มหาภารตะ · อัธยายะ 3.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.5.1
पाण्डवास्तु वने वासमुद्दिश्य भरतर्पभाः ।
प्रययुर्जाह्नवीकूलात्कुरुक्षेत्रं सहानुगाः ॥ ३.५.१ ॥
ปาณฑพทั้งหลายตั้งใจจะพำนักในป่า ได้ออกเดินทางจากฝั่งแม่น้ำชาหนวี มุ่งไปยังกุรุเกษตร พร้อมด้วยบริวาร ดูก่อนเหล่าวีรบุรุษแห่งภรตวงศ์
3.5.2
सरस्वतीदृपद्वत्यौ यमुनां च निषेव्य ते ।
ययुर्वननैव वनं सततं पश्चिमां दिशम् ॥ ३.५.२ ॥
ปาณฑพพักอาศัยอยู่ริมแม่น้ำสรัสวดี ทฤษทวดี และยมุนา แล้วเดินทางจากป่าหนึ่งสู่อีกป่าหนึ่ง มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันตกอยู่เสมอ
3.5.3
ततः सरस्वतीकूले समेषु मरुधन्वसु ।
काम्यकं नाम ददृशुर्वनं मुनिजनप्रियम् ॥ ३.५.३ ॥
จากนั้นริมฝั่งแม่น้ำสรัสวดี ข้ามทะเลทรายที่ราบเรียบ พวกเขาได้เห็นป่าชื่อกามยกะ เป็นที่รักของหมู่ฤๅษี
3.5.4
तत्र ते न्यवसन्वीरा वने बहुमृगद्विजे ।
अन्वास्यमाना मुनिभिः सान्त्व्यमानाश्च भारत ॥ ३.५.४ ॥
ที่นั่นวีรบุรุษเหล่านั้นพำนักอยู่ในป่าที่อุดมด้วยกวางและนก มีฤๅษีคอยปรนนิบัติและปลอบโยน ดูก่อนภารตะ
3.5.5
विदुरस्त्वथ पाण्डूनां सदा दर्शनलालसः ।
जगामैकरथेनैव काम्यकं वनमृद्धिमत् ॥ ३.५.५ ॥
ฝ่ายวิทุรผู้มีความปรารถนาจะได้เห็นปาณฑพอยู่เสมอ ได้เดินทางไปยังป่ากามยกะอันรุ่งเรืองด้วยรถศึกคันเดียวเพียงลำพัง
3.5.6
ततो गत्वा विदुरः काम्यकं त-
च्छीघ्रैरश्वैर्वाहितः स्यन्दनेन।
ददर्शासीनं धर्मात्मानं विविक्ते ।
सार्धं द्रौपद्या भ्रातृभिर्ब्राह्मणैश्च ॥ ३.५.६ ॥
วิทุรเดินทางมาถึงกามยกะ ด้วยรถศึกที่ม้าเร็วลากจูง เห็นพระผู้มีธรรมในใจกำลังประทับอยู่ในที่สงัด พร้อมด้วยเทราปที พี่น้อง และพราหมณ์ทั้งหลาย
3.5.7
ततोऽपश्यद्विदुरं तूर्णमारा-
दभ्यायान्तं सत्यसन्धः स राजा।
अथाब्रवीद्धातरं भीमसेनं ।
किंनु क्षत्ता वक्ष्यतिनः समेत्य ॥ ३.५.७ ॥
จากนั้นพระราชาผู้ทรงสัตย์มั่นเห็นวิทุรกำลังเข้ามาอย่างรวดเร็วแต่ไกล จึงตรัสแก่พระภีมเสนผู้เป็นพี่ชายว่า "ท่านเลขาธิการวิทุรจะกล่าวอะไรแก่พวกเราเมื่อพบกันหนอ"
3.5.8
कच्चिन्नायं वचनात्सौबलस्य ।
समाह्वातुं देवनायोपयाति।
कच्चित्क्षुद्रः कुशली चाऽयुधानि ।
जेष्यत्यस्माकं पुनरेवाक्षवत्याम् ॥ ३.५.८ ॥
"เขามาตามคำของศกุนิบุตรสุพละ เพื่อเชิญพวกเราไปเล่นพนันหรือเปล่า คนชั่วแต่มีฝีมือผู้นั้นจะชนะอาวุธของพวกเราคืนไปอีกครั้งในการเล่นลูกเต๋าหรือไม่"
3.5.9
समाहूतः केनचिदाहवाय ।
नाहं शक्तो भीमसेनापयातुम्।
गाण्डीवे च संशयिते कथं नु ।
राज्यप्राप्तिः संशयिता भवेन्नः ॥ ३.५.९ ॥
