโดยถูกต้องตามที่เกิดขึ้นจริงหรือไม่
3.46.4
प्रमत्तो ग्राम्यधर्मेषु मन्दात्मा पापनिश्चयः ।
मम पुत्रः सुदुर्बुद्धिः पृथिवीं घातयिष्यति ॥ ३.४६.४ ॥
บุตรของข้าผู้หลงระเริงในกิจกรรมทางโลก มีใจต่ำ มีความคิดชั่วร้าย มีปัญญาอันโง่เขลาอย่างยิ่ง จะนำความพินาศมาสู่แผ่นดิน
3.46.5
यस्य नित्यमृता वाचः स्वैरेष्वपि महात्मनः ।
त्रैलोक्यमपि तस्य स्याद्योद्धा यस्य धनंजयः ॥ ३.४६.५ ॥
ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ซึ่งถ้อยคำของเขาเป็นจริงเสมอ แม้ในเรื่องส่วนตัว ไตรโลกก็อาจเป็นของเขาได้ หากธนัญชัยเป็นนักรบของเขา
3.46.6
अस्यतः कर्णिनाराचांस्तीक्ष्णाग्रांश्च शिलाशितान् ।
नार्जुनस्याग्रतस्तिष्ठेदपि मृत्युर्जरातिगः ॥ ३.४६.६ ॥
ไม่มีผู้ใดจะยืนต่อหน้าอรชุนได้เมื่อเขายิงลูกศรเหล็กมีปลายแหลมคมที่ลับด้วยหิน แม้แต่มฤตยูผู้พ้นจากความแก่ก็จะไม่อาจยืนต่อหน้าเขาได้
3.46.7
मम पुत्रा दुरात्मानः सर्वे मृत्युवशंगताः ।
येषां युद्धं दुराधर्षैः पाण्डवैः समुपस्थितम् ॥ ३.४६.७ ॥
บุตรทั้งหมดของข้าซึ่งมีใจชั่วร้ายต่างตกอยู่ในอำนาจของมฤตยูแล้ว ทั้งนี้เพราะการรบกับปาณฑพผู้ไม่อาจต้านทานได้ได้มาถึงพวกเขาแล้ว
3.46.8
तस्यैव च न पश्यामि युधि गाण्डीवधन्वनः ।
अनिशं चिन्तयानोऽपि य एनमुदियाद्युधि ॥ ३.४६.८ ॥
ในสนามรบ ข้าไม่เห็นผู้ใดเหมือนนักธนูแห่งคันธนูคาณฑีวะ ผู้ที่แม้คิดถึงเขาอยู่เสมอ ก็ยังจะลุกขึ้นต่อสู้กับเขาในการรบได้
3.46.9
द्रोणकर्णौ प्रतीयातां यदि भीष्मोऽपि वा रणे ।
महान्स्यात्संशयोलोके न तु पश्यामि नो जयम् ॥ ३.४६.९ ॥
แม้โทรณะและกรรณะ หรือแม้แต่ภีษมะจะมาเผชิญหน้ากับเขาในการรบ ก็จะเกิดความสงสัยครั้งใหญ่ในโลก แต่ข้าไม่เห็นชัยชนะของฝ่ายเราเลย
3.46.10
घृणी कर्णः प्रमादी च आचार्यः स्थविरो गुरुः ।
अमर्षी बलवान्पार्थः संरम्भी दृढविक्रमः ॥ ३.४६.१० ॥
กรรณะมีความเมตตาและประมาท อาจารย์ก็ชราและเป็นครูผู้เฒ่าที่น่าเคารพ ส่วนปารถะทนต่อการดูหมิ่นไม่ได้ มีกำลัง ดุดัน และมีความกล้าหาญที่มั่นคง
3.46.11
भवेत्सुतुमुलं युद्धं सर्वस्याप्यपराजितम् ।
