ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.51.1
दमयन्ती तु तच्छ्रुत्वा वचो हंसस्य भारत ।
तदा प्रभृति न स्वस्था नलं प्रति बभूव सा ॥ ३.५१.१ ॥
ಭಾರತ, ಹಂಸನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ದಮಯಂತಿ ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದ ನಳನ ಕುರಿತು ಸ್ವಸ್ಥಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
3.51.2
ततश्चिन्तापरा दीना विवर्णवदना कृशा ।
बभूवदमयन्ती तु निःश्वासपरमा तदा ॥ ३.५१.२ ॥
ಆಗ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ದೀನಳಾಗಿ, ಮುಖ ಬಾಡಿ, ಕೃಶಳಾದ ದಮಯಂತಿ ಬಹಳ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
3.51.3
ऊर्ध्वदृष्टिर्ध्यानपरा बभूवोन्मत्तदर्शना ।
पाण्डुवर्णा क्षणेनाथ हृच्छयाविष्टचेतना ॥ ३.५१.३ ॥
ಮೇಲೆ ನೋಡುತ್ತ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಹುಚ್ಚಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತ, ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಮನ್ಮಥನಿಂದ ಆವೇಶಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನವಳಾದಳು.
3.51.4
न शय्यासनभोगेषु रतिं विन्दति कर्हिचित् ।
न नक्तं न दिवा शेते हाहेति रुदती मुहुः ॥ ३.५१.४ ॥
ಹಾಸಿಗೆ, ಆಸನ, ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಎಂದೂ ಸಂತೋಷ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ; ರಾತ್ರಿಯಾಗಲಿ ಹಗಲಾಗಲಿ ಮಲಗಲಿಲ್ಲ; 'ಅಯ್ಯೋ!' ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಅಳುತ್ತಿದ್ದಳು.
3.51.5
तामस्वस्थां तदाकारां सख्यस्ता जज्ञिरिङ्गितैः ॥ ३.५१.५ ॥
ಅವಳು ಅಸ್ವಸ್ಥಳಾಗಿ ಅಂತಹ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡ ಅವಳ ಸಖಿಯರು ಅವಳ ಸನ್ನೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು.
3.51.6
ततो विदर्भपतये दमयन्त्याः सखीजनः ।
न्यवेदयत्तामस्वस्थां दमयन्तीं नरेश्वरः ॥ ३.५१.६ ॥
ಆಗ ದಮಯಂತಿಯ ಸಖಿಯರು ವಿದರ್ಭರಾಜನಿಗೆ ದಮಯಂತಿ ಅಸ್ವಸ್ಥಳಾಗಿದ್ದಾಳೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
3.51.7
तच्छ्रुत्वा नृपतिर्भीमो दमयन्तीसखीगणात् ।
किमर्थं दुहिता मेऽद्यनातिस्वस्थेव लक्ष्यते ॥ ३.५१.७ ॥
ದಮಯಂತಿಯ ಸಖೀಜನರಿಂದ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜ ಭೀಮನು, "ನನ್ನ ಮಗಳು ಇಂದು ಏಕೆ ಅಸ್ವಸ್ಥಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ?" ಎಂದನು.
3.51.8
स समीक्ष्य महीपालः स्वां सुतां प्राप्तयौवनाम् ।
अपश्यदात्मना कार्यं दमयन्त्याः स्वयंवरम् ॥ ३.५१.८ ॥
ಭೂಪಾಲಕನು ಯೌವನ ಪ್ರಾಪ್ತಳಾದ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ದಮಯಂತಿಗಾಗಿ ಸ್ವಯಂವರ ನಡೆಸುವುದೇ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ತಾನೇ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.
3.51.9
स सन्निपातयामास महीपालान्विशांपतिः ।
एषोऽनुभूयतां चीराः स्वयंवर इति प्रभो ॥ ३.५१.९ ॥
ಪ್ರಜಾಪಾಲಕನಾದ ಆ ರಾಜನು ರಾಜರುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, "ಓ ಪ್ರಭುಗಳೇ, ಚಿರಂಜೀವಿಗಳೇ, ಇದು ಸ್ವಯಂವರವೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ" ಎಂದನು.
3.51.10
श्रुत्वा तु पार्थिवाः सर्वे दमयन्त्याः स्वयंवरम् ।
अभिजग्मुस्ततो वीरा राजानो भीमशासनात् ॥ ३.५१.१० ॥
ದಮಯಂತಿಯ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು, ಭೀಮನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ವೀರ ರಾಜರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು.
