มหาภารตะ · อัธยายะ 3.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.51.1
दमयन्ती तु तच्छ्रुत्वा वचो हंसस्य भारत ।
तदा प्रभृति न स्वस्था नलं प्रति बभूव सा ॥ ३.५१.१ ॥
ทมยันตีได้ฟังถ้อยคำของหงส์นั้นแล้ว โอ ภารตะ ตั้งแต่นั้นมานางก็ไม่สงบใจอีกต่อไปเมื่อคิดถึงนล
3.51.2
ततश्चिन्तापरा दीना विवर्णवदना कृशा ।
बभूवदमयन्ती तु निःश्वासपरमा तदा ॥ ३.५१.२ ॥
แล้วทมยันตีก็จมอยู่ในความคิดกังวล ทุกข์ระทม หน้าซีดเผือด ร่างซูบผอม และถอนใจยาวอยู่เนืองนิจ
3.51.3
ऊर्ध्वदृष्टिर्ध्यानपरा बभूवोन्मत्तदर्शना ।
पाण्डुवर्णा क्षणेनाथ हृच्छयाविष्टचेतना ॥ ३.५१.३ ॥
นางแหงนมองขึ้นไปและจมอยู่ในภวังค์ ดูประหนึ่งผู้วิกลจริต ในชั่วขณะนั้นนางก็หน้าซีดลง จิตใจถูกเทพแห่งความรักที่ซ่อนอยู่ในใจครอบงำ
3.51.4
न शय्यासनभोगेषु रतिं विन्दति कर्हिचित् ।
न नक्तं न दिवा शेते हाहेति रुदती मुहुः ॥ ३.५१.४ ॥
ไม่ว่าจะบนเตียง บนอาสน์ หรือในความสุขสบายใดๆ นางก็ไม่เคยพบความยินดีเลย ทั้งกลางวันและกลางคืนนางก็ไม่หลับ นางได้แต่ร้องไห้และร่ำร้องซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า " อนิจจา!"
3.51.5
तामस्वस्थां तदाकारां सख्यस्ता जज्ञिरिङ्गितैः ॥ ३.५१.५ ॥
เหล่าสหายหญิงของนางเห็นว่านางทุกข์ร้อนและอยู่ในสภาพเช่นนั้น จึงรู้ได้จากท่าทางและอาการของนาง
3.51.6
ततो विदर्भपतये दमयन्त्याः सखीजनः ।
न्यवेदयत्तामस्वस्थां दमयन्तीं नरेश्वरः ॥ ३.५१.६ ॥
แล้วหมู่สหายของทมยันตีจึงแจ้งแก่เจ้าแห่งวิทรรภว่า ทมยันตีไม่สบายใจ
3.51.7
तच्छ्रुत्वा नृपतिर्भीमो दमयन्तीसखीगणात् ।
किमर्थं दुहिता मेऽद्यनातिस्वस्थेव लक्ष्यते ॥ ३.५१.७ ॥
เมื่อกษัตริย์ภีมะได้ฟังเรื่องนี้จากหมู่สหายของทมยันตี ตรัสว่า "เหตุใดลูกสาวของเราจึงดูไม่สบายมากในวันนี้เล่า?"
3.51.8
स समीक्ष्य महीपालः स्वां सुतां प्राप्तयौवनाम् ।
अपश्यदात्मना कार्यं दमयन्त्याः स्वयंवरम् ॥ ३.५१.८ ॥
ผู้ปกครองแผ่นดินพิจารณาเห็นว่าลูกสาวของตนเติบโตเป็นสาวแล้ว จึงเห็นว่าเป็นหน้าที่ของตนเองที่จะจัดพิธีสยัมวรของทมยันตี
3.51.9
स सन्निपातयामास महीपालान्विशांपतिः ।
एषोऽनुभूयतां चीराः स्वयंवर इति प्रभो ॥ ३.५१.९ ॥
เจ้าแห่งประชาชนจึงเชิญบรรดากษัตริย์มาประชุมกัน และตรัสว่า "ท่านทั้งหลาย ผู้มีอายุยืนยาว จงทราบไว้ นี่คือพิธีสยัมวร"
3.51.10
श्रुत्वा तु पार्थिवाः सर्वे दमयन्त्याः स्वयंवरम् ।
अभिजग्मुस्ततो वीरा राजानो भीमशासनात् ॥ ३.५१.१० ॥
เมื่อได้ยินเรื่องพิธีสยัมวรของทมยันตี บรรดากษัตริย์ทั้งปวงและวีรราชาทั้งหลายก็เสด็จไปยังที่นั้นตามพระบัญชาของภีมะ
3.51.11
हस्त्यश्वरथघोषेण नादयन्तो वसुंधराम् ।
विचित्रमाल्याभरणैर्बलैर्दृश्यैः स्वलंकृतैः ॥ ३.५१.११ ॥