सर्वे ह्यस्त्रविदः शूराः सर्वे प्राप्ता महद्यशः ॥ ३.४६.११ ॥
การรบจะเป็นไปอย่างดุเดือดยิ่ง และจะไม่มีฝ่ายใดพ่ายแพ้ เพราะนักรบทั้งหมดล้วนชำนาญในอาวุธ กล้าหาญ และได้บรรลุชื่อเสียงอันยิ่งใหญ่
3.46.12
अपि सर्वेश्वरत्वं हि न वाञ्छेरन्पराजिताः ।
वधे नूनं भवेच्छान्तिरेतेषां फल्गुनस्य वा ॥ ३.४६.१२ ॥
แม้ผู้พ่ายแพ้ก็คงไม่ปรารถนาความเป็นใหญ่เหนือทั้งหมด ความสงบคงจะมาได้ก็เพียงเมื่อสังหารคนเหล่านี้หรือฟัลคุนะเสียเท่านั้น
3.46.13
न तु हन्ताऽर्जुनस्यास्ति जेता वाऽस्य न विद्यते ।
मन्युस्तस्य कथं शाम्येन्मन्दान्प्रति समुत्थितः ॥ ३.४६.१३ ॥
แต่ไม่มีผู้ใดสังหารอรชุนได้ และก็ไม่มีผู้ใดจะเอาชนะเขาได้ ความโกรธของเขาที่ลุกขึ้นต่อคนโง่เขลาจะสงบลงได้อย่างไร
3.46.14
त्रिदशेशसमो वीरः खाण्डवेऽग्निमतर्पयत् ।
जिगा पार्थिवान्सर्वान्राजसूये महाक्रतौ ॥ ३.४६.१४ ॥
วีรบุรุษผู้เทียบเท่าเจ้าแห่งเทวดาได้ทำให้ไฟที่ขาณฑวะอิ่มเอม และได้พิชิตกษัตริย์ทั้งปวงในพิธียัญอันยิ่งใหญ่คือราชสูยะ
3.46.15
शेषं कुर्याद्गिरेर्वज्रो निपतन्मूर्ध्नि संजय ।
न तु कुर्युः शराः शेषं क्षिप्तास्तात किरीटिना ॥ ३.४६.१५ ॥
สัญชัยเอ๋ย หากสายฟ้าตกลงบนยอดเขา อาจเหลือส่วนหนึ่งไว้ได้ แต่ที่รัก ลูกศรที่ผู้สวมมงกุฎยิงออกไปจะไม่เหลืออะไรไว้เลย
3.46.16
यथा हि किरणा भानोस्तपन्तीह चराचरम् ।
तथा पार्थभुजोत्सृष्टाः शरास्तप्स्यन्ति मत्सुतान् ॥ ३.४६.१६ ॥
เหมือนดังรังสีของพระอาทิตย์ที่แผดเผาทุกสิ่งทั้งที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหวในโลกนี้ ฉันใด ลูกศรที่ปล่อยจากแขนของปารถะก็จะเผาลูกชายของข้าฉันนั้น
3.46.17
अपि तद्रथघोषेण भयार्था सव्यसाचिनः ।
प्रतिभाति विदीर्णेव सर्वतो भारती चमूः ॥ ३.४६.१७ ॥
แม้กระนั้น กองทัพของภรตะนี้ ซึ่งหวาดกลัวด้วยเสียงรถศึกของสัวยสาจินที่กึกก้อง ก็ปรากฏประหนึ่งถูกฉีกขาดไปทุกทิศ
3.46.18
समुद्धरन्प्रवपंश्चैव बाणान् ।
स्ताताऽऽततायी समरे किरीटि।
सृष्टोऽन्तकः सर्वहरो विधात्रा ।
भवेद्यथा तद्वदवारणीयः ॥ ३.४६.१८ ॥
ผู้สวมมงกุฎผู้โก่งคันศรเต็มที่ในสนามรบ ทั้งดึงและโปรยลูกศร ย่อมกลายเป็นผู้ที่ไม่อาจต้านทานได้ ดุจดังยมที่ผู้สร้างสร้างขึ้นให้พรากทุกสิ่งไป
