ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.53.1
सा नमस्कृत्य देवेभ्यः प्रहस्य नलमब्रवीत् ।
प्रणयस्व यथाश्रद्धं राजन्किं करवाणि ते ॥ ३.५३.१ ॥
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ହସି ହସି ନଳଙ୍କୁ କହିଲା, "ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅନୁସାରେ ମୋତେ ପ୍ରେମ କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?"
3.53.2
अहं चैव हि यच्चान्यन्ममास्ति वसु किंचना ।
तत्सर्वं तव विस्रब्धं कुरु प्रणयमीश्वर ॥ ३.५३.२ ॥
ମୁଁ ଏବଂ ମୋ ପାଖରେ ଯାହା କିଛି ଧନ ଅଛି, ସବୁ ଆପଣଙ୍କର। ହେ ଈଶ୍ୱର, ବିଶ୍ୱାସରେ ମୋ ପ୍ରତି ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରେମ ଦେଖାନ୍ତୁ।
3.53.3
हंसानां वचनं यत्तु तन्मां दहति पार्थिव ।
त्वत्कृते हि मया वीर राजानः सन्निपातिताः ॥ ३.५३.३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ହଂସମାନଙ୍କର ସେ କଥା ମୋତେ ଦହନ କରୁଛି। ହେ ବୀର, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ହିଁ ମୁଁ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିଥିଲି।
3.53.4
यदि त्वं भजमानां मां प्रत्याख्यास्यसि मानद ।
विषमग्निं जलं रज्जुमास्थास्ये तव कारणात् ॥ ३.५३.४ ॥
ହେ ମାନଦାତା, ପ୍ରେମରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭଜୁଥିବା ମୋତେ ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ବିଷ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ କିମ୍ବା ଦଉଡ଼ିର ଆଶ୍ରୟ ନେବି।
3.53.5
एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलस्तां प्रत्युवाच ह ।
तिष्ठत्सु लोकपालेषु कथं मानुषमिच्छसि ॥ ३.५३.५ ॥
ବୈଦର୍ଭୀ ଏପରି କହିବାରୁ ନଳ ତାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ଲୋକପାଳମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥାଇ ତୁମେ ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟକୁ କେମିତି ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?"
3.53.6
येषामहं लोककृतामीश्वराणां महात्मनाम् ।
न पादरजसा तुल्यो मनस्ते तेषु वर्तताम् ॥ ३.५३.६ ॥
ଲୋକ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ସେହି ମହାତ୍ମା ଈଶ୍ୱରମାନଙ୍କ ପାଦଧୂଳି ସହିତ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସମାନ ନୁହେଁ; ତୁମ ମନ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଲାଗୁ।
3.53.7
विप्रियं ह्याचरन्मर्त्यो देवानां मृत्युच्छति ।
त्राहि मामनवद्याङ्गि वरयस्व सुरोत्तमान् ॥ ३.५३.७ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ଅପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ମର୍ତ୍ତ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ପାଏ। ହେ ନିର୍ଦୋଷାଙ୍ଗୀ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବରଣ କର।
3.53.8
विरजांसि च वासांसि दिव्याश्चित्राः स्रजस्तथा ।
भूषणानि तु दिव्यानि देवान्प्राप्य तु भुङ्क्ष्व वै ॥ ३.५३.८ ॥
ନିର୍ମଳ ବସ୍ତ୍ର, ଦିବ୍ୟ ବିଚିତ୍ର ମାଳା ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର — ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପାଇ ତୁମେ ଏସବୁ ଭୋଗ କରିବ।
3.53.9
य इमां पृथिवीं कृत्स्नां संक्षिप्य ग्रसते पुनः ।
हुताशमीशं देवानां का तं न वरयेत्पतिम् ॥ ३.५३.९ ॥
ଏହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ସଙ୍କୁଚିତ କରି ପୁଣି ଗିଳିଦେବା ଦେବତାଙ୍କ ଈଶ୍ୱର ହୁତାଶନ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କୁ କେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ ପତି ଭାବେ ବରଣ କରିବ ନାହିଁ?
3.53.10
यस् दण्डभयात्सर्वे भूतग्रामाः समागताः ।
धर्ममेवानुरुध्यन्ति का तं न वरयेत्पतिम् ॥ ३.५३.१० ॥
ଯାହାର ଦଣ୍ଡଭୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଗଣ ଏକତ୍ର ହୋଇ କେବଳ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ତାହାକୁ କେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ ପତି ଭାବେ ବରଣ କରିବ ନାହିଁ?
