મહાભારત · અધ્યાય 3.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.53.1
सा नमस्कृत्य देवेभ्यः प्रहस्य नलमब्रवीत् ।
प्रणयस्व यथाश्रद्धं राजन्किं करवाणि ते ॥ ३.५३.१ ॥
તેણીએ દેવોને નમસ્કાર કરીને હસતાં નળને કહ્યું, "રાજા, તમારી શ્રદ્ધા પ્રમાણે મારા પર પ્રેમ કરો. તમારા માટે હું શું કરું?"
3.53.2
अहं चैव हि यच्चान्यन्ममास्ति वसु किंचना ।
तत्सर्वं तव विस्रब्धं कुरु प्रणयमीश्वर ॥ ३.५३.२ ॥
હું અને મારી પાસે જે કંઈ સંપત્તિ છે તે બધું તમારું છે. હે ઈશ્વર, વિશ્વાસપૂર્વક મારા પર તમારો પ્રેમ બતાવો.
3.53.3
हंसानां वचनं यत्तु तन्मां दहति पार्थिव ।
त्वत्कृते हि मया वीर राजानः सन्निपातिताः ॥ ३.५३.३ ॥
હે રાજા, હંસોના એ શબ્દો મને બાળે છે. હે વીર, તમારા કારણે જ મેં રાજાઓને એકઠા કર્યા હતા.
3.53.4
यदि त्वं भजमानां मां प्रत्याख्यास्यसि मानद ।
विषमग्निं जलं रज्जुमास्थास्ये तव कारणात् ॥ ३.५३.४ ॥
હે માનદાતા, પ્રેમથી તમને ભજતી મને જો તમે ઠુકરાવશો, તો તમારા કારણે હું ઝેર, અગ્નિ, પાણી કે ફાંસીનો આશરો લઈશ.
3.53.5
एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलस्तां प्रत्युवाच ह ।
तिष्ठत्सु लोकपालेषु कथं मानुषमिच्छसि ॥ ३.५३.५ ॥
વૈદર્ભીએ એમ કહ્યું ત્યારે નળે તેને ઉત્તર આપ્યો: "લોકપાલો ઊભા હોય ત્યારે તું મનુષ્યને કેમ ઇચ્છે છે?"
3.53.6
येषामहं लोककृतामीश्वराणां महात्मनाम् ।
न पादरजसा तुल्यो मनस्ते तेषु वर्तताम् ॥ ३.५३.६ ॥
લોકોનું સર્જન કરનારા એ મહાત્મા ઈશ્વરોની ચરણરજ જેટલો પણ હું નથી; તારું મન તેમની તરફ વળો.
3.53.7
विप्रियं ह्याचरन्मर्त्यो देवानां मृत्युच्छति ।
त्राहि मामनवद्याङ्गि वरयस्व सुरोत्तमान् ॥ ३.५३.७ ॥
દેવતાઓને અપ્રિય આચરણ કરનાર મર્ત્ય મૃત્યુ પામે છે. હે નિર્દોષ અંગોવાળી, મને બચાવ; શ્રેષ્ઠ દેવતાઓને વરણ કર.
3.53.8
विरजांसि च वासांसि दिव्याश्चित्राः स्रजस्तथा ।
भूषणानि तु दिव्यानि देवान्प्राप्य तु भुङ्क्ष्व वै ॥ ३.५३.८ ॥
નિર્મળ વસ્ત્રો, દિવ્ય રંગબેરંગી હારો તથા દિવ્ય આભૂષણો — દેવતાઓને પામીને તું એનો ભોગ કરશે.
3.53.9
य इमां पृथिवीं कृत्स्नां संक्षिप्य ग्रसते पुनः ।
हुताशमीशं देवानां का तं न वरयेत्पतिम् ॥ ३.५३.९ ॥
આ સમગ્ર પૃથ્વીને સંકોચીને ફરી ગળી જનાર દેવતાઓના સ્વામી હુતાશન (અગ્નિ)ને કઈ સ્ત્રી પતિ તરીકે વરશે નહિ?
3.53.10
यस् दण्डभयात्सर्वे भूतग्रामाः समागताः ।
धर्ममेवानुरुध्यन्ति का तं न वरयेत्पतिम् ॥ ३.५३.१० ॥
જેના દંડના ભયથી સર્વ પ્રાણીસમૂહો એકત્ર થઈને માત્ર ધર્મનું જ અનુસરણ કરે છે, તેને કઈ સ્ત્રી પતિ તરીકે વરશે નહિ?