3.51.11
हस्त्यश्वरथघोषेण नादयन्तो वसुंधराम् ।
विचित्रमाल्याभरणैर्बलैर्दृश्यैः स्वलंकृतैः ॥ ३.५१.११ ॥
ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥಗಳ ಘೋಷದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೊಳಗಿಸುತ್ತಾ, ವಿಚಿತ್ರ ಮಾಲೆ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ನೋಡಲು ಸುಂದರ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಬಂದರು.
3.51.12
तेषां भीमो महाबाहुः पार्थिवानां महात्मनाम् ।
यथार्हमकरोत्पूजां तेऽवसंस्तत्र पूजिताः ॥ ३.५१.१२ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ಭೀಮನು ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಗೌರವವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ವಾಸಿಸಿದರು.
3.51.13
एतस्मिन्नेव काले तु सुराणामृषिसत्तमौ ।
अटमानौ महात्मानाविन्द्रलोकमितो गतौ ॥ ३.५१.१३ ॥
ಅದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಇಬ್ಬರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳು, ಮಹಾತ್ಮರು, ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ ಇಲ್ಲಿಂದ ಇಂದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
3.51.14
नारदः पर्वतश्चैव महाप्राज्ञौ महाव्रतौ ।
देवराजस् भवनं विविशाते सुपूजितौ ॥ ३.५१.१४ ॥
ನಾರದ ಮತ್ತು ಪರ್ವತರು, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞರು, ಮಹಾವ್ರತಿಗಳು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗಿ ದೇವರಾಜನ ಭವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
3.51.15
तावर्चयित्वा मघवा ततः कुशलमव्ययम् ।
पप्रच्छानामयं चापि तयोः सर्वगतं विभुः ॥ ३.५१.१५ ॥
ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಮಘವಾನನು ನಂತರ ಅವ್ಯಯ ಕ್ಷೇಮವನ್ನೂ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನೂ ಕೇಳಿದನು, ಆ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಭು.
3.51.16
आवयोः कशलं देव सर्वत्रगतमीश्वर ।
लोके च मघवन्कृत्स्नो नृपाः कुशलिनो विभो ॥ ३.५१.१६ ॥
ದೇವ, ಈಶ್ವರ, ಸರ್ವತ್ರ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ನಮ್ಮ ಕ್ಷೇಮ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಮಘವನ್, ವಿಭೋ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
3.51.17
नारदस्य वचः श्रुत्वा पप्रच्छ बलवृत्रहा ।
धर्मज्ञाः पृथिवीपालास्त्यक्तजीवितयोधिनः ॥ ३.५१.१७ ॥
ನಾರದನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಬಲವೃತ್ರಹಂತಕನು ಕೇಳಿದನು, ಧರ್ಮಜ್ಞರೂ ಭೂಮಿಪಾಲರೂ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೋರಾಡುವ ಯೋಧರ ಬಗ್ಗೆ.
3.51.18
शस्त्रेण निधनं काले ये गच्छन्त्यपराड्युखाः ।
अयं लोकोऽक्षयस्तेषां यथैव मम कामधुक् ॥ ३.५१.१८ ॥
ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮರಣ ಹೊಂದಿ, ಬೆನ್ನು ತೋರದೆ ಹೋಗುವವರಿಗೆ ಈ ಲೋಕ ಅಕ್ಷಯ, ನನ್ನ ಕಾಮಧೇನುವಿನಂತೆ.
3.51.19
क्वनु ते क्षत्रियाः शूरा नहि पश्यामि तानहम् ।
आगच्छतो महीपालान्दयितामनिथीन्मम ॥ ३.५१.१९ ॥
ಆ ಶೂರ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಎಲ್ಲಿ? ಬರುತ್ತಿರುವ ರಾಜರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯರನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
3.51.20
एवमुक्तस्तु शक्रेण नारदः प्रत्यभाषत ।
शृणु मे मघवन्येन न दृश्यन्ते महीक्षितः ॥ ३.५१.२० ॥
ಇಂದ್ರನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಲು ನಾರದನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ಓ ಮಘವನ್, ಕೇಳು, ಆ ರಾಜರು ಕಾಣದಿರುವ ಕಾರಣವನ್ನು.