3.46.19
यदतत्कथितं राजंस्त्वया दुर्योधनं प्रति ।
सर्वमेतद्यथातत्त्वं नतु मिथ्या महीपते ॥ ३.४६.१९ ॥
ข้าแต่พระราชา สิ่งทั้งหมดที่พระองค์ได้กล่าวแก่ทุรโยธน์ เป็นไปตามความจริงทุกประการ ไม่ใช่เท็จเลย ข้าแต่เจ้าแผ่นดิน
3.46.20
मन्युना हि समाविष्टाः पाण्डवास्त्वमितौजसः ।
दृष्ट्वा कृष्णां सभां नीतां धर्मपत्नीं यशस्विनीं ॥ ३.४६.२० ॥
ข้าแต่พระราชา ปาณฑพผู้มีพลังอันหาประมาณมิได้ ต่างเต็มไปด้วยความโกรธ เมื่อได้เห็นกฤษณาผู้เป็นภรรยาแห่งธรรม ผู้มีเกียรติยศ ถูกฉุดลากเข้าไปในสภา
3.46.21
दुःशासनस्य ता वाचः श्रुत्वा वै कटुकोदयाः ।
कर्णस्य च महाराज न स्वप्स्यन्तीति मे मतिः ॥ ३.४६.२१ ॥
มหาราช เมื่อได้ยินถ้อยคำอันขมขื่นผลของทุศศาสนและกรรณะ ข้าพเจ้าเห็นว่าพวกเขาจะไม่หลับใหลเลย
3.46.22
श्रुतं हि ते महाराज यथा पार्थेन संयुगे ।
एकादशतनुः स्थाणुर्धेनुषा परितोषितः ॥ ३.४६.२२ ॥
มหาราช พระองค์คงได้ทรงสดับแล้วว่า บุตรของพระปฤถาได้ทรงทำให้พระสถาณุผู้มีสิบเอ็ดกายทรงพอพระทัยด้วยธนูของพระองค์ในการรบอย่างไร
3.46.23
कैरातं वेषमास्थाय योधयामास फल्गुनम् ।
जिज्ञासुः सर्वदेवेशः कपर्दी भगवान्स्वयम् ॥ ३.४६.२३ ॥
พระผู้เป็นเจ้าแห่งเทพทั้งปวง คือพระผู้มีพระเกศาถักเปีย ทรงพระนามว่าภควัน ทรงประสงค์จะทดสอบ จึงทรงแปลงพระองค์เป็นกิราตะ แล้วทำศึกกับพระผู้มีนามว่าผัลคุนะ
3.46.24
लेभे पाशुपतं चापि परमास्त्रं महाद्युतिः ।
तत्रैनं लोकपालास्ते दर्शयामासुरर्जुनम्।
अस्त्रहेतोः पराक्रान्तं तपसा कौरवर्षभम् ॥ ३.४६.२४ ॥
ผู้มีรัศมียิ่งใหญ่นั้นได้รับอาวุธสูงสุดที่เรียกว่าปาศุปตะด้วย ณ ที่นั้น เหล่าโลกบาลได้ปรากฏพระองค์ให้อรชุนเห็น อรชุนผู้เป็นวีรบุรุษแห่งกุรุ ผู้ได้บำเพ็ญตบะเพื่อให้ได้อาวุธ
3.46.25
नैतदुत्सहते चान्यो लब्धुमन्यत्र फल्गुनात् ।
साक्षाद्दर्शनमेतेषामीश्वराणां नरो भुवि ॥ ३.४६.२५ ॥
ไม่มีผู้ใดอื่นบนแผ่นดินที่จะกล้าได้เห็นพระผู้เป็นเจ้าเหล่านี้ด้วยพระองค์เองโดยตรง นอกจากผัลคุนะ
3.46.26
महेश्वरेण यो राजन्न जीर्णो ग्रस्तमूर्तिमान् ।