"หากมีผู้ใดเชิญข้าไปรบ ดูก่อนภีมเสน ข้าก็ไม่อาจปฏิเสธได้ แต่หากคันธนูคานฑีวะยังน่าสงสัย ความสำเร็จในการได้คืนราชอาณาจักรของพวกเราจะแน่นอนได้อย่างไร"
3.5.10
तत उत्थाय विदुरं पाण्डवेयाः ।
प्रत्यगृह्णन्नृपते सर्व एव।
तैः सत्कृतः स च तानाजमीढो ।
यथोचितं पाण्डुपुत्रान्समेयात् ॥ ३.५.१० ॥
จากนั้นบรรดาบุตรของปาณฑุทุกคนลุกขึ้นต้อนรับวิทุร ดูก่อนพระราชา เมื่อได้รับการต้อนรับจากพวกเขา วิทุรผู้สืบเชื้อสายอชมีฒะได้พบปะบุตรของปาณฑุตามสมควร
3.5.11
समाश्वस्तं विदुरं ते नरर्षभा-
स्ततोऽपृच्छन्नागमनाय हेतुम्।
स चापि तेभ्यो विस्तरतः शशंस ।
यथावृत्तं धृतराष्ट्रेऽम्बिकेये ॥ ३.५.११ ॥
วิทุรได้รับการปลอบประโลมแล้ว บรรดานรศรษฐ์เหล่านั้นจึงถามถึงเหตุผลที่เขามา เขาก็เล่าให้ฟังโดยละเอียดถึงเหตุการณ์ทั้งหมดที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับธฤตราษฎร์ บุตรแห่งอัมพิกา
3.5.12
अवोचन्मां धृतराष्ट्रोऽभिगुप्त-
मजातशत्रो परिगृह्याभिपूज्य।
एवं गते समतामभ्युपेत्य ।
पथ्यं तेषां मम चैव ब्रवीहि ॥ ३.५.१२ ॥
ธฤตราษฎร์ตรัสกับข้าพเจ้าขณะที่ข้าพเจ้าได้รับการคุ้มครอง พระองค์ทรงโอบกอดและให้เกียรติข้าพเจ้าว่า "ในเมื่อเรื่องราวมาถึงจุดนี้แล้ว จงมีใจเป็นกลาง แล้วบอกข้าว่าอะไรเป็นประโยชน์แก่พวกเขาและแก่ข้า ดูก่อนอชาตศัตรู"
3.5.13
मयाप्युक्तं यत्क्षमं कौरवाणां ।
हितं पथ्यं धृतराष्ट्रस्य चैव।
तद्वै पथ्यं तन्मनो नाभ्युपैति ।
ततश्चाहं क्षममन्यन्न मन्ये ॥ ३.५.१३ ॥
ข้าพเจ้าก็ได้กล่าวสิ่งที่เหมาะสม เป็นประโยชน์ และเป็นคุณแก่เหล่าเการพและแก่ธฤตราษฎร์เช่นกัน แต่จิตของพระองค์ไม่คล้อยตามสิ่งนั้น ข้าพเจ้าจึงไม่เห็นสิ่งอื่นใดว่าเหมาะสมอีกเลย
3.5.14
परं श्रेयः पाण्डवेया मयोक्तं ।
न मे तच्च शुतवानाम्बिकेयः।
यथाऽऽतुरस्येव हि पथ्यमौपधं ।
न रोचनते स्मास्य तदुच्यमानम् ॥ ३.५.१४ ॥
ดูก่อนบุตรแห่งปาณฑุ ความเจริญสูงสุดที่ข้าพเจ้าได้กล่าวไป บุตรแห่งอัมพิกาได้ฟังแล้ว แต่ก็ไม่ถูกใจเขา เหมือนยาที่เป็นประโยชน์ย่อมไม่ถูกใจคนป่วย ถึงแม้จะถูกกล่าวออกมา
3.5.15
न श्रेयसे यततेऽजातशत्रो ।
स्त्री श्रोत्रियस्येव गृहे प्रदुष्टा।
ध्रुवं न रोचेद्भरतर्षभस्य ।
पतिः कुमार्या इव षष्टिवर्षः ॥ ३.५.१५ ॥
ดูก่อนอชาตศัตรู เขาไม่พยายามเพื่อความเจริญ เหมือนภรรยาเสเพลในเรือนของพราหมณ์ผู้รู้พระเวท ย่อมแน่นอนว่าจะไม่ถูกใจผู้ประเสริฐแห่งภรตวงศ์ เหมือนสามีวัยหกสิบปีย่อมไม่ถูกใจหญิงสาวพรหมจารี
3.5.16
ध्रुवं विनाशो नृप कौरवाणां ।
न वै श्रेयो धृतराष्ट्रः परैति।
यथा च पर्णे पुष्करस्यावसिक्तं ।
