Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.52

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.52.1

तेभ्यः प्रतिज्ञाय नलः करिष्य इति भारत ।
अथैतान्परिपप्रच्छ कृताञ्जलिरुपस्थितः ॥ ३.५२.१ ॥

ହେ ଭାରତ, ସେମାନଙ୍କୁ 'କରିବି' ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ହାତଯୋଡ଼ି ପାଖରେ ଠିଆ ହୋଇ ନଳ ସେମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

3.52.2

के वै भवन्तः कश्चासौ यस्याहं दूत ईप्सितः ।
किंच तत्रमया कार्यं कथयध्वं यथातथम् ॥ ३.५२.२ ॥

ଆପଣମାନେ କିଏ? କାହାର ଦୂତ ଭାବରେ ମୁଁ ଇଚ୍ଛିତ? ସେଠାରେ ମୋର କଣ କରିବାକୁ ହେବ? ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ କୁହନ୍ତୁ।

3.52.3

एवमुक्ते नैषधेन मघवानभ्यभाषत ।
अमरान्वै निबोधास्मान्दमयन्त्यर्थमागतान् ॥ ३.५२.३ ॥

ନୈଷଧ ଏହିପରି କହିବାରୁ ମଘବାନ (ଇନ୍ଦ୍ର) କହିଲେ, 'ଦମୟନ୍ତୀ ପାଇଁ ଆସିଥିବା ଅମରମାନେ ଆମେ ବୋଲି ଜାଣ।'

3.52.4

अहमिन्द्रोऽयमग्निश्च तथैवायमपांपतिः ।
शरीरान्तकरो नॄणां यमोऽयमपि पार्थिव ॥ ३.५२.४ ॥

ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏ ଅଗ୍ନି, ସେହିପରି ଏ ଜଳାଧିପତି (ବରୁଣ), ହେ ରାଜନ, ଏ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଶରୀରର ଅନ୍ତକାରୀ ଯମ ମଧ୍ୟ।

3.52.5

त्वं वै समागतानस्मान्दमयन्त्यै निवेदय ।
लोकपाला महेन्द्राद्याः समायान्ति दिदृक्षवः ॥ ३.५२.५ ॥

ତୁମେ ଆମର ଆଗମନ ବିଷୟରେ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଜଣାଅ। ମହେନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଲୋକପାଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଆସୁଛନ୍ତି।

3.52.6

प्राप्तुमिच्छन्ति देवास्त्वां शक्रोऽग्निर्वरुणो यमः ।
तेषामन्यतमं देवं पतित्वे वरयस्व ह ॥ ३.५२.६ ॥

ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି — ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର), ଅଗ୍ନି, ବରୁଣ, ଯମ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବରେ ବରଣ କର।

3.52.7

एवमुक्तः स शक्रेण नलः प्राञ्जलिरब्रवीत् ।
एकार्थसमवेतं मां न प्रेषयितुमर्हथ ॥ ३.५२.७ ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ଏପରି କହିବାରୁ ନଳ ହାତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ, "ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବନ୍ଧା ମୋତେ ଆପଣ ପଠାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।"

3.52.8

कथ हि जातसंकल्पः स्त्रियमुत्सृजते पुमान् ।
परार्थमीदृशं वक्तं तद्वै पश्यामरेश्वर ॥ ३.५२.८ ॥

"ଯାହାର ମନରେ ଇଚ୍ଛା ଜାଗିଛି, ସେ ପୁରୁଷ ସେହି ସ୍ତ୍ରୀକୁ କିପରି ଛାଡ଼ିବ? ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ଏପରି କହିବା, ହେ ଦେବେଶ୍ୱର, ଆପଣ ହିଁ ଦେଖନ୍ତୁ।"

3.52.9

एवमुक्तो नैषधेन मघवान्पुनरब्रवीत् ।
करिष्य इतिसंश्रुत्य पूर्वमस्मासु नैषध।
न करिष्यसि कस्मात्त्वं व्रज नैषध माचिरम् ॥ ३.५२.९ ॥

ନୈଷଧ (ନଳ) ଏପରି କହିବାରୁ ମଘବାନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ପୁଣି କହିଲେ, "ହେ ନୈଷଧ, ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଆମକୁ 'କରିବି' ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲ; ତୁମେ କାହିଁକି କରିବ ନାହିଁ? ହେ ନୈଷଧ, ବିଳମ୍ବ ନ କରି ଯାଅ।"

3.52.10

स वै त्वमागतानस्मान्दमयन्त्यै निवेदय ।
श्रेयसा योक्ष्यसे हि त्वं कुर्वन्नमरशासनम् ॥ ३.५२.१० ॥

"ତେଣୁ ତୁମେ ଯାଇ ଆସିଥିବା ଆମ ବିଷୟରେ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଜଣାଅ। ଦେବତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କଲେ ତୁମେ କଲ୍ୟାଣ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେବ।"

3.52.11

एवमुक्तः स देवैस्तैर्नैषधः पुनरब्रवीत् ।
सुरक्षितानि वेश्मानि प्रवेष्टुं कथमुत्सहे ॥ ३.५२.११ ॥

ସେହି ଦେବତାମାନେ ଏପରି କହିବାରୁ ନୈଷଧ (ନଳ) ପୁଣି କହିଲେ, "ଅତି ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ରାସାଦରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ମୁଁ କିପରି ସାହସ କରିବି?"

3.52.12

प्रवेक्ष्यसीति तं शक्रः पुनरेवाभ्यभाषत ।
जगाम स तथेत्युक्त्वा दमयन्त्या निवेशनम् ॥ ३.५२.१२ ॥

"ତୁମେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବ" ବୋଲି ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ। "ତଥାସ୍ତୁ" କହି ସେ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ଗୃହ ଅଭିମୁଖେ ଗଲା।

3.52.13

ददर्श तत्र वैदर्भीं सखीगणसमावृताम् ।
देदीप्यमानां वपुषा श्रिया च वरवर्णिनीम् ॥ ३.५२.१३ ॥

ସେଠାରେ ସେ ସଖୀଗଣ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଥିବା ବୈଦର୍ଭୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲା; ଶରୀର ଓ ଶ୍ରୀରେ ଦୀପ୍ତିମତୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠବର୍ଣ୍ଣା।

3.52.14

अतीव सुकुमाराङ्गीं तनुमध्यां सुलोचनाम् ।
आक्षिपन्तीमिव च तां शशिनं स्वेन तेजसा ॥ ३.५२.१४ ॥

ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁକୋମଳ ଅଙ୍ଗ, ପତଳା କଟି ଓ ସୁନ୍ଦର ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟା; ନିଜ ତେଜରେ ଯେମିତି ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଲଜ୍ଜା ଦେଉଥିଲେ।

3.52.15

तस्य दृष्ट्वैव ववृधे कामस्तां चारुहासिनीम् ।
सत्यं चिकीर्षमाणस्तुधारयामास हृच्छयम् ॥ ३.५२.१५ ॥

ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାମାତ୍ରେ ତାଙ୍କ କାମ ବଢ଼ିଗଲା; ସେଇ ମଧୁରହାସିନୀ ପ୍ରତି। କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟ ପାଳନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେ ହୃଦୟରେ ଥିବା ସେ କାମକୁ ଅଟକାଇଲେ।

3.52.16

ततस्ता नैषधं दृष्ट्वा संभ्रान्ताः परमाङ्गनाः ।
आसनेभ्यः समुत्पेतुस्तेजसा तस्य धर्षिताः ॥ ३.५२.१६ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀମାନେ ନୈଷଧଙ୍କୁ (ନଳଙ୍କୁ) ଦେଖି ବ୍ୟଗ୍ର ହୋଇ ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ଆସନରୁ ଉଠି ପଡ଼ିଲେ।

3.52.17

प्रशशंसुश्च मुप्रीता नलं ता विस्मयान्विताः ।
न चैनमभ्यभाषन्त मनोभिस्त्वभ्यपूजयन् ॥ ३.५२.१७ ॥

ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବିସ୍ମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ନଳଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ତାଙ୍କ ସହ କଥା କହିଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମନରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।

3.52.18

अहो रूपमहो कान्तिरहो धैर्यं महात्मनः ।
कोऽयं देवोऽथवा यक्षो गन्धर्वो वा भविष्यति ॥ ३.५२.१८ ॥

ଅହୋ, ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ରୂପ! ଅହୋ, କାନ୍ତି! ଅହୋ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ! ଇନ୍ଦ୍ର କିଏ ହେବେ—ଦେବତା, ଯକ୍ଷ ନା ଗନ୍ଧର୍ବ?

