મહાભારત · અધ્યાય 3.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.52.1
तेभ्यः प्रतिज्ञाय नलः करिष्य इति भारत ।
अथैतान्परिपप्रच्छ कृताञ्जलिरुपस्थितः ॥ ३.५२.१ ॥
હે ભારત, તેમને 'કરીશ' એવું વચન આપીને, હાથ જોડીને પાસે ઊભેલા નળે તેમને પૂછ્યું.
3.52.2
के वै भवन्तः कश्चासौ यस्याहं दूत ईप्सितः ।
किंच तत्रमया कार्यं कथयध्वं यथातथम् ॥ ३.५२.२ ॥
તમે કોણ છો? કોના દૂત તરીકે હું ઇચ્છાયેલો છું? ત્યાં મારે શું કરવાનું છે? જેવું છે તેવું કહો.
3.52.3
एवमुक्ते नैषधेन मघवानभ्यभाषत ।
अमरान्वै निबोधास्मान्दमयन्त्यर्थमागतान् ॥ ३.५२.३ ॥
નૈષધે આમ કહ્યું ત્યારે મઘવાન (ઇન્દ્ર) બોલ્યા, 'દમયંતી માટે આવેલા અમર દેવો અમે છીએ એમ જાણ.'
3.52.4
अहमिन्द्रोऽयमग्निश्च तथैवायमपांपतिः ।
शरीरान्तकरो नॄणां यमोऽयमपि पार्थिव ॥ ३.५२.४ ॥
હું ઇન્દ્ર છું, આ અગ્નિ છે, તેમ જ આ જળાધિપતિ (વરુણ) છે, અને હે રાજા, આ મનુષ્યોના દેહનો અંત કરનાર યમ પણ છે.
3.52.5
त्वं वै समागतानस्मान्दमयन्त्यै निवेदय ।
लोकपाला महेन्द्राद्याः समायान्ति दिदृक्षवः ॥ ३.५२.५ ॥
તું અમારા આગમનની વાત દમયંતીને કહે. મહેન્દ્ર વગેરે લોકપાલો તેને જોવાની ઇચ્છાથી આવી રહ્યા છે.
3.52.6
प्राप्तुमिच्छन्ति देवास्त्वां शक्रोऽग्निर्वरुणो यमः ।
तेषामन्यतमं देवं पतित्वे वरयस्व ह ॥ ३.५२.६ ॥
દેવો તને પામવા ઇચ્છે છે — શક્ર (ઇન્દ્ર), અગ્નિ, વરુણ, યમ. તેમાંથી એક દેવને પતિ તરીકે વર.
3.52.7
एवमुक्तः स शक्रेण नलः प्राञ्जलिरब्रवीत् ।
एकार्थसमवेतं मां न प्रेषयितुमर्हथ ॥ ३.५२.७ ॥
ઇન્દ્ર આમ કહેતાં નળે હાથ જોડીને કહ્યું, "એક જ હેતુથી બંધાયેલા મને તમારે મોકલવો ન જોઈએ."
3.52.8
कथ हि जातसंकल्पः स्त्रियमुत्सृजते पुमान् ।
परार्थमीदृशं वक्तं तद्वै पश्यामरेश्वर ॥ ३.५२.८ ॥
"જેના મનમાં સંકલ્પ જાગ્યો હોય, તે પુરુષ તે સ્ત્રીને કેવી રીતે છોડશે? બીજાને માટે આવું કહેવું, હે દેવેશ્વર, તમે જ જુઓ."
3.52.9
एवमुक्तो नैषधेन मघवान्पुनरब्रवीत् ।
करिष्य इतिसंश्रुत्य पूर्वमस्मासु नैषध।
न करिष्यसि कस्मात्त्वं व्रज नैषध माचिरम् ॥ ३.५२.९ ॥
નૈષધ (નળ) આમ કહેતાં મઘવાન (ઇન્દ્ર) ફરી બોલ્યા, "હે નૈષધ, પહેલાં તેં અમને 'કરીશ' એવું વચન આપ્યું હતું; તું કેમ નહીં કરે? હે નૈષધ, વિલંબ ન કર, જા."
3.52.10
स वै त्वमागतानस्मान्दमयन्त्यै निवेदय ।
श्रेयसा योक्ष्यसे हि त्वं कुर्वन्नमरशासनम् ॥ ३.५२.१० ॥
"તો તું જઈને આવેલા અમારી વાત દમયંતીને કહે. દેવોની આજ્ઞા પાળતાં તું કલ્યાણથી યુક્ત થઈશ."
3.52.11
एवमुक्तः स देवैस्तैर्नैषधः पुनरब्रवीत् ।
सुरक्षितानि वेश्मानि प्रवेष्टुं कथमुत्सहे ॥ ३.५२.११ ॥
તે દેવતાઓ આમ કહેતાં નૈષધ (નળ) ફરી બોલ્યો, "અત્યંત સુરક્ષિત મહેલોમાં પ્રવેશવાનું સાહસ હું કેવી રીતે કરું?"
3.52.12
प्रवेक्ष्यसीति तं शक्रः पुनरेवाभ्यभाषत ।
जगाम स तथेत्युक्त्वा दमयन्त्या निवेशनम् ॥ ३.५२.१२ ॥
"તું પ્રવેશી શકીશ" એમ ઇન્દ્રે તેને ફરી કહ્યું. "તથાસ્તુ" કહીને તે દમયંતીના નિવાસ તરફ ગયો.
3.52.13
ददर्श तत्र वैदर्भीं सखीगणसमावृताम् ।
देदीप्यमानां वपुषा श्रिया च वरवर्णिनीम् ॥ ३.५२.१३ ॥
ત્યાં તેણે સખીઓના સમૂહથી ઘેરાયેલી વૈદર્ભીને જોઈ; શરીર અને શોભાથી ઝળહળતી, શ્રેષ્ઠ વર્ણવાળી.
3.52.14
अतीव सुकुमाराङ्गीं तनुमध्यां सुलोचनाम् ।
आक्षिपन्तीमिव च तां शशिनं स्वेन तेजसा ॥ ३.५२.१४ ॥
અત્યંત સુકોમળ અંગો, પાતળી કમર, સુંદર નેત્રો ધરાવતી; પોતાના તેજથી જાણે ચંદ્રને પણ ઝાંખો પાડતી.
3.52.15
तस्य दृष्ट्वैव ववृधे कामस्तां चारुहासिनीम् ।
सत्यं चिकीर्षमाणस्तुधारयामास हृच्छयम् ॥ ३.५२.१५ ॥
તેને જોતાં જ તેની કામના વધી ગઈ; એ મધુરહાસિની પ્રત્યે. પણ સત્ય પાળવાની ઇચ્છાથી તેણે હૃદયમાં રહેલી એ કામનાને રોકી રાખી.
3.52.16
ततस्ता नैषधं दृष्ट्वा संभ्रान्ताः परमाङ्गनाः ।
आसनेभ्यः समुत्पेतुस्तेजसा तस्य धर्षिताः ॥ ३.५२.१६ ॥
ત્યારે એ શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ નૈષધ (નળ)ને જોઈને ગભરાઈ ગઈ અને તેના તેજથી અભિભૂત થઈ પોતપોતાના આસનો પરથી ઊભી થઈ ગઈ.
3.52.17
प्रशशंसुश्च मुप्रीता नलं ता विस्मयान्विताः ।
न चैनमभ्यभाषन्त मनोभिस्त्वभ्यपूजयन् ॥ ३.५२.१७ ॥
તેઓ અત્યંત પ્રસન્ન થઈ, વિસ્મયથી ભરાઈ નળની પ્રશંસા કરવા લાગી; તેમની સાથે વાત ન કરી, પણ મનથી તેમનું પૂજન કર્યું.
