మహాభారతం · అధ్యాయం 3.47

3.47.1

यदिदं शोचितं राज्ञा धृतराष्ट्रेण वै मुने ।
प्रव्राज्यपाण्डवान्वीरान्सर्वमेतन्निर्रथकम् ॥ ३.४७.१ ॥

ఓ ముని, రాజు ధృతరాష్ట్రుడు వీరులైన పాండవులను ప్రవాసం పంపి శోకించినది ఇదంతా నిరర్థకం.

कथं च राजपुत्रं तमुपेक्षेताल्पचेतसम् ।
दुर्योधनं पाण्डुपुत्रान्कोपयानं महारथान् ॥ ३.४७.२ ॥

పాండు కుమారులైన మహారథులను కోపింపజేసిన అల్పబుద్ధి గల రాజకుమారుడు దుర్యోధనుడిని ఎలా ఉపేక్షించారు?

किमासीत्पाण्डुपुत्राणां वने भोजनमुच्यताम् ।
वन्यं वाऽप्यवा कृष्टमेतदाख्यातु नो भवान् ॥ ३.४७.३ ॥

అడవిలో పాండు కుమారుల భోజనం ఏమిటి? అది అడవిలో దొరికిందా, సాగుచేసినదా? దయచేసి మాకు చెప్పండి.

वानेयं च मृगांश्चैव शुद्धैर्बाणैर्निपातितान् ।
ब्राह्मणानां निवेद्याग्रमभुञ्जता महारथाः ॥ ३.४७.४ ॥

అడవిలో దొరికిన ఆహారాన్ని, స్వచ్ఛమైన బాణాలతో కూల్చిన జింకలను, మహారథులు బ్రాహ్మణులకు మొదటి భాగం సమర్పించి తిన్నారు.

तांस्तु शूरान्महेष्वासांस्तदा निवसतो वने ।
अन्वयुर्ब्राह्मणा राजन्साग्नयोऽनग्नयस्तथा ॥ ३.४७.५ ॥

ఓ రాజా, అడవిలో నివసించిన ఆ శూర మహాధనుర్ధారులను బ్రాహ్మణులు అనుసరించారు; అగ్నిహోత్రులు, అగ్నిలేనివారూ కూడా.

ब्राह्मणानां सहस्राणि स्नातकानां महात्मनाम् ।
दश मोक्षविदां तद्वद्यान्बिभर्ति युधिष्ठिरः ॥ ३.४७.६ ॥

మహాత్ములైన స్నాతక బ్రాహ్మణులు వేలమంది, మోక్షజ్ఞానులు పదివేలమంది — వీరందరినీ యుధిష్ఠిరుడు పోషించేవాడు.

रुरून्कृष्णमृगांश्चैव मेध्यांश्चान्यान्मनोरमान् ।
बाणैरुन्मथ्य विविधैर्ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत् ॥ ३.४७.७ ॥

రురు జింకలను, నల్ల జింకలను, మరియు యజ్ఞానికి తగిన, మనసును ఆకర్షించే ఇతర జంతువులను, వివిధ బాణాలతో కొట్టి బ్రాహ్మణులకు సమర్పించాడు.

न तत्र कश्चिद्दुर्वर्णो व्याधितो वाऽपि दृश्यते ।
कृशो वा दुर्बलो वाऽपि दीनो भीतोपि वा पुनाः ॥ ३.४७.८ ॥

అక్కడ వికారమైన రంగుతో, రోగిగా, కృశించినవాడిగా, బలహీనుడిగా, దీనుడిగా లేదా భయపడినవాడిగా ఎవరూ కనిపించలేదు.

पुत्रानिव प्रियान्भ्रातॄन्ज्ञातीनिव सहोदरान् ।
पुरोष कौरवश्रेष्ठो धर्मेराजो युधिष्ठिरः। ॥ ३.४७.९ ॥

కౌరవులలో శ్రేష్ఠుడైన ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు వారిని ప్రియమైన కుమారులవలె, సోదరులవలె, సహోదరులవలె పోషించాడు.

पतीश्च द्रौपदी सर्वाञ्द्विजातीश्च यशस्विनी ।
मातेव भोजयित्वाऽग्रे शिष्टमाहारयत्तदा ॥ ३.४७.१० ॥

యశస్విని అయిన ద్రౌపది తల్లివలె మొదట తన భర్తలకు, బ్రాహ్మణులందరికీ భోజనం పెట్టి, అప్పుడు మిగిలినదాన్ని తిన్నది.

प्राचीं राजा दक्षिणां भीमसेनो ।
यमौ प्रतीचीमथवाऽप्युदीचीम्।
धनुर्धरा मांसहेतोर्मृगाणां ।
क्षयं चक्रुर्नित्यमेवोपगम्य ॥ ३.४७.११ ॥

రాజు తూర్పు దిశలో, భీమసేనుడు దక్షిణ దిశలో, యమళ్లు పశ్చిమంలో లేదా ఉత్తరంలో, విల్లు ధరించి, మాంసం కోసం జింకలను ప్రతిరోజూ వెళ్లి నాశనం చేశారు.

तथा तेषां कवसतां काम्यके वै ।
विहीनानामर्जुनेनोत्सुकानाम्।
पञ्चैव वर्षाणि तथा व्यतीयु-
रथीयतां जपतां जुह्वतां च ॥ ३.४७.१२ ॥

ఈ విధంగా కామ్యక వనంలో నివసిస్తున్న, అర్జునుడు లేకపోవడంతో ఆత్రుతగా ఉన్న వారికి, అధ్యయనం, జపం, హోమం చేస్తూ ఐదు సంవత్సరాలు గడిచాయి.