3.53.11
धर्मात्मानं महात्मानं दैत्यदानवमर्दनम् ।
महेन्द्रं सर्वदेवानां का तं न वरयेत्पतिम् ॥ ३.५३.११ ॥
ધર્માત્મા, મહાત્મા, દૈત્ય-દાનવોનો નાશ કરનાર, સર્વ દેવતાઓના મહેન્દ્રને કઈ સ્ત્રી પતિ તરીકે વરશે નહિ?
3.53.12
क्रियतामविशङ्केन मनसा यदि मन्यसे ।
वरुणं लोकपालानां सुहृद्वाक्यमिदं शृणु ॥ ३.५३.१२ ॥
જો તારા મનમાં સંદેહ વિના આ યોગ્ય લાગતું હોય તો એમ જ કર. લોકપાલોમાં વરુણને વરણ કર; મિત્રના આ વચન સાંભળ.
3.53.13
नैषधेनैवमुक्ता सा दमयन्ती बचोऽब्रवीत् ।
समाप्लुताभ्यां नेत्राभ्यां शोकजेनाथ वारिणा ॥ ३.५३.१३ ॥
નૈષધે આમ કહ્યું ત્યારે દમયંતી બોલી; શોકથી ઉત્પન્ન થયેલાં આંસુથી તેની આંખો ભરાઈ ગઈ હતી.
3.53.14
देवेभ्योऽहं नमस्कृत् यसर्वेभ्यः पृथिवीपते ।
वृणे त्वामेव भर्तारं सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ३.५३.१४ ॥
હે પૃથ્વીપતિ, સર્વ દેવોને નમસ્કાર કરીને હું તમને જ પતિ તરીકે વરું છું; આ હું તમને સાચું કહું છું.
3.53.15
तामुवाच ततो राजा वेषमानां कृताञ्जलिम् ।
दौत्येनागत्य कल्याणि नोत्सहे स्वार्थमीप्सितं ॥ ३.५३.१५ ॥
પછી રાજાએ કાંપતી, હાથ જોડેલી તેને કહ્યું: હે કલ્યાણી, હું દૂત બનીને આવ્યો છું; ઇચ્છિત સ્વાર્થ માટે તે કરવાનું મારામાં સાહસ નથી.
3.53.16
कथं ह्यहं प्रतिश्रुत्य देवतानां विशेषतः ।
परार्थे यत्नमारभ्य कथं स्वार्थमिहोत्सहे ॥ ३.५३.१६ ॥
દેવોને વિશેષ રીતે વચન આપીને, બીજાના કાર્ય માટે પ્રયત્ન આરંભ્યા પછી, અહીં મારા પોતાના સ્વાર્થ માટે હું કેવી રીતે ઉત્સાહિત થાઉં?
3.53.17
एष धर्मो यदि स्वार्थो ममापि भविता ततः ।
एवं स्वार्थं करिष्यामि तथा भद्रे विधीयताम् ॥ ३.५३.१७ ॥
મારો પોતાનો સ્વાર્થ પણ ધર્મ બને તો, ત્યારે આ રીતે હું મારો સ્વાર્થ સાધીશ; હે ભદ્રે, એમ જ થાઓ.
3.53.18
ततो बाष्पाकुलांवाचं दमयन्ती शुचिस्मिता ।
प्रत्याहरन्ती शनकैर्नलं राजानमब्रवीत् ॥ ३.५३.१८ ॥
પછી આંસુથી રૂંધાયેલો અવાજ ધીમે ધીમે સંભાળતી, શુચિ સ્મિતવાળી દમયંતી રાજા નળને બોલી.
3.53.19
अस्त्युपायो मया दृष्टो निरपायो नरेश्वर ।
येन दोषो न भविता तव राजन्कथंचन ॥ ३.५३.१९ ॥
રાજા, મને એક ઉપાય મળ્યો છે, હે નરેશ્વર, જે નિરાપદ છે; જેનાથી તમને કોઈ પણ રીતે દોષ નહીં લાગે.
3.53.20
त्वं चैव हि नरश्रेष्ठ देवाश्चेन्द्रपुरोगमाः ।
आयान्तु सहिताः सर्वे मम यत्र स्वयंवरः ॥ ३.५३.२० ॥
તમે, હે નરશ્રેષ્ઠ, અને ઇન્દ્રની આગેવાની હેઠળના સર્વ દેવો એકસાથે આવો, જ્યાં મારો સ્વયંવર છે.
