మహాభారతం · అధ్యాయం 3.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.51.1
दमयन्ती तु तच्छ्रुत्वा वचो हंसस्य भारत ।
तदा प्रभृति न स्वस्था नलं प्रति बभूव सा ॥ ३.५१.१ ॥
భారతా, హంసపు మాటలు విని దమయంతి అప్పటినుండి నలుని గురించి స్వస్థత లేనిదై పోయింది.
3.51.2
ततश्चिन्तापरा दीना विवर्णवदना कृशा ।
बभूवदमयन्ती तु निःश्वासपरमा तदा ॥ ३.५१.२ ॥
అప్పుడు చింతలో మునిగి, దీనురాలై, వివర్ణ ముఖంతో, కృశించిన దమయంతి ఎక్కువగా నిట్టూర్పులు విడిచింది.
3.51.3
ऊर्ध्वदृष्टिर्ध्यानपरा बभूवोन्मत्तदर्शना ।
पाण्डुवर्णा क्षणेनाथ हृच्छयाविष्टचेतना ॥ ३.५१.३ ॥
పైకి చూపు నిలిపి, ధ్యానంలో లీనమై, ఉన్మత్తురాలిలా కనిపించి, క్షణంలోనే పాలిపోయిన వర్ణంతో, హృదయంలోని మన్మథునిచే ఆవేశితమైన చైతన్యంతో ఉండెను.
3.51.4
न शय्यासनभोगेषु रतिं विन्दति कर्हिचित् ।
न नक्तं न दिवा शेते हाहेति रुदती मुहुः ॥ ३.५१.४ ॥
పాన్పు, ఆసనాలు, భోగాలలో ఆమె ఎప్పుడూ ఆనందం పొందలేదు; రాత్రి గానీ పగలు గానీ నిద్రపోలేదు; 'అయ్యో!' అంటూ పదేపదే ఏడ్చింది.
3.51.5
तामस्वस्थां तदाकारां सख्यस्ता जज्ञिरिङ्गितैः ॥ ३.५१.५ ॥
ఆమె అస్వస్థంగా, అలాంటి రూపంతో ఉండటం చూసి, ఆమె చెలికత్తెలు ఆమె సంకేతాలతో తెలుసుకున్నారు.
3.51.6
ततो विदर्भपतये दमयन्त्याः सखीजनः ।
न्यवेदयत्तामस्वस्थां दमयन्तीं नरेश्वरः ॥ ३.५१.६ ॥
అప్పుడు దమయంతి చెలికత్తెలు విదర్భ రాజుకు దమయంతి అస్వస్థంగా ఉందని విన్నవించారు.
3.51.7
तच्छ्रुत्वा नृपतिर्भीमो दमयन्तीसखीगणात् ।
किमर्थं दुहिता मेऽद्यनातिस्वस्थेव लक्ष्यते ॥ ३.५१.७ ॥
దమయంతి సఖీజనం నుండి ఆ మాట విని రాజు భీముడు, "నా కుమార్తె ఈరోజు ఎందుకు బాగా లేనట్లు కనిపిస్తోంది?" అని అడిగాడు.
3.51.8
स समीक्ष्य महीपालः स्वां सुतां प्राप्तयौवनाम् ।
अपश्यदात्मना कार्यं दमयन्त्याः स्वयंवरम् ॥ ३.५१.८ ॥
భూపాలకుడు యౌవనవతి అయిన తన కుమార్తెను చూసి, దమయంతికి స్వయంవరం నిర్వహించడమే తన కర్తవ్యమని స్వయంగా భావించాడు.
3.51.9
स सन्निपातयामास महीपालान्विशांपतिः ।
एषोऽनुभूयतां चीराः स्वयंवर इति प्रभो ॥ ३.५१.९ ॥
ప్రజాపాలకుడైన ఆ రాజు రాజులను సమకూర్చి, "ఓ ప్రభువులారా, చిరంజీవులారా, ఇది స్వయంవరం అని తెలుసుకోండి" అన్నాడు.
3.51.10
श्रुत्वा तु पार्थिवाः सर्वे दमयन्त्याः स्वयंवरम् ।
अभिजग्मुस्ततो वीरा राजानो भीमशासनात् ॥ ३.५१.१० ॥
దమయంతి స్వయంవరం గురించి విని, భీముని ఆజ్ఞతో అందరు రాజులు, వీరులు అక్కడికి తరలివచ్చారు.
3.51.11
हस्त्यश्वरथघोषेण नादयन्तो वसुंधराम् ।
विचित्रमाल्याभरणैर्बलैर्दृश्यैः स्वलंकृतैः ॥ ३.५१.११ ॥
ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాల ధ్వనితో భూమిని మోగిస్తూ, విచిత్ర మాలలు ఆభరణాలు ధరించిన, చూడముచ్చటైన, బాగా అలంకరించిన సైన్యాలతో వారు వచ్చారు.
3.51.12
तेषां भीमो महाबाहुः पार्थिवानां महात्मनाम् ।
यथार्हमकरोत्पूजां तेऽवसंस्तत्र पूजिताः ॥ ३.५१.१२ ॥
మహాబాహువు భీముడు ఆ మహాత్మ రాజులకు తగిన విధంగా గౌరవం చేశాడు; వారు అక్కడ సత్కరించబడి నివసించారు.
3.51.13
एतस्मिन्नेव काले तु सुराणामृषिसत्तमौ ।
अटमानौ महात्मानाविन्द्रलोकमितो गतौ ॥ ३.५१.१३ ॥
అదే సమయంలో దేవతల ఇద్దరు శ్రేష్ఠ ఋషులు, మహాత్ములు, సంచరిస్తూ ఇక్కడినుండి ఇంద్రలోకానికి వెళ్ళారు.
3.51.14
नारदः पर्वतश्चैव महाप्राज्ञौ महाव्रतौ ।
देवराजस् भवनं विविशाते सुपूजितौ ॥ ३.५१.१४ ॥
నారదుడు, పర్వతుడు, మహాప్రాజ్ఞులు, మహావ్రతులు, బాగా సత్కరింపబడినవారై దేవరాజు భవనంలో ప్రవేశించారు.
3.51.15
तावर्चयित्वा मघवा ततः कुशलमव्ययम् ।
पप्रच्छानामयं चापि तयोः सर्वगतं विभुः ॥ ३.५१.१५ ॥
వారిని సత్కరించి, మఘవానుడు తరువాత అవ్యయమైన క్షేమాన్ని, ఆరోగ్యాన్ని వారిని అడిగాడు, సర్వవ్యాపి అయిన ఆ విభుడు.
3.51.16
आवयोः कशलं देव सर्वत्रगतमीश्वर ।
लोके च मघवन्कृत्स्नो नृपाः कुशलिनो विभो ॥ ३.५१.१६ ॥
దేవా, ఈశ్వరా, సర్వత్రా వ్యాపించిన మా క్షేమం బాగుంది. మఘవంతుడా, విభుడా, లోకంలో రాజులందరూ క్షేమంగా ఉన్నారు.
3.51.17
नारदस्य वचः श्रुत्वा पप्रच्छ बलवृत्रहा ।
धर्मज्ञाः पृथिवीपालास्त्यक्तजीवितयोधिनः ॥ ३.५१.१७ ॥
నారదుని మాటలు విని బలవృత్రహంతకుడు అడిగాడు, ధర్మజ్ఞులైన, భూమిని పాలించే, ప్రాణాలను త్యజించి యుద్ధం చేసే యోధుల గురించి.
3.51.18
शस्त्रेण निधनं काले ये गच्छन्त्यपराड्युखाः ।
अयं लोकोऽक्षयस्तेषां यथैव मम कामधुक् ॥ ३.५१.१८ ॥
సమయం వచ్చినప్పుడు ఆయుధంతో మరణించి, వెనుతిరగకుండా వెళ్ళేవారికి ఈ లోకం అక్షయమైనది, నా కామధేనువు వలె.
3.51.19
क्वनु ते क्षत्रियाः शूरा नहि पश्यामि तानहम् ।
आगच्छतो महीपालान्दयितामनिथीन्मम ॥ ३.५१.१९ ॥
ఆ శూరులైన క్షత్రియులు ఎక్కడ? నా ప్రియమైన వారిని, నా బంధువులు కాని వారిని, వస్తున్న రాజులలో నేను చూడటం లేదు.
3.51.20
एवमुक्तस्तु शक्रेण नारदः प्रत्यभाषत ।
शृणु मे मघवन्येन न दृश्यन्ते महीक्षितः ॥ ३.५१.२० ॥
ఇంద్రుడు ఇలా అడగగా నారదుడు ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: ఓ మఘవన్, విను, ఏ కారణంగా ఆ రాజులు కనిపించడం లేదో.
3.51.21
विदर्भराज्ञो दुहिता दमयन्तीति विश्रुता ।
रूपेण समतिक्रान्ता पृथिव्यां सर्वयोषितः ॥ ३.५१.२१ ॥
విదర్భ రాజు కుమార్తె దమయంతి అనే పేరుతో ప్రసిద్ధురాలు; సౌందర్యంలో భూమిపై ఉన్న స్త్రీలందరినీ అధిగమించినది.
3.51.22
तस्याः स्वयंवरः शक्र भविता नचिरादिव ।
तत्र गच्छन्ति राजानो राजपुत्राश्च सर्वशः ॥ ३.५१.२२ ॥
ఓ శక్రా, ఆమె స్వయంవరం త్వరలోనే జరగబోతోంది. అక్కడికి రాజులు, రాజకుమారులు అందరూ వెళ్తున్నారు.
3.51.23
तां रत्नभूतां लोकस्य प्रार्थयन्तो महीक्षितः ।
काङ्क्षन्ति स्म विशेषेण बलवृत्रनिषूदन ॥ ३.५१.२३ ॥
లోకానికి రత్నం వంటి ఆమెను కోరుకుంటున్న రాజులు, ఓ బలవృత్రనిషూదనా, ప్రత్యేకంగా ఆమెను ఆశిస్తున్నారు.
3.51.24
एतस्मिन्कथ्यमाने तु लोकपालाश्च साग्निकाः ।
आजग्मुर्देवराजस्य समीपममरोत्तमाः ॥ ३.५१.२४ ॥
ఇది చెప్పబడుతుండగా, అగ్నితో కూడిన లోకపాలురు, శ్రేష్ఠ దేవతలు దేవరాజు (ఇంద్రుని) సమీపానికి వచ్చారు.
3.51.25
ततस्ते शुश्रुवुः सर्वे नारदस्य वचो महत् ।
श्रुत्वैव चाब्रुवन्हृष्टा गच्छामो वयमप्युत ॥ ३.५१.२५ ॥
అప్పుడు వారందరూ నారదుని మహత్తరమైన మాటను విన్నారు. విని వెంటనే సంతోషంతో, 'మనమూ వెళ్దాం' అని అన్నారు.
3.51.26
ततः सर्वे महाराज सगणाः सहवाहनाः ।
विदर्भानभिजग्मुस्ते यतः सर्वे महीक्षितः ॥ ३.५१.२६ ॥
అప్పుడు మహారాజా, అందరూ తమ పరివారంతో, వాహనాలతో విదర్భ వైపు వెళ్లారు; అక్కడికి రాజులందరూ వెళ్తున్నారు.
3.51.27
नलोपि राजा कौन्तेय श्रुत्वा राज्ञां समागमम् ।
अभ्यगच्छददीनात्मा दमयन्तीमनुव्रतः ॥ ३.५१.२७ ॥
కుంతీ కుమారా, రాజు నలుడు కూడా రాజుల సమాగమాన్ని విని, దృఢమైన మనస్సుతో, దమయంతిపట్ల అనురాగంతో అక్కడికి వెళ్ళాడు.
3.51.28
अथ देवाः पथि नलं ददृशुर्भूतले स्तितम् ।
साक्षादिव स्थितं मूर्त्या मन्मथं रूपसंपदा ॥ ३.५१.२८ ॥
అప్పుడు దేవతలు దారిలో భూమిపై నిలిచిన నలుడిని చూశారు; అతడు రూపసంపదతో మూర్తీభవించిన మన్మథునిలా నిలిచాడు.
3.51.29
तं दृष्ट्वा लोकपालास्ते भ्राजमानं यथा रविम् ।
तस्थुर्विगतसंकल्पा विस्मिता रूपसंपदा ॥ ३.५१.२९ ॥
సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తున్న అతడిని చూసి ఆ లోకపాలురు, సంకల్పం కోల్పోయి, రూపసంపదకు ఆశ్చర్యపడి నిలబడిపోయారు.
3.51.30
ततोऽन्तरिक्षे विष्टभ्य विमानानि दिवौकसः ।
अब्रुवन्नैषधं राजन्नवतीर्य नभस्तलात् ॥ ३.५१.३० ॥
అప్పుడు దివ్యలోకవాసులు ఆకాశంలో తమ విమానాలను నిలిపి, రాజా, ఆకాశం నుండి దిగి నైషధునితో అన్నారు.
3.51.31
भोभो निषधराजेन्द्र नल सत्यव्रतो भवात् ।
अस्माकं कुरु साहाय्यं दूतो भव नरोत्तम ॥ ३.५१.३१ ॥
ఓ నిషధ రాజేంద్రా, నలా, నీవు సత్యవ్రతుడవు. మాకు సహాయం చేయి; ఓ నరోత్తమా, దూతవు కమ్ము.