3.51.21
विदर्भराज्ञो दुहिता दमयन्तीति विश्रुता ।
रूपेण समतिक्रान्ता पृथिव्यां सर्वयोषितः ॥ ३.५१.२१ ॥
ವಿದರ್ಭ ರಾಜನ ಮಗಳು ದಮಯಂತಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು; ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಮೀರಿದವಳು.
3.51.22
तस्याः स्वयंवरः शक्र भविता नचिरादिव ।
तत्र गच्छन्ति राजानो राजपुत्राश्च सर्वशः ॥ ३.५१.२२ ॥
ಓ ಶಕ್ರ, ಅವಳ ಸ್ವಯಂವರ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಎಲ್ಲ ರಾಜರು ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರರು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
3.51.23
तां रत्नभूतां लोकस्य प्रार्थयन्तो महीक्षितः ।
काङ्क्षन्ति स्म विशेषेण बलवृत्रनिषूदन ॥ ३.५१.२३ ॥
ಲೋಕದ ರತ್ನದಂತಿರುವ ಅವಳನ್ನು ಬಯಸುವ ರಾಜರು, ಓ ಬಲವೃತ್ರನಿಷೂದನ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
3.51.24
एतस्मिन्कथ्यमाने तु लोकपालाश्च साग्निकाः ।
आजग्मुर्देवराजस्य समीपममरोत्तमाः ॥ ३.५१.२४ ॥
ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಲೋಕಪಾಲರು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವತೆಗಳು ದೇವರಾಜನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
3.51.25
ततस्ते शुश्रुवुः सर्वे नारदस्य वचो महत् ।
श्रुत्वैव चाब्रुवन्हृष्टा गच्छामो वयमप्युत ॥ ३.५१.२५ ॥
ಆಗ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ನಾರದನ ಮಹಾ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಕೇಳಿದೊಡನೆ ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ, 'ನಾವೂ ಹೋಗೋಣ' ಎಂದರು.
3.51.26
ततः सर्वे महाराज सगणाः सहवाहनाः ।
विदर्भानभिजग्मुस्ते यतः सर्वे महीक्षितः ॥ ३.५१.२६ ॥
ಆಗ ಮಹಾರಾಜ, ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಿವಾರ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿದರ್ಭದತ್ತ ಹೊರಟರು; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.
3.51.27
नलोपि राजा कौन्तेय श्रुत्वा राज्ञां समागमम् ।
अभ्यगच्छददीनात्मा दमयन्तीमनुव्रतः ॥ ३.५१.२७ ॥
ಕುಂತೀಪುತ್ರನೇ, ರಾಜ ನಳನೂ ರಾಜರ ಸಮಾಗಮವನ್ನು ಕೇಳಿ, ದೃಢಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದಮಯಂತಿಯ ಮೇಲೆ ಅನುರಕ್ತನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರಟನು.
3.51.28
अथ देवाः पथि नलं ददृशुर्भूतले स्तितम् ।
साक्षादिव स्थितं मूर्त्या मन्मथं रूपसंपदा ॥ ३.५१.२८ ॥
ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ ನಳನನ್ನು ಕಂಡರು; ಸೌಂದರ್ಯಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿವೆತ್ತ ಮನ್ಮಥನಂತೆ ಅವನು ನಿಂತಿದ್ದನು.
3.51.29
तं दृष्ट्वा लोकपालास्ते भ्राजमानं यथा रविम् ।
तस्थुर्विगतसंकल्पा विस्मिता रूपसंपदा ॥ ३.५१.२९ ॥
ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಆ ಲೋಕಪಾಲಕರು ಸಂಕಲ್ಪ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ರೂಪಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ವಿಸ್ಮಿತರಾಗಿ ನಿಂತುಬಿಟ್ಟರು.
3.51.30
ततोऽन्तरिक्षे विष्टभ्य विमानानि दिवौकसः ।
अब्रुवन्नैषधं राजन्नवतीर्य नभस्तलात् ॥ ३.५१.३० ॥
ಆಗ ದಿವಿಯವರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ರಾಜನೇ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಇಳಿದು ನೈಷಧನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
3.51.31
भोभो निषधराजेन्द्र नल सत्यव्रतो भवात् ।
अस्माकं कुरु साहाय्यं दूतो भव नरोत्तम ॥ ३.५१.३१ ॥
ಓ ನಿಷಧ ರಾಜೇಂದ್ರ ನಳ, ನೀನು ಸತ್ಯವ್ರತ. ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡು; ಓ ನರೋತ್ತಮ, ದೂತನಾಗು.