3.53.11
धर्मात्मानं महात्मानं दैत्यदानवमर्दनम् ।
महेन्द्रं सर्वदेवानां का तं न वरयेत्पतिम् ॥ ३.५३.११ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା, ମହାତ୍ମା, ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବଙ୍କ ସଂହାରକ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମହେନ୍ଦ୍ର — ତାହାକୁ କେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ ପତି ଭାବେ ବରଣ କରିବ ନାହିଁ?
3.53.12
क्रियतामविशङ्केन मनसा यदि मन्यसे ।
वरुणं लोकपालानां सुहृद्वाक्यमिदं शृणु ॥ ३.५३.१२ ॥
ତୁମ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ବିନା ଯଦି ଏହା ଠିକ୍ ମନେ ହୁଏ, ତେବେ ସେପରି କର। ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବରୁଣଙ୍କୁ ବରଣ କର; ବନ୍ଧୁର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣ।
3.53.13
नैषधेनैवमुक्ता सा दमयन्ती बचोऽब्रवीत् ।
समाप्लुताभ्यां नेत्राभ्यां शोकजेनाथ वारिणा ॥ ३.५३.१३ ॥
ନୈଷଧ ଏପରି କହିବାରୁ ଦମୟନ୍ତୀ କହିଲେ; ଶୋକରୁ ଜାତ ଲୋତକରେ ତାଙ୍କ ଆଖି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା।
3.53.14
देवेभ्योऽहं नमस्कृत् यसर्वेभ्यः पृथिवीपते ।
वृणे त्वामेव भर्तारं सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ३.५३.१४ ॥
ହେ ପୃଥିବୀପତି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ହିଁ ସ୍ୱାମୀ ରୂପେ ବରଣ କରୁଛି; ଏହା ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
3.53.15
तामुवाच ततो राजा वेषमानां कृताञ्जलिम् ।
दौत्येनागत्य कल्याणि नोत्सहे स्वार्थमीप्सितं ॥ ३.५३.१५ ॥
ତେବେ ରାଜା କମ୍ପମାନା, କର ଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ମୁଁ ଦୂତ ରୂପେ ଆସିଛି; ଇଚ୍ଛିତ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ତାହା କରିବାକୁ ମୋର ସାହସ ନାହିଁ।
3.53.16
कथं ह्यहं प्रतिश्रुत्य देवतानां विशेषतः ।
परार्थे यत्नमारभ्य कथं स्वार्थमिहोत्सहे ॥ ३.५३.१६ ॥
ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ, ପରର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ ଆରମ୍ଭ କରି, ଏଠାରେ ମୁଁ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ କିପରି ଉତ୍ସାହିତ ହେବି?
3.53.17
एष धर्मो यदि स्वार्थो ममापि भविता ततः ।
एवं स्वार्थं करिष्यामि तथा भद्रे विधीयताम् ॥ ३.५३.१७ ॥
ମୋ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଧର୍ମ ହୁଏ, ତେବେ ଏହିପରି ମୁଁ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ସାଧିବି; ହେ ଭଦ୍ରେ, ସେପରି ହେଉ।
3.53.18
ततो बाष्पाकुलांवाचं दमयन्ती शुचिस्मिता ।
प्रत्याहरन्ती शनकैर्नलं राजानमब्रवीत् ॥ ३.५३.१८ ॥
ତେବେ ଲୋତକରେ ରୁଦ୍ଧ ସ୍ୱରକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ସମ୍ଭାଳି, ଶୁଚିସ୍ମିତା ଦମୟନ୍ତୀ ରାଜା ନଳଙ୍କୁ କହିଲେ।
3.53.19
अस्त्युपायो मया दृष्टो निरपायो नरेश्वर ।
येन दोषो न भविता तव राजन्कथंचन ॥ ३.५३.१९ ॥
ରାଜା, ମୁଁ ଏକ ଉପାୟ ଦେଖିଛି, ହେ ନରେଶ୍ୱର, ଯାହା ନିରାପଦ; ଯଦ୍ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଦୋଷ ହେବ ନାହିଁ।
3.53.20
त्वं चैव हि नरश्रेष्ठ देवाश्चेन्द्रपुरोगमाः ।
आयान्तु सहिताः सर्वे मम यत्र स्वयंवरः ॥ ३.५३.२० ॥
ତୁମେ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକତ୍ର ଆସନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ମୋର ସ୍ୱୟଂବର।
3.53.21
ततोऽहं लोकपालानां सन्निधौ त्वां नरेश्वर ।
