ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.52.1
तेभ्यः प्रतिज्ञाय नलः करिष्य इति भारत ।
अथैतान्परिपप्रच्छ कृताञ्जलिरुपस्थितः ॥ ३.५२.१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਕਰਾਂਗਾ' ਐਸਾ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਨਲ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
3.52.2
के वै भवन्तः कश्चासौ यस्याहं दूत ईप्सितः ।
किंच तत्रमया कार्यं कथयध्वं यथातथम् ॥ ३.५२.२ ॥
ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਕਿਸ ਦਾ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਮੈਂ ਚਾਹਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ? ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਦੱਸੋ।
3.52.3
एवमुक्ते नैषधेन मघवानभ्यभाषत ।
अमरान्वै निबोधास्मान्दमयन्त्यर्थमागतान् ॥ ३.५२.३ ॥
ਨੈਸ਼ਧ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਦਮਯੰਤੀ ਲਈ ਆਏ ਅਮਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈ।'
3.52.4
अहमिन्द्रोऽयमग्निश्च तथैवायमपांपतिः ।
शरीरान्तकरो नॄणां यमोऽयमपि पार्थिव ॥ ३.५२.४ ॥
ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਹਾਂ, ਇਹ ਅਗਨੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਜਲਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ (ਵਰੁਣ) ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯਮ ਵੀ ਹੈ।
3.52.5
त्वं वै समागतानस्मान्दमयन्त्यै निवेदय ।
लोकपाला महेन्द्राद्याः समायान्ति दिदृक्षवः ॥ ३.५२.५ ॥
ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਮਯੰਤੀ ਨੂੰ ਦੇ। ਮਹੇਂਦਰ ਆਦਿ ਲੋਕਪਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
3.52.6
प्राप्तुमिच्छन्ति देवास्त्वां शक्रोऽग्निर्वरुणो यमः ।
तेषामन्यतमं देवं पतित्वे वरयस्व ह ॥ ३.५२.६ ॥
ਦੇਵਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ — ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ), ਅਗਨੀ, ਵਰੁਣ, ਯਮ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣ।
3.52.7
एवमुक्तः स शक्रेण नलः प्राञ्जलिरब्रवीत् ।
एकार्थसमवेतं मां न प्रेषयितुमर्हथ ॥ ३.५२.७ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਨਲ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇੱਕੋ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਭੇਜੋ।"
3.52.8
कथ हि जातसंकल्पः स्त्रियमुत्सृजते पुमान् ।
परार्थमीदृशं वक्तं तद्वै पश्यामरेश्वर ॥ ३.५२.८ ॥
"ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਜਾਗ ਪਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੁਰਸ਼ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡੇਗਾ? ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿਣਾ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਵੇਖੋ।"
3.52.9
एवमुक्तो नैषधेन मघवान्पुनरब्रवीत् ।
करिष्य इतिसंश्रुत्य पूर्वमस्मासु नैषध।
न करिष्यसि कस्मात्त्वं व्रज नैषध माचिरम् ॥ ३.५२.९ ॥
ਨੈਸ਼ਧ (ਨਲ) ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਨੈਸ਼ਧ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ 'ਕਰਾਂਗਾ' ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰੇਂਗਾ? ਹੇ ਨੈਸ਼ਧ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ, ਜਾ।"
3.52.10
स वै त्वमागतानस्मान्दमयन्त्यै निवेदय ।
श्रेयसा योक्ष्यसे हि त्वं कुर्वन्नमरशासनम् ॥ ३.५२.१० ॥
"ਤਾਂ ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਆਏ ਹੋਏ ਸਾਡੇ ਬਾਰੇ ਦਮਯੰਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਤੂੰ ਸ਼ੁਭ ਨਾਲ ਜੁੜੇਂਗਾ।"
3.52.11
एवमुक्तः स देवैस्तैर्नैषधः पुनरब्रवीत् ।
सुरक्षितानि वेश्मानि प्रवेष्टुं कथमुत्सहे ॥ ३.५२.११ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਨੈਸ਼ਧ (ਨਲ) ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, "ਬਹੁਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?"
