మహాభారతం · అధ్యాయం 3.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.5.1
पाण्डवास्तु वने वासमुद्दिश्य भरतर्पभाः ।
प्रययुर्जाह्नवीकूलात्कुरुक्षेत्रं सहानुगाः ॥ ३.५.१ ॥
పాండవులు అడవిలో నివసించాలనే సంకల్పంతో, భరతవంశ శ్రేష్ఠులు తమ అనుచరులతో కలిసి గంగా తీరం నుండి కురుక్షేత్రానికి బయలుదేరారు.
3.5.2
सरस्वतीदृपद्वत्यौ यमुनां च निषेव्य ते ।
ययुर्वननैव वनं सततं पश्चिमां दिशम् ॥ ३.५.२ ॥
సరస్వతి, దృషద్వతి, యమునా నదులను సేవించి, వారు అడవి నుండి అడవికి నిరంతరం పశ్చిమ దిక్కు వైపు సాగిపోయారు.
3.5.3
ततः सरस्वतीकूले समेषु मरुधन्वसु ।
काम्यकं नाम ददृशुर्वनं मुनिजनप्रियम् ॥ ३.५.३ ॥
తర్వాత సరస్వతీ తీరంలో, సమతల ఎడారి ప్రాంతాల్లో, మునిజనులకు ప్రియమైన కామ్యకం అనే అడవిని వారు చూశారు.
3.5.4
तत्र ते न्यवसन्वीरा वने बहुमृगद्विजे ।
अन्वास्यमाना मुनिभिः सान्त्व्यमानाश्च भारत ॥ ३.५.४ ॥
భారతా, అక్కడ ఆ వీరులు మృగాలు, పక్షులు అధికంగా ఉన్న అడవిలో నివసించారు; మునులు వారికి సేవలు చేస్తూ, ఓదార్చుతూ ఉండగా.
3.5.5
विदुरस्त्वथ पाण्डूनां सदा दर्शनलालसः ।
जगामैकरथेनैव काम्यकं वनमृद्धिमत् ॥ ३.५.५ ॥
అప్పుడు పాండవులను చూడాలనే ఆతురత ఎప్పుడూ కలిగిన విదురుడు, ఒకే రథంలో సమృద్ధమైన కామ్యక అడవికి వెళ్ళాడు.
3.5.6
ततो गत्वा विदुरः काम्यकं त-
च्छीघ्रैरश्वैर्वाहितः स्यन्दनेन।
ददर्शासीनं धर्मात्मानं विविक्ते ।
सार्धं द्रौपद्या भ्रातृभिर्ब्राह्मणैश्च ॥ ३.५.६ ॥
కామ్యక వనానికి చేరిన విదురుడు, వేగవంతమైన గుర్రాలు లాగిన రథంపై, ఏకాంతంగా కూర్చున్న ధర్మాత్ముడైన యుధిష్ఠిరుని చూశాడు; ఆయనతో ద్రౌపది, సోదరులు, బ్రాహ్మణులు ఉన్నారు.
3.5.7
ततोऽपश्यद्विदुरं तूर्णमारा-
दभ्यायान्तं सत्यसन्धः स राजा।
अथाब्रवीद्धातरं भीमसेनं ।
किंनु क्षत्ता वक्ष्यतिनः समेत्य ॥ ३.५.७ ॥
అప్పుడు సత్యసంధుడైన ఆ రాజు దూరం నుండి వేగంగా వస్తున్న విదురుని చూశాడు. తరువాత తన సోదరుడు భీమసేనునితో అన్నాడు: "కలిసిన తర్వాత క్షత్త విదురుడు మనతో ఏమి చెబుతాడు?"
3.5.8
कच्चिन्नायं वचनात्सौबलस्य ।
समाह्वातुं देवनायोपयाति।
कच्चित्क्षुद्रः कुशली चाऽयुधानि ।
जेष्यत्यस्माकं पुनरेवाक्षवत्याम् ॥ ३.५.८ ॥
"సుబలుని కుమారుడు శకునిమాట ప్రకారం జూదానికి పిలవడానికి ఇతడు వస్తున్నాడా? ఆ నీచుడు నేర్పుతో మన ఆయుధాలను మళ్లీ పాచికలాటలో గెలుస్తాడా?"
3.5.9
समाहूतः केनचिदाहवाय ।
नाहं शक्तो भीमसेनापयातुम्।
गाण्डीवे च संशयिते कथं नु ।
राज्यप्राप्तिः संशयिता भवेन्नः ॥ ३.५.९ ॥
"ఎవరో యుద్ధానికి పిలిస్తే, ఓ భీమసేనా, దానిని తిరస్కరించే శక్తి నాకు లేదు. గాండీవం సందేహాస్పదమైతే మన రాజ్యప్రాప్తి ఎలా సందేహరహితంగా ఉంటుంది?"
3.5.10
तत उत्थाय विदुरं पाण्डवेयाः ।
प्रत्यगृह्णन्नृपते सर्व एव।
तैः सत्कृतः स च तानाजमीढो ।
यथोचितं पाण्डुपुत्रान्समेयात् ॥ ३.५.१० ॥
అప్పుడు పాండవులు లేచి విదురుని స్వాగతించారు, ఓ రాజా, అందరూ. వారిచే సత్కరించబడిన అజమీఢ వంశీయుడు విదురుడు కూడా పాండుపుత్రులను యథోచితంగా కలిశాడు.
3.5.11
समाश्वस्तं विदुरं ते नरर्षभा-
स्ततोऽपृच्छन्नागमनाय हेतुम्।
स चापि तेभ्यो विस्तरतः शशंस ।
यथावृत्तं धृतराष्ट्रेऽम्बिकेये ॥ ३.५.११ ॥
ఊరట పొందిన విదురుని నరశ్రేష్ఠులు వచ్చిన కారణాన్ని అడిగారు. ఆయన కూడా అంబికా పుత్రుడైన ధృతరాష్ట్రుని గురించి జరిగినదంతా వారికి విస్తారంగా వివరించాడు.
3.5.12
अवोचन्मां धृतराष्ट्रोऽभिगुप्त-
मजातशत्रो परिगृह्याभिपूज्य।
एवं गते समतामभ्युपेत्य ।
पथ्यं तेषां मम चैव ब्रवीहि ॥ ३.५.१२ ॥
ధృతరాష్ట్రుడు నన్ను రక్షితుడనని చెప్పాడు. అజాతశత్రూ, ఆలింగనం చేసి గౌరవించి: ఇలా జరిగిన తర్వాత సమభావం పొంది, వారికీ నాకూ హితమైనది చెప్పు.
3.5.13
मयाप्युक्तं यत्क्षमं कौरवाणां ।
हितं पथ्यं धृतराष्ट्रस्य चैव।
तद्वै पथ्यं तन्मनो नाभ्युपैति ।
ततश्चाहं क्षममन्यन्न मन्ये ॥ ३.५.१३ ॥
కౌరవులకు, ధృతరాష్ట్రునికి యోగ్యమైనది, హితమైనది, పథ్యమైనది నేనూ చెప్పాను; కానీ అతని మనస్సు దానిని అంగీకరించడం లేదు; అందుచేత మరొకటి యోగ్యమని నేను భావించను.
3.5.14
परं श्रेयः पाण्डवेया मयोक्तं ।
न मे तच्च शुतवानाम्बिकेयः।
यथाऽऽतुरस्येव हि पथ्यमौपधं ।
न रोचनते स्मास्य तदुच्यमानम् ॥ ३.५.१४ ॥
పాండవేయా, నేను చెప్పిన పరమ శ్రేయస్సును అంబికేయుడు విన్నాడు; కానీ రోగికి పథ్యమైన ఔషధం రుచించనట్లు, చెప్పినప్పుడు కూడా అది అతనికి రుచించలేదు.
3.5.15
न श्रेयसे यततेऽजातशत्रो ।
स्त्री श्रोत्रियस्येव गृहे प्रदुष्टा।
ध्रुवं न रोचेद्भरतर्षभस्य ।
पतिः कुमार्या इव षष्टिवर्षः ॥ ३.५.१५ ॥
అజాతశత్రూ, అతడు శ్రేయస్సు కోసం ప్రయత్నించడు; శ్రోత్రియుని ఇంట్లో దుష్ట స్త్రీ వలె. భరతశ్రేష్ఠునికి ఇది రుచించదు; అరవై ఏళ్ల భర్త కన్యకు రుచించనట్లు.
