മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.51.1
दमयन्ती तु तच्छ्रुत्वा वचो हंसस्य भारत ।
तदा प्रभृति न स्वस्था नलं प्रति बभूव सा ॥ ३.५१.१ ॥
ഭാരതാ, ഹംസത്തിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടതുമുതൽ ദമയന്തി നളനെക്കുറിച്ച് സ്വസ്ഥയല്ലാതായി.
3.51.2
ततश्चिन्तापरा दीना विवर्णवदना कृशा ।
बभूवदमयन्ती तु निःश्वासपरमा तदा ॥ ३.५१.२ ॥
അപ്പോൾ ചിന്താകുലയായി, ദീനയായി, മുഖം വിളറി, ക്ഷീണിച്ച ദമയന്തി ദീർഘനിശ്വാസം വിട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു.
3.51.3
ऊर्ध्वदृष्टिर्ध्यानपरा बभूवोन्मत्तदर्शना ।
पाण्डुवर्णा क्षणेनाथ हृच्छयाविष्टचेतना ॥ ३.५१.३ ॥
മുകളിലേക്ക് നോക്കി, ധ്യാനത്തിൽ മുഴുകി, ഉന്മത്തയെപ്പോലെ തോന്നി, ക്ഷണനേരം കൊണ്ട് വിളറിയ നിറമായി, ഹൃദയത്തിൽ കിടക്കുന്ന മന്മഥനാൽ ബോധം ആവേശിക്കപ്പെട്ടവളായി.
3.51.4
न शय्यासनभोगेषु रतिं विन्दति कर्हिचित् ।
न नक्तं न दिवा शेते हाहेति रुदती मुहुः ॥ ३.५१.४ ॥
ശയ്യയിലും ആസനത്തിലും ഭോഗങ്ങളിലും അവൾക്ക് ഒരിക്കലും ആനന്ദം ലഭിച്ചില്ല; രാത്രിയിലും പകലിലും ഉറങ്ങിയില്ല, 'ഹാ!' എന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും കരഞ്ഞു.
3.51.5
तामस्वस्थां तदाकारां सख्यस्ता जज्ञिरिङ्गितैः ॥ ३.५१.५ ॥
അവൾ സ്വസ്ഥയല്ലാതെ, അത്തരം രൂപത്തിലായിരിക്കുന്നത് കണ്ട് സഖിമാർ അവളുടെ ചേഷ്ടകളാൽ മനസ്സിലാക്കി.
3.51.6
ततो विदर्भपतये दमयन्त्याः सखीजनः ।
न्यवेदयत्तामस्वस्थां दमयन्तीं नरेश्वरः ॥ ३.५१.६ ॥
അപ്പോൾ ദമയന്തിയുടെ സഖിമാർ വിദർഭരാജാവിനോട് ദമയന്തി സ്വസ്ഥയല്ലെന്ന് അറിയിച്ചു.
3.51.7
तच्छ्रुत्वा नृपतिर्भीमो दमयन्तीसखीगणात् ।
किमर्थं दुहिता मेऽद्यनातिस्वस्थेव लक्ष्यते ॥ ३.५१.७ ॥
ദമയന്തിയുടെ സഖിമാരിൽ നിന്ന് അതു കേട്ട രാജാവായ ഭീമൻ, "എന്റെ മകൾ ഇന്ന് എന്തുകൊണ്ട് സുഖമില്ലാത്തവളെപ്പോലെ കാണപ്പെടുന്നു?" എന്നു ചോദിച്ചു.
3.51.8
स समीक्ष्य महीपालः स्वां सुतां प्राप्तयौवनाम् ।
अपश्यदात्मना कार्यं दमयन्त्याः स्वयंवरम् ॥ ३.५१.८ ॥
ഭൂപാലൻ യൗവനം പ്രാപിച്ച തന്റെ മകളെ നോക്കി, ദമയന്തിയുടെ സ്വയംവരം നടത്തുകയാണ് തന്റെ കടമയെന്ന് സ്വയം തീരുമാനിച്ചു.
3.51.9
स सन्निपातयामास महीपालान्विशांपतिः ।
एषोऽनुभूयतां चीराः स्वयंवर इति प्रभो ॥ ३.५१.९ ॥
പ്രജാപാലകനായ ആ രാജാവ് രാജാക്കന്മാരെ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടി, "ഹേ പ്രഭുക്കളേ, ദീർഘായുസ്സുള്ളവരേ, ഇത് സ്വയംവരമാണെന്ന് അറിഞ്ഞാലും" എന്നു പറഞ്ഞു.
3.51.10
श्रुत्वा तु पार्थिवाः सर्वे दमयन्त्याः स्वयंवरम् ।
अभिजग्मुस्ततो वीरा राजानो भीमशासनात् ॥ ३.५१.१० ॥
ദമയന്തിയുടെ സ്വയംവരം കേട്ട് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും, വീരന്മാരായ രാജാക്കന്മാരും ഭീമന്റെ ആജ്ഞയാൽ അവിടേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
3.51.11
हस्त्यश्वरथघोषेण नादयन्तो वसुंधराम् ।
विचित्रमाल्याभरणैर्बलैर्दृश्यैः स्वलंकृतैः ॥ ३.५१.११ ॥
ആനകളുടെയും കുതിരകളുടെയും രഥങ്ങളുടെയും ഘോഷംകൊണ്ട് ഭൂമിയെ മുഴക്കി, വിചിത്രമാലകളും ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ, കാണാൻ മനോഹരമായ സേനകളോടെ അവർ എത്തി.