वरयिष्ये नरव्याघ्र नैवं दोषो भविष्यति ॥ ३.५३.२१ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ହେ ନରେଶ୍ୱର, ତୁମକୁ ହିଁ ବରଣ କରିବି, ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର; ଏପରି କଲେ ଦୋଷ ହେବ ନାହିଁ।
3.53.22
एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलो राजा विशंपते ।
आजगाम पुनस्तत्र यत्र देवाः समागताः ॥ ३.५३.२२ ॥
ବୈଦର୍ଭୀ ଏପରି କହିବାରୁ, ହେ ବିଶମ୍ପତେ, ରାଜା ନଳ ପୁଣି ସେଠାକୁ ଗଲେ ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ସମବେତ ହୋଇଥିଲେ।
3.53.23
तमपश्यंस्तथाऽऽयान्तं लोकपाला महेश्वराः ।
दृष्ट्वा चैनं ततोऽपृच्छन्वृत्तान्तं सर्वमेव तम् ॥ ३.५३.२३ ॥
ମହେଶ୍ୱର ଲୋକପାଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏପରି ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ପଚାରିଲେ।
3.53.24
कच्चिद्दृष्टा त्वया राजन्दमयन्ती शुचिस्मिता ।
किमब्रवीच्च नः सर्वान्वद भूमिपतेऽनघ ॥ ३.५३.२४ ॥
ରାଜା, ଶୁଚିସ୍ମିତା ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ତୁମେ ଦେଖିଛ କି? ସେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ବିଷୟରେ କ'ଣ କହିଲେ? କୁହ, ହେ ଭୂମିପତି, ହେ ନିଷ୍ପାପ।
3.53.25
भवद्भिरहमादिष्टो दमयन्त्या निवेशनम् ।
प्रविष्टः सुमहाकक्ष्यं दण्डिभिः स्थविरैर्वृतम् ॥ ३.५३.२५ ॥
ଆପଣମାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମୁଁ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ବାସଭବନକୁ ଗଲି। ଦଣ୍ଡଧାରୀ ବୃଦ୍ଧ ପହରାଦାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ଅତି ବଡ଼ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ମୁଁ ପ୍ରବେଶ କଲି।
3.53.26
प्रविशन्तं च मां तत्र न कश्चिद्दृष्टवान्नरः ।
ऋते तां पार्तिवसुतां भवतामेव तेजसा ॥ ३.५३.२६ ॥
ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ମୋତେ ରାଜକନ୍ୟାଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ଦେଖିଲା ନାହିଁ; ତାହା କେବଳ ଆପଣମାନଙ୍କ ତେଜରେ ହିଁ ହୋଇଥିଲା।
3.53.27
सख्यश्चास्या मया दृष्टास्ताभिश्चाप्युपलक्षितः ।
विस्मिताश्चाभवन्सर्वा दृष्ट्वा मां विबुधेश्वराः ॥ ३.५३.२७ ॥
ମୁଁ ତାଙ୍କ ସଖୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲି; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲେ। ମୋତେ ଦେଖି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ, ହେ ଦେବେଶ୍ୱରଗଣ।
3.53.28
वर्ण्यमानेषु च मया भवत्सु रुचिराननां ।
मामेव गतसंकल्पा वृणीते सा सुरोत्तमाः ॥ ३.५३.२८ ॥
ହେ ଦେବୋତ୍ତମଗଣ, ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ କେବଳ ମୋତେ ହିଁ ବରଣ କରେ।
3.53.29
अब्रवीच्चैव मां बाला आयान्तु सहिताः सुराः ।
त्वया सह नरव्याघ्र मम यत्रस्वयंवरः ॥ ३.५३.२९ ॥
ସେହି ବାଳିକା ମୋତେ କହିଲା: "ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଆସନ୍ତୁ; ଯେଉଁଠାରେ ମୋ ସ୍ୱୟଂବର ହେବ, ସେଠାରେ ତୁମ ସହିତ।"
3.53.30
तेषामहं संनिधौ त्वां वरयिष्यामि नैषध ।
एवं तव महाबाहो दोषो न भवितेति ह ॥ ३.५३.३० ॥
"ସେମାନଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ହିଁ ବରଣ କରିବି, ହେ ନୈଷଧ। ଏହିପରି, ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମର କୌଣସି ଦୋଷ ହେବ ନାହିଁ।"
3.53.31
एतावदेव विबुधा यथावृत्तमुपाहृतम् ।
मया शेषे प्रमाणं तु भवन्तस्त्रिदशेश्वराः ॥ ३.५३.३१ ॥
ହେ ଦେବଗଣ, ଯାହା ଘଟିଥିଲା ତାହା ମୁଁ ଏତିକି ହିଁ କହିଲି। ଅବଶିଷ୍ଟର ପ୍ରମାଣ ଆପଣମାନେ, ହେ ତ୍ରିଦଶେଶ୍ୱରଗଣ।