3.53.21
ततोऽहं लोकपालानां सन्निधौ त्वां नरेश्वर ।
वरयिष्ये नरव्याघ्र नैवं दोषो भविष्यति ॥ ३.५३.२१ ॥
પછી હું લોકપાલોની હાજરીમાં, હે નરેશ્વર, તમને જ વરીશ, હે નરવ્યાઘ્ર; આ રીતે દોષ નહીં થાય.
3.53.22
एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलो राजा विशंपते ।
आजगाम पुनस्तत्र यत्र देवाः समागताः ॥ ३.५३.२२ ॥
વૈદર્ભી દ્વારા એમ કહેવાયા પછી, હે વિશંપતે, રાજા નળ ફરી ત્યાં ગયો જ્યાં દેવો એકઠા થયા હતા.
3.53.23
तमपश्यंस्तथाऽऽयान्तं लोकपाला महेश्वराः ।
दृष्ट्वा चैनं ततोऽपृच्छन्वृत्तान्तं सर्वमेव तम् ॥ ३.५३.२३ ॥
મહેશ્વર લોકપાલોએ તેને આ રીતે આવતો જોયો; તેને જોઈને તેમણે તે આખો વૃત્તાંત પૂછ્યો.
3.53.24
कच्चिद्दृष्टा त्वया राजन्दमयन्ती शुचिस्मिता ।
किमब्रवीच्च नः सर्वान्वद भूमिपतेऽनघ ॥ ३.५३.२४ ॥
રાજા, શુચિસ્મિતા દમયંતીને તમે જોઈ? તેણે અમને સૌને શું કહ્યું? કહો, હે ભૂમિપતિ, હે નિષ્પાપ.
3.53.25
भवद्भिरहमादिष्टो दमयन्त्या निवेशनम् ।
प्रविष्टः सुमहाकक्ष्यं दण्डिभिः स्थविरैर्वृतम् ॥ ३.५३.२५ ॥
તમારા આદેશથી હું દમયંતીના નિવાસસ્થાને ગયો. દંડધારી વૃદ્ધ રક્ષકોથી ઘેરાયેલા અતિ વિશાળ આંગણમાં મેં પ્રવેશ કર્યો.
3.53.26
प्रविशन्तं च मां तत्र न कश्चिद्दृष्टवान्नरः ।
ऋते तां पार्तिवसुतां भवतामेव तेजसा ॥ ३.५३.२६ ॥
ત્યાં પ્રવેશ કરતા મને રાજકુમારી સિવાય કોઈ મનુષ્યે જોયો નહીં; તે માત્ર તમારા તેજને કારણે થયું.
3.53.27
सख्यश्चास्या मया दृष्टास्ताभिश्चाप्युपलक्षितः ।
विस्मिताश्चाभवन्सर्वा दृष्ट्वा मां विबुधेश्वराः ॥ ३.५३.२७ ॥
મેં તેની સખીઓને જોઈ; તેમણે પણ મને જોયો. મને જોઈને તેઓ સૌ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગઈ, હે દેવેશ્વરો.
3.53.28
वर्ण्यमानेषु च मया भवत्सु रुचिराननां ।
मामेव गतसंकल्पा वृणीते सा सुरोत्तमाः ॥ ३.५३.२८ ॥
હે દેવોત્તમો, હું તમારું વર્ણન કરી રહ્યો હતો ત્યારે તે સુંદર મુખવાળી દૃઢ સંકલ્પ સાથે માત્ર મને જ વરે છે.
3.53.29
अब्रवीच्चैव मां बाला आयान्तु सहिताः सुराः ।
त्वया सह नरव्याघ्र मम यत्रस्वयंवरः ॥ ३.५३.२९ ॥
તે બાળાએ મને કહ્યું: "હે નરવ્યાઘ્ર, દેવો સૌ સાથે આવે; જ્યાં મારો સ્વયંવર થશે ત્યાં તારી સાથે."
3.53.30
तेषामहं संनिधौ त्वां वरयिष्यामि नैषध ।
एवं तव महाबाहो दोषो न भवितेति ह ॥ ३.५३.३० ॥
"તેમની હાજરીમાં હું તને જ વરીશ, હે નૈષધ. આ રીતે, હે મહાબાહુ, તારો કોઈ દોષ નહીં થાય."
3.53.31
एतावदेव विबुधा यथावृत्तमुपाहृतम् ।
मया शेषे प्रमाणं तु भवन्तस्त्रिदशेश्वराः ॥ ३.५३.३१ ॥
હે દેવો, જે બન્યું તે મેં આટલું જ કહ્યું છે. બાકીનું પ્રમાણ તમે, હે ત્રિદશેશ્વરો.