कस्तमुत्सहते वीरो युद्धे जरयितुं पुमान् ॥ ३.४६.२६ ॥
มหาราช ผู้ใดจะเป็นวีรบุรุษที่กล้าทำให้ผู้ที่ร่างกายถูกมเหศวรยึดครองไว้ทรุดโทรมลงในการรบได้ โดยที่ตนเองไม่ทรุดโทรมไปเสียก่อน
3.46.27
आसादितमिदं घोरं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
द्रौपदीं परिकर्षद्भिः कोपयद्भिश्च पाण्डवान् ॥ ३.४६.२७ ॥
ความหายนะอันน่ากลัว ดุเดือด และชวนให้ขนลุกนี้ ได้เกิดขึ้นแล้ว โดยฝีมือของผู้ที่ฉุดคร่าเทราปที และยั่วยุพวกปาณฑพ
3.46.28
यत्र विस्फुरमाणौष्ठो भीमः प्राह वचोऽर्थवत् ।
दृष्ट्वा दुर्योधनेनोरू द्रौपद्या दर्शितावुभौ ॥ ३.४६.२८ ॥
ครั้นเมื่อทุรโยธน์ได้เห็นต้นขาทั้งสองข้างที่เทราปทีเปิดให้ดู ภีมะผู้มีริมฝีปากสั่นระริกได้กล่าวถ้อยคำที่มีความหมายขึ้นตรงนั้น
3.46.29
ऊरुं भेत्स्यामि ते पाप गदया वज्रकल्पया ।
त्रयोदशानां वर्षाणामन्ते दुर्द्यूतदेविनः ॥ ३.४६.२९ ॥
ดูก่อนคนบาป ดูก่อนนักพนันผู้ชั่วร้าย เมื่อครบสิบสามปีแล้ว ข้าจะใช้คทาดุจสายฟ้าทุบต้นขาของเจ้าให้แตกเอง
3.46.30
सर्वे प्रहरतां श्रेष्ठाः सर्वेचामिततेजसः ।
सर्वेसर्वास्त्रविद्वांसो देवैरपि सुदुर्जयाः ॥ ३.४६.३० ॥
ทุกคนล้วนเป็นยอดนักรบ มีรัศมีหาประมาณมิได้ เชี่ยวชาญอาวุธทุกชนิด และแม้เทพเจ้าก็ยากที่จะเอาชนะได้
3.46.31
मन्ये मन्युसमुद्भूताः पुत्राणां तव संयुगे ।
अन्तं पार्थाः करिष्यन्ति वीर्यामर्षसमन्विताः ॥ ३.४६.३१ ॥
ข้าเห็นว่า บุตรของพระปฤถาซึ่งเกิดจากความโกรธ และประกอบด้วยความกล้าหาญและความขัดเคือง จะทำให้บุตรของเจ้าสิ้นสุดลงในการรบ
3.46.32
किं कृतं सूत कर्णेन वदता परुषं वचः ।
पर्याप्तं वैरमेतावद्यत्कृष्णा सा सभां गता ॥ ३.४६.३२ ॥
สูตะ กรรณะจะได้อะไรจากการพูดถ้อยคำหยาบคาย การที่กฤษณาถูกนำเข้ามาในสภานั้นก็นับว่าเป็นความเป็นศัตรูมากพอแล้ว
3.46.33
अपीदानीं मम सुतास्तिष्ठेरन्मन्दचेतसः ।
येषां भ्राता गुरुर्ज्येष्ठो विनये नावतिष्ठते ॥ ३.४६.३३ ॥
บัดนี้ บุตรของข้าผู้มีจิตใจโง่เขลาจะยังทนอยู่ได้หรือ ผู้ซึ่งมีพี่ชายคนโตผู้เป็นครูไม่ตั้งอยู่ในความสงบเสงี่ยม
3.46.34
ममापि वचनं सूत न शुश्रूषति मन्दभाक् ।