พวกเขาทำให้แผ่นดินก้องกังวานด้วยเสียงช้าง ม้า และรถศึก มาพร้อมกองทัพที่ประดับประดาอย่างงดงาม สวมพวงมาลัยและเครื่องประดับอันวิจิตร น่าชมยิ่งนัก
3.51.12
तेषां भीमो महाबाहुः पार्थिवानां महात्मनाम् ।
यथार्हमकरोत्पूजां तेऽवसंस्तत्र पूजिताः ॥ ३.५१.१२ ॥
ภีมะผู้มีพระพาหาใหญ่ได้แสดงความเคารพต่อกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นตามที่สมควร และเมื่อได้รับการเคารพแล้ว พวกเขาก็พักอยู่ที่นั่น
3.51.13
एतस्मिन्नेव काले तु सुराणामृषिसत्तमौ ।
अटमानौ महात्मानाविन्द्रलोकमितो गतौ ॥ ३.५१.१३ ॥
ในเวลานั้นเอง ฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เทพสองท่านซึ่งเป็นผู้ยิ่งใหญ่และเร่ร่อนไปมา ได้เดินทางจากที่นี่ไปยังโลกของพระอินทร์
3.51.14
नारदः पर्वतश्चैव महाप्राज्ञौ महाव्रतौ ।
देवराजस् भवनं विविशाते सुपूजितौ ॥ ३.५१.१४ ॥
นารทะและปรรวตะ ผู้มีปัญญายิ่งใหญ่และมีวัตรปฏิบัติอันยิ่งใหญ่ ได้รับการเคารพอย่างดี เข้าไปในที่ประทับของเจ้าแห่งเทพ
3.51.15
तावर्चयित्वा मघवा ततः कुशलमव्ययम् ।
पप्रच्छानामयं चापि तयोः सर्वगतं विभुः ॥ ३.५१.१५ ॥
พระมฆวาน ผู้ทรงอำนาจแผ่ไปทั่ว หลังจากได้ถวายความเคารพแก่ทั้งสองแล้ว จึงทรงถามถึงความเป็นอยู่ที่ดีและความไม่มีเสื่อมคลายของทั้งสองด้วย
3.51.16
आवयोः कशलं देव सर्वत्रगतमीश्वर ।
लोके च मघवन्कृत्स्नो नृपाः कुशलिनो विभो ॥ ३.५१.१६ ॥
ข้าแต่เทพ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงแผ่ไปทั่ว ความเป็นอยู่ของพวกเราทั้งสองนั้นดี ข้าแต่พระมฆวาน ข้าแต่ผู้ทรงอำนาจ บรรดากษัตริย์ทั้งปวงในโลกก็ล้วนสุขสบายดีด้วย
3.51.17
नारदस्य वचः श्रुत्वा पप्रच्छ बलवृत्रहा ।
धर्मज्ञाः पृथिवीपालास्त्यक्तजीवितयोधिनः ॥ ३.५१.१७ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของนารทะแล้ว ผู้สังหารพลวฤตราจึงตรัสถามถึงบรรดากษัตริย์ ผู้รู้ธรรม ผู้ปกครองแผ่นดิน ผู้ที่ต่อสู้โดยยอมสละชีวิต
3.51.18
शस्त्रेण निधनं काले ये गच्छन्त्यपराड्युखाः ।
अयं लोकोऽक्षयस्तेषां यथैव मम कामधुक् ॥ ३.५१.१८ ॥
ผู้ที่ถึงแก่ความตายด้วยศัสตราในเวลาอันควร โดยไม่หันหลังให้ข้าศึก โลกของพวกเขาย่อมไม่มีเสื่อมสิ้น เหมือนดังโคผู้ให้สิ่งที่ปรารถนาของข้า
3.51.19
क्वनु ते क्षत्रियाः शूरा नहि पश्यामि तानहम् ।
आगच्छतो महीपालान्दयितामनिथीन्मम ॥ ३.५१.१९ ॥
แล้วกษัตริย์นักรบผู้กล้าหาญเหล่านั้นอยู่ที่ไหนเล่า ข้าไม่เห็นพวกเขาในหมู่กษัตริย์ผู้มาเฝ้าข้า
3.51.20
एवमुक्तस्तु शक्रेण नारदः प्रत्यभाषत ।
शृणु मे मघवन्येन न दृश्यन्ते महीक्षितः ॥ ३.५१.२० ॥
เมื่อพระศกรตรัสดังนี้แล้ว นารทะจึงตอบว่า ข้าแต่พระมฆวาน จงฟังข้าพเจ้า เหตุที่บรรดาเจ้าแผ่นดินเหล่านั้นไม่ปรากฏก็คือ
3.51.21
विदर्भराज्ञो दुहिता दमयन्तीति विश्रुता ।
रूपेण समतिक्रान्ता पृथिव्यां सर्वयोषितः ॥ ३.५१.२१ ॥
