ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.51.1
दमयन्ती तु तच्छ्रुत्वा वचो हंसस्य भारत ।
तदा प्रभृति न स्वस्था नलं प्रति बभूव सा ॥ ३.५१.१ ॥
ହେ ଭାରତ, ହଂସର ବଚନ ଶୁଣି ଦମୟନ୍ତୀ ସେହି ସମୟଠାରୁ ନଳ ପ୍ରତି ସ୍ଵସ୍ଥ ରହିଲେ ନାହିଁ।
3.51.2
ततश्चिन्तापरा दीना विवर्णवदना कृशा ।
बभूवदमयन्ती तु निःश्वासपरमा तदा ॥ ३.५१.२ ॥
ତା'ପରେ ଚିନ୍ତାରେ ମଗ୍ନ, ଦୀନା, ମଳିନ ମୁଖ, କୃଶା ଦମୟନ୍ତୀ ନିଃଶ୍ବାସରେ ଡୁବି ରହିଲେ।
3.51.3
ऊर्ध्वदृष्टिर्ध्यानपरा बभूवोन्मत्तदर्शना ।
पाण्डुवर्णा क्षणेनाथ हृच्छयाविष्टचेतना ॥ ३.५१.३ ॥
ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟି, ଧ୍ୟାନରେ ମଗ୍ନା, ଉନ୍ମତ୍ତ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦମୟନ୍ତୀ କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ପାଣ୍ଡୁବର୍ଣ୍ଣା ହେଲେ, ହୃଦୟ-ଶୟାରେ ଶୟନ କରୁଥିବା କାମଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚେତନା ଆବିଷ୍ଟ।
3.51.4
न शय्यासनभोगेषु रतिं विन्दति कर्हिचित् ।
न नक्तं न दिवा शेते हाहेति रुदती मुहुः ॥ ३.५१.४ ॥
ଶଯ୍ୟା, ଆସନ ଓ ଭୋଗରେ ସେ କେବେ ଆନନ୍ଦ ପାଉ ନଥିଲେ; ରାତ୍ରି କିମ୍ବା ଦିନରେ ଶୟନ କରୁ ନଥିଲେ, 'ହାୟ!' ବୋଲି ବାରମ୍ବାର କାନ୍ଦୁଥିଲେ।
3.51.5
तामस्वस्थां तदाकारां सख्यस्ता जज्ञिरिङ्गितैः ॥ ३.५१.५ ॥
ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ଵସ୍ଥ ଓ ସେହି ଆକାରରେ ଦେଖି ତାଙ୍କ ସଖୀମାନେ ତାଙ୍କ ଇଙ୍ଗିତରୁ ଜାଣିଲେ।
3.51.6
ततो विदर्भपतये दमयन्त्याः सखीजनः ।
न्यवेदयत्तामस्वस्थां दमयन्तीं नरेश्वरः ॥ ३.५१.६ ॥
ତା'ପରେ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ସଖୀମାନେ ବିଦର୍ଭପତିଙ୍କୁ ଦମୟନ୍ତୀ ଅସ୍ଵସ୍ଥ ଥିବା ଜଣାଇଲେ।
3.51.7
तच्छ्रुत्वा नृपतिर्भीमो दमयन्तीसखीगणात् ।
किमर्थं दुहिता मेऽद्यनातिस्वस्थेव लक्ष्यते ॥ ३.५१.७ ॥
ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ସଖୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଏହା ଶୁଣି ରାଜା ଭୀମ କହିଲେ, "ମୋ ଝିଅ ଆଜି ଏତେ ଅସୁସ୍ଥ ପରି କାହିଁକି ଦେଖାଯାଉଛି?"
