മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.47

3.47.1

यदिदं शोचितं राज्ञा धृतराष्ट्रेण वै मुने ।
प्रव्राज्यपाण्डवान्वीरान्सर्वमेतन्निर्रथकम् ॥ ३.४७.१ ॥

ഓ മുനേ, രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ വീരന്മാരായ പാണ്ഡവരെ പ്രവാസത്തിലേക്ക് അയച്ച് വിലപിച്ചതെല്ലാം നിരർത്ഥകമായിരുന്നു.

कथं च राजपुत्रं तमुपेक्षेताल्पचेतसम् ।
दुर्योधनं पाण्डुपुत्रान्कोपयानं महारथान् ॥ ३.४७.२ ॥

പാണ്ഡുപുത്രരായ മഹാരഥന്മാരെ കോപിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അല്പബുദ്ധിയായ രാജകുമാരൻ ദുര്യോധനനെ എങ്ങനെ അവഗണിക്കപ്പെട്ടു?

किमासीत्पाण्डुपुत्राणां वने भोजनमुच्यताम् ।
वन्यं वाऽप्यवा कृष्टमेतदाख्यातु नो भवान् ॥ ३.४७.३ ॥

കാട്ടിൽ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരുടെ ഭക്ഷണം എന്തായിരുന്നു? അത് കാട്ടിൽ വിളഞ്ഞതോ കൃഷി ചെയ്തതോ? ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞാലും.

वानेयं च मृगांश्चैव शुद्धैर्बाणैर्निपातितान् ।
ब्राह्मणानां निवेद्याग्रमभुञ्जता महारथाः ॥ ३.४७.४ ॥

കാട്ടിലെ ഭക്ഷണവും ശുദ്ധമായ അമ്പുകളാൽ വീഴ്ത്തിയ മൃഗങ്ങളെയും മഹാരഥന്മാർ ബ്രാഹ്മണർക്ക് ആദ്യഭാഗം നൽകിയശേഷം ഭക്ഷിച്ചു.

तांस्तु शूरान्महेष्वासांस्तदा निवसतो वने ।
अन्वयुर्ब्राह्मणा राजन्साग्नयोऽनग्नयस्तथा ॥ ३.४७.५ ॥

രാജാവേ, കാട്ടിൽ വസിച്ചിരുന്ന ആ ശൂരന്മാരും മഹാധനുർധരന്മാരുമായ പാണ്ഡവരെ ബ്രാഹ്മണർ അനുഗമിച്ചു; അഗ്നിയുള്ളവരും അഗ്നിയില്ലാത്തവരും.

ब्राह्मणानां सहस्राणि स्नातकानां महात्मनाम् ।
दश मोक्षविदां तद्वद्यान्बिभर्ति युधिष्ठिरः ॥ ३.४७.६ ॥

മഹാത്മാക്കളായ സ്നാതക ബ്രാഹ്മണർ ആയിരങ്ങളും മോക്ഷജ്ഞാനികൾ പതിനായിരവും — ഇവരെയെല്ലാം യുധിഷ്ഠിരൻ പോഷിപ്പിച്ചു.

रुरून्कृष्णमृगांश्चैव मेध्यांश्चान्यान्मनोरमान् ।
बाणैरुन्मथ्य विविधैर्ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत् ॥ ३.४७.७ ॥

രുരു മാനുകളെയും കറുത്ത മാനുകളെയും, യാഗത്തിന് യോഗ്യമായ മനോഹരമായ മറ്റു മൃഗങ്ങളെയും വിവിധ അമ്പുകളാൽ വീഴ്ത്തി ബ്രാഹ്മണർക്ക് സമർപ്പിച്ചു.

न तत्र कश्चिद्दुर्वर्णो व्याधितो वाऽपि दृश्यते ।
कृशो वा दुर्बलो वाऽपि दीनो भीतोपि वा पुनाः ॥ ३.४७.८ ॥

അവിടെ നിറം മങ്ങിയവനോ രോഗിയോ മെലിഞ്ഞവനോ ദുർബലനോ ദീനനോ ഭയന്നവനോ ആയ ആരെയും കാണാനില്ലായിരുന്നു.

पुत्रानिव प्रियान्भ्रातॄन्ज्ञातीनिव सहोदरान् ।
पुरोष कौरवश्रेष्ठो धर्मेराजो युधिष्ठिरः। ॥ ३.४७.९ ॥

കൗരവശ്രേഷ്ഠനായ ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ അവരെ പ്രിയപ്പെട്ട പുത്രന്മാരെപ്പോലെയും സഹോദരന്മാരെപ്പോലെയും സ്വന്തം ബന്ധുക്കളെപ്പോലെയും പരിപാലിച്ചു.

पतीश्च द्रौपदी सर्वाञ्द्विजातीश्च यशस्विनी ।
मातेव भोजयित्वाऽग्रे शिष्टमाहारयत्तदा ॥ ३.४७.१० ॥

യശസ്വിനിയായ ദ്രൗപദി അമ്മയെപ്പോലെ ആദ്യം ഭർത്താക്കന്മാർക്കും എല്ലാ ദ്വിജന്മാർക്കും ഭക്ഷണം നൽകി, പിന്നീട് ശേഷിച്ചത് കഴിച്ചു.

प्राचीं राजा दक्षिणां भीमसेनो ।
यमौ प्रतीचीमथवाऽप्युदीचीम्।
धनुर्धरा मांसहेतोर्मृगाणां ।
क्षयं चक्रुर्नित्यमेवोपगम्य ॥ ३.४७.११ ॥

രാജാവ് കിഴക്കും, ഭീമസേനൻ തെക്കും, ഇരട്ടകൾ പടിഞ്ഞാറോ വടക്കോ വില്ലേന്തി ഇറച്ചിക്കായി മാനുകളെ നിത്യവും നശിപ്പിച്ചു.

तथा तेषां कवसतां काम्यके वै ।
विहीनानामर्जुनेनोत्सुकानाम्।
पञ्चैव वर्षाणि तथा व्यतीयु-
रथीयतां जपतां जुह्वतां च ॥ ३.४७.१२ ॥

ഇങ്ങനെ കാമ്യകവനത്തിൽ വസിച്ച്, അർജുനനില്ലാതെ ഉത്കണ്ഠയോടെ, പഠനത്തിലും ജപത്തിലും ഹോമത്തിലും മുഴുകിയ അവർക്ക് അഞ്ചു വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി.