ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.47

3.47.1

यदिदं शोचितं राज्ञा धृतराष्ट्रेण वै मुने ।
प्रव्राज्यपाण्डवान्वीरान्सर्वमेतन्निर्रथकम् ॥ ३.४७.१ ॥

ହେ ମୁନି, ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ବୀର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ନିର୍ବାସିତ କରି ଯାହା ଶୋକ କଲେ, ତାହା ସବୁ ନିରର୍ଥକ ଥିଲା।

कथं च राजपुत्रं तमुपेक्षेताल्पचेतसम् ।
दुर्योधनं पाण्डुपुत्रान्कोपयानं महारथान् ॥ ३.४७.२ ॥

ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ମହାରଥୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ କୋପ ଦେଉଥିବା ସେହି ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି ରାଜପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ କିପରି ଉପେକ୍ଷା କରାଗଲା?

किमासीत्पाण्डुपुत्राणां वने भोजनमुच्यताम् ।
वन्यं वाऽप्यवा कृष्टमेतदाख्यातु नो भवान् ॥ ३.४७.३ ॥

ବନରେ ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଭୋଜନ କ'ଣ ଥିଲା? ତାହା ବନଜାତ ଥିଲା ନା ଚାଷରୁ ପ୍ରାପ୍ତ? ଦୟାକରି ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ।

वानेयं च मृगांश्चैव शुद्धैर्बाणैर्निपातितान् ।
ब्राह्मणानां निवेद्याग्रमभुञ्जता महारथाः ॥ ३.४७.४ ॥

ବନଜାତ ଭୋଜ୍ୟ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ବାଣରେ ପତିତ ହରିଣ, ମହାରଥୀମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ନିବେଦନ କରି ଖାଇଲେ।

तांस्तु शूरान्महेष्वासांस्तदा निवसतो वने ।
अन्वयुर्ब्राह्मणा राजन्साग्नयोऽनग्नयस्तथा ॥ ३.४७.५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ବନରେ ବାସ କରୁଥିବା ସେହି ଶୂର ମହାଧନୁର୍ଧର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପଛେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାଲିଲେ, ଅଗ୍ନିସହିତ ଓ ଅଗ୍ନିରହିତ ମଧ୍ୟ।

ब्राह्मणानां सहस्राणि स्नातकानां महात्मनाम् ।
दश मोक्षविदां तद्वद्यान्बिभर्ति युधिष्ठिरः ॥ ३.४७.६ ॥

ମହାତ୍ମା ସ୍ନାତକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହଜାର ହଜାର ଏବଂ ମୋକ୍ଷଜ୍ଞାନୀ ଦଶ ହଜାର — ଏମାନଙ୍କୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପୋଷଣ କରୁଥିଲେ।

रुरून्कृष्णमृगांश्चैव मेध्यांश्चान्यान्मनोरमान् ।
बाणैरुन्मथ्य विविधैर्ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत् ॥ ३.४७.७ ॥

ରୁରୁ ହରିଣ ଓ କଳା ହରିଣ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ଯୋଗ୍ୟ ଅନ୍ୟ ମନୋରମ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ବିବିଧ ବାଣରେ ବଧ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ।

न तत्र कश्चिद्दुर्वर्णो व्याधितो वाऽपि दृश्यते ।
कृशो वा दुर्बलो वाऽपि दीनो भीतोपि वा पुनाः ॥ ३.४७.८ ॥

ସେଠାରେ କୌଣସି ମଳିନ ବର୍ଣ୍ଣ, ରୋଗୀ, କୃଶ, ଦୁର୍ବଳ, ଦୀନ ବା ଭୟଭୀତ ଲୋକ ଦେଖାଯାଉ ନଥିଲା।

पुत्रानिव प्रियान्भ्रातॄन्ज्ञातीनिव सहोदरान् ।
पुरोष कौरवश्रेष्ठो धर्मेराजो युधिष्ठिरः। ॥ ३.४७.९ ॥

କୌରବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ଭାଇ ଓ ସହୋଦର ପରି ପାଳନ କରିଥିଲେ।

पतीश्च द्रौपदी सर्वाञ्द्विजातीश्च यशस्विनी ।
मातेव भोजयित्वाऽग्रे शिष्टमाहारयत्तदा ॥ ३.४७.१० ॥

ଯଶସ୍ୱିନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ମାତା ପରି ପ୍ରଥମେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ।

प्राचीं राजा दक्षिणां भीमसेनो ।
यमौ प्रतीचीमथवाऽप्युदीचीम्।
धनुर्धरा मांसहेतोर्मृगाणां ।
क्षयं चक्रुर्नित्यमेवोपगम्य ॥ ३.४७.११ ॥

ରାଜା ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ଭୀମସେନ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ, ଯମଳ ଭାଇମାନେ ପଶ୍ଚିମ ବା ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ଧନୁର୍ଧର ହୋଇ ମାଂସ ପାଇଁ ହରିଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ବଧ କରୁଥିଲେ।

तथा तेषां कवसतां काम्यके वै ।
विहीनानामर्जुनेनोत्सुकानाम्।
पञ्चैव वर्षाणि तथा व्यतीयु-
रथीयतां जपतां जुह्वतां च ॥ ३.४७.१२ ॥

ଏହିପରି କାମ୍ୟକ ବନରେ ବାସ କରୁଥିବା, ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଓ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ସେମାନଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଅଧ୍ୟୟନ, ଜପ ଓ ହୋମରେ ରତ ଥାଇ ବିତିଗଲା।