3.51.8
स समीक्ष्य महीपालः स्वां सुतां प्राप्तयौवनाम् ।
अपश्यदात्मना कार्यं दमयन्त्याः स्वयंवरम् ॥ ३.५१.८ ॥
ସେ ରାଜା ଯୌବନପ୍ରାପ୍ତା ନିଜ ଝିଅକୁ ଦେଖି ନିଜେ ଦମୟନ୍ତୀର ସ୍ୱୟଂବର ଆୟୋଜନ କରିବା ଆପଣା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବୋଲି ସ୍ଥିର କଲେ।
3.51.9
स सन्निपातयामास महीपालान्विशांपतिः ।
एषोऽनुभूयतां चीराः स्वयंवर इति प्रभो ॥ ३.५१.९ ॥
ସେହି ପ୍ରଜାପାଳକ ରାଜା ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁଗଣ, ହେ ଚିରଜୀବୀଗଣ, ଜାଣନ୍ତୁ ଏହା ସ୍ୱୟଂବର।"
3.51.10
श्रुत्वा तु पार्थिवाः सर्वे दमयन्त्याः स्वयंवरम् ।
अभिजग्मुस्ततो वीरा राजानो भीमशासनात् ॥ ३.५१.१० ॥
ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବର ଶୁଣି ସମସ୍ତ ରାଜା, ବୀର ରାଜାମାନେ ଭୀମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
3.51.11
हस्त्यश्वरथघोषेण नादयन्तो वसुंधराम् ।
विचित्रमाल्याभरणैर्बलैर्दृश्यैः स्वलंकृतैः ॥ ३.५१.११ ॥
ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥର ଘୋଷରେ ପୃଥିବୀ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରି, ବିଚିତ୍ର ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ, ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ସୈନ୍ୟସହ ସେମାନେ ଆସିଲେ।
3.51.12
तेषां भीमो महाबाहुः पार्थिवानां महात्मनाम् ।
यथार्हमकरोत्पूजां तेऽवसंस्तत्र पूजिताः ॥ ३.५१.१२ ॥
ମହାବାହୁ ଭୀମ ସେହି ମହାତ୍ମା ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; ସେମାନେ ସେଠାରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ରହିଲେ।
3.51.13
एतस्मिन्नेव काले तु सुराणामृषिसत्तमौ ।
अटमानौ महात्मानाविन्द्रलोकमितो गतौ ॥ ३.५१.१३ ॥
ସେହି ସମୟରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ମହାତ୍ମା, ଭ୍ରମଣ କରି ଏଠାରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଗଲେ।
3.51.14
नारदः पर्वतश्चैव महाप्राज्ञौ महाव्रतौ ।
देवराजस् भवनं विविशाते सुपूजितौ ॥ ३.५१.१४ ॥
ନାରଦ ଓ ପର୍ବତ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଓ ମହାବ୍ରତୀ, ଉତ୍ତମ ସମ୍ମାନ ପାଇ ଦେବରାଜଙ୍କ ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
3.51.15
तावर्चयित्वा मघवा ततः कुशलमव्ययम् ।
पप्रच्छानामयं चापि तयोः सर्वगतं विभुः ॥ ३.५१.१५ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ମଘବାନ ତା'ପରେ ଅବ୍ୟୟ କୁଶଳ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ପଚାରିଲେ, ସେହି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବିଭୁ।
3.51.16
आवयोः कशलं देव सर्वत्रगतमीश्वर ।
लोके च मघवन्कृत्स्नो नृपाः कुशलिनो विभो ॥ ३.५१.१६ ॥
ହେ ଦେବ, ହେ ଈଶ୍ୱର, ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ ଆମ ଦୁହିଙ୍କର କୁଶଳ ଭଲ। ହେ ମଘବନ, ହେ ବିଭୋ, ଜଗତର ସମସ୍ତ ରାଜା ମଧ୍ୟ କୁଶଳୀ।
3.51.17
नारदस्य वचः श्रुत्वा पप्रच्छ बलवृत्रहा ।
धर्मज्ञाः पृथिवीपालास्त्यक्तजीवितयोधिनः ॥ ३.५१.१७ ॥
ନାରଦଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ବଳବୃତ୍ରହା ପଚାରିଲେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ପୃଥିବୀପାଳ, ଜୀବନ ତ୍ୟାଗି ଯୁଝୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ।
3.51.18
शस्त्रेण निधनं काले ये गच्छन्त्यपराड्युखाः ।
अयं लोकोऽक्षयस्तेषां यथैव मम कामधुक् ॥ ३.५१.१८ ॥
ଯେଉଁମାନେ ସମୟରେ ଅସ୍ତ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି, ପିଠି ନ ଦେଖାଇ ଯାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଏହି ଲୋକ ଅକ୍ଷୟ, ମୋ କାମଧେନୁ ପରି।
3.51.19
क्वनु ते क्षत्रियाः शूरा नहि पश्यामि तानहम् ।
आगच्छतो महीपालान्दयितामनिथीन्मम ॥ ३.५१.१९ ॥
ସେଇ ଶୂର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ କାହିଁ? ଆସୁଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହିଁ।
3.51.20