दृष्ट्वा मां चक्षुषा हीनं निर्विचेष्टमचेतसम् ॥ ३.४६.३४ ॥
สูตะ แม้คำพูดของข้า ผู้โชคร้ายนั้นก็ไม่เชื่อฟัง เมื่อเห็นข้าผู้ตาบอด ไร้การเคลื่อนไหว และไม่มีสติ
3.46.35
ये चास्य सचिवा मन्दाः कर्णसौबलकादयः ।
ते तस्य भूयसो दोषान्वर्धयन्ति विचेतसः ॥ ३.४६.३५ ॥
และบรรดาที่ปรึกษาที่โง่เขลาของเขา คือ กรรณะ เศากุนิ และคนอื่น ๆ ผู้จิตใจวิปลาส ย่อมเพิ่มพูนความผิดมหันต์ของเขาให้มากขึ้น
3.46.36
स्वैरं मुक्ता ह्यपि शराः पार्थेनामिततेजसा ।
निर्दहेयुर्मम सुतान्किंपुनर्मन्युनेरिताः ॥ ३.४६.३६ ॥
แม้ลูกศรที่พระปฤถาบุตรผู้มีรัศมีหาประมาณมิได้ยิงไปโดยอิสระ ก็จะเผาบุตรของข้าได้ นับประสาอะไรกับลูกศรที่ถูกความโกรธเร่งเร้า
3.46.37
पार्थबाहुबलोत्सृष्टा महाचापविनिःसृताः ।
दिव्यास्त्रमन्त्रमुदिताः सादयेयुः सुरानपि ॥ ३.४६.३७ ॥
ลูกศรที่ถูกปล่อยด้วยกำลังแขนของปารถะ พุ่งออกจากธนูอันยิ่งใหญ่ เปี่ยมด้วยความยินดีจากมนตร์ของทิพยาวุธ ย่อมสังหารแม้เหล่าเทพได้
3.46.38
यस्य मन्त्री च गोप्ता च सुहृच्चैव जनार्दनः ।
हनिस्त्रैलोक्यनाथः स किंनु तस् न निर्जितम् ॥ ३.४६.३८ ॥
ผู้ที่มีที่ปรึกษา ผู้คุ้มครอง และมิตรสหายคือพระชนารทนะเอง ผู้เป็นเจ้าและผู้ทำลายแห่งสามโลก ไฉนเขาจะไม่ถูกเอาชนะได้เล่า
3.46.39
इदं हि सुमहच्चित्रमर्जुनस्येह संजय ।
महादेवेन बाहुभ्यां यत्समेत इति श्रुतिः ॥ ३.४६.३९ ॥
ดูก่อนสัญชัย เรื่องนี้เป็นเรื่องอัศจรรย์ยิ่งนักของอรชุน คือที่เขาได้ต่อสู้กับพระมหาเทพด้วยแขนทั้งสองของตน ดังที่ได้ยินมา
3.46.40
प्रत्यक्षं सर्वलोकस्य खाण्डवे यत्कृतं पुरा ।
फल्गुनेन सहायार्थे वह्नेर्दामोदरेण च ॥ ३.४६.४० ॥
การกระทำนั้นที่เคยทำมาแต่ก่อนที่ขาณฑวะ ต่อหน้าต่อตาโลกทั้งปวง โดยผัลคุนะร่วมกับทโมทร เพื่อช่วยเหลือพระอัคนี
3.46.41
सर्वथा न हि मे पुत्राः सहामात्याः सबान्धवाः ।
क्रुद्धे पार्थे च भीमे च वासुदेवे च सात्वते ॥ ३.४६.४१ ॥
ไม่ว่าอย่างไรเลย บรรดาบุตรของข้าพเจ้า พร้อมทั้งเหล่าอำมาตย์และญาติพี่น้อง จะไม่รอดพ้นไปได้ เมื่อปารถ ภีมะ วาสุเทพ และผู้สืบเผ่าสาตวตะ ทรงพิโรธอยู่