3.52.12
प्रवेक्ष्यसीति तं शक्रः पुनरेवाभ्यभाषत ।
जगाम स तथेत्युक्त्वा दमयन्त्या निवेशनम् ॥ ३.५२.१२ ॥
"ਤੂੰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕੇਂਗਾ" ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਖਿਆ। "ਤਥਾਸਤੂ" ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਦਮਯੰਤੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
3.52.13
ददर्श तत्र वैदर्भीं सखीगणसमावृताम् ।
देदीप्यमानां वपुषा श्रिया च वरवर्णिनीम् ॥ ३.५२.१३ ॥
ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਵੈਦਰਭੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਦਮਕਦੀ, ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਰੰਗ ਵਾਲੀ।
3.52.14
अतीव सुकुमाराङ्गीं तनुमध्यां सुलोचनाम् ।
आक्षिपन्तीमिव च तां शशिनं स्वेन तेजसा ॥ ३.५२.१४ ॥
ਬਹੁਤ ਕੋਮਲ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ; ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਪਾਉਂਦੀ।
3.52.15
तस्य दृष्ट्वैव ववृधे कामस्तां चारुहासिनीम् ।
सत्यं चिकीर्षमाणस्तुधारयामास हृच्छयम् ॥ ३.५२.१५ ॥
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਉਸਦੀ ਕਾਮਨਾ ਵਧ ਗਈ; ਉਸ ਮਿੱਠਾ ਹੱਸਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤੀ। ਪਰ ਸੱਚ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਉਸ ਕਾਮਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
3.52.16
ततस्ता नैषधं दृष्ट्वा संभ्रान्ताः परमाङ्गनाः ।
आसनेभ्यः समुत्पेतुस्तेजसा तस्य धर्षिताः ॥ ३.५२.१६ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਰੀਆਂ ਨੈਸ਼ਧ (ਨਲ) ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਘਬਰਾ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਆਪਣੇ ਆਸਨਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
3.52.17
प्रशशंसुश्च मुप्रीता नलं ता विस्मयान्विताः ।
न चैनमभ्यभाषन्त मनोभिस्त्वभ्यपूजयन् ॥ ३.५२.१७ ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਨਲ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ; ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
3.52.18
अहो रूपमहो कान्तिरहो धैर्यं महात्मनः ।
कोऽयं देवोऽथवा यक्षो गन्धर्वो वा भविष्यति ॥ ३.५२.१८ ॥
ਵਾਹ, ਇਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਰੂਪ! ਵਾਹ, ਕਾਂਤੀ! ਵਾਹ, ਧੀਰਜ! ਇਹ ਕੌਣ ਹੋਵੇਗਾ—ਦੇਵਤਾ, ਯਕਸ਼ ਜਾਂ ਗੰਧਰਵ?
3.52.19
न तास्तं शक्नुवन्ति स्म व्याहर्तुमपि किंचन ।
तेजसा धर्षितास्तस्य लज्जावत्यो वराङ्गनाः ॥ ३.५२.१९ ॥
ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲੱਜਾਵਤੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਬੋਲ ਨਾ ਸਕੀਆਂ।
3.52.20
अथैनं स्मयमानेव स्मितपूर्वाभिभाषिणी ।
दमयन्ती नलं वीरमभ्यभाषत विस्मिता ॥ ३.५२.२० ॥
ਫਿਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋਈ ਦਮਯੰਤੀ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਉਸ ਵੀਰ ਨਲ ਨਾਲ ਬੋਲੀ।
3.52.21
कस्त्वं सर्वानवद्याङ्ग मम हृच्छयवर्धन ।
प्राप्तोस्यमरवद्वीर ज्ञातुमिच्छामि तेऽनघ ॥ ३.५२.२१ ॥
ਹੇ ਸਰਬ-ਅੰਗ-ਸੁੰਦਰ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਚਾਹ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ! ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਦੇਵਤੇ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਵੀਰਾ; ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਛਾਣ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
3.52.22
कथमागमनं चेह कथं चासि न लक्षितः ।
सुरक्षितं हि मे वेश्म राजा चैवोग्रशासनः ॥ ३.५२.२२ ॥
ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਣਦੇਖਾ ਰਿਹਾ? ਮੇਰਾ ਮਹਿਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਹੁਕਮਰਾਨ ਹੈ।
3.52.23
एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलस्तां प्रत्युवाच ह ।
नलं मां विद्धि कल्याणि देवदूतमिहागतम् ॥ ३.५२.२३ ॥
ਵੈਦਰਭੀ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਨਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੂਤ ਜਾਣ।
3.52.24
देवास्त्वां प्राप्तुमिच्छन्ति शक्रोऽग्निर्वरुणो यमः ।
तेषामन्यतमं देवं पतिं वरय शोभने ॥ ३.५२.२४ ॥
ਦੇਵਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਯਮ। ਹੇ ਸ਼ੋਭਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣ।
3.52.25
तेषामेव प्रभावेण प्रविष्टोऽहमलक्षितः ।
प्रविशन्तं न मां कश्चिदपश्यन्नाप्यवारयत् ॥ ३.५२.२५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਰੋਕਿਆ।
3.52.26
एतदर्थमहं भद्रे प्रेषितः सुरसत्तमैः ।
एतच्छ्रुत्वा शुभे बुद्धिं प्रकुरुष्व यथेच्छसि ॥ ३.५२.२६ ॥
ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇਂ ਮਨ ਬਣਾ ਲੈ।