एवमुक्तस्तु शक्रेण नारदः प्रत्यभाषत ।
शृणु मे मघवन्येन न दृश्यन्ते महीक्षितः ॥ ३.५१.२० ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଏହିପରି କହିବାରୁ ନାରଦ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ହେ ମଘବନ, ଶୁଣ, ସେଇ ରାଜାମାନେ କାହିଁକି ଦେଖାଯାଉନାହାଁନ୍ତି।
3.51.21
विदर्भराज्ञो दुहिता दमयन्तीति विश्रुता ।
रूपेण समतिक्रान्ता पृथिव्यां सर्वयोषितः ॥ ३.५१.२१ ॥
ବିଦର୍ଭ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଦମୟନ୍ତୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ରୂପରେ ସେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି।
3.51.22
तस्याः स्वयंवरः शक्र भविता नचिरादिव ।
तत्र गच्छन्ति राजानो राजपुत्राश्च सर्वशः ॥ ३.५१.२२ ॥
ହେ ଶକ୍ର, ତାଙ୍କର ସ୍ୱୟଂବର ଶୀଘ୍ର ହେବ। ସେଠାକୁ ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ରାଜକୁମାର ଯାଉଛନ୍ତି।
3.51.23
तां रत्नभूतां लोकस्य प्रार्थयन्तो महीक्षितः ।
काङ्क्षन्ति स्म विशेषेण बलवृत्रनिषूदन ॥ ३.५१.२३ ॥
ଜଗତର ରତ୍ନସ୍ୱରୂପା ତାଙ୍କୁ କାମନା କରୁଥିବା ରାଜାମାନେ, ହେ ବଳବୃତ୍ରନିଷୂଦନ, ବିଶେଷ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
3.51.24
एतस्मिन्कथ्यमाने तु लोकपालाश्च साग्निकाः ।
आजग्मुर्देवराजस्य समीपममरोत्तमाः ॥ ३.५१.२४ ॥
ଏହା କୁହାଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ଅଗ୍ନି ସହିତ ଲୋକପାଳମାନେ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ ଦେବରାଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
3.51.25
ततस्ते शुश्रुवुः सर्वे नारदस्य वचो महत् ।
श्रुत्वैव चाब्रुवन्हृष्टा गच्छामो वयमप्युत ॥ ३.५१.२५ ॥
ତେବେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନାରଦଙ୍କ ମହାନ ବଚନ ଶୁଣିଲେ। ଶୁଣିବାମାତ୍ରେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେମାନେ କହିଲେ, 'ଆମେ ମଧ୍ୟ ଯିବା।'
3.51.26
ततः सर्वे महाराज सगणाः सहवाहनाः ।
विदर्भानभिजग्मुस्ते यतः सर्वे महीक्षितः ॥ ३.५१.२६ ॥
ତାପରେ ହେ ମହାରାଜ, ସମସ୍ତେ ନିଜ ପରିବାର ଓ ବାହନ ସହିତ ବିଦର୍ଭ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ; ଯେଉଁଠାକୁ ସମସ୍ତ ରାଜା ଯାଉଥିଲେ।
3.51.27
नलोपि राजा कौन्तेय श्रुत्वा राज्ञां समागमम् ।
अभ्यगच्छददीनात्मा दमयन्तीमनुव्रतः ॥ ३.५१.२७ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ରାଜା ନଳ ମଧ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ସମାଗମ ଶୁଣି, ଅଟଳ ମନରେ, ଦମୟନ୍ତୀ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ ହୋଇ ସେଠାକୁ ଗଲେ।
3.51.28
अथ देवाः पथि नलं ददृशुर्भूतले स्तितम् ।
साक्षादिव स्थितं मूर्त्या मन्मथं रूपसंपदा ॥ ३.५१.२८ ॥
ତେବେ ଦେବତାମାନେ ପଥରେ ଭୂମିରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ନଳଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ରୂପସମ୍ପଦରେ ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ମନ୍ମଥ ପରି ସେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ।
3.51.29
तं दृष्ट्वा लोकपालास्ते भ्राजमानं यथा रविम् ।
तस्थुर्विगतसंकल्पा विस्मिता रूपसंपदा ॥ ३.५१.२९ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେହି ନଳଙ୍କୁ ଦେଖି ସେହି ଲୋକପାଳମାନେ ସଂକଳ୍ପ ହରାଇ, ରୂପସମ୍ପଦରେ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଗଲେ।
3.51.30
ततोऽन्तरिक्षे विष्टभ्य विमानानि दिवौकसः ।
अब्रुवन्नैषधं राजन्नवतीर्य नभस्तलात् ॥ ३.५१.३० ॥
ତେବେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଆକାଶରେ ନିଜ ବିମାନ ରୋକି, ହେ ରାଜନ, ଆକାଶରୁ ଓହ୍ଲାଇ ନୈଷଧଙ୍କୁ କହିଲେ।
3.51.31
भोभो निषधराजेन्द्र नल सत्यव्रतो भवात् ।
अस्माकं कुरु साहाय्यं दूतो भव नरोत्तम ॥ ३.५१.३१ ॥
ହେ ନିଷଧରାଜେନ୍ଦ୍ର ନଳ, ତୁମେ ସତ୍ୟବ୍ରତ। ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କର; ହେ ନରୋତ୍ତମ, ଦୂତ ହୁଅ।