जलं न तिष्ठेत्पथ्यमुक्तं तथाऽस्मिन् ॥ ३.५.१६ ॥
ดูก่อนพระราชา ความพินาศของเการพแน่นอนแล้ว ธฤตราษฎร์ไม่บรรลุความเจริญ เหมือนน้ำที่พรมบนใบบัวย่อมไม่คงอยู่ ฉันใด คำแนะนำที่เป็นประโยชน์ที่กล่าวแก่พระองค์ก็ไม่คงอยู่ในพระองค์ฉันนั้น
3.5.17
ततः क्रुद्धो धृतराष्ट्रोऽब्रवीन्मां ।
यस्मिञ्श्रद्धा तव तत्र प्रयाहि।
नाहं भूयः कामये त्वां सहायं ।
महीमिमां पालयितुं पुरं वा ॥ ३.५.१७ ॥
จากนั้นธฤตราษฎร์ทรงกริ้วจึงตรัสกับข้าพเจ้าว่า "จงไปยังที่ที่เจ้าเชื่อถือเถิด ข้าไม่ปรารถนาให้เจ้าช่วยข้าปกครองแผ่นดินนี้หรือเมืองนี้อีกต่อไป"
3.5.18
सोहं त्यक्तो धृतराष्ट्रेण राज्ञा ।
प्रशासितुं त्वामुपयातो नरेन्द्र।
तद्वै सर्वं यन्मयोक्तं सभायां ।
तद्धार्यतां यत्प्रवक्ष्यामि भूयः ॥ ३.५.१८ ॥
ข้าพเจ้าถูกพระราชาธฤตราษฎร์ทรงทอดทิ้ง จึงมาหาพระองค์ ดูก่อนจอมคน เพื่อช่วยพระองค์ปกครอง ขอให้จำทุกสิ่งที่ข้าพเจ้าได้กล่าวในที่ประชุม และยึดมั่นในสิ่งที่ข้าพเจ้าจะกล่าวซ้ำอีกนี้
3.5.19
क्लेशैस्तीर्व्रर्युज्यमानः सपत्नैः ।
क्षमां कुर्वन्कालमुपासते यः।
संवर्धयन्स्तोकमिवाग्रिमात्मवान् ।
स वै भुङ्क्ते पृथिवीमेक एव ॥ ३.५.१९ ॥
ผู้ใดถูกศัตรูกระทำให้ลำบากด้วยความทุกข์ยาก แต่อดทนและรอคอยเวลาที่เหมาะสม บำรุงตนเองดุจการบำรุงไฟเล็กๆ ผู้มีตนสงบนั้นแลย่อมครอบครองแผ่นดินแต่ผู้เดียว
3.5.20
यस्याविभक्तं वसु राजन्सहायै-
स्तस्य दुःखस्यांशभाजः सहायाः।
सहायानामेष संग्रगणेऽभ्युपायः ।
सहायाप्तौ पृथिवीप्राप्तिमाहुः ॥ ३.५.२० ॥
ดูก่อนพระราชา ผู้ที่ทรัพย์สมบัติไม่ถูกแบ่งกับผู้ช่วยเหลือ ผู้ช่วยเหลือเหล่านั้นย่อมมีส่วนในความทุกข์ของเขา นี่คือวิธีการรวบรวมผู้ช่วยเหลือ เมื่อได้ผู้ช่วยเหลือแล้ว ย่อมกล่าวกันว่าจะบรรลุแผ่นดิน
3.5.21
सत्यं श्रेष्टं पाण्डवा निष्प्रलापं ।
तुल्यं चान्नं सह भोज्यं सहायैः।
आत्मा चैषामग्रतो नातिवर्ते ।
देवं वृत्तिर्वर्धते भूमिपाल ॥ ३.५.२१ ॥
สัตย์เป็นสิ่งสูงสุด โอ ปาณฑพ จงอย่าพูดเพ้อเจ้อ ควรแบ่งอาหารให้เท่ากันและกินพร้อมกับพันธมิตร อย่าวางตนไว้ข้างหน้าพวกเขา โอ ผู้พิทักษ์แผ่นดิน ความเจริญรุ่งเรืองย่อมเติบโตด้วยโชคชะตาและความประพฤติ
3.5.22
एवं करिष्यामि यथा ब्रवीपि ।
परां बुद्धिमुपगम्याप्रमत्तः।
यच्चाप्यन्यद्देशकालोपपन्नं ।
तद्वै वाच्यं तत्करिष्यामि कृत्स्नम् ॥ ३.५.२२ ॥
ข้าพเจ้าจะทำตามที่ท่านกล่าวทุกประการ เมื่อได้ยึดถือปัญญาอันสูงสุดแล้ว ข้าพเจ้าจะไม่ประมาท และสิ่งอื่นใดที่เหมาะกับสถานที่และกาลเวลา และได้กล่าวไว้ ข้าพเจ้าจะทำทั้งหมดนั้นให้สมบูรณ์