3.51.12
तेषां भीमो महाबाहुः पार्थिवानां महात्मनाम् ।
यथार्हमकरोत्पूजां तेऽवसंस्तत्र पूजिताः ॥ ३.५१.१२ ॥
മഹാബാഹുവായ ഭീമൻ ആ മഹാത്മാക്കളായ രാജാക്കന്മാർക്ക് യഥോചിതമായ ആദരം നൽകി; അവർ അവിടെ ആദരിക്കപ്പെട്ട് താമസിച്ചു.
3.51.13
एतस्मिन्नेव काले तु सुराणामृषिसत्तमौ ।
अटमानौ महात्मानाविन्द्रलोकमितो गतौ ॥ ३.५१.१३ ॥
അതേ കാലത്ത് ദേവന്മാരിലെ രണ്ട് ശ്രേഷ്ഠ മുനിമാർ, മഹാത്മാക്കൾ, അലഞ്ഞുനടന്ന്, ഇവിടെനിന്ന് ഇന്ദ്രലോകത്തേക്ക് പോയി.
3.51.14
नारदः पर्वतश्चैव महाप्राज्ञौ महाव्रतौ ।
देवराजस् भवनं विविशाते सुपूजितौ ॥ ३.५१.१४ ॥
നാരദനും പർവതനും, മഹാപ്രാജ്ഞരും മഹാവ്രതരുമായവർ, നന്നായി ആദരിക്കപ്പെട്ട് ദേവരാജന്റെ ഭവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
3.51.15
तावर्चयित्वा मघवा ततः कुशलमव्ययम् ।
पप्रच्छानामयं चापि तयोः सर्वगतं विभुः ॥ ३.५१.१५ ॥
അവരെ ആദരിച്ച ശേഷം മഘവാൻ അവ്യയമായ ക്ഷേമവും ആരോഗ്യവും ചോദിച്ചു; സർവവ്യാപിയായ ആ വിഭു.
3.51.16
आवयोः कशलं देव सर्वत्रगतमीश्वर ।
लोके च मघवन्कृत्स्नो नृपाः कुशलिनो विभो ॥ ३.५१.१६ ॥
ദേവാ, ഈശ്വരാ, സർവത്ര വ്യാപിച്ച ഞങ്ങളുടെ ക്ഷേമം നല്ലതാണ്. മഘവാനേ, വിഭോ, ലോകത്തിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ക്ഷേമത്തിലാണ്.
3.51.17
नारदस्य वचः श्रुत्वा पप्रच्छ बलवृत्रहा ।
धर्मज्ञाः पृथिवीपालास्त्यक्तजीवितयोधिनः ॥ ३.५१.१७ ॥
നാരദന്റെ വാക്ക് കേട്ട് ബലവൃത്രഹന്താവ് ചോദിച്ചു, ധർമജ്ഞരും ഭൂമിപാലകരും ജീവൻ ത്യജിച്ച് പോരാടുന്ന യോദ്ധാക്കളെക്കുറിച്ച്.
3.51.18
शस्त्रेण निधनं काले ये गच्छन्त्यपराड्युखाः ।
अयं लोकोऽक्षयस्तेषां यथैव मम कामधुक् ॥ ३.५१.१८ ॥
സമയമാകുമ്പോൾ ആയുധത്താൽ മരിച്ച്, പുറം തിരിയാതെ പോകുന്നവർക്ക് ഈ ലോകം അക്ഷയമാണ്, എന്റെ കാമധേനുവിനെപ്പോലെ.
3.51.19
क्वनु ते क्षत्रियाः शूरा नहि पश्यामि तानहम् ।
आगच्छतो महीपालान्दयितामनिथीन्मम ॥ ३.५१.१९ ॥
ആ ശൂരരായ ക്ഷത്രിയർ എവിടെ? വരുന്ന രാജാക്കന്മാരിൽ എന്റെ പ്രിയരെയോ അല്ലാത്തവരെയോ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
3.51.20
एवमुक्तस्तु शक्रेण नारदः प्रत्यभाषत ।
शृणु मे मघवन्येन न दृश्यन्ते महीक्षितः ॥ ३.५१.२० ॥
ഇന്ദ്രൻ ഇപ്രകാരം ചോദിച്ചപ്പോൾ നാരദൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: ഹേ മഘവൻ, കേൾക്കൂ, ആ രാജാക്കന്മാർ കാണപ്പെടാത്തതിന്റെ കാരണം.
3.51.21
विदर्भराज्ञो दुहिता दमयन्तीति विश्रुता ।
रूपेण समतिक्रान्ता पृथिव्यां सर्वयोषितः ॥ ३.५१.२१ ॥
വിദർഭരാജാവിന്റെ മകൾ ദമയന്തി എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയാണ്; സൗന്ദര്യത്തിൽ ഭൂമിയിലെ എല്ലാ സ്ത്രീകളെയും കവിഞ്ഞവൾ.
3.51.22
तस्याः स्वयंवरः शक्र भविता नचिरादिव ।
तत्र गच्छन्ति राजानो राजपुत्राश्च सर्वशः ॥ ३.५१.२२ ॥
ഹേ ശക്രാ, അവളുടെ സ്വയംവരം അധികം വൈകാതെ നടക്കും. അവിടേക്ക് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും രാജകുമാരന്മാരും പോകുന്നു.
3.51.23
तां रत्नभूतां लोकस्य प्रार्थयन्तो महीक्षितः ।
काङ्क्षन्ति स्म विशेषेण बलवृत्रनिषूदन ॥ ३.५१.२३ ॥
ലോകത്തിലെ രത്നമായ അവളെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാർ, ഹേ ബലവൃത്രനിഷൂദന, വിശേഷിച്ച് അവളെ മോഹിക്കുന്നു.
3.51.24
एतस्मिन्कथ्यमाने तु लोकपालाश्च साग्निकाः ।
आजग्मुर्देवराजस्य समीपममरोत्तमाः ॥ ३.५१.२४ ॥
ഇത് പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കെ, അഗ്നിയോടൊപ്പം ലോകപാലകരും ശ്രേഷ്ഠ ദേവതകളും ദേവരാജന്റെ സമീപത്തേക്ക് വന്നു.
3.51.25
ततस्ते शुश्रुवुः सर्वे नारदस्य वचो महत् ।
श्रुत्वैव चाब्रुवन्हृष्टा गच्छामो वयमप्युत ॥ ३.५१.२५ ॥
അപ്പോൾ അവരെല്ലാം നാരദന്റെ മഹത്തായ വാക്ക് കേട്ടു. കേട്ടയുടനെ സന്തോഷത്തോടെ അവർ പറഞ്ഞു, 'നമുക്കും പോകാം.'
3.51.26
ततः सर्वे महाराज सगणाः सहवाहनाः ।
विदर्भानभिजग्मुस्ते यतः सर्वे महीक्षितः ॥ ३.५१.२६ ॥
അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ പരിവാരങ്ങളോടും വാഹനങ്ങളോടുംകൂടി വിദർഭത്തിലേക്കു പോയി; അവിടേക്കു എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും പോകുകയായിരുന്നു.
3.51.27
नलोपि राजा कौन्तेय श्रुत्वा राज्ञां समागमम् ।
अभ्यगच्छददीनात्मा दमयन्तीमनुव्रतः ॥ ३.५१.२७ ॥
കുന്തീപുത്രാ, രാജാവായ നളനും രാജാക്കന്മാരുടെ സമാഗമം കേട്ട്, ദൃഢമനസ്സോടെ ദമയന്തിയോടുള്ള അനുരാഗത്തോടെ അവിടേക്കു പോയി.
3.51.28
अथ देवाः पथि नलं ददृशुर्भूतले स्तितम् ।
साक्षादिव स्थितं मूर्त्या मन्मथं रूपसंपदा ॥ ३.५१.२८ ॥
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ വഴിയിൽ ഭൂമിയിൽ നിൽക്കുന്ന നളനെ കണ്ടു; സൗന്ദര്യസമ്പത്തിൽ മൂർത്തീഭവിച്ച മന്മഥനെപ്പോലെ അവൻ നിന്നു.
3.51.29
तं दृष्ट्वा लोकपालास्ते भ्राजमानं यथा रविम् ।
तस्थुर्विगतसंकल्पा विस्मिता रूपसंपदा ॥ ३.५१.२९ ॥
സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന അവനെ കണ്ട് ആ ലോകപാലകന്മാർ സങ്കല്പം നഷ്ടപ്പെട്ടവരായി, സൗന്ദര്യസമ്പത്തിൽ വിസ്മയിച്ചു നിന്നു.
3.51.30
ततोऽन्तरिक्षे विष्टभ्य विमानानि दिवौकसः ।
अब्रुवन्नैषधं राजन्नवतीर्य नभस्तलात् ॥ ३.५१.३० ॥
അപ്പോൾ സ്വർഗവാസികൾ ആകാശത്തിൽ വിമാനങ്ങൾ നിർത്തി, രാജാവേ, ആകാശത്തുനിന്ന് ഇറങ്ങി നൈഷധനോടു പറഞ്ഞു.
3.51.31
भोभो निषधराजेन्द्र नल सत्यव्रतो भवात् ।
अस्माकं कुरु साहाय्यं दूतो भव नरोत्तम ॥ ३.५१.३१ ॥
ഓ നിഷധ രാജേന്ദ്രാ, നള, നീ സത്യവ്രതനാണ്. ഞങ്ങളെ സഹായിക്കൂ; ഓ നരോത്തമാ, ദൂതനാകൂ.