ธิดาของพระราชาแห่งวิทรรภ มีนามว่าทมยันตี เลื่องชื่อ ทรงความงามเหนือสตรีทั้งปวงบนแผ่นดิน
3.51.22
तस्याः स्वयंवरः शक्र भविता नचिरादिव ।
तत्र गच्छन्ति राजानो राजपुत्राश्च सर्वशः ॥ ३.५१.२२ ॥
ข้าแต่พระศักระ พิธีสยัมวรของนางจะมีขึ้นในไม่ช้านี้ กษัตริย์และราชกุมารทั้งหลายจากทุกทิศกำลังมุ่งไปที่นั่น
3.51.23
तां रत्नभूतां लोकस्य प्रार्थयन्तो महीक्षितः ।
काङ्क्षन्ति स्म विशेषेण बलवृत्रनिषूदन ॥ ३.५१.२३ ॥
ข้าแต่ผู้สังหารพลังของพฤตระ กษัตริย์ผู้ปรารถนานางซึ่งเป็นดั่งอัญมณีแห่งโลก ย่อมใฝ่ฝันถึงนางเป็นพิเศษ
3.51.24
एतस्मिन्कथ्यमाने तु लोकपालाश्च साग्निकाः ।
आजग्मुर्देवराजस्य समीपममरोत्तमाः ॥ ३.५१.२४ ॥
ขณะที่เรื่องนี้กำลังถูกเล่าอยู่นั้น เหล่าโลกบาลพร้อมด้วยพระอัคนี และเทพผู้ประเสริฐทั้งหลาย ก็มาถึงใกล้ที่ประทับของพระราชาแห่งเทวดา
3.51.25
ततस्ते शुश्रुवुः सर्वे नारदस्य वचो महत् ।
श्रुत्वैव चाब्रुवन्हृष्टा गच्छामो वयमप्युत ॥ ३.५१.२५ ॥
จากนั้นทุกพระองค์ได้ฟังถ้อยคำอันยิ่งใหญ่ของนารท และเมื่อได้ฟังแล้วก็ทรงกล่าวด้วยความปีติยินดีว่า "พวกเราก็จะไปเช่นกัน"
3.51.26
ततः सर्वे महाराज सगणाः सहवाहनाः ।
विदर्भानभिजग्मुस्ते यतः सर्वे महीक्षितः ॥ ३.५१.२६ ॥
ข้าแต่มหาราช ครั้นแล้วเทพทั้งหมดพร้อมด้วยบริวารและยานพาหนะของตน ได้มุ่งไปยังวิทรรภ ที่ซึ่งกษัตริย์ทั้งปวงกำลังไป
3.51.27
नलोपि राजा कौन्तेय श्रुत्वा राज्ञां समागमम् ।
अभ्यगच्छददीनात्मा दमयन्तीमनुव्रतः ॥ ३.५१.२७ ॥
ฝ่ายพระราชานละ โอรสของพระกุนตี เมื่อทรงทราบว่ามีการชุมนุมของเหล่ากษัตริย์ ก็เสด็จไปยังที่นั้นด้วยจิตใจที่ไม่ท้อถอย มุ่งมั่นอยู่กับทมยันตี
3.51.28
अथ देवाः पथि नलं ददृशुर्भूतले स्तितम् ।
साक्षादिव स्थितं मूर्त्या मन्मथं रूपसंपदा ॥ ३.५१.२८ ॥
ครั้นแล้วเหล่าเทวดาได้เห็นพระนละยืนอยู่บนพื้นดินตามทาง ดุจพระมันมถะเองที่ปรากฏกายอยู่ที่นั่น ด้วยความงามอันบริบูรณ์ของรูปกาย
3.51.29
तं दृष्ट्वा लोकपालास्ते भ्राजमानं यथा रविम् ।
तस्थुर्विगतसंकल्पा विस्मिता रूपसंपदा ॥ ३.५१.२९ ॥
เมื่อเหล่าโลกบาลเห็นพระองค์ทรงรุ่งโรจน์ดุจพระอาทิตย์ ก็ยืนนิ่งอยู่ สิ้นความตั้งใจ ประหลาดใจด้วยความงามอันบริบูรณ์ของพระองค์
3.51.30
ततोऽन्तरिक्षे विष्टभ्य विमानानि दिवौकसः ।
अब्रुवन्नैषधं राजन्नवतीर्य नभस्तलात् ॥ ३.५१.३० ॥
ครั้นแล้วเหล่าเทพผู้อยู่บนสวรรค์ ได้หยุดยานวิมานของตนไว้กลางอากาศ และลงมาจากท้องฟ้า ข้าแต่พระราชา แล้วตรัสกับโอรสของนิษธะ
3.51.31
भोभो निषधराजेन्द्र नल सत्यव्रतो भवात् ।
अस्माकं कुरु साहाय्यं दूतो भव नरोत्तम ॥ ३.५१.३१ ॥
ข้าแต่พระราชาผู้เป็นจอมกษัตริย์แห่งนิษธะ พระนละผู้ทรงรักษาคำสัตย์ ขอพระองค์ช่วยเหลือพวกข้าพเจ้าด้วยเถิด ขอทรงเป็นทูตของพวกเรา ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