3.5.16
ध्रुवं विनाशो नृप कौरवाणां ।
न वै श्रेयो धृतराष्ट्रः परैति।
यथा च पर्णे पुष्करस्यावसिक्तं ।
जलं न तिष्ठेत्पथ्यमुक्तं तथाऽस्मिन् ॥ ३.५.१६ ॥
రాజా, కౌరవుల వినాశం నిశ్చయం; ధృతరాష్ట్రుడు శ్రేయస్సును పొందడు. తామర ఆకుపై చల్లిన నీరు నిలవనట్లు, అతనిలో చెప్పబడిన పథ్యం నిలవదు.
3.5.17
ततः क्रुद्धो धृतराष्ट्रोऽब्रवीन्मां ।
यस्मिञ्श्रद्धा तव तत्र प्रयाहि।
नाहं भूयः कामये त्वां सहायं ।
महीमिमां पालयितुं पुरं वा ॥ ३.५.१७ ॥
అప్పుడు కోపించిన ధృతరాష్ట్రుడు నాతో ఇలా అన్నాడు: నీకు నమ్మకం ఉన్నచోటికి వెళ్ళు. ఈ భూమిని లేదా నగరాన్ని పాలించడంలో నిన్ను మళ్ళీ సహాయకుడిగా కోరను.
3.5.18
सोहं त्यक्तो धृतराष्ट्रेण राज्ञा ।
प्रशासितुं त्वामुपयातो नरेन्द्र।
तद्वै सर्वं यन्मयोक्तं सभायां ।
तद्धार्यतां यत्प्रवक्ष्यामि भूयः ॥ ३.५.१८ ॥
ధృతరాష్ట్ర రాజు నన్ను విడిచిపెట్టాడు; ఓ నరేంద్రా, నిన్ను పాలించడానికి నేను వచ్చాను. సభలో నేను చెప్పినదంతా గుర్తుంచుకో; ఇక నేను మళ్ళీ చెప్పబోయేది కూడా ధరించు.
3.5.19
क्लेशैस्तीर्व्रर्युज्यमानः सपत्नैः ।
क्षमां कुर्वन्कालमुपासते यः।
संवर्धयन्स्तोकमिवाग्रिमात्मवान् ।
स वै भुङ्क्ते पृथिवीमेक एव ॥ ३.५.१९ ॥
శత్రువుల వలన కష్టాలకు గురైనా క్షమతో ఉచిత కాలం కోసం వేచి ఉండేవాడు, చిన్న అగ్నిని పెంచినట్లు తనను తాను పెంచుకునే ఆత్మసంయమి, అతడే ఒంటరిగా భూమిని అనుభవిస్తాడు.
3.5.20
यस्याविभक्तं वसु राजन्सहायै-
स्तस्य दुःखस्यांशभाजः सहायाः।
सहायानामेष संग्रगणेऽभ्युपायः ।
सहायाप्तौ पृथिवीप्राप्तिमाहुः ॥ ३.५.२० ॥
ఓ రాజా, ఎవరి సంపద సహాయకులతో విభజింపబడకుండా ఉంటుందో, అతని దుఃఖంలో ఆ సహాయకులు కూడా భాగస్వాములవుతారు. సహాయకులను సమకూర్చుకునే ఉపాయం ఇదే; సహాయకులను పొందడం వలన భూమిని పొందవచ్చని అంటారు.
3.5.21
सत्यं श्रेष्टं पाण्डवा निष्प्रलापं ।
तुल्यं चान्नं सह भोज्यं सहायैः।
आत्मा चैषामग्रतो नातिवर्ते ।
देवं वृत्तिर्वर्धते भूमिपाल ॥ ३.५.२१ ॥
సత్యమే శ్రేష్ఠం, పాండవులారా, వ్యర్థ ప్రలాపం లేకుండా. సహాయకులతో సమానంగా అన్నాన్ని పంచుకుని తినాలి. వారికంటే ముందుగా తనను ఉంచకూడదు. భూపాలా, దైవం మరియు ప్రవర్తనే వృద్ధిని కలిగిస్తాయి.
3.5.22
एवं करिष्यामि यथा ब्रवीपि ।
परां बुद्धिमुपगम्याप्रमत्तः।
यच्चाप्यन्यद्देशकालोपपन्नं ।
तद्वै वाच्यं तत्करिष्यामि कृत्स्नम् ॥ ३.५.२२ ॥
మీరు చెప్పినట్లే చేస్తాను. అత్యుత్తమ బుద్ధిని ఆశ్రయించి అప్రమత్తంగా ఉంటాను. దేశకాలాలకు తగినవైన మిగతావి ఏవైనా చెప్పబడితే, వాటినీ పూర్తిగా చేస్తాను.