ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.47

3.47.1

यदिदं शोचितं राज्ञा धृतराष्ट्रेण वै मुने ।
प्रव्राज्यपाण्डवान्वीरान्सर्वमेतन्निर्रथकम् ॥ ३.४७.१ ॥

ਹੇ ਮੁਨੀ, ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਵੀਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਬਨਵਾਸ ਦੇ ਕੇ ਜੋ ਸੋਗ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਸੀ।

कथं च राजपुत्रं तमुपेक्षेताल्पचेतसम् ।
दुर्योधनं पाण्डुपुत्रान्कोपयानं महारथान् ॥ ३.४७.२ ॥

ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਲਪਬੁੱਧੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?

किमासीत्पाण्डुपुत्राणां वने भोजनमुच्यताम् ।
वन्यं वाऽप्यवा कृष्टमेतदाख्यातु नो भवान् ॥ ३.४७.३ ॥

ਬਨ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕੀ ਸੀ? ਉਹ ਬਨ ਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਖੇਤੀ ਦਾ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।

वानेयं च मृगांश्चैव शुद्धैर्बाणैर्निपातितान् ।
ब्राह्मणानां निवेद्याग्रमभुञ्जता महारथाः ॥ ३.४७.४ ॥

ਬਨ ਦਾ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਡੇਗੇ ਹਰਣ, ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਖਾਧੇ।

तांस्तु शूरान्महेष्वासांस्तदा निवसतो वने ।
अन्वयुर्ब्राह्मणा राजन्साग्नयोऽनग्नयस्तथा ॥ ३.४७.५ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬਨ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਰਵੀਰ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੱਲੇ, ਅਗਨੀ ਵਾਲੇ ਵੀ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅਗਨੀ ਵਾਲੇ ਵੀ।

ब्राह्मणानां सहस्राणि स्नातकानां महात्मनाम् ।
दश मोक्षविदां तद्वद्यान्बिभर्ति युधिष्ठिरः ॥ ३.४७.६ ॥

ਮਹਾਤਮਾ ਸਨਾਤਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਪਾਲਦੇ ਸਨ।

रुरून्कृष्णमृगांश्चैव मेध्यांश्चान्यान्मनोरमान् ।
बाणैरुन्मथ्य विविधैर्ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत् ॥ ३.४७.७ ॥

ਰੁਰੂ ਹਿਰਨਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਹਿਰਨਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਯੱਗ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਰ ਮਨਮੋਹਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ।

न तत्र कश्चिद्दुर्वर्णो व्याधितो वाऽपि दृश्यते ।
कृशो वा दुर्बलो वाऽपि दीनो भीतोपि वा पुनाः ॥ ३.४७.८ ॥

ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਮੱਧਮ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਰੋਗੀ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਨਿਰਬਲ, ਦੀਨ ਜਾਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ।

पुत्रानिव प्रियान्भ्रातॄन्ज्ञातीनिव सहोदरान् ।
पुरोष कौरवश्रेष्ठो धर्मेराजो युधिष्ठिरः। ॥ ३.४७.९ ॥

ਕੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਗੇ ਸਹੋਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ।

पतीश्च द्रौपदी सर्वाञ्द्विजातीश्च यशस्विनी ।
मातेव भोजयित्वाऽग्रे शिष्टमाहारयत्तदा ॥ ३.४७.१० ॥

ਯਸ਼ਸਵੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਮਾਤਾ ਵਾਂਗ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਂਦੀ, ਫਿਰ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪ ਖਾਂਦੀ ਸੀ।

प्राचीं राजा दक्षिणां भीमसेनो ।
यमौ प्रतीचीमथवाऽप्युदीचीम्।
धनुर्धरा मांसहेतोर्मृगाणां ।
क्षयं चक्रुर्नित्यमेवोपगम्य ॥ ३.४७.११ ॥

ਰਾਜਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਭੀਮਸੇਨ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਅਤੇ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ ਪੱਛਮ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਸ ਲਈ ਹਿਰਨਾਂ ਦਾ ਨਿੱਤ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ।

तथा तेषां कवसतां काम्यके वै ।
विहीनानामर्जुनेनोत्सुकानाम्।
पञ्चैव वर्षाणि तथा व्यतीयु-
रथीयतां जपतां जुह्वतां च ॥ ३.४७.१२ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਮਯਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਵਸਦਿਆਂ, ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਵਿਛੜੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਤਸੁਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਅਧਿਐਨ, ਜਪ ਅਤੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਬੀਤ ਗਏ।