3.52.19

न तास्तं शक्नुवन्ति स्म व्याहर्तुमपि किंचन ।
तेजसा धर्षितास्तस्य लज्जावत्यो वराङ्गनाः ॥ ३.५२.१९ ॥

ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଅଭିଭୂତ ଲଜ୍ଜାଶୀଳା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ କିଛି ମଧ୍ୟ କହି ପାରିଲେ ନାହିଁ।

3.52.20

अथैनं स्मयमानेव स्मितपूर्वाभिभाषिणी ।
दमयन्ती नलं वीरमभ्यभाषत विस्मिता ॥ ३.५२.२० ॥

ତା'ପରେ ବିସ୍ମିତା ଦମୟନ୍ତୀ ହସିଲା ପରି, ପ୍ରଥମେ ସ୍ମିତ ସହ ସେ ବୀର ନଳଙ୍କ ସହିତ କହିଲେ।

3.52.21

कस्त्वं सर्वानवद्याङ्ग मम हृच्छयवर्धन ।
प्राप्तोस्यमरवद्वीर ज्ञातुमिच्छामि तेऽनघ ॥ ३.५२.२१ ॥

ହେ ସର୍ବାଙ୍ଗସୁନ୍ଦର, ମୋ ହୃଦୟର କାମନା ବଢାଉଥିବା! ତୁମେ କିଏ? ଦେବତା ପରି ତୁମେ ଆସିଛ, ହେ ବୀର; ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମର ପରିଚୟ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

3.52.22

कथमागमनं चेह कथं चासि न लक्षितः ।
सुरक्षितं हि मे वेश्म राजा चैवोग्रशासनः ॥ ३.५२.२२ ॥

ତୁମେ ଏଠାକୁ କିପରି ଆସିଲ, ଏବଂ କିପରି ଅଲକ୍ଷିତ ରହିଲ? ମୋ ପ୍ରାସାଦ ସୁରକ୍ଷିତ; ରାଜା ମଧ୍ୟ କଠୋର ଶାସକ।

3.52.23

एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलस्तां प्रत्युवाच ह ।
नलं मां विद्धि कल्याणि देवदूतमिहागतम् ॥ ३.५२.२३ ॥

ବୈଦର୍ଭୀ ଏପରି କହିବାରୁ ନଳ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ମୋତେ ଏଠାକୁ ଆସିଥିବା ଦେବଦୂତ ବୋଲି ଜାଣ।

3.52.24

देवास्त्वां प्राप्तुमिच्छन्ति शक्रोऽग्निर्वरुणो यमः ।
तेषामन्यतमं देवं पतिं वरय शोभने ॥ ३.५२.२४ ॥

ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି: ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବରୁଣ ଓ ଯମ। ହେ ଶୋଭନା, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପତି ରୂପେ ବରଣ କର।

3.52.25

तेषामेव प्रभावेण प्रविष्टोऽहमलक्षितः ।
प्रविशन्तं न मां कश्चिदपश्यन्नाप्यवारयत् ॥ ३.५२.२५ ॥

ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପେ ପ୍ରବେଶ କଲି। ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ମୋତେ କେହି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, ନା ରୋକିଲେ।

3.52.26

एतदर्थमहं भद्रे प्रेषितः सुरसत्तमैः ।
एतच्छ्रुत्वा शुभे बुद्धिं प्रकुरुष्व यथेच्छसि ॥ ३.५२.२६ ॥

ହେ ଭଦ୍ରେ, ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମୋତେ ପଠାଇଛନ୍ତି। ଏହା ଶୁଣି, ହେ ଶୁଭେ, ଯେମିତି ଇଚ୍ଛା କର ସେମିତି ସ୍ଥିର କର।