3.52.18
अहो रूपमहो कान्तिरहो धैर्यं महात्मनः ।
कोऽयं देवोऽथवा यक्षो गन्धर्वो वा भविष्यति ॥ ३.५२.१८ ॥
અહો, આ મહાત્માનું રૂપ! અહો, કાંતિ! અહો, ધૈર્ય! આ કોણ હશે—દેવ, યક્ષ કે ગંધર્વ?
3.52.19
न तास्तं शक्नुवन्ति स्म व्याहर्तुमपि किंचन ।
तेजसा धर्षितास्तस्य लज्जावत्यो वराङ्गनाः ॥ ३.५२.१९ ॥
તેના તેજથી અભિભૂત થયેલી લજ્જાશીલ શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ તેની સાથે કંઈ પણ બોલી શકી નહીં.
3.52.20
अथैनं स्मयमानेव स्मितपूर्वाभिभाषिणी ।
दमयन्ती नलं वीरमभ्यभाषत विस्मिता ॥ ३.५२.२० ॥
ત્યારે વિસ્મિત થયેલી દમયંતી હસતી હોય તેમ, પહેલાં સ્મિત સાથે તે વીર નળને બોલી.
3.52.21
कस्त्वं सर्वानवद्याङ्ग मम हृच्छयवर्धन ।
प्राप्तोस्यमरवद्वीर ज्ञातुमिच्छामि तेऽनघ ॥ ३.५२.२१ ॥
હે સર્વાંગસુંદર, મારા હૃદયની કામના વધારનાર! તું કોણ છે? હે વીર, દેવ સમાન તું આવ્યો છે; હે નિષ્પાપ, તારો પરિચય જાણવા હું ઇચ્છું છું.
3.52.22
कथमागमनं चेह कथं चासि न लक्षितः ।
सुरक्षितं हि मे वेश्म राजा चैवोग्रशासनः ॥ ३.५२.२२ ॥
તું અહીં કેવી રીતે આવ્યો, અને કેવી રીતે અદ્રશ્ય રહ્યો? મારું નિવાસસ્થાન સારી રીતે સુરક્ષિત છે; અને રાજા પણ કડક શાસક છે.
3.52.23
एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलस्तां प्रत्युवाच ह ।
नलं मां विद्धि कल्याणि देवदूतमिहागतम् ॥ ३.५२.२३ ॥
વિદર્ભની રાજકુમારીએ એમ કહ્યું ત્યારે નળે તેને કહ્યું: હે કલ્યાણી, મને અહીં આવેલો દેવદૂત જાણ.
3.52.24
देवास्त्वां प्राप्तुमिच्छन्ति शक्रोऽग्निर्वरुणो यमः ।
तेषामन्यतमं देवं पतिं वरय शोभने ॥ ३.५२.२४ ॥
દેવો તને મેળવવા ઇચ્છે છે: ઇન્દ્ર, અગ્નિ, વરુણ અને યમ. હે શોભને, તેમાંથી એક દેવને પતિ તરીકે પસંદ કર.
3.52.25
तेषामेव प्रभावेण प्रविष्टोऽहमलक्षितः ।
प्रविशन्तं न मां कश्चिदपश्यन्नाप्यवारयत् ॥ ३.५२.२५ ॥
તેમના જ પ્રભાવથી હું અદૃશ્ય રીતે પ્રવેશ્યો. પ્રવેશતા મને કોઈએ જોયો નહીં, ને રોક્યો પણ નહીં.
3.52.26
एतदर्थमहं भद्रे प्रेषितः सुरसत्तमैः ।
एतच्छ्रुत्वा शुभे बुद्धिं प्रकुरुष्व यथेच्छसि ॥ ३.५२.२६ ॥
હે ભદ્રે, આ જ હેતુથી શ્રેષ્ઠ દેવોએ મને મોકલ્યો છે. આ સાંભળીને, હે શુભે, જેમ તને ગમે